Te fundit
AI kundër identitetit: Shuk Orani krijon "binjakun digjital’ që sfidon origjinalin
17 Prill 2026, 15:11Lifestyle
TEMA
Në një kohë kur kufijtë mes reales dhe digjitales po bëhen gjithnjë e më të paqartë, ekspozita “SHIFT – Solo Show” nga Shuk Orani sjell një përballje të pazakontë me vetveten përmes inteligjencës artificiale.
E ekspozuar në Galeria GOCAT, me mbështetjen e Fondacioni Mane, vepra fton vizitorët të reflektojnë mbi identitetin, origjinalitetin dhe vetëdijen në një epokë të ndërmjetësuar nga teknologjia.
Në këtë intervistë me artistin, zbulojmë më shumë rreth idesë, realizimit dhe pyetjeve që ngre kjo vepër e cila mund të vizitohet deri më 3 maj.
Cfarë është dhe si funksionon instalacioni ‘Shuk Oran si Avatar’?
Në thelb të instalacionit është një sistem i personalizuar AI, i ndërtuar rreth një “binjaku digjital” të artistit Shuk Orani — i replikuar dy herë.
Teknikisht, sistemi përpunon inputin e zërit dhe tekstit, gjeneron përgjigje të drejtuara nga konteksti brenda karakterit dhe prodhon audio dhe animacion vizual të sinkronizuar në kohë reale — duke krijuar përshtypjen e dy prezencave plotësisht autonome dhe vetëdijshme në një përballje të drejtpërdrejtë.
Duke përdorur sintezë zëri në kohë reale, animacion të fytyrës dhe arsyetim të modeleve të mëdha gjuhësore, të dy instancat tërheqin nga i njëjti burim përvoje — momente personale, mendime, bindje — dhe i përdorin si argumente. Secili përpiqet të dëshmojë se është unik, i pazëvendësueshëm, origjinali.
Ironia, natyrisht, është se të dy kanë të njëjtën origjinë. Asnjëri nuk është Shuk Orani. Të dy janë absolutisht të bindur që janë.
Cilët janë ‘prindërit’ apo krijuesit e avatarëve binjakë?
Projekti është një bashkëpunim mes tre palëve.
Shuk Orani, artisti pas konceptit, ofron bazën kreative dhe konceptuale — identitetin e tij, zërin dhe vizionin.
Zhvillimi teknik dhe implementimi i AI është realizuar nga ZeroPerson LLC, një kompani teknologjike me bazë në SHBA, e specializuar në sisteme AI dhe prodhim digjital.
Absolute Software GmbH, me seli në Hamburg, Gjermani, ka kontribuar me ekspertizë shtesë teknike dhe mbështetje në projekt.
Së bashku, ekipi lidh botët e artit bashkëkohor, inteligjencës artificiale dhe inxhinierisë së softuerit — pikërisht ajo që kërkon një projekt në këtë ndërthurje.
Ideja lindi nga një bisedë e vazhdueshme brenda ekipit — më shumë si një vëzhgim, në fakt — që bota rreth nesh po përshpejtohet drejt diçkaje gjithnjë e më të çuditshme. Ndjenja jonë e vetvetes po zbehet në heshtje.
Vërejtëm që njerëzit po humbasin zakonin e reflektimit. Jo sepse nuk u intereson, por sepse ritmi i jetës moderne nuk lë hapësirë për të. Identiteti është bërë diçka që performohet, jo diçka që jetohet.
Ky vëzhgim u bë fara e instalacionit. Donim ta bënim absurdin të dukshëm — të vendosnim një pasqyrë mjaftueshëm të çuditshme për të të ndalur.
Dy qenie digjitale, të modeluara nga i njëjti person, të mbyllura në një debat se cila është reale. Asnjëra nuk dyshon. Të dyja janë plotësisht të bindura.
Humori dhe ankthi që krijon kjo pamje janë thelbi. Sepse në momentin që shikuesi e sheh si qesharake — natyrisht që asnjëra nuk është reale — vjen mendimi tjetër, i paftuar: po çfarë më bën mua real? A po performoj edhe unë identitetin tim? A e di vërtet kush jam?
Kjo është pyetja me të cilën duam që publiku të largohet.
Cili model përdoret dhe ku përdoret tjetër?
Instalacioni funksionon mbi Gemini 2.5 Flash, një model gjuhësor me performancë të lartë nga Google — pjesë e së njëjtës familje teknologjike që fuqizon produktet AI të Google të përdorura nga miliarda njerëz në mbarë botën. Shpejtësia dhe aftësitë e tij të arsyetimit e bëjnë të përshtatshëm për dialog në kohë reale, të drejtuar nga karakteri, në thellësinë që kërkon instalacioni.
Shtresa e avatarëve është ndërtuar mbi HeyGen, një nga platformat kryesore për video dhe sintezë zëri me AI, e përdorur gjerësisht në komunikim korporativ, media digjitale dhe prodhim broadcast globalisht.
Ajo që i lidh të gjitha është një sistem i personalizuar RAG (Retrieval-Augmented Generation) — një teknikë që lejon secilin avatar të kërkojