Te fundit
Shtet më i madh, shoqëri më e dobët? Selami Xhepa: Ka ardhur koha për një model të ri zhvillimi (VIDEO)
18 Janar 2026, 17:00Ekonomia
TEMA
Teksa kemi hyrë tashmë në një vit të ri, debati mbi ekonominë shqiptare nuk mund të kufizohet më vetëm te shifrat dhe bilancet. Ai kërkon një pyetje më themelore: çfarë modeli zhvillimi po ndjek Shqipëria dhe kush po përfiton realisht prej tij? Në episodin e fundit të Apostrof Podcast, eksperti i ekonomisë Dr. Selami Xhepa e përshkruan modelin ekonomik aktual si të ezauruar, ndërsa thekson se ka ardhur koha që të kufizohen investimet në infrastrukturë fizike, për t'u përqendruar tek kapitali njerëzor
Me shpenzime publike që pritet të arrijnë rreth 32% të PBB-së, Shqipëria po i afrohet formalisht modeleve evropiane të një shteti të madh. Por çfarë ndodh kur shteti rritet në përmasa, ndërsa shërbimet që duhet të justifikojnë këtë barrë fiskale mbeten të dobëta? A kemi një shtet social në ndërtim, apo thjesht një aparat të kushtueshëm me efikasitet të diskutueshëm?
Analiza ndalet te dy shtyllat kryesore të buxhetit: mbrojtja dhe pensionet. Xhepa shprehet se të dyja janë domosdoshmëri të diktuara nga rrethanat — e para nga konteksti i ri gjeopolitik dhe detyrimet ndaj NATO-s, ndërsa e dyta nga një krizë sociale e gjatë që ka lënë pensionistët shqiptarë me të ardhura dukshëm më të ulëta se në rajon.
Debati bëhet edhe më i mprehtë kur zhvendoset te tregu imobiliar. Çmimet stratosferike të shtëpive dhe rritja e qirave po e kthejnë strehimin në një luks për çiftet e reja dhe profesionistët me të ardhura mesatare. Në këtë kontekst, a ka ende kuptim narrativa se “shqiptarët kanë shtëpi nga komunizmi”, kur brezi i ri përballet me një treg të kapur nga paraja informale dhe investitorë që kërkojnë strehë nga inflacioni? Dhe a mund të jetë taksimi progresiv i pronave të dyta dhe të treta një instrument real për të shfryrë këtë flluskë?
Një tjetër dimension që e zhvesh modelin aktual është ai i ndryshimeve klimatike. Përmbytjet dhe zjarret nuk janë më ngjarje të jashtëzakonshme, por kosto të përsëritura, të rënduara nga ndërtimet pa kriter dhe infrastruktura e dobët. Kur rrugët prishen brenda vitit dhe rindërtohen sërish me para publike, a po paguajmë zhvillim apo po paguajmë dy herë për të njëjtin dështim?
Në fund, pyetja mbetet e pashmangshme: a mund të vazhdojë Shqipëria të masë progresin me kilometra asfalt, ndërsa arsimi, shëndetësia dhe mirëqenia mbeten kronikisht të nënfinancuara? Pa një ndryshim të kësaj paradigme, edhe betoni më i fortë rrezikon të ndërtohet mbi themele të brishta.
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
