Historia e panjohur e shqiptarit më të famshëm në SHBA

13 Janar 2025, 18:20Dossier TEMA

Historia e panjohur e shqiptarit më të famshëm në SHBA

Nga Rozi Theohari

Ishte pasditja e së premtes së 20 majit 2005, kur, me telefon, mikja ime amerikane, Ann Negri, më lajmëroi se Anton Athanasi, kishte ndërruar jetë. Hapa emisionin e lajmeve lokale në tv dhe u përballa me fotografinë e të ndjerit: Antoni i ri, me një kostum blu, shik, me një buzëqeshje të çiltër, me dy vetullat e zeza kaleshe, karakteristike për fytyrën e tij dhe dy sy depërtues. Spikerja përsëriti disa herë lajmin: “U shua Anthony, ‘Albanian restaurateur’, themeluesi i Antony’s ‘Pier 4”, përfaqësuesi i veçantë dhe i respektuar i njërit prej brezave më madhështorë të komunitetit të qytetit të Lynn-it e të Bostonit, i cili dikur tha: “Hard ëork” (puna e vështirë), e ndërtoi këtë vend (Amerikën)”…! Ai luftoi tre vjet me sëmundjen e Alzheimer-it, deri sa ajo e mundi…”!

Një ndjenjë nderimi, krenarie, përzier me ngashërim me përshkon trupin. Qëndroj disa minuta në dritare, ku përballë, në krye të një masivi shkëmbor, në breg të oqeanit, pronë e familjes Athanas, ngrihet hijerëndë e luksoz një nga restorantet e tyre të dëgjuara, “Anthony’s Hoëthorne-by-the sea”, në Swampscott. Dallgët e bardha të oqeanit afrohen me radhë njëra pas tjetrës e godasin butësisht, muret-kështjellë të ndërtesës, si të sjellin ngushëllime për humbjen e të zotit.

Sjell ndër mend një ditë vjeshtë të 1994-ës, kur qëndroja e hutuar dhe e mahnitur në hollin e restorantit “Pier 4”, në Boston, e vështroja për herë të parë atë luks e mirëqenie e, s’më besohej se gjithë ai kompleks aristokratik, ishte pronë e një bashkatdhetari!

– “Hë, moj shqiptarkë, ke ardhur edhe ti të kërkosh punë”?!

U ktheva menjëherë dhe u ndodha ballë për ballë me zotin Athanas, i cili po buzëqeshte plot mirësi: “- Kemi vende të lira vetëm në kuzhinë, por aty është punë e rëndë, për ju gratë…”! Në fillimin e viteve ’90-të, emigrantët e parë shqiptarë, iu turrën industrisë kulinare. Restorantet e Antoni Athanasit hapën dyert dhe punësuan dhjetëra djem e vajza shqiptare.

– “Unë jam gazetare, – i thashë shpejt e shpejt, – dëshiroj të marr një intervistë nga ju…”!

Ai më tha: “Mirë se erdhe”, toku dorën me mua e më ftoi të uleshim në një kolltuk pranë vatrës gjigante, ku digjeshin dy gërxhele.

– “Dëgjo këtu…, prej nga të kemi”?

– “Nga Korça…, jemi të dy patriotë”!

– “Unë jam patriot me të tërë shqiptarët…, por dije se nuk kam kohë…, i kam edhe minutat të numëruara”.

Ai bëri të ngrihej, unë e sulmova me pyetje.

– “Më vjen keq, të thashë s’kam kohë”! – Ai me përshëndeti me mirësjellje dhe ngjiti me nxitim shkallët, ku e prisnin dy kameriere.

Po atë vjeshtë, për festen tradicionale të 28 Nëntorit, u mblodhën shqiptaro-amerikanët e Bostonit, si çdo vit, të kremtonin Ditën e Flamurit, në “Pier 4”. Sallat dhe interierët e restorantit, ishin zbukuruar me flamurë kombëtarë e drita shumëngjyrëshe, të cilat feksnin dukshëm në sfondin blu të oqeanit përtej vetratave. Tek ngjitja shkallët e shtruara me kadife vishnje, më zuri syri zotin Anton Athanas, i cili po mbante me zor një tavolinë të madhe, i ndihmuar edhe nga një kamerier. Ne të ftuarit që vinim për herë të parë, mbetëm gojëhapur, tek shihnim atë skenë. Iu afrova zotit Anton, e i pëshpërita: “Nuk u gjendka një kamerier tjetër, për këtë punë”?!

Ai, sa më pa, u kujtua për intervistën e ma preu: – “Jemi jashtëzakonisht të zënë…, kanë ardhur shumë të ftuar…, duhen tavolina…”! Duheshin tavolina të tjera e të tjera çdo vit që festohej 28 Nëntori në “Pier 4”, sepse njerëzit vinin mizëri në atë manifestim madhështor, në mjediset e restorantit modern, me ushqim të bollshëm e të zgjedhur, të pritur me dashuri e respekt, nga zoti e zonja Athanas.

Një vit më vonë, në një ditë nëntori, tek i bija ziles së telefonit të sekretares së “Pier 4”, për të rezervuar biletat e festës, m’u përgjigj një zë burri:

– “Mos fol anglisht, – më tha, – e kuptoj qe je shqiptarkë”.

Ishte zëri i Anton Athanasit. Ai pyeti për emrin tim dhe sa bileta doja.

– “Më falni, zotëri, po pse u dashka të merreni ju edhe me listën e të ftuarve”…?!

