Te fundit
Pse pikërisht tani: A mund të arrihet më në fund një armëpushim në Gaza?
2 Korrik 2025, 22:25Bota
TEMA
Pas një konflikti 12-ditor midis Izraelit dhe Iranit, i cili përfundoi me një armëpushim, vëmendja ndërkombëtare po kthehet sërish te lufta në Gaza. Presidenti amerikan Donald Trump ka bërë presion të fortë për një armëpushim midis Izraelit dhe Hamasit, duke shprehur pritshmërinë se “kjo do të ndodhte javën e ardhshme”, gjatë vizitës së Kryeministrit Benjamin Netanyahu në Shtëpinë e Bardhë.
Trump njoftoi të martën se Izraeli ka “rënë dakord për kushtet e nevojshme” për të finalizuar një armëpushim 60-ditor. Një zyrtar izraelit konfirmoi pranimin e propozimit të fundit, ndërsa Netanyahu pritet të mbledhë kabinetin e tij të plotë të shtunën për ta diskutuar. Ndërkohë, Hamasi ka deklaruar se po e shqyrton propozimin, pa treguar ende nëse do ta pranojë.
Pas 21 muajsh lufte dhe kërkesash kontradiktore nga të dyja palët, ekziston një shpresë e përtërirë për një marrëveshje.
Pse pikërisht tani?
Që nga armëpushimi Izrael-Iran më 24 qershor, ndërmjetësit si Katari dhe Egjipti, së bashku me Shtetet e Bashkuara, kanë dyfishuar përpjekjet për një armëpushim të ri në Gaza. Një zëdhënës i ministrisë së jashtme të Katarit i tha CNN se marrëveshja Izrael-Iran kishte krijuar “momentum” për bisedimet aktuale.
Qeveria e Netanyahut po përballet me kritika në rritje ndërkombëtare për vuajtjet që lufta po u shkakton palestinezëve në Gaza. Bllokada totale mbi dërgesat humanitare, vendosur në mars dhe lehtësuar disi në maj pas paralajmërimeve për uri masive, ka pasur pasoja të rënda. Dhjetëra mijëra palestinezë janë vrarë, dhe shpërndarja e ndihmave është penguar nga dhuna.
Presioni mbi Netanyahun vjen edhe nga brenda Izraelit. Udhëheqësi i opozitës, Yair Lapid, deklaroi të mërkurën se do t’i bashkohej qeverisë së koalicionit për të bërë të mundur një marrëveshje pengjesh, duke theksuar rëndësinë e kthimit të pengjeve në shtëpi.
Trump parashikoi të martën se Netanyahu dëshiron t’i japë fund luftës. “Ai dëshiron. Mund t’ju them se ai dëshiron. Mendoj se do të kemi një marrëveshje javën tjetër”, u tha Trump gazetarëve. Edhe Ministri i Jashtëm i Izraelit, Gideon Sa’ar, tha të mërkurën se vendi është “serioz” për arritjen e një marrëveshjeje.
Çfarë përfshihet në marrëveshjen e propozuar?
Detajet e sakta të propozimit të ri për një armëpushim 60-ditor dhe marrëveshje për lirimin e pengjeve mbeten të paqarta. Më parë, Katari dhe Egjipti kishin punuar për një “armëpushim të mesëm”. Propozimi i konceptuar nga SHBA-të muaj më parë përfshinte një armëpushim 60-ditor gjatë të cilit Hamasi do të lironte 10 pengje izraelite të gjalla dhe trupat e 18 pengjeve të tjera. Nga 50 pengjet që ndodhen ende në Gaza, të paktën 20 besohet se janë gjallë.
Shtetet e Bashkuara dhe ndërmjetësit kanë dhënë siguri më të forta për arritjen e një marrëveshjeje për t’i dhënë fund luftës si pjesë e propozimit të përditësuar, sipas një zyrtari izraelit. Si pjesë e këtij propozimi, Izraeli ka rënë dakord gjithashtu të lejojë një rritje të ndihmës humanitare përmes kanaleve tradicionale të drejtuara nga OKB-ja, në vend të Fondacionit Humanitar të Gazës (GHF) të mbështetur nga SHBA-të.
Gjuha më e fortë në propozim synon të ruajë armëpushimin dhe t’i mbajë të dyja palët në tryezën e negociatave për më shumë se 60 ditë, nëse deri atëherë nuk arrihet një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës.
Kërkesat e Izraelit dhe Hamasit
Izraeli- Përveç qëllimit për të sjellë pengjet në shtëpi, Netanyahu ka theksuar vazhdimisht qëllimet e tij maksimaliste: çarmatimin e Gazës dhe shkatërrimin e aftësive ushtarake dhe qeverisëse të Hamasit. Megjithatë, gjatë fundjavës, Kryeministri bëri një ndryshim retorik, duke i dhënë përparësi kthimit të pengjeve përpara asaj që dikur e quajti “objektivi suprem” i mposhtjes së Hamasit. Kjo vjen ndërsa ushtria izraelite këtë javë rekomandoi ndjekjen e një rruge diplomatike në Gaza.
Hamasi- Hamasi ka tre kërkesa kryesore: një fund të përhershëm të luftimeve, që ndihma humanitare të ofrohet nga Kombet e Bashkuara dhe që Izraeli të tërhiqet në pozicionet që mbante më 2 mars të këtij viti. Një zyrtar i lartë i Hamasit tha se grupi është “gati të kthejë pengjet brenda një dite – vetëm se duam një garanci se lufta nuk do të vijë përsëri pas kësaj”. Hamasi gjithashtu kërkon garanci nga SHBA-ja se negociatat për armëpushim të përhershëm do të vazhdojnë dhe se luftimet nuk do të rifillojnë pas pauzës 60-ditore.
Zyrtarët e lartë të Hamasit pritet të takohen të enjten për të diskutuar propozimin e fundit. Nëse Hamasi pranon, pritet që Izraeli dhe Hamasi të hyjnë shpejt në bisedime të afërta, ku një nga çështjet kryesore do të jetë afati kohor dhe vendi i tërheqjes së forcave izraelite në Gaza gjatë armëpushimit 60-ditor. Pika më e madhe e mosmarrëveshjes mbetet nëse armëpushimi do të jetë i përkohshëm apo një rrugë drejt një armëpushimi të përhershëm.
Armëpushimet e mëparshme
Në 21 muajt e luftës midis Izraelit dhe Hamasit, armëpushimet kanë qenë në fuqi vetëm për nëntë javë. Më shumë se 57,000 njerëz, nga të cilët më shumë se 17,000 janë fëmijë, janë vrarë në Gaza gjatë luftimeve, sipas ministrisë palestineze të shëndetësisë.
Nëntor 2023- Armëpushimi i parë zgjati vetëm një javë. Gjatë kësaj kohe, 105 pengje u liruan nga Gaza në këmbim të dhjetëra të burgosurve palestinezë.
Janar 2025- Një armëpushim i dytë u arrit pak para kthimit të Trump në Shtëpinë e Bardhë. Në pak më shumë se 8 javë (faza e parë), Hamasi liroi 33 pengje, me Izraelin që liroi rreth 50 të burgosur palestinezë për çdo izraelit të liruar. Faza e dytë e planifikuar, ku Izraeli duhej të binte dakord për një armëpushim të përhershëm, u prish pasi Izraeli rifilloi ofensivën e tij më 18 mars, duke thënë se e bëri këtë për të ushtruar presion mbi Hamasin që të lironte pengjet e mbetura.
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje