Te fundit
VIDEO/ Kush është gjenerali italian që dha jetën për kufirin shqiptar, por që Shqipëria e ka harruar
27 Gusht 2025, 15:36Dossier
TEMA
Më 27 gusht 1923, në kufirin jugor të Shqipërisë, u vra gjenerali italian Enriko Telini, i ngarkuar nga Konferenca e Ambasadorëve si kryetar i Komisionit Ndërkombëtar për përcaktimin e kufirit shqiptaro-grek. Ai u vra dy ditë pas ditëlindjes së tij të 52-të, në një pritë të organizuar nga vetë qeveria greke, siç konfirmoi Komisioni Hetimor Ndërkombëtar.
Telini njihej për ndershmërinë dhe përkrahjen e të drejtave shqiptare. Ai këmbënguli që kufiri të respektonte territorin e Çamërisë Veriore, madje edhe të Janinës, gjë që ngriti kundër tij reagimin e ashpër të Athinës. Shtypi grek e quajti “armik të Greqisë”, ndërsa ushtarë grekë tentuan të intimidonin punën e Komisionit.
Pas vrasjes, Greqia u detyrua të paguante një dëmshpërblim të madh, por kufiri u vendos më padrejtësisht për Shqipërinë. Sot, problemet territoriale mbeten ende të hapura.
Në nder të tij, në vitin 1933 Tirana i vendosi emrin “Shëtitorja Telini” dhe në vitin 1941 u ngrit shtatorja e punuar nga Odhise Paskali. Por pas vitit 1947, pushteti komunist i hoqi të dyja, duke i zhdukur gjurmët e kujtimit të tij.
Telini, që derdhi gjakun për kufijtë e Shqipërisë, sot është një dëshmor i harruar./ TemA
12 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Gjeneral Telini e meriton te kete nje bust dhe nje shesh ne Shqiperi. Gjate demarkacionit kur Telini si kryetar i komisionit shkonte neper fshatra te ndryshem per te percaktuar kufirin. U hidhte kalamjve nje tufe me karamele. Ne gjuhen qe ata ziheshin me njeri tjetrin se kush merrte me shume karamele ai zgjidhte edhe kujt i perkiste fshati. Me fjale te tjera nese ata rriheshi dhe shaheshin me fjale shqip, i perkiste Shqiperise, gjithashtu edhe e kunderta. E vrane greket me 1923. Vrasja e tij u perdor nga Musolini si pretekst per incidentin e pare te Korfuzit.
Te kujtosh Telinin eshte te mos harrosh padrejtesite kufitare te bere Shqiperise nga bucet europiane ne favor te arapeve bithe-tanga te Athines.....kete nuk e do politika jone por edhe ajo e buceve europiane....edhe SHBA nuk mbetet mbrapa ne kete drejtim...
Po pse u terbove. Thua se fljalet e tua tjane shperndare ne 500 miljon evropiane dhe duhet te degjone? Do thuash. Po keshtu flas une… do me ndalosh tic fare te them. Le te te kujtoj se goja jote e piste tregojne kush je ti jo kush eshte greku apo Evropiani. Ti je viktime dhe se kupton . I varferi dhe arroganti gjithmone per fatkeqesite ja ngarkon fajin te tjereve. Pse se bejme ne kete vend te vogel qe na kane lene, si vend te paster, me dashuri per njeri tjeterin, te krijojme nje shoqeri funksionale dhe me drejtesi, me politikane qe zgjedhim te jene te sinqerte, . Me pak fjale te jemi shembul i se mires.. Keto cilesi besoj ti i degjon per here te pare.
Te jemi te sakte ne analize...Ai ishte i derguar i Konerences se ambasadoreve, dhe mund te quhet si deshmor i kufijve te kesaj konference (me shume se gjysmen a trevave shqiptare u aneksuan nga fqinjet ne kete konference)...nderkohe Greqia kishte rreth 100 vite shtet ne ate kohe, dhe sulmi i Italise ne luften e dyte boterore nuk ishte is rastesishem por i miremenduar dhe deklaruar prej dekadash. pyetja shtrohet, cfare ishin nderkohe duke bere politikanet shqiptare te kohes per te mbrojtur token e stergjysheve te tyre?
Greqia shpalli pamvaresine pas te ashtuquajturit "Revolucioni Grek" ne 1931-shin. Beje tani veje llogarine ...
Nuk luftoi per Shqiperine por per interesat italiane. Italia nuk e do Greqine qe te dale ne Adriatik sepse e konsideron pjese te saj.
Dukesh qe ke probleme me gjeografine more mik. Janina nuk eshte ne bregdet dhe Moreja laget nga deti Jon, shume larg nga territori itallian. Nga ana tjeter, Musolini donte ta pushtonte Greqine dhe Shqiperine.
Perqendrohu kur do te replikosh. Po thoja se Italia nuk e do Greqine qe ta kete me lart e perballe, mundesisht te jete me poshte. Keto jane xhelozite historike te se shkuares midis civilizimeve antike.
ne Shqiperi fatkeqsisht respektohen vetem Tradhtaret dhe sherbetoret e tyre,nuk ka nderime per ata qe dhane jeten per Kombin.Vdekje tradhtareve.
Me 1913 direkt pas largimit nga Shkodra pasi u njohte e Shqiperise, dibranet nisin Luften e Kufijve Kurse historia e komunizmit e quan si te parendesishme dhe i thote Lufta e Dibres. E ndihmuar ne nisje dhe nga Esat Pashe Toptani (prezent) dibranet nisin shamaten me serbe tek Ura e Lushes. Krahu matan Drinit udhehiqej nga Selman Alia. Krahu nkete ane Drini udhehiqej nga kryeplaku i Nande Maleve, Kurt Nel Hoxha. Selman Alia me pjesen matan te dibraneve lufton e arrine ne Tetove. Kurt Nel Hoxha ne pjesen ne kete ane vazhdon luften per Kerçove. Kanga thote/ te shtaten dite n'Kerçove kane hy/ rrok fyt-a-fyt Kerçova me serbli/ Lufte Kerçova e vetme shtate dite/ Po kerkon serbi te tane me i mbyte/ Krismat e maleve kur jane afrue/ Serbt Kerçoven e kane leshue/ Kurt Nel Hoxha i ndjek matane/ Ketyne shkja(t'pabese) kot s'ju kane thane///// Serbet i dregojne perfaqsues dhe i thone ku don me shkue se je tui luftue ne zona ku nuk ka shqiptar. Kurt Nel Hoxha ju kthene pergjigje: Keto jane kufij(!) e populli nuk lue/ Ndryshe Dibra ketu ka me u shue/ Silluni mire, mos nxitni shamata/ Se jane kufij qe si mbane Karta(harta)//// Pra populli i jugut duhej te ishte turrur matane kur vrane Telinin, le ma kur perzune çamet.
Meqë esat pashë muti ishte pjesë e betejave, përfundimi ka qënë i parashkruar. Faleminderit për kohën dhe komentin, por esat muti vdiq ashtu siq e quante populli. T'mos ishte avni rrustemi me vendosmërinë e tijë, e gjithë dibra sot do ishte territor maqedhon.
Franca e qeroi me lezet. Kapadahi pa tru ishte Esad Pasha. Nuk futesh ne lufte pa matur forcat se shkon si top futbolli pastaj, nje here me Serbine, nje here me Italine, nje here me Francen, nje here me Turqine e nje here me Austrine...ku fryn era....