– “Sepse sekretarja ka shkuar në bankë dhe unë po qëndroj te telefoni deri sa ajo të kthehet”. Ai qeshi se më njohu nga emri e, duke u shfajësuar, më tha:

– “Tashti, po deshe, bisedojmë, se jam në qetësi…por bjeri shkurt”.

Unë u stepa për një çast. Nuk më ndodhej pranë as letër, as laps. Para se ta merrja veten, ai filloi të fliste ngadalë e me humor e, u ankua se u shmangej intervistave të gazetarëve, të cilët shpesh, i “vidhnin” kohën. E pyeta në e mbante mend ditën e parë të ardhjes në Amerikë dhe ai m’u përgjigj: – “Po.”Anton Athanasi e pa Statujën e Lirisë për herë të parë, në vitin 1915, në moshën 5- vjeçare”.

“A u menduat shumë kur niset biznesin e parë”? – e pyeta.

“Amerikanët përdorin një shprehje të ngjashme: ‘Kur e bën ai, pse të mos e bëj edhe unë’? Kjo ishte shtytja e parë…! Kur e ke filluar punën pa frikë, kur e ke marrë në sy dështimin dhe kur nuk kënaqesh nga ajo që ke arritur, vazhdo…vazhdo… se e ke rrugën të hapur”, – u përgjigj ai.

“Pse ju zgjodhët pikërisht biznesin e restoranteve”? – e pyeta.

“Sepse është rruga më e lehtë të fillosh një biznes, – u përgjigj ai, – merr me qira një lokal, fillon të blesh ushqimet, të gatuash e, t’i tregtosh. Më vonë, me fitimet e blen lokalin dhe zgjeron biznesin. Italianët dhe grekët, që kishin filluar para nesh, na dhanë një eksperiencë të mirë”!

“Ju përmendët zgjerimin e biznesit, kaq shpejt arrihet ai”?!

“Ai nuk arrihet kaq lehtë…! Dëgjo tani…mund të bëj një krahasim me çfarë thotë Bibla…! Ju mund të ndërtoni një shtëpi mbi rërë shumë shpejt, por të ndërtosh një shtëpi mbi shkëmb, ka vështirësi, do mund, lodhje. Po kur vjen tufani, shtëpinë e rërës e shkatërron dhe e hedh tutje, ndërsa shtëpia mbi shkëmb, qëndron e paprekur…! Unë nuk punoj shkel e shko e, vetëm për të sotmen…! Unë ‘ndërtoj mbi shkëmb’, punoj e lodhem shumë e mendoj për të ardhmen…”!

“Babai im, – i thashë, – kur është larguar nga Shqipëria, për në Amerikë, ka udhëtuar pothuaj në të njëjtën kohë me ju dhe në të njëjtën rrugë, nga Korça në Pire, Greqi, me kuaj e, më tutje me vapor. Edhe ai punoi rëndë e, bleu një restorant në Detroit…! Gjithë jetën më ka ngacmuar kureshtja, sesi do të jetonim, sikur të na kishte marrë edhe ne babai, në Amerikë…”!

“Ndoshta sot nuk do të mbaje në dorë penën, por thikën në kuzhinën e restorantit,” – tha ai me humor. U ngjetha kur mendova se edhe familja jonë, do të kishte kaluar rrugën e mundimshme e me plot të papritura të familjes Athanas, prej ditës së mbërritjes në “tokën e premtuar”! Prindërit e Antonit u vendosën në qytetin Nju-Bedford dhe gjetën punë në një fabrikë pambuku, me një pagë të ulët, ndërsa Antoni i vogël, ndihmonte xhaxhanë të shiste fruta e perime, me një karrocë që e shtynte me dorë në Fanueil Hall, aty ku sot ngrihet ‘Quincy Market’.

“Nëna ime, – psherëtiu Antoni, – qysh në vogëli më kishte mësuar të isha punëtor, nikoqir e t’ua kaloja moshatarëve. Babai, Simoni, ishte këmbëngulës të mos e kaloja kohën kot. Më jepte një shportë me banane e më thoshte: Po nuk i shite të gjitha bananet, mos më hajde në shtëpi’. Unë vrisja mendjen, si të veproja. Zija vend në të dy anët e urës, ku kishte kalimtarë më shumë dhe arrija t’i shisja të gjitha. Kështu më mbetej pak kohe e lirë të kthehesha në shtëpi e, të kryeja detyrat e shkollës”.

Anton Athanasi e ka pas dashur shumë të ëmën dhe ka vazhduar ta kujtojë e ta respektojë pas vdekjes se saj. Në një nga zyrat e tij, është i varur në mur portreti i Evangjelia Athanas-it. Ai dëshironte të ndërtonte në Shqipëri një spital të madh, me emrin e nënës së tij…! Antoni e përmend nënën e tij edhe për diçka tjetër. Ai ka deklaruar para gazetarëve e vendeve publike, se ishte pikërisht nëna e tij, e cila e solli farën e kosit me vapor, nga fshati Trebickë dhe ai e cilëson: “Our Culture”. “Ne shqiptarët e sollëm në Amerikë farën e kosit”…! Ishte tharmi i vendlindjes, ishin traditat e familjes shqiptare që, duke udhëtuar mbi Atlantik, fillonin të hidhnin rrënjë pak nga pak, në kontinentin e ri.

