“Shqipëria, çelësi i derës së pasme të rrëzimit të Gjermanisë” — intervista ekskluzive me Mbretin Zog në hotel “West End” në Londër

30 Shtator 2025, 13:21Dossier TEMA
“Shqipëria, çelësi i derës së pasme të

Nga Aurenc Bebja, Francë – 30 Shtator 2025

“The Voice” ka botuar, të shtunën e 26 shtatorit 1942, në faqen n°4, intervistën ekskluzive të Mbretit Zog dhënë asokohe gazetarit George Slocombe në hotelin e famshëm West End në Londër, të cilën, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

Mbreti Zog i Shqipërisë, në një intervistë ekskluzive, tregon çelësin e derës së pasme të Gjermanisë:

(Nga George Slocombe)

“Nuk e them këtë për të lavdëruar bashkatdhetarët e mi, por Shqipëria është çelësi i Ballkanit dhe vendi ideal i zbarkimit për një ekspeditë aleate të dërguar për të sulmuar anën më të prekshme të Gjermanisë.” Biseduesi ishte Mbreti Zog. Skena zhvillohej në një dhomë në hotelin e famshëm West End nga ku, siç më tha ai, kishte qenë dëshmitar i të gjitha sprovave tona, nën zjarr dhe bomba, gjatë Betejës së Londrës.

“Deri tani,” tha ai, “si shumë të tjerë, unë kisha menduar për fuqinë dhe pasurinë e Britanisë në aspektin material. Por tani e di që forca e popullit britanik qëndron në karakterin dhe qëndrueshmërinë e tyre – një forcë morale, jo materiale.” Për vite me radhë, ky sovran evropian, më i pakapshmi, ka ngjallur dhe i është shmangur kureshtjes së botës. Bukuria dhe eleganca e tij ; karriera e tij romantike ; largësia dhe mungesa e aksesit të supozuar të mbretërisë së tij të ashpër dhe malore ; martesa e tij me një grua të bukur, gjysmë hungareze, gjysmë amerikane ; vargu prej gjashtë motrash tërheqëse, në moshë për tu martuar ; të gjitha këto kishin dhënë shkas për thashetheme të lehta.

U tha në mënyrë absurde se ai ishte arratisur nga Shqipëria me 30 valixhe me thesar, dhe madje edhe në anijen ushtarake britanike që evakuoi Mbretin Zog dhe familjen e tij me qindra refugjatë të tjerë (unë midis tyre), legjenda vazhdoi.

Megjithatë, e vërteta rreth Zogut është në fakt më e çuditshme se trillimi. Ai është i gjatë, i hollë, i veshur me kujdes, por jo elegant. Ai flet pak anglisht, pak frëngjisht dhe italisht ; më shumë gjermanisht dhe mjaft turqisht. Zëri i tij është i ulët, melodioz dhe simpatik. Origjina e mbretërimit të tij është po aq e thjeshtë dhe logjike sa ajo e Robert Bruce të Skocisë, ose e ndonjërit prej mbretërve të hershëm skocezë ose saksonë. Ai është kreu i një klani malësorësh shqiptarë që e ka prejardhjen nga udhëheqësi i madh luftëtar Skënderbeu. Ai luftoi në luftërat ballkanike të pavarësisë dhe, në një betejë, më tha ai, udhëhoqi një ushtri prej 30,000 burrash që u shkatërrua përveç tij dhe 15 të tjerëve. Gjatë Luftës së Parë Botërore ai u internua si nga gjermanët ashtu edhe nga italianët.

Pas Traktatit të Paqes, kur këmbëngulja e Presidentit Wilson mbi parimin e vetëvendosjes kishte siguruar pavarësinë e Shqipërisë (pavarësisht pretendimeve italiane për sovranitet, të mbështetura nga traktati anglo-italian i vitit 1915), Zogu u bë Kryeministër dhe Ministër i Brendshëm i Shqipërisë. Në vitin 1926, kur ai ende e quante veten Ahmet Bej Zogu, ai u zgjodh President i Republikës. Në vitin 1928 (megjithëse ai kishte kundërshtuar me këmbëngulje krijimin e një monarkie) ai u zgjodh nga Asambleja Legjislative mbreti i parë i Shqipërisë dhe mori titullin Zog I. Zogu në shqip do të thotë “Zog i Madh” – d.m.th., shqiponjë.

