VIDEO/ Dorian Koçi: Banditizmi në Ballkan nuk ishte fenomen vetëm i popullsisë myslimane – shembulli i priftit të Hormovës

3 Shtator 2025, 18:00Kulturë TEMA
VIDEO/ Dorian Koçi: Banditizmi në Ballkan nuk ishte fenomen

Historiani Dorian Koçi theksoi gjatë bisedës në Apostrof Podcast, se banditizmi në Ballkan gjatë shekujve XVIII–XIX nuk ishte një fenomen i kufizuar tek popullsia myslimane, siç cilësohet shpesh, por i përhapur gjerësisht në të gjitha komunitetet. Për ta ilustruar këtë, ai solli një episod të përshkruar nga udhëtari britanik William Martin Leake.

Sipas Leake, banorët e Hormovës kishin ngritur një formë të rrezikshme “gjyqi popullor” në vendin që sot identifikohet si "Shkalla e Zezë". Një prift futej në zgavrën e një rrapi dhe, duke imituar një orakull, shpallte fatin e udhëtarëve të zënë: të paguanin një haraç, të vriteshin ose të liheshin të lirë.

Ky ritual, i cili në fakt maskonte një formë banditizmi të organizuar, tregon, sipas Koçit, se dhuna dhe grabitjet nuk ishin tipar i një besimi të vetëm, por një fenomen i lidhur me strukturat e pushtetit dhe dobësimin e autoritetit qendror osman në Ballkan.

Ndiq episodin e plotë të Apostrof Podcast: Ali Pashë Tepelena: Fëmijëria e panjohur, pushteti & rënia

18 Komente

  1. E
    E verteta dhemb.....

    1997,gjithe grabitesit,kriminelet,perdhunuesit dhe plackitesit ne axin national ne jug te vatanit kishin vec nje identitet: muslimon brothers,labe gjoxgrope tourkotsamides,kosovare e shpellare sunite or shiite.....allah uakbar!

    Përgjigjjuni
    1. L
      Lani

      Sa mirë e shpejt që përgjithësove?!

      Përgjigjjuni
      1. D
        Delja dhe dhia

        Delja ngiti bishtin nje here e dhia dhe i tha: ta pashe! Delja e shkrete nuk i tha gje dhise qe tere jeten e mban bishtin perpjete dhe i a shohin te gjithe kafshet shtepiake…

        Përgjigjjuni
        1. G
          Garda Pretoriane (ajo e Skenderbeut)

          Sakte, por une mendoj se delja u pergjegj duke i thene dhisë :" une po ta shoh cdo dite e nuk po behet kiameti."

          Përgjigjjuni
        2. a
          allahu ekber

          Ne kete moment qe po lexoj kete,be sheshin skenderbej,po na can trapin hoxha qe pellet si gomar,edhe kjo eshte dhune ndaj pjeses tjeter te popullsis ose atyre qe nuk besojne,pra ateisteve

          Përgjigjjuni
          1. L
            Lefteri

            Shko mor loqe. Jo athere por edhe sot dihet kush i ben krimet. Shiko kronikat dhe ske per te gjetur asnje kriminel me emer ortodoks.

            Përgjigjjuni
            1. K
              Koci, i bere synet nga trute

              O cfare karagjoz, budalla dhe funderine dhit-oriani, na del ky fare Koci, ose koqja, qe me nje shembell, idioti dhe sikur te jete i vertete, stigmatizon gjithe, popullsine e besimit te krishtere.Por dhe tani mor debil, te placin syte, krimet vazhdojne te behen, nga ajo ane.

              Përgjigjjuni
              1. A
                Aron

                Keto qe po thote Koci nuk i thote nga vetja, por ka plot shkrime te asaj kohe cilat i kane rekorduar.

                Përgjigjjuni
                1. A
                  Ajatollahu

                  Po mor kar po , shifi pak statistikat kush ka ber e ben me shum krime pastaj ha mut me goj.

                  Përgjigjjuni
                  1. G
                    Garda Pretoriane (ajo e Skenderbeut)

                    Eshte e vertete qe banditizmi ne Balkan nuk ishte fenomen vetem i popullsise myslimane, por pa asnje dyshim banditizmi dominohej nga myslimanet.

                    Përgjigjjuni
                    1. P
                      Piskuriqi

                      Pune shqyptaresh gjelle qensh

                      Përgjigjjuni
                      1. V
                        Vezhguesi indiferent

                        Me zhgenjeve tmerresisht, o bir. Nuk besoj se do te te lexoj me. Nuk mund te besh krahasim ndermjet veprimeve te nje prifti ortodoks dhe mizorive makabre te pashait te Janines dhe kacakeve myslimane qe grabitnin karvanevet e tregtareve ortodokse korcare. Mos harro vetem nje fakt: kush e dogji tri here Voskopojen, qytetin me te lulezuar te Ballkanit te asj kohe, deri sa e zhduken fare. Pa dashur te bej diskriminim, sigurisht qe krimi nuk ka petk fetar, por dihet nga anononte e nga anon kandari. Kush i detyroi grate e Sulit te hidheshin nga shkembi? Po ato te Sopotit etj., etj.?

                        Përgjigjjuni
                        1. D
                          Drino

                          William Martin Leake mund te kete degjuar historine e priftit te Hormoves te sajuar ne Janine, kur Ali Pasha shkaterroi Kardhiqin dhe Hormoven si nje alibi se i kishin keqtrajtuar te emen dhe motren dhe pas 14 vitesh ne krye te Vilajetit, vrau pabesishy ne Valare 650 burra te Kardhiqit, ndersa priftin e Homoves dogji ne hell ne fshatin Nokove.

                          Përgjigjjuni
                          1. D
                            Dira e padukshme e Sios...

                            Per te qene i drejte: banditizem në rrugë eshte vetem nje nga format e plackitjes, nje nga format e se cilës ka emrin e butë dhe të bukur; korrupsion... Dhe ketu nuk i dihet se cili komunitet fetar del kampion... Nuk po shkoj me tej per të mos nxitur ndasi midis besimeve...

                            Përgjigjjuni
                            1. a
                              aleksander

                              islamiket e ndyre te ballkanit , e keqja e ketij rajoni, keta bastarde s'do te edukohen kurre, njesoj si xhuxhat aziatike te anadollit, race bastarde qe na u be peshqesh ketu

                              Përgjigjjuni
                              1. P
                                Pirro

                                Ja ke fut kot Dorian. E ku eshte banditizmi i priftit?

                                Përgjigjjuni
                                1. Q
                                  Qosja i Prenges

                                  Lexojeni mire more trushkulur ; nuk flet per banditizmin ne Shqiperi, por ne Ballkan. Çfare feje kishin « kleftet » greke ? Po çetat maqedonase qe grabisnin ne zonen e Devollit ? Po serbet qe plaçkisnin kosovaret dhe hajduket kroate ? Po thuaj qe jeni injorante dhe beni sikur jeni te zgjuar.

                                  Përgjigjjuni
                                  1. D
                                    Detari

                                    historianet zagare te qeverise turkoislame te ramazonit kane vite tani qe mundohen te barazojne islamin. islami eshte shumezimi me 0 i cdo gjeje positive. ky historiani ramazonit gjen vend dhe flet se ne shtete evropiane si serbia, greqia soi ketyre do ishin qeruare me kohe nga p turk qe i ka pjelle. RROFTE GJERGJ KASTRIOTI

                                    Përgjigjjuni

                                    Lini një Përgjigje