Te fundit
‘Nuk di më kujt t’i besoj’
5 Korrik 2025, 09:53Bota
TEMA
Kur filluan të shtënat jashtë shtëpisë së saj në Ashrafiyat Sahnaya, në periferi të Damaskut, Lama al-Hassanieh rrëmbeu telefonin e saj dhe u mbyll në banjë.
Për orë të tëra, ajo u drodh nga frika, ndërsa luftëtarë të veshur me uniforma ushtarake dhe kamuflazh shkretëtire endeshin rrugëve të lagjes. Një mitraloz i rëndë ishte montuar në një automjet ushtarak pikërisht poshtë dritares së ballkonit të saj.
“Xhihad kundër Druzëve” dhe “do t’ju vrasim, Druzë”, bërtisnin burrat.
Ajo nuk i dinte se kush ishin burrat – ekstremistë, forca sigurie qeveritare apo dikush tjetër – por mesazhi ishte i qartë: si Druze, ajo nuk ishte e sigurt.
Druzët – një komunitet me praktikat dhe besimet e veta unike, besimi i të cilëve filloi si një degëzim i Islamit Shiit – historikisht kanë zënë një pozicion të pasigurt në rendin politik të Sirisë.
Nën ish-Presidentin Bashar al-Assad, shumë druzë ruajtën një besnikëri të qetë ndaj shtetit, duke shpresuar se përafrimi me të do t’i mbronte nga gjakderdhja sektare që përfshiu pjesë të tjera të Sirisë gjatë luftës civile 13-vjeçare.
Shumë druzë dolën në rrugë gjatë kryengritjes, veçanërisht në vitet e fundit. Por, duke kërkuar ta portretizonte veten si mbrojtës të pakicave të Sirisë kundër ekstremizmit islamist, Assad shmangu përdorimin e llojit të hekurit kundër protestuesve druzë, siç bëri në qytete të tjera që u revoltuan kundër sundimit të tij.
Ata drejtuan milicinë e tyre që mbrojti zonat e tyre nga sulmet e grupeve ekstremiste myslimane sunite, që i konsideronin heretikë druzë, ndërsa ata u lanë vetëm nga forcat pro-Assad.
Por me rrëzimin e Assadit nga rebelët e udhëhequr nga islamistët sunitë, të cilët kanë formuar qeverinë e përkohshme, ai pakt i pathënë është prishur dhe druzët tani janë të shqetësuar se do të izolohen dhe do të shënjestrohen në Sirinë e pasluftës.
Sulmet e fundit ndaj komuniteteve druze nga milicitë islamiste të lidhura lirshëm me qeverinë në Damask kanë nxitur mosbesim në rritje ndaj shtetit.
Filloi në fund të prillit me një regjistrim audio të publikuar, që dyshohet se paraqiste një udhëheqës fetar Druz duke fyer Profetin Muhamed. Edhe pse udhëheqësi mohoi se ishte zëri i tij dhe Ministria e Brendshme e Sirisë më vonë konfirmoi se regjistrimi ishte i rremë, dëmi ishte bërë.
Një video e një studenti në Universitetin e Homsit, në Sirinë qendrore, u bë virale, ku ai u bënte thirrje myslimanëve të hakmerreshin menjëherë kundër Druzëve, duke shkaktuar dhunë sektare në komunitetet në të gjithë vendin.
Observatori Sirian për të Drejtat e Njeriut, një grup monitorimi me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, tha se të paktën 137 persona – 17 civilë, 89 luftëtarë Druzë dhe 32 anëtarë të forcave të sigurisë – u vranë në disa ditë luftimesh në Ashrafiyat Sahnaya, periferinë jugore të Damaskut, Jaramana, dhe në një pritë në autostradën Suweida-Damascus.
Qeveria siriane tha se operacioni i forcave të sigurisë në Ashrafiyat Sahnaya u krye për të rivendosur sigurinë dhe stabilitetin, dhe se ishte në përgjigje të sulmeve ndaj personelit të saj ku 16 prej tyre u vranë.
Lama Zahereddine, një studente farmacie në Universitetin e Damaskut, ishte vetëm disa javë larg përfundimit të diplomës, kur dhuna arriti në fshatin e saj. Ajo që filloi si granatim i largët u shndërrua në një sulm të drejtpërdrejtë – armë zjarri, mortaja dhe kaos që përshkuan lagjen e saj.
Xhaxhai i saj mbërriti me një autobus të vogël, duke i nxitur gratë dhe fëmijët të iknin nën zjarr, ndërsa burrat qëndruan pas me asgjë më shumë se armë të lehta. “Sulmuesit kishin mitralozë të rëndë dhe mortaja,” kujtoi Lama. “Burrat tanë nuk kishin asgjë që të krahasohej me këtë”.
Dhuna nuk u ndal në fshatin e saj. Në universitetin e Lamës, dhomat e konvikteve u sulmuan dhe studentët u rrahën me zinxhirë.