Në moshën 13 vjeç, Antoni e la shkollën e gjeti punë në një fabrikë të Bedfordit. Detyra e tij ishte ndezja e sobave me dru e qymyr, për zyrat e shefave, punë të cilën, siç thotë ai, e kishte kryer edhe në shtëpi, tok me motrat e vëllezërit. Ai punonte 7 ditë në javë e, shpinte në shtëpi 12 dollarë. Më vonë ai punoi si “busboy” dhe kamerier, në një nga restorantet e dëgjuar të qytetit. Ai ishte i pari shqiptaro-amerikan që punonte në atë restorant dhe kur u kthye në shtëpi nga dita e parë e punës, u duartrokit nga njerëzit e familjes dhe miqtë.

Pesëdhjetë vjet me vonë, në një fjalim mbajtur në “Fanuiel Hall”, para më tepër se 400 pjesëmarrësve, ai tha: “Në qoftë se ju mendoni se jam i suksesshëm tani, ju duhet të më shikonit mua atëherë”. Në moshën 14 vjeç, ai punonte si pjatalarës, por një grevë e gjatë punëtorësh e dobësoi ekonominë e Bedfordit, kështu Antoni lëvizi në Nju- Jork, ku punoi tek restoranti i xhaxhait tjetër. Aty Antoni kreu të gjitha llojet e punëve, që ka një restorant, përveç punës në zyrë, për të cilën ai nuk e vrau mendjen shumë, gjatë veprimtarisë së jetës.

Dhe erdhi një dite kur ai, me kursimet e fituara, hapi vetë në Nju-Jork një restorant të vogël 45-vendësh, me punësim për dy vetë, counter-service. Por ky hap i rëndësishëm në jetën e tij, u ndërpre shpejt, sepse për fat të keq, i vdiq i ati dhe u detyrua të kthehej sa më parë në Bedford. Djali 20-vjeçar, punoi në Nju Bedford, në fillim si kamerier e, më vonë kryekamerier, duke e ndihmuar familjen, me 3.000 dollarët e tij, të kursyera.

…”Kisha një shok të afërm, – përfundon Antoni, – ishim të dy korçarë e moshatarë, quhej Vasil. Me të shpesh i qaja hallet e i flisja për projektet që kisha në kokë. Një dite shkuam në plazh, të dy ishim djem të rinj, na pëlqente noti në oqean…! Duke qëndruar shtrirë në rërë, me sytë nga qielli, i thashë Vasilit se; dëshiroja të hapja në Lynn një lokal të vogël. ‘Hot Dog’. Ai e pëlqeu mendimin tim e, më inkurajoi…”!

Lynni është i përmendur si qendër industriale pranë Bostonit dhe si një qytet me popullsi të madhe emigrantësh. Banorët e parë kanë qenë anglezë, më vonë erdhën irlandezë, italianë, francezë-kanadezë, grekë, armenë e të tjerë, të cilët punonin në fabrikat e këpucëve. Antoni i kishte rënë lapsit, se hapja e një “Hot Dogu”, pranë këtyre fabrikave, do të kishte xhiro të madhe e do t’i sillte fitime të mëdha. Ai nuk e la dëshirën ta mundonte për një kohë të gjatë, por e hapi një lokal të tillë në Lynn.

Biznesi po i shkonte mirë, por nuk vazhdoi veçse disa muaj. Ishte koha e depresionit ekonomik, që përfshiu gjithë Amerikën, lokalet e dyqanet falimentonin shpejt dhe pronarët i shisnin me çmime fare të ulëta. Antoni, me intuitën e tij të tregtarit që s’e gënjeu kurrë, e shiti shpejt “Hot Dog”-un dhe bleu në ankand, restorantin më të bukur të Lynn-it.

Këmbëngulës për të ngritur një restorant me pamje tërheqëse dhe “first-class”, me 1938, ai hapi restorantin “Anthony’s Haëthorne” në doëntoën Lynn. “Hawthorne”, ishte mbyllur në kohën e depresionit ekonomik, por i krijoi mundësinë Antonit i cili, gjeti atë që kërkonte, për dy-tri mijë dollarë. Por në mbarim të vitit të parë, Athanasi fitoi 23.000 dollarë. Në fillimin e viteve ’50-të, “Anthony’s Haëthorne”, u bë restoranti me kapacitet më të madh me vend ulje, në gjithë Massachusettsin, me një fitim, me shume se një milion dollar në vit.

Duke iu referuar kronikave, Athanasi, megjithëse punonte 7 ditë në javë, e gjente kohën të merrej edhe me aktivitet patriotik, duke marrë pjesë në konferencat e mitingjet që organizonte kryesisht “Vatra” dhe organizata të tjera të diasporës. Ai ndjehej krenar, kur takohej me bashkatdhetarët dhe mësonte për sukseset që kishin arritur në biznes, në përvetësimin e një profesioni apo, në gradimet universitare.

Në fjalimin që mbajti në Festivalin shqiptar të Bostonit, në maj 1975, Antoni Athanas, midis të tjerash, tha: “…E quaj veten krenar që jam shqiptar…ka shumë gjëra për të cilat i jam mirënjohës dhe e falenderoj vendlindjen time…!E quaj veten të privilegjuar që jam rritur ‘në pëqirin e nënës’, në familjen time, që më edukoi sipas zakoneve e traditave shqiptare…! E quaj veten me fat, që kam njohur bishop Nolin, Faik Konicën e patriotë të tjerë, të cilët filluan Rilindjen e dytë të Shqipërisë…! Ideali i tyre ishte vëllazërimi i shqiptarëve, pa dallim feje e ideje… gjë për të cilën ndihmoi edhe Katedralja e Shën Gjergjit, e drejtuar nga At Noli…”!

