VIDEO/ Imzot Vinçenc Prenushi - çfarë duhet të dini për françeskanin që vdiq nga torturat e Sigurimit të Shtetit?

31 Gusht 2025, 14:43Dossier TEMA
VIDEO/ Imzot Vinçenc Prenushi  - çfarë duhet të dini

Vinçenc Prennushi (1885–1949) ishte një nga figurat më të shquara të kulturës dhe fesë në Shqipëri – klerik françeskan, poet, publicist, përkthyes, studiues dhe mbledhës i folklorit. Lindi në Shkodër më 4 shtator 1885, me emrin Kolë, dhe në moshën 15-vjeçare hyri në kuvendin françeskan të qytetit. Studimet i përfundoi në Tirol të Austrisë, ku u shugurua meshtar më 1908 dhe mori emrin Vinçenc.

I njohur për zotërimin e shumë gjuhëve dhe kulturave evropiane, ai botoi përmbledhjen poetike “Gjeth e Lule” (1924), u bë drejtues i botimeve si “Hylli i Dritës”, “Lajmtari i Zemrës së Krishtit” e “Zani i Shna Ndout” dhe përktheu autorë të shquar, përfshirë romanin “Quo Vadis?” të Henryk Sienkiewicz. Prennushi mblodhi dhe botoi këngë popullore nga veriu i Shqipërisë, duke kontribuar në ruajtjen e trashëgimisë gojore.

Më 1940 u emërua kryepeshkop i Durrësit, një nga postet më të larta të Kishës Katolike shqiptare. Ndonëse nuk ishte aktiv politikisht, pas vendosjes së regjimit komunist u arrestua më 1947 me akuza për “lidhje me agjentë të huaj dhe klerikë reaksionarë” dhe u dënua nga gjykata ushtarake me 20 vjet burg e punë të rëndë.

Në burgun e Durrësit, Imzot Prennushi iu nënshtrua torturave çnjerëzore, pavarësisht moshës dhe problemeve shëndetësore. Shkrimtari Arshi Pipa, bashkëvuajtës i tij, e ka përshkruar si njeri të butë, të qetë dhe të devotshëm, larg interesave politike, por të palëkundur në qëndrimet e tij. Pipa rrëfen se e kishte parë të lidhur e të varur në nevojtore nga Sigurimi, një skenë që e mbajti gjallë në kujtesë gjithë jetën si simbol i mizorisë komuniste dhe qëndresës shpirtërore.

Më 19 mars 1949, i sëmurë nga zemra dhe azma, Prennushi ndërroi jetë në spitalin e burgut. Arshi Pipa kujton se ia mbylli vetë sytë e lodhur pas vuajtjeve, duke parë në fytyrën e tij një ndriçim të pazakontë, si shenjë e paqes që pasoi mundimet.

I nderuar nga të gjithë, pa dallim feje – myslimanët e quanin “melek” (engjëll) – Vinçenc Prennushi mishëroi përkushtimin ndaj fesë, atdheut dhe kulturës kombëtare. Më 5 nëntor 2016, ai u shpall i Lum nga Kisha Katolike në Shkodër, së bashku me 37 martirë të tjerë të komunizmit, si dëshmi e qëndresës dhe idealeve të tyre.
Figura e tij mbetet simbol i krenarisë kombëtare dhe i virtyteve njerëzore, duke dëshmuar se, edhe në errësirën e dhunës dhe shtypjes, ideali për atdheun, lirinë dhe dashurinë për të afërmin nuk mund të shuhen.

7 Komente

  1. M
    Memorie nga Çelo Hoxha Hajduti

    Paska vdekur ne spitalin e burgut?! Ç’ne keshtu, edhe i torturuat edhe ne spital. Gabim Tema, kur te na e çani trapin me tregime te sajuara torturash, bejeni tamam

    Përgjigjjuni
    1. X
      XhaFCK

      O Çelo, po Arshi Ppipa e ka treguar. Arshi Pipa ishte i kudondodhur neper burgjet shqiptare. I dinte te gjitha. I kishte pare te gjitha. Njeri muTidimensional Arshiu. Sherbetore te fashizmit dhe nazizmit. Asgje nuk bene.

      Përgjigjjuni
      1. S
        Spiro

        Po mor kelysh po, sa sketerre qe je mor skllav e bij sklleverish..nuk u ngopet ende me gjak o gjakprishur. Te pshurrsha varrin!

        Përgjigjjuni
        1. k
          k

          Shqipëria është një vend i mallkuar nga e keqja që ka në vetvete.

          Përgjigjjuni
        2. Q
          Qazim Mulleti

          Mos t ja lejm gjithe fajet komunizmit.Jemi milet barbar,sikur kemi ardhur nga shkretirat e Anadollit.Jemi turpi i Eu.C fare i kemi bere njeri tjetrit s na e ka bere as hasmi

          Përgjigjjuni
          1. H
            Hanko Halla

            V. V. ishte Fashist!

            Përgjigjjuni
            1. l
              landi

              Asgje s duam te dime...sepse e dime qe ka qene nje sp[iun i felliqur i UDB serbe ! Kur botoni te tilla shkrime,perpiquni te jini bindes ...e er kete publikoni edhe provat me te cilat eshte denuar personi respektiv !

              Përgjigjjuni

              Lini një Përgjigje