I ngacmuar nga Italia

Që atëherë, historia e Zogut ka qenë historia e të gjithë fqinjëve të vegjël të Fuqive me mendje agresive. Të ngacmuar dhe të përkëdhelur herë pas here nga Musolini, ai dhe mbretëria e tij e vogël por historike – Iliria e lashtë e Romakëve – e panë veten pre e pashmangshme, por jo të parezistueshme të tiranit. Pashka e kaluar shënoi përvjetorin e tretë të pushtimit cinik të Shqipërisë nga Musolini, dhe sundimtari në mërgim i atij kombi malësorësh të ashpër festoi duke thyer betimin e heshtjes politike që kishte bërë që kur ai dhe mbretëresha e tij, së bashku me foshnjën e tyre të porsalindur, gjetën strehim në Greqi nga Këmishat e Zeza të Italisë.

“Kanë kaluar tre vjet e gjysmë”, tha Mbreti Zog në intervistën e tij të parë, “që kur Shqipëria u sulmua padrejtësisht nga Italia fashiste. Dhe më 10 qershor 1940, kur Italia i shpalli luftë Britanisë së Madhe dhe aleatëve të saj, Shqipëria përsëriti solemnisht deklaratën e saj të luftës kundër Italisë. Ky fakt historik nuk mund të anulohet nga rrethanat që deri më tani e kanë penguar Shqipërinë të bashkohet me Aleancën e Madhe të Demokracive.”

“As ekzistenca e Shqipërisë dhe as ligjshmëria e përfaqësuesve shqiptarë në mërgim nuk mund të sfidohen nga shtetet që zhvillojnë një luftë të shenjtë për ligj dhe drejtësi. Pavarësia e Shqipërisë u njoh nga Traktati i Londrës, i cili i dha fund Luftërave Ballkanike.”

“U njoh nga Konferenca e Ambasadorëve dhe, pasi kufijtë e saj u përcaktuan nga një Komitet Ndërkombëtar, ajo u pranua në Lidhjen e Kombeve në dhjetor 1921. Autoritetet shqiptare që tani janë në mërgim janë të vetmit përfaqësues kombëtarë me mandat nga populli i tyre. Pushtetet e tyre janë konfirmuar brenda Shqipërisë nga zgjedhjet e njëpasnjëshme kushtetuese në Shqipëri dhe në të gjitha vendet e tjera nga njohja e monarkisë kushtetuese. Aktualisht, Shqipëria ende gëzon një shkallë të caktuar përfaqësimi diplomatik.”

“Asnjë shtet nuk e ka njohur de jure pushtimin fashist të Shqipërisë. Dhe madje edhe sot vendi im, i cili ishte i pari që i rezistoi pushtimit të armatosur me forcë, është shumë larg pushtimit. Italianët nuk kanë arritur të imponojnë vullnetin e tyre në vend. Prandaj, Shqipëria është në të njëjtën anë të barrikadës me britanikët, amerikanët, polakët, grekët dhe jugosllavët dhe të gjithë popujt e tjerë që luftojnë për demokraci.”

Një mbretëri e vogël

“Së bashku me Greqinë dhe Jugosllavinë, Shqipëria bën pjesë në shumicën dërrmuese të popujve të Ballkanit të përfshirë në këtë konflikt dhe të bashkuar në kauzën e përbashkët. Të gjithë shqiptarët brenda dhe jashtë kufijve tanë kanë vetëm një mendje të vetme për këtë temë. Ne nuk kemi konflikt me grekët. Gjatë 25 viteve të pavarësisë sonë, Shqipëria i ka provuar botës të drejtën e saj për të qenë e lirë. Në vitin 1920 vendi ishte praktikisht pa shkolla apo rrugë dhe ishte i prekur nga malaria. Në vitin 1939 kishim 700 shkolla, 75,000 nxënës, nga të cilët një e treta ishin vajza.”

“Shqipëria mund të bëhet e lirë dhe e begatë me ndihmën e burimeve të saj minerale dhe punës së popullsisë së saj. Ajo ka nevojë vetëm për kapital.”

Mbreti shtoi : “Ne jemi vetëm një popull i vogël, maksimumi një milion, dhe nuk dua ta ekzagjeroj rëndësinë tonë në sistemin evropian. Megjithatë, në një kohë krize, kur edhe shërbimet e një individi të vetëm janë të vlefshme, ndihma e mundshme e një kombi luftëtarësh nuk duhet të përbuzet. Unë besoj se e drejta do të triumfojë në këtë luftë, dhe për këtë arsye nuk kam frikë të pretendoj se frytet e fitores dhe drejtësisë duhet të jenë të disponueshme për të gjithë ne.”

Kështu u shpreh Mbreti Zog i Shqipërisë, pasardhës i udhëheqësit luftëtar Skënderbe.

8 Komente

  1. H
    Hallvaxhiu

    Gazetari duhet te shtonte faktin qe motrat maloke nuk dining te lexonin dhe qe Geraldine Nuk ishte e virgjer.

    Përgjigjjuni
    1. T
      Tirana

      Qeneri Neveri Baterdi Shpellare Kusare Pederat ja keta Jane pasardhesit e pacavurres Mender Hamut Zogolli. Turp te mendosh kishte prejardhjen nga Skenderbeu.