Me tej, Antoni Athanas, përgëzoi punën e madhe dhe aktivitetin që kryente “Vatra” dhe “Dielli”, për të krijuar komunitetin shqiptaro-amerikan dhe institucionet e tij, për të edukuar grupin etnik të shqiptarëve, me qëllim që gjithsecili, të bëhej një qytetar i mirë amerikan. Dashuria dhe krenaria për atdheun e tij, e afroi Antonin me “Vatrën”, në krye të së cilës qëndroi për disa vite.

Në zonën e Boston-it, nëse i thua një amerikani; “jam shqiptar”, ai ta kthen: “Si Anthony”? Kaq familjare e popullore janë bërë pesë restorantet e tij “Athanas”, sa ky emër sot është bërë mit. Në pronësi të familjes Athanas, sot janë: “Anthony’s Haëthorne” në Lynn, i cili është hapur me 1938; “Hawthorne-by-the Sea”, ne Swampscott, i cili u hap me 1947 dhe sot është zgjeruar me “Anthony’s Pier 4 Café”; “The General Glover në Marblehead”, i cili është hapur me 1957; “Anthony’s Pier 4”, ne Boston Harbor, i cili është hapur me 1963; “Cummaquid Inn ne Cape Cod”, i cili është hapur me 1975.

Në të gjithë restorantet, sot janë të punësuar rreth 800 punonjës. Qysh prej fillimit të viteve ’90-të, një numër i madh kamerieresh, janë emigrantë shqiptarë, të cilët Antoni i zgjodhi sipas aftësive, paraqitjes profesionale dhe shkathtësisë. Klientët shqiptaro-amerikanë, të cilët frekuentojnë restorantet e familjes “Athanas”, gjithmonë e kanë ndier veten si në shtëpinë e tyre, duke komunikuar shqip me kamerierët dhe punonjësit e tjerë të shërbimit, aq me tepër nga kostumet e tyre (jelek e xhaketë të kuqe e, pantallona të zeza), që i përngjajnë flamurit tonë.

Gjatë aktivitetit të restoranteve në dekada, Antoni i jepte shumë rëndësi paraqitjes së mirë fizike dhe sjelljes së kamerierit. Tregojnë se pranë derës së kuzhinës së restorantit, ai kishte varur një pasqyrë të madhe e, poshtë saj shënimin me gërma të mëdha: “Në qoftë se nuk dukesh mirë, mos dil jashtë nga kjo derë”! Kamerieri, i ngarkuar me pjatat në tabaka, duhet të shihej në pasqyrë, para se t’i shërbente klientit. Ndoshta ky duket një detaj i vogël, por edhe ai ka kontribuar në rritjen e fitimeve të restoranteve “Athanas”. Me këtë përpikëri e disiplinë, kanë punuar edhe djemtë e tij.

Restorantet e familjes, sot administrohen nga katër djemtë e Antonit, Anthony Jr., Michael, Robert dhe Paul, të cilët u rritën bashkë me biznesin. Ata janë impenjuar në të dy sektorët e lokaleve, në atë të pasmin, kuzhinën dhe në atë të përparimin, zyrat. Ata filluan si “busboy”, kamerierë dhe arritën deri te pozicioni i menaxherit. Vëllezërit biznesmenë, punojnë si një skuadër e vetme, që të çojnë më tej nderin dhe lavdinë e familjes Athanas.

Ndërtimi i “Pier 4” në Boston Harbor, një “vapor-restorant”, ishte një ëndërr e Anton Athanas-it, e cila filloi qysh në vitin 1959, kur ai bleu sheshin e një hekurudhë të vjetër, në një vend të shkretë të Boston-it. Por sot aty ngrihet madhështore ndërtesa e një restoranti me fame, jo vetëm në Amerikë, por edhe në të gjithë botën. Ndërtimi dhe kompletimi i lokaleve dhe interierëve, përfunduan në vitin 1963. Antoni e përuroi restorantin, disa ditë para se të ndodhte vrasja tragjike e presidentit amerikan, Kenedi dhe kjo u ruajt në memorien e amerikanëve.

Në vitin e fillimit të funksionimit të restorantit “Pier 4”, Antoni, me zgjuarsinë e vet, ftoi për darke falas të gjithë shoferët e taksive të Bostonit, duke i thirrur edhe për kafe sa herë u binte rruga andej. Ky gjest u pagua mirë: shoferët filluan të sillnin me taksi klientë, të cilëve u propozonin të kalonin një ditë të mahnitshme, në një restorant akoma të padëgjuar mirë, aty ku klientët me të vërtetë mbeteshin të kënaqur e, filluan të propagandonin këtë vend. Vit pas viti “Pier 4”, u bë një magnet që tërhiqte yjet e kinematografisë, median e shkruar e televizionin, udhëheqës politikë dhe kremtime festash, nga e gjithë bota. Ne vaporin-restorant janë vendosur, i pari flamuri shqiptar dhe më tej flamurë nga e gjithë bota.

Muret e hollit të restorantit, janë të mbushura me fotot e vizitorëve të famshëm te “Pier 4”, përfshirë edhe Elisabet Taylor, Mery Griffin, John Carson, Don Rickles, Joe DiMaggio, Judy Garland dhe Wayne Nweton. Elita e politikanëve të Boston-it e kanë “Pier 4”, si vendin e takimeve, sidomos gjatë fushatave të zgjedhjeve, e vizitojnë senatorë e kongresistë. Aty janë organizuar gjithashtu qindra kremtime festash kombëtare shqiptare dhe takime të tjera të rëndësishme të diasporës shqiptaro – amerikane, të mbarë Amerikës, veçanërisht në festat e Nëntorit.

