Te fundit
Apostrof/ Miti i vjetërsisë së gjuhës (VIDEO)
25 Maj 2025, 15:52Kulturë
TEMA
Ideja se shqipja është gjuha më e vjetër në botë është bërë për shumë njerëz një burim krenarie, mit personal dhe bindje pothuaj e paprekshme. Por, a ka kjo ide ndonjë bazë reale në gjuhësi? Dhe më thelbësorja: a ka kuptim vetë pyetja që kërkon një “gjuhë të parë”?
Në një moment nga biseda në Apostrof Podcast, Ardian Vehbiu shprehet:
“Kjo është një pikëpamje irracionale. Irracionale sepse edhe vetë matja e moshës së gjuhës është problematike. Po të futesh në gjuhësi dhe ta shikosh, e kupton që është e vështirë ta bësh – edhe nuk ka dhe shumë kuptim... Brenda dijes është pak pa kuptim si pyetje. Mirëpo, kuptohet këtu po flasim për folklor, për mit, dhe njerëzit nuk rrinë të vrasin mendjen nga ana epistemologjike. Ata e marrin për të mirëqenë që ekziston mundësia që një gjuhë të jetë shumë e vjetër dhe të jetë më e vjetra nga të gjitha dhe atëherë, pse të mos jetë shqipja? Dhe fillojnë pastaj të gjejnë argumenta për ta provuar si tezë.”
Miti i lashtësisë së shqipes nuk lind nga kërkime shkencore, por nga nevoja për rrënjë, për vazhdimësi, për ndjenjën se kemi ardhur “të parët” dhe kemi mbijetuar. Por, siç e thekson Vehbiu, shkenca nuk funksionon me intuita identitare, por me kritere dhe metoda që nuk përputhen gjithmonë me nevojat e krenarisë kombëtare.
Prandaj pyetja nuk është vetëm “a është e vërtetë kjo ide?”, por “nga çfarë nevoje lind?” Dhe më e rëndësishmja: çfarë pasojash ka kur mitin e vendosim në vend të dijes?
Episodi i plotë: https://youtu.be/re8I-FjTGzc
10 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Pse ju jepet hapesire ne shtypin shqiptar, vetem jashteqitjeve?!
po do i jepet handikapateve si ty? ai po te thote, lame nam cep me cep ne bote si te vonuar. S po them te kesh turp nga vendi jot, po s do behemi delirant
Gjuha shqipe është autoktone në Ballkan, me rrënjë që shtrihen së paku në kohën e bronzit, siç konfirmojnë edhe autorë seriozë ndërkombëtarë si Wilhelm Meyer-Lübke, Gustav Meyer, Eric Hamp dhe Shaban Demiraj. Shqipja nuk është një gjuhë “e përzier”, por një degë e vetme e familjes indo-evropiane, që ka ruajtur struktura të lashta dhe ka pasur kontakte me latinishten, sllavishten dhe greqishten – si çdo gjuhë në një territor kalimesh. Nëse ekziston një gjuhë që mund të pretendohet si pasardhëse e gjuhës së Pelasgëve, ajo është shqipja, për shkak të vazhdimësisë së popullsisë, toponimisë dhe përbërjes leksikore arkaike. Giuseppe Crispi (1781–1859) ishte një filolog (Profesor i Letersise greke ne Universitetin e Studimeve ne Palermo), peshkop, albanolog dhe figurë e rëndësishme e diasporës arbëreshe në Sicili. Ai ishte pjesë e atyre studiuesve arbëreshë që u përpoqën të ndërtonin një identitet të lashtë dhe fisnik për shqiptarët, duke u lidhur me Pelasgët, Frigjët, Maqedonasit dhe Epirotët, si edhe duke pretenduar se gjuha shqipe është mëma e gjuhës greke. Kjo ishte një ide e përhapur në qarqet arbëreshe të shek. XVIII-XIX dhe u mbështet më vonë nga figura si Giacomo De Rada dhe Demetrio Camarda. Crispi shkroj ne 1831 "Memoria sulla lingua albanese" është një vepër e hershme dhe e rëndësishme në historinë e albanologjisë. Ajo mbron idenë e një origjine të lashtë indo-evropiane për shqipen, duke e përshkruar si gjuhë paragreke dhe ruajtëse e strukturave primitive gjuhësore. Prezanton krahasime fonetike dhe alfabetike, me përpjekje për të sistemuar mënyrën e shkrimit të shqipes (me alfabet grek, italian dhe kishtar). Mbështetet në burime biblike, orientalistike dhe klasike për të lidhur shqipen me gjuhët semitike (hebraike, kaldease, etj.). Është një vëllim polemik dhe apologjetik që kërkon të legjitimojë kombin shqiptar dhe trashëgiminë e tij përballë pretendimeve greke dhe sllave. Ky debil eshte nje injorant i gjuhes shqiptare dhe ndoshta i paguar nga qarqet greke qe punojne pa pushim dhe injektojne miliona dollare per te vazhduar qellimet e tyre irredentiste te eliminimit te Shqiperise. Ata kthehen ne skenen e krimit e cila eshte Shqiperia e gjymtuar.
Ky idioti eshte i njejti qe nuk la me gje pa thene edhe kur Rama tha se 'Bubulina ishte Arvanite' duke shkruar dhjerjet e tij. Pra, mund te kesh kundershti me ata qe i quan si "turboalbanofog" me ato qe mendon se jane faktet e tua, por kur dhjet nga goja per cdo gje shqipetare me keq se greket e serbet humbet cdo lloj analizimi qe ke rreth studimeve te kultures, historise dhe gjuhes shqipe.
Po mire mo e cfare pastaj se Bubulina ishte Arvanite?? Luftoj per te mbrojtur pronen e saj, dhe duke mbrojtur te sajat mbrojti dhe vendin ku jetonte. Sot ky teritor i perket shtetit Grek! E ndryshojme dot? Po pse duhet ta ndryshojme njehere?
Dakort me ty plotesisht Aron. Sa i perket Laskarina Bubulina eshte vetem shqiptare. Ajo mori ojese ne revulucionin grek te vitit 1821 si shume e shume shqiptare te tjere. Nje i huaj, njeri i letrave, ka thene: "Kur Berati ishte qytet, Londra ishte fshat, Nju Jorku ishte kenete"...
U nxeh ungji . Nxevzën mbi prush .
Me kritere dhe metoda e shpallen edhe ata shkenctare ne revisten amerikane ...gjuhen shqipe...6-8 mije vjet te vjeter...atehere per cfare "kritere e metoda" flet ky se nuk jep kuptim,,,,,,llapaqenlliku,,,,,i ketij rreth ketyre gjerave...apo,,,,,kriteret dhe metodat,,,,,qe i vendosin ketij legeni sorrogatot e Athines......
Bastard qē I shmanges dritës.. pse portreti yt I thotë të gjitha perversitetet e tua..??
Vehbiu nje tjeter arromun antishqiptar arromune(jo vllehe) kemi mjaft ne Shqiperi derine 200mije i ke ne Fier ne Lushnje ne Elbasan ndersa vllehet jane ne Korce e Voskopoje, vllehet jan treguar proshqiptar ne cdo rast Doni nje kuriozitet .. Zeqinea eshte arromune