Fitorja e Donald Trump në garën presidenciale të SHBA-ve 2024 ka theksuar konotacione, si për shkak se kandidati republikan fitoi votën e zgjedhësve dhe votën popullore, ashtu edhe për shkak të gjeometrive numerike dhe demografike që përshkruajnë shtrirjen dhe arsyet e suksesit të tij.
Kjo mund të shihet nga flukset e votimit të grupeve të ndryshme të votuesve.
Sa i përket grave, Kamala Harris konfirmoi avantazhin demokratik pa kapërcyer as atë të Presidentit Joe Biden në vitin 2020 dhe as atë të Hillary Clinton në vitin 2016.
Një sinjal shqetësues – shpjegon CNN – për nënpresidenten, e cila u përpoq të mobilizonte gratë në çështja e abortit.
Trump, nga ana tjetër, mbajti një epërsi të qartë midis votuesve meshkuj, megjithëse diferenca u ngushtua midis votuesve të bardhë.
Votuesit e bardhë pa diplomë universitare kanë qenë prej kohësh baza e mbështetjes së Trump, e cila ka mbetur konstante, ndërsa një ndryshim ka ndodhur në mesin e votuesve të bardhë të arsimuar në kolegj.
Harris ka humbur mbështetjen mes votuesve me ngjyrë të të gjitha niveleve të arsimit, duke ruajtur njëfarë avantazhi.
Votuesit hispanikë, dhe veçanërisht burrat, kanë lëvizur gjithnjë e më shumë drejt Trump që nga viti 2016.
Teksa Biden fitoi mbështetjen e tyre me 23 pikë në vitin 2020, Trump fitoi një shumicë në vitin 2024, duke demonstruar pakënaqësinë në rritje të këtij pellgu.
Fitimet u përqendruan kryesisht te latinët nën 65 vjeç. Gratë hispanike ende favorizonin Harris-in, por me diferenca më të vogla se sa mbështetën Clinton-in apo Biden-in.
Trump gjithashtu bëri fitime në pozicione kyçe midis burrave me ngjyrë, më shumë se dyfishuar performancën e tij në vitin 2020 në Karolinën e Veriut.
Në betejën për të fituar të rinjtë, një grup që ka votuar gjithmonë me shumicë dërrmuese demokrate, Harris ka humbur terren, por e ka fituar atë mes votuesve më të vjetër, një grup që tradicionalisht anon më shumë nga republikanët, një ndryshim që ekspertët e quajnë shumë interesant.
Një fakt tjetër që vlen të përmendet është se ndërsa presidenti i zgjedhur ka rifituar një kontroll të fortë në zonat rurale pas kolapsit të regjistruar në vitin 2020, qytetet mbeten plotësisht demokratike, ndërsa periferitë janë ende një fushë beteje e ndarë në mënyrë të barabartë.
Një tjetër element që del nga këto zgjedhje është se si ka ndryshuar debati për abortin.
Në vitin 2016, vendimi historik i vitit 1973 Roe kundër Wade i garantoi çdo gruaje të drejtën kushtetuese për abort. Në vitin 2024, kjo e drejtë u zhduk pasi Gjykata e Lartë konservatore vendosi, edhe pse rreth dy të tretat e amerikanëve besojnë se aborti duhet të jetë i ligjshëm në të gjitha ose në shumicën e rasteve.
Nëpërmjet votimit të ndarë, ose praktikës së mos lidhjes së asaj mbështetjeje me votën për presidentin, rezultati ishte se gati gjysma e njerëzve që mendonin se aborti duhet të ishte ligjor e mbështetën Trump-in në shumicën e rasteve.
Po ashtu sepse vetë kandidati republikan ka njohur të drejtën për të nxjerrë ligje për ndërprerjen e shtatzënisë, ndërkohë që i jep kompetencë shteteve individuale sipas një parimi konstituiv konservator që tenton të ulë kompetencat e autoriteteve federale.
Një tjetër faktor diskriminues që u shfaq është se “faktori i portofolit” ishte ai që nxiti votën. 40 për qind e qytetarëve votuan për Trump sepse ishin të shqetësuar për ekonominë.
Amerikanët janë bërë të vetëdijshëm se nga ky këndvështrim ishin më mirë kur Trump ishte president.
Në fakt, me Biden, inflacioni arriti në 9.1 për qind në vitin 2022, megjithëse ka rënë, ndërkohë ka ndikuar në fuqinë blerëse të familjeve që u është dashur të përdorin kursimet e tyre për të plotësuar nevojat më imediate.
Nga e gjithë kjo del se fitorja e Trump, përveçse është e rrumbullakët, e shpejtë, është përfaqësuese e një mazhorance të re të përbërë nga gra, burra, minoritete, të diplomuar, profesionistë, punëtorë.
Një shumicë de facto gjithëpërfshirëse ndaj së cilës politika do të duhet t’i përgjigjet.
“La Stampa”
Njerezit e Trump: maloket, injorantet, diktatorucet, te deshtuarit, ja keto pse ke prisnit ju? Nje tufe gomersh te indoktrinuar qe jetojne me perralleza fashiste se nuk jane ne gjendje te bejne nje jete te lire. Liria nuk eshte nje opsion atje te ato guvat e qenefosura ku jetojne, i duhet patjeter nje armik imagjinar ne cdo kohe. Sidomos nje armik liberal qe shqeteson diktatin delirant konservator qe nje dite do i rrenoje sic rrenoi enverizmi shqiptaret nje here e nje kohe.