Që prej vitit 1963 dhe deri me 1981, të ardhurat vjetore të “Pier 4”, arrinin deri në 12 milionë dollarë. Më 1984-ën, në këtë restorant servireshin afërsisht 700.000 porcione ushqimi për çdo vit dhe u cilësua restoranti i 50-të, më i suksesshmi në Amerikë. Për 40 vjet, Anton Athanasi ka qenë një figurë e spikatur, në organizatat kulinare lokale dhe nacionale. Ai ka fituar një numër gradimesh, çmime dhe fletë-nderi ,përfshire dhe “Silver Plate Aëard”, nga “The International Foodservice Manufacturers Association”. Antoni Athanas, themeluesi dhe presidenti i restoranteve elegante të familjes, është një ndër personalitetet më të shquara të biznesit në Boston. Athanasi është ngritur shkallë pas shkalle, për t’u bërë modeli i Amerikës, në industrinë e restoranteve, duke personifikuar realizimin e ëndrrës amerikane.

Më 1967-ën, “Pier 4” në Boston, u cilësua një ndër restorantet më të mëdha të Amerikës dhe Anton Athanas, u nderua, duke fituar “The Golden Door Aëard of the International Institute of Boston” dhe “Business Executives Dining Award”, për tre vjet rresht. Anton Athanas, shërbeu edhe si president i “The Massachusetts Restaurant Association” dhe si anëtar i bordit të “The National Restaurant Association”, i cili më 1976-ën, u cilësua me emrin e “biznesmenit më të mirë të vitit”. Por me humorin e tij, Antoni përsëriste gjithnjë shprehjen proverbiale:

“Unë jam aq i mirë, sa ç’është gatimi im i fundit…”! Lista e çmimeve dhe dekorimeve të fituara prej tij, është pa fund. Ai u nderua me “Honory Doctor of Bussiness Administration degree”, nga Southeastern Massachusetts University, më 1977; “Diploma of Honor”, nga National Institute for the Foodservice Industry, më 1983; “Honorary Doctorate degree”, nga International Institute of Culinary Arts, ne Massachusetts; “The Lifetime Achievement Aëard”, nga Mass. Hospitality Association më 1999; si dhe nga dhjetëra organizata e institucione të tjera, ku zoti Anton, mban një vend nderi.

Deri në ditët e fundit të qëndrimit të tij në “Pier 4”, ai punonte ditë për ditë, 7 ditë në javë, në ditë të zakonshme arrinte në restorant rreth orës 10, kurse në ditët e festive, në orën 7 të mëngjesit dhe qëndronte aty, tërë ditën. Në fundjavë, punonte deri në orën 12 të natës. Ai inspektonte lokalin e madh të kuzhinës, çdo mëngjes, para se të vinin punonjësit e tjerë. Në intervistën dhënë një gazetari, Athanasi tha: “Çlodhem me atë që bëj. Shkurt, çlodhem duke punuar. Po e lë punën të le jeta—kjo është filozofia ime”.

Në kulmin e lulëzimit, në vitet 1960-’70-të, “Pier 4”, u bë vendi ku mblidheshin kastat e fuqishme të politikës, politikanë, bankierë, gjykatës, sportistë, yje të kinematografisë dhe festime të ndryshme. Antoni Athanas, një “multi-milioner”, që i fitoi paratë me mundin e djersën e tij, jo të dhuruara ose të trashëguara, përmendte gjithnjë me humor udhëtimin mbi një gomar të vogël, në moshën 5-vjeçare, si fillimi i rrugës për të ardhur në Amerikë. Ndërsa shumë vjet më vonë, kur ngiste makinën e tij “Mercedes”, thoshte: “Një makinë nuk është ndonjë gjë speciale për mua, është diçka, një mjet, që të çon këtu-atje e kaq. Por, dreqi ta hajë, të mbaron punë më shpejt se një gomar…”!

Unë mendoj se ai ishte pionieri dhe një shembull për ne të gjithë, ai bleu vendin e “Pier 4”, që asnjeri nuk do të dëshironte ta blinte dhe ishte i vetmi që mendoi, sesi do ta ndryshonte atë mjedis, vetëm me fantazinë e tij…! Aty vendosej fati i tij ose, më mirë, atë e udhëhoqi fati…! Njerëzit vinin e drekonin tek ai, si të tërhequr nga një ëndërr, vit pas viti. Rastiste që bujtësit prisnin edhe dy orë e gjysmë, për të zënë një tavolinë. Ai tërhoqi, jo vetëm vëmendjen e Amerikës! Memorie.al

37 Komente

  1. E
    E verteta dhemb

    Se c'lidhje kane tourkalvanoi me grekoorthodhoxet shqipfoles ne Ameriki nje Zot e di....!! Ptuuuuu letyra arabe pasardhes te dobiceve te nizameve te sullton Muratit..... hahahaha

    Përgjigjjuni
    1. V
      V.F.L.P.

      VDEKJE FASHIZMIT - LIRI POPULLIT!

