Sot kujtojmë figurën e Moikom Zeqos, poet, studiues dhe historian, një nga personalitetet më të njohura të jetës kulturore dhe intelektuale shqiptare pas viteve '90. Veprimtaria e tij ndërdisiplinore përfshiu fushat e letërsisë, arkeologjisë, historisë së artit dhe muzeologjisë.
I lindur në Durrës në vitin 1949, Zeqo studioi gjuhë dhe letërsi shqipe në Universitetin e Tiranës, ndërsa më vonë ndoqi specializime në arkeologji dhe histori arti në qendra akademike jashtë vendit. Aktiviteti i tij letrar filloi në fillim të viteve ’70 me poezi që shquheshin për stil të lirë dhe prirje eksperimentale. Për shkak të përmbajtjes së tyre, disa nga veprat e hershme u ndaluan nga regjimi i kohës. Megjithatë, ai vijoi të shkruante dhe të botohej në dekadat që pasuan, duke ndërtuar një profil të veçantë në letërsinë shqipe.
Bibliografia e Zeqos përfshin një numër të madh botimesh në poezi, ese, prozë për fëmijë dhe studime kulturore. Letërsia e tij përfshin tematika historike, mitologjike dhe filozofike, duke shkrirë qasjen personale me referencat shkencore dhe kulturore. Ai ishte një nga autorët e paktë shqiptarë që kombinoi krijimtarinë letrare me kërkimin arkeologjik dhe muzeologjik.
Në vitin 1991, Zeqo shërbeu për një periudhë të shkurtër si Ministër i Kulturës, ndërsa nga viti 1992 deri më 1996 ishte deputet në Kuvendin e Shqipërisë. Nga viti 1998 deri më 2004 ai drejtoi Muzeun Historik Kombëtar, ku u angazhua në zhvillimin e ekspozitave dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare, sidomos në fushën e antikitetit dhe artit bizantin.
Kërkimet e tij arkeologjike, veçanërisht mbi qytetërimin ilir dhe epigrafinë, kontribuan në diskursin shkencor brenda Shqipërisë dhe ndihmuan në rritjen e ndërgjegjësimit publik për trashëgiminë e lashtë të Ilirëve.
Në dekadën e fundit të jetës, veprat e tij letrare nisën të përktheheshin në disa gjuhë të huaja, përfshirë anglisht, frëngjisht, italisht dhe gjermanisht. Përmbledhjet poetike Unë nuk besoj te fantazmat (I Don’t Believe in Ghosts) (2007) dhe Zodiaku (Zodiac) (2015) u botuan në Shtetet e Bashkuara dhe i dhanë atij një njohje më të gjerë në qarqet letrare ndërkombëtare.
Moikom Zeqo u nda nga jeta në qershor të vitit 2020, pas një sëmundjeje të rëndë. Trashëgimia e tij mbetet e pranishme përmes botimeve, kërkimeve dhe rolit të tij në jetën publike, duke ofruar një pikë referimi për studiuesit, krijuesit dhe institucionet që merren me kulturën dhe historinë shqiptare, shkruan Muzeu.
Stafi i Muzeut Historik Kombëtar vlerëson me respekt të veçantë kontributin e tij si drejtor dhe si studiues, si dhe rolin që ai pati në pasurimin e qasjes muzeologjike ndaj historisë kombëtare.
Moikom Zeqo krijonte, nuk merrej me gjuajtje te "perralltareve".