Në një rast, një student u godit me thikë pasi u pyet thjesht nëse ishte Druz.
“Ata [nxitësit] na thanë se i lamë universitetet tona me zgjedhje,” tha ajo. “Por si mund të qëndroja? Isha pesë lëndë dhe një projekt diplomimi larg diplomës sime. Pse do ta braktisja atë nëse nuk ishte serioze?”.
Si shumë druzë, frika e Lamës nuk është vetëm nga sulmet fizike – është nga ajo që ajo e sheh si një shtet që nuk ka ofruar mbrojtje.
“Qeveria thotë se këta ishin të palidhur me ligjin. Mirë. Por kur do të mbahen përgjegjës?”, pyeti ajo.
Besimi i saj u trondit më tej nga shokët e klasës që tallën gjendjen e saj, përfshirë një që iu përgjigj me një emoji qesharake në postimin e saj për ikjen nga fshati i saj.
“Nuk e di kurrë se si të shohin njerëzit në të vërtetë”, tha ajo me qetësi. “Nuk di kujt t’i besoj më”.
Ndërsa askush nuk është i sigurt se kujt i premtuan besnikëri sulmuesit, një gjë është e qartë: shumë druzë janë të shqetësuar se Siria po shkon drejt një rendi intolerant të dominuar nga sunitët me pak hapësirë për pakicat fetare si ata vetë.
“Nuk ndihemi të sigurt me këta njerëz”, tha Hadi Abou Hassoun për BBC-në.
Ai ishte një nga burrat druzë nga Suweida të thirrur për të mbrojtur Ashrafiyat Sahnaya ditën që Lama po fshihej në banjën e saj.
Karvani i tij u zu në pritë nga grupe të armatosura që përdornin mortaja dhe dronë. Hadi u qëllua në shpinë, duke i shpuar mushkëritë dhe duke i thyer disa brinjë.
Është shumë larg Sirisë gjithëpërfshirëse që ai kishte në mendje nën udhëheqjen e re.
“Ideologjia e tyre është fetare, jo e bazuar në ligj apo shtet. Dhe kur dikush vepron nga urrejtja fetare ose sektare, ai nuk na përfaqëson”, tha Hadi.
“Ajo që na përfaqëson është ligji dhe shteti. Ligji është ai që mbron të gjithë… Unë dua mbrojtje nga ligji”.
Qeveria siriane ka theksuar vazhdimisht sovranitetin dhe unitetin e të gjitha territoreve siriane dhe besimeve të shoqërisë siriane, përfshirë druzët.
Megjithëse përplasjet dhe sulmet janë qetësuar që atëherë, besimi në aftësinë e qeverisë për të mbrojtur pakicat është zvogëluar.
Gjatë ditëve të luftimeve, Izraeli kreu sulme ajrore rreth Ashrafiyat Sahnaya, duke pretenduar se po shënjestronte “operativët” që sulmonin Druzët, për të mbrojtur grupin minoritar.
Ai gjithashtu goditi një zonë pranë pallatit presidencial sirian, duke thënë se “nuk do të lejonte vendosjen e forcave në jug të Damaskut ose ndonjë kërcënim për komunitetin Druz”. Vetë Izraeli ka një numër të madh qytetarësh Druzë në vend dhe jetojnë në Lartësitë e Golanit siriane të pushtuara nga Izraeli.
Në Ashrafiyat Sahnaya, Lama al-Hassanieh tha se atmosfera kishte ndryshuar – ishte “më e qetë, por e kujdesshme”.
Ajo i sheh përsëri fqinjët, por kujdesi mbetet.
“Besimi është thyer. Tani ka njerëz në qytet që nuk i përkasin, që erdhën gjatë luftës. Është e vështirë të dish se kush është kush më”.
Besimi në qeveri mbetet i dobët.
“Ata thonë se po punojnë për të mbrojtur të gjithë sirianët. Por ku janë hapat e vërtetë? Ku është drejtësia?”, pyeti Lama.
“Nuk dua të më quajnë pakicë. Ne jemi sirianë. E tëra çfarë kërkojmë janë të njëjtat të drejta – dhe që ata që na sulmuan të mbahen përgjegjës”.
BBC
3 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Sa kohe skishon takat myslomont e mij,kto vene ishin t bekume..hajde gjoje
Nga sa lexoj duket sikur në kohën e diktaturës se Asadit ligji I mbronte më mirë Druzët. Këto qënkan nostalgjik të diktatorit Asad. Gjithashtu edhe mosmirënjohës për demokracinë që I solli SHBA- ja. Eksportimi e demokracisë në vendet si Siria është një impenjim I vazhdueshëm I Amerikës për t'a bërë botën më të lirë , interesante, argëtuese.
Prite se të njëjtën gjë do bëjnë edhe në Shqipëri kundra kaurrëve dhe do dalin dhe Haxhi Qamilët duke bërtitur nëpër Tiranë, Elbasan, Durrës etj