      Përgjigjjuni
      1. S
        Sylvinjo

        Kjo zonja qe ka bere kete shkrim ka nderruar jete. Une kam folur njehere me ekte zonjen ne Telefon dhe po e pyesja per Nolin dhe per Vatren , dhe ajo me tregoi per Nolin. Ishte shume grua e mire. Ndersa per sa i perket Shqiptarit me te famshem ne Amerike dhe qe e donte gjithe Amerika , ka qene dhe mbetet John Belushi. Sepse John Belushin e gjithe Amerika e donte dhe e mbanin ne goje gjithe diten dhe e njihnin qe ishte me origjine Shqiptare, sepse John Belushi e thoshte kudo dhe me krenari qe "jam Shqiptar " , dhe ishte shume patriot John Belushi. Ne nje interviste me Oliver Stone , ku Stone i thote " Te bejme nje film me humor per Shqiperine?? Dhe sic tregon vete Oliver Stone " Johni u be menjehere serioz dhe i tha : Vendi i te pareve te mij nuk esht per humor' . Dhe nuk u permend me ai muhabet . Pra John Belushi eshte Shqiptari me i njohur ne Amerike. Po ashtu tregojne vete aktoret komike Amerikane , kur John Belushi qendroi njehere me makine ne mes te Times Square , ne Manhattan dhe aty u mblodhen gjithe populli dhe po qeshnin te gjithe me humorin qe bente John Belushi dhe i bllokuan makinen dhe nuk ikte dot. Sepse John Belushin e njifte gjithe Amerika Gjithashtu edhe Stan Dragoti qe kur ishte ne krize emri i New Yorkut, se ishte bere fole e mafiozeve dhe urrehej nga gjithe Amerika, atehere Sten Dragoti doli me Parullen " I love New York", ku ne vend te fjales Love ishte nje zemer. dhe qe ta dini ate sllogan qe u perhap kudo neper bluzat e te rinjve, eshte ideja e Sten Dragotit. Ndersa Shqiptari me intelektual ne Amerike, per ceshtjet e Shqiperise, te cilit i merret gjithmone mendim nga Media Amerikane dhe politika Amerikane , eshte Profesori dhe historiani i njohur ne Amerike Prof. Nikolla Pano. Sa here media Amerikane kerkon te njihet me gjendjen e Shqiperise intervistojne Profesor Nikolla Pano. Ndersa Shkencetari me i shquar Shqiptar eshte Prof. Ferid Murati qe ka fituar Cmim Nobel dhe shkencetarja Vlonjate Laurta Mersini , qe jeton ne Kalifornia, Pastaj pronare restorantesh dhe biznesmene e milionere ka plot shqiptare l por ata jane ca letyra te neveriteshme , primitive dhe me ligesi akrepi.

        Përgjigjjuni
      2. G
        Graqiret Sumqire

        Keta bythqiret grekoqire qe jane harbuar ketu Antoni nuk kishte problem t'ua kepuste ndonje te share graqirve ne Amerike. Donin ta benin edhe Andonin grek, dhe kur nuk pranoi filluan graqiret ta sulmonin, por nuk ia dolen.

        Përgjigjjuni
        1. E
          E verteta dhemb

          Re paliopousta tourkalvane emrat Athanasios,Theoxari,Antonio etj jane emra safi greke te "bastardhepsur" ne nje fare menyre (pa dashje a injorancia) nga orthodhoxe shqiptare,pa njohur ne thelb origjinen e tyre greke,ok . Pas brezash eshte normale nje konvergjim i tille. E njejta gje ndodhi edhe me ju muslimon brothers m'Albaniston ku Muhamet,Qemal,Ismail etj kesisoi njethundrake arabe pasardhes te dobiceve te nizameve te sullton Muratit degjeneruat origjinen tuaj arabe (emrat): Mohammed, Kamal, Ismael etj ...ade gamisou tora paliopousta tou kerrata.

          Përgjigjjuni
          1. m
            mb

            Nje numer i madh emrash personal ketu ne Amerike kane origjin biblike, dmth hebreike, por ata nuk jane hebre!!!

            Përgjigjjuni
        2. Y
          Yunanistan

          Ju kerma mongolopontiocobanocifutovurkaro “grek “ qe nuk dini ku keni faren,,,nuk e keni fare problem te shisni per 300euro jo vetem token qe ju lindi,,por ju shisni edhe Nenat qe ju kane mbajtur 9muaj ne trup,, helmi juaj I ndyre ngordh edhe gjarperin,,ju edhe organet e trupit I nderroni,,nga “burra “ ktheheni janulla me minifund dhe brek najloni,,,,kerma behuni edhe presidentet e burdellove te graqise,,shporruni nga kjo toke,,nuk na duhen janullatosit grek qe bejne operacion b@@@n edhe behen gra,,ptyyyyyyyyuuu,,edhe Antonin mos e zini ne goje,,ne ate goje te ndyre,,qe e keni vetem per te c”fryre k@@@t,,, pty rrace e ndyre miu,mallkuar qofte kush ju dha pashaport njeriu,,,??!!!certifikate gojore,,ptyyy

          Përgjigjjuni
          1. A
            Abdylqirësi

            Aj mos va ha karin turkoalvanosave shko qiju me zezakët .

            Përgjigjjuni
            1. G
              Greket jan inferior

              Andon Athanasi, nje perkrahes i madh i UÇK-SË. Anton Athanas je i pavdekshem.

              Përgjigjjuni
              1. S
                Sinqeritet

                E verteta..je vetem nje injorant i paditur,percares! Korca quhej: “Parisi i vogel” dhe korcaret kane qene te paster dhe shume punetore.