      Përgjigjjuni
      1. Pasardhës i Skënderbeut?!?!?! Një djalë sikur kishte Skënderbeu, edhe ai iku jashtë..... Eh...

        Përgjigjjuni
        1. T
          Taulant

          Plehra komentues anti Shqiptar te ndyre.

          Përgjigjjuni
          1. C
            Ccc

            “Mbreti me gjak rozë” luftoi për karriken e vet Kur erdhi puna për të vesh OPEJGAT iku nga sytë këmbët dhe e la popullin nën mikun Italian që i kërkonte borxhet e marra nga mbreti kurvar Nuk mbulohet dielli me shoshë

            Përgjigjjuni
            1. Q
              Qaniu

              AHMET BEJ DHE ENVER HOXHA E ISMAIL EJ NUK JAN PASARDHES TE GJEORGJI KASTRIOTIT ,,,,PO JAN TE SULLTAN MURATIT TE PAR ,,,

              Përgjigjjuni
              1. F
                Fshatari

                Pavaresisht se artikulli thote disa gjera pozitive per Zogun disa jane qorra apo shurdhe dhe do shkojne tek akuzat klasike te Enverit si, Zogu vodhi, la vendin, varferi, shiti, u veteshpall etj. Keto jane te mjaftueshme qe disa te shtojne nga mendja e tyre plot te tjera si gruaja ishte kurve, familje injorantesh etj. Fakti eshte se disa shqiptare qe shane te tjere apo na tregojne se urrejne tradhetaret, mbrojne Shqiperine etj gjera te tilla, asnje si beson, jane thjeshte hipokrizira , jane komunista moderrne pavaresisht nqs e dine apo jo. Kejo ndodh sepse nga ana psikologjike dhe morale kane shume mangesi te theksuara. Shqiptari me duket se jeton per te urryer dike. Shiko ne cdo artikull te Temes dhe urrejtja eshte aty, ky eshte motivi i komenteve. Ne te vertete po te shikosh akuzat kunder mbreterise jane te qellimshme per te fshehur dicka nga PPSH. Psh Zogu u veteshpall. Me kete PPSH na thote se zgjedhjet qe ajo bente dhe rrezultati 100% per te, ishin nga dashuria e popullit. Kejo eshte hipokrizi e hapur. Zugu na la ne varferi. Me kete PPSH na thote jeten cilesore qe bente populli. Dyqanet ishin plot, rroga te mira, banesa cilesore etj. Jo vetem kaqe por ne mbreteri ne jetonim ne kasolle kurse nene udheheqjen e Enverit populli jeton ne Pallate. Nje familje me 8 fryme jeton ne 60m dhe gatuan ne VC. Perseri quhet pallat( mbreteroren e kuptoni vete). Por seriozisht do permend nje fakt qe disa mendoj se se dine apo une se kam degjuar. Kur Zogu mori grua nga Perendimi, pra beri krushqi me boten e civilizuar ne automatikish kishim pashaporten Evropiane, ne ishim ne perendim. Ishte Enveri qe na shkeputi, jane Rama dhe Berisha qe na teheqin prej hundesh me ‘’negotiations’’. Ne ishim ne Evrope 90 vite me pare dhe kete sduhet ta harrojme.

                Përgjigjjuni
                1. a
                  astrit

                  Shumë studiusë serioz konfirmojnë se Mbretëria e la Shqipërinë më mirë sa kur e mori në drejtim. Zogu dhe e gjithë klasa drejtuese e kombit të kohës aritën të riformatojnë nacionalizmin fisnor të kombit drejt një nacionalizmi bashkëkohor Europian. Mbreti Zogu pa dhunë sociale ju imponoi fiseve shqiptare që ndërgjegjen nacional-fisnore ta zhvillonte në ndërgjegje kombëtare, fiset u futën në rrugën e shtetformimit, zhvilloi e rriti cilësinë e arsimit kombëtar, vuri themelet e një shteti Europian. Parlamenti Shqiptar miratoi një numër rekord ligjesh moderne për vëndin. Shqipëria nga një vënd anarkik e i prapamendur, u zhvillua në një vënd i rregullt ku ligji mbizotëronte, qytetarët jetonin të qetë e sistemi politk mbretëror fuksiononte normalisht. Mardhënjet me fqinjët njohën një stabilitet të respektushëm në raport me armiqësitë që kishin shqiptarët me serbët e grekët. Shqipëria tani e kishte një klasë intelektuale ku gërshetoheshin fuksionarët e lartë të Perandorisë Osmane me intelektualë të dalë nga shkollat ma të mira të Europës e SHBA.

                  Përgjigjjuni

                  Lini një Përgjigje