Te fundit
Pse po luftojnë Afganistani dhe Pakistani?
27 Shkurt 2026, 22:45Bota
TEMA
Banorët e Distriktit 6 të Kabulit u zgjuan papritur të enjten në mbrëmje nga zhurma e një shpërthimi që tronditi shtëpitë e tyre. Ata dolën me vrap në rrugë dhe dëgjuan avionë luftarakë që fluturonin mbi kokë.
Ishte një natë që shënoi një përshkallëzim serioz të dhunës mes Afganistanit dhe Pakistanit, me Pakistanin që kreu sulme ajrore në Afganistan – përfshirë edhe kryeqytetin, Kabulin. Zona të tjera të goditura ishin në provincat Paktia dhe Kandahar, kjo e fundit bastion dhe vendlindja e lëvizjes talebane.
Armiqësitë mes dy palëve vijojnë prej muajsh, por përgjigjja se kush e nisi agresionin varet nga kë pyesni.
Më herët gjatë natës, qeveria talebane e Afganistanit njoftoi se kishte nisur një operacion të madh tokësor kundër pozicioneve ushtarake pakistaneze pranë kufirit, duke pretenduar se kishte marrë nën kontroll disa poste dhe se kishte kapur e vrarë ushtarë pakistanezë.
Qeveria talebane tha se bëhej fjalë për “operacione hakmarrëse” – një përgjigje pasi “elementë ushtarakë pakistanezë kryen një inkursion në territorin afgan, shkelën sovranitetin e Afganistanit dhe shkaktuan vdekjen e disa civilëve, përfshirë gra dhe fëmijë”.
Ata i referoheshin një vale të mëparshme sulmesh ajrore pakistaneze, të kryera më pak se një javë më parë – natën e 21 shkurtit – që shënjestruan provincat lindore Nangarhar dhe Paktika. Kombet e Bashkuara kanë deklaruar se kanë raportime të besueshme se 13 civilë afganë u vranë në ato sulme.
Islamabadi ka një version tjetër. Ai thotë se sulmet ajrore nuk kanë pasur në shënjestër civilë, por strehë të militantëve në Afganistan, konkretisht të Tehreek-i-Taliban Pakistan (TTP), ose Talebanëve Pakistanezë, të cilët qeveria pakistaneze i quan Fitna al Khawarij.
Pakistani thotë se ka “prova përfundimtare” se TTP qëndron pas një serie sulmesh në vend, përfshirë sulmin e fundit vetëvrasës ndaj një xhamie shiite në Islamabad, ku u vranë më shumë se 30 persona. Shteti Islamik (IS) mori përgjegjësinë për sulmin në Islamabad, por Pakistani ka deklaruar se ka “prova përfundimtare” që pas tij qëndron TTP.
Pakistani gjithashtu pretendon se sulmet po kryhen me urdhër të udhëheqjes dhe drejtuesve të TTP-së me bazë në Afganistan, të cilët, sipas tij, mbështeten nga qeveria talebane.
Qeveria talebane këmbëngul vazhdimisht se territori i saj nuk përdoret për të kërcënuar sigurinë e asnjë vendi dhe se veprimet e Pakistanit në Afganistan janë “të paprovokuara”.
Përshkallëzimi i fundit serioz mes dy fqinjëve ndodhi në tetor 2025, me disa ditë sulmesh ndërkufitare dhe me Pakistanin që kreu sulme ajrore në Afganistan.
Katari dhe Turqia ndërmjetësuan mes dy palëve, me bisedime të mbajtura në Doha dhe Stamboll. Pas tyre u arrit një armëpushim i brishtë, por negociatat nuk arritën të ndalonin armiqësitë.
Të dy vendet fajësuan njëri-tjetrin për mungesë serioziteti në diplomaci.
Në planin ushtarak, Pakistani ka epërsi të qartë. Ai është një fuqi e rëndësishme ushtarake me qindra tanke dhe avionë, si dhe me teknologji të avancuar mbrojtjeje.
Qeveria talebane e Afganistanit ka pajisje ushtarake të lëna pas nga forcat e mëparshme afgane dhe ato të huaja. Dhe pavarësisht sanksioneve, raportet sugjerojnë se ajo ka arritur të blejë disa pajisje përmes tregut të zi.
Deri tani, nuk ka prova se ajo ka avionë apo kapacitet për të kryer sulme ajrore thellë në territorin pakistanez.
Megjithatë, si grup, talebanët përballuan më shumë se 20 vite lufte kundër SHBA-së dhe aleatëve të saj të NATO-s, kështu që aftësia e tyre për të zhvilluar luftë jokonvencionale dhe guerile është e dokumentuar mirë.
Në përballjen e fundit, qeveria talebane përdori dronë për të goditur objektiva në Pakistan. Dronët, që janë të lirë, të vegjël dhe të lehtë për t’u përdorur, pa dyshim do ta ndryshojnë natyrën e këtij konflikti, ashtu siç kanë ndryshuar fushëbetejat në mbarë botën.
Vështirësia për të vlerësuar se deri ku mund të shkojë ky përshkallëzim i fundit buron pjesërisht nga mungesa e informacionit të verifikuar nga të dyja palët.
Qeveria talebane nuk lejon akses të lehtë për gazetarët e huaj, dhe verifikimi i informacionit, veçanërisht nga zonat kufitare, është edhe më i vështirë.
Edhe në Pakistan, mbledhja e informacionit të pavarur dhe të verifikuar nga zonat kufitare nuk është e lehtë.
Tregtia mes dy vendeve është ndërprerë që nga tetori 2025 – mbyllja më e gjatë në dekada – duke ndikuar bizneset e vogla në Afganistan dhe furnizimin me mallra, përfshirë ilaçe jetike.
Për afganët e zakonshëm, të goditur nga një krizë e rëndë urie dhe varfërie, dhe që jetojnë nën kufizimet e rrepta të qeverisë talebane, e vetmja gjë pozitive që nga viti 2021 ishte se, pas katër dekadash lufte, nuk kishin më frikë se bombat do të binin mbi ta dhe familjet e tyre.
Kjo ndjenjë sigurie relative tashmë është shkatërruar nga dhuna e gjashtë muajve të fundit. /BBC
2 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Perballuan një lufte 20 vjeçare me rregullat e shkruara që respektoheshi vetêm nga perendimorët. Tani i gjeti mushka drutë. Të shohim me Pakistanin do ta përballojë edhe 20 vjet.
Temperatura arrin nē 50 ° C atje dge gjakrat bdizen shpejt.Njē shkelje kufiri, kontraband apo trafik substancash, bēn derapim tē situatēs.