                Përgjigjjuni
              2. K
                Kauri

                KAURET E SHKRET ,,,IKNIN PER AMERIK ,SE NUK MUND TE JETONTE NE ZGJEDHEN TURKOSHQIPTARET ,,YZMEQAR TE HASAN BEUT,,,,A RE ANDON ,,,ME THUAJ TE VERTETEN ,,KE VAJT TI PER ,,FESTEN E PAVARSISE ,,,APO GENJENI KY ,,PATRIOTI ,,,

                Përgjigjjuni
                1. J
                  Janumutus

                  Per p.. te mamase tende re kauri!

                  Përgjigjjuni
                2. R
                  Realisti

                  Pordhë me Rigon , kush o Ai trap që mer mundimin me e lexu këtë Pordhë me Rigon që si hyn në punë asnjonit , pervecse familjareve të tij

                  Përgjigjjuni
                  1. S
                    Sinqeritet

                    E verteta..je vetem nje injorant i paditur,percares! Korca quhej: “Parisi i vogel” dhe korcaret kane qene te paster dhe shume punetore.

                    Përgjigjjuni
                    1. T
                      TIRONA

                      Realisti antiteze dembel,i flak corapet pa lare asnjere!

                      Përgjigjjuni
                    2. P
                      Pa dorashka

                      "shqiptarit më të famshëm në SHBA" ?!?! . Kush e mati famen dhe me çfare parametrash. Cfare duhet te themi per Nolin, Konicen, nobelistin Ferit Murati, etj etj...Respekte per zotrine, por autori ka bere nje gafe te madhe..... sepse kjo ne vend ta lartesoje, e erreson.... .

                      Përgjigjjuni
                      1. V
                        Vari Kalin

                        Shqiptari me i famshem ne SHBA eshte John Belushi qe e dine te gjithe kush eshte. As e njef njeri kete Athanasin fare

                        Përgjigjjuni
                      2. A
                        Arbër

                        I kam njohur dhe komunikuar me të dy, edhe me Reverend Anthony Athanasin edhe me shkrimtaren dhe veprimtaren Rozi Theoarin. Shkrimi i saj është I vjetër. Mendoj se kur jep përshtypjen për ta si persona, kur nuk i njeh, je i gabuar. Tani pak fjalë për shkrimin dhe autoren. Rosi Theoari (tani e vdekur) ka qenë një aktiviste me emër në komunitetin shqiptar te Bostonit. Me penën e saj ajo ka përshkruar jetën, ngjarjet dhe emrat e pikatur shqiptarë, veçanërisht të brezave të para viteve '90, duke bashkëpunuar me gazetat lokale si dhe Tv-të e radiot lokale shqiptare. Dhe, drejt të thuhet, për emigrantët është një serum që ngroh shpirtin dhe kthjellon mendjen. Historia e z. Anthoni Athanas-it është nje histori suksesi që e sjell një punë e ashpër dhe e vështirë e një emigranti të zakonshëm, pa arsim dhe kualifikim të përshtatshëm, në një vend dhe në një kohë që edhe vetë për amerikanët ka qenë tejet e vështirë. Dhe mbi të gjitha ka qenë një pune e ndershme dhe me sakrifica. Dhe ai njeri punoi me shpirt për atë restorant derisa ishte gjalle, duke punësuar me dhjetra shqiptare dhe ku ty nuk te duhej anglishtja të komunikoje sepse flitej shqip. Si fole shqiptarësh, kjo pike, Anthony s Pier 4 njihej në të gjithë amerikën. Njerëz te shquar madje edhe presidentë amerikanë kane drekuar aty. Dhe fotot e tyre kanë qenë te varura ne muret e restorantit si për të treguar krenarinë e një pune te fortë dhectë ndershme. Do të dëshiroja të shijoja përsëri nje drekë atje ku e ndjeja vehten si me Shqiperi, por fatkeqësisht ai restorant nuk ekziston më. Ndërtimet luksoze, shumëkatëshe ne Sea Port tregojnë sa shpejt fëmijët trashëgimtare harrojnë sakrificat e prindërve dhe sa e pabërballueshme dhe agresive është ekonomia e tregut kudo.

                        Përgjigjjuni
                        1. N
                          Niku

                          Djemte e Antonit vertet qe nuk jane si i ati, jane amerikane, s'i lidh gje me vendlindjen e babait. Per restorantin qe nuk ekziston me, s'kishin c't'i benin. Edhe ne vitet qe erdhem ne, domethene 1990- e me pas, Pier 4 nuk kishte me ate emer si me pare, cdo gje ndryshon me kohen. Tani se perse duhet ripostuar ky shkrim i Rozit pas kaq e kaq vjetesh, nje Zot e di.

                          Përgjigjjuni
                        2. J
                          Juli

                          Ahh ju shk... Robt juve komentuesve më lart. Njëri më koqe se tjetri. Dy të parët ngatarrojnë @arin me dollarin. "Realisti" shumë KATUNARË FODULL. "PA dorashka" KOMLET INJORANT. TEVEQEL.

                          Përgjigjjuni
                          1. J
                            Jani

                            Te vdekte mesuesja e klases se trete qe te kaloi ne klase te kater. Tre fjali, tete gabime. Idiot i noteruar me transparence.

                            Përgjigjjuni
                            1. P
                              Pa dorashka

                              O Juli. O t'qifte India dhe Taivani gjith librin e shpise. Trim pas tastiere behet cdo mi haleje, mer bythqir lulishteje. Po te mora vesh kush je, do te vesh fustan dhe do te nxjerr ke semafori me gjithe robt e shpis...Po ta them "pa dorashka"

                              Përgjigjjuni
                              1. J
                                Juli

                                Tamom INJORANT-TEVEQEL. E vërteta ta djeg SUMËN. Sa për ty Jani : Hajde jeto 40v jashtë Shqipërisë dhe mos të "vdesi" mësuesja. Mirë me kaq. Se këtu ku jam unë ska as shqiptarë !!!! Vetëm ariu polar. Dhe në Shqipëri nuk vihet cdo vit ,se udhëtimi 11 orë një rrugë. Më mirë dal e pi kafe me Ariun :)

                                Përgjigjjuni
                            2. M
                              Momqirsi grekofoneve.

                              Na hongshin trongullin grekofonet dhe turkoshaket njekohesisht. Si vellezerit te nje gjaku qe jane dylberat turkogreke, nuk dallojne as nga ngjyra e as nga zgjyra. Te fala minorikaritetit nga ortodoksi shqiptar qe ju shkerdhen ne perditesim motrat minorikareve.

                              Përgjigjjuni
                              1. M
                                Malshova

                                Antoni Athanasi Nuk eshte i pa njohur sic thote titulli me sa me kujtohet ate e ka vizituar dhe Ramiz Alia Gazetat Shqipetare kane shkruar shume ne ate kohe

                                Përgjigjjuni
                                1. T
                                  Te roje sa malet Anton Athanasi !

                                  Histori shume e bukur.... kjo Gazetarja paska haruar te na tregoje ha i provoi Guzhinen e Anton Athanasit ? dhe ha i dha Anton Athanasi shanc kesaj Gazetares te priste apo rradha ishte e madhe ! dhe akoma me bukur ne kete Histori qe se si Antoni Athanasi si pjatalares paska luftuar komunizmin nga Amerika ! gabim se Ai pati shkuar te behet milionere dhe jo kohen e lire te luftonte apo te prapagonte kundra komunizmit , brenda mundesi qe mund te kishte !

                                  Përgjigjjuni
                                  1. M
                                    MARLUX

                                    Anthony Athanas beri shume per shqipetaret e Amerikes dhe meriton te kete edhe nje medalje si nje qytetar me medaljen me te larte.

                                    Përgjigjjuni
                                    1. L
                                      Lip Gjanica

                                      Kaq patriot dhe asnje prej femjjeve te tij si ka vene emer shqiptar?

                                      Përgjigjjuni
                                      1. K
                                        Kauri

                                        CA EMRI DOJE TI TU VINTE ,,,ENVER KADRI MEHMET APO HYSNI ,,,HAHA

                                        Përgjigjjuni
                                      2. K
                                        Kujtesa nuk Ashton

                                        Me sa mkujtohet mu ke fotot e dyqonit ne vitin 1994 kishte 3-4 figura nga politika greke e kohes qe kishin vizitu restorantin e tij, shqiptar skisha pa nonji foto. Maj men dhe emrat e tyre.

                                        Përgjigjjuni
                                        1. R
                                          Rezi

                                          Ka qënë shumë i njohur, nuk është aspak i panjohur.

                                          Përgjigjjuni
                                          1. J
                                            Jani

                                            O Rezi. Flet per historine e panjohur, jo per personin.

                                            Përgjigjjuni
                                          2. I
                                            ISH PUNTOR I GORIOIT 2 (ANDONIT)

                                            XHA ANDONIT UNE I FLISJA XHA GORIO SE ISHTE TAMAM XHA GORIO I TE MADHIT BALZAK NE ROMANIN EVGJENI GRANDE. KORCARET JANE KOPRRAC, POR ANDONI I KAPERCENTE TE GJITHA KUFIJT. AI MBLIDHTE MBETURINAT NGA TAVOLINAT DHE I SHISTE PERSERI. KETE SHKELJE E DENOJNE DY NENE NE SHBA. NJE I HIGJENES DHE NJE I TREGETIS MBASI SHET DY HERE TE NJEJTIN ARTIKULL. PER KETE AI ESHTE DESKRIDITUAR DISA HERE PUBLIKISHT NE GAZETEN LOKALE "THE BOSTON GLOBE" ANDONI U PINTE GJAKUN PUNTOREVE, SIDOMOS SHQIPTAREVE. TE GJITHA KETU PAGUHEN. ANDONI U PARALIZUA 10 VJET AS FLISTE AS NGRIHEJ DOT NGA KREVATI. ME SAKTE LEXONI LIBRIN MALL E DHIMBJE TE INXHINIER GURI STEFANIT. NE HALE U VETE SHPIRTI NJERZVE SI XHA GORIOI.

                                            Përgjigjjuni
                                            1. M
                                              Messerschmitt

                                              Atahnasi shqiptari qe ngrejti zgupthiu gjakdhjeri arrixhiu gerrrku arabi servi. Ka lon testament me miliarda per zhdukjen e ketyre rracave. Nje nga me te pasurit e botes, nga ata qe nuk dalin ne Forbes.

                                              Përgjigjjuni
                                              1. E
                                                Egzon

                                                Per fame nuk I vjen kush afer John Belushit

                                                Përgjigjjuni
                                                1. m
                                                  mb

                                                  Nje perkrahes i devotshem i Fan Nolit!

                                                  Përgjigjjuni
                                                  1. K
                                                    Kauri

                                                    EDONTE SHUM SHEN KOZMAN ,,,

                                                    Përgjigjjuni

                                                  Lini një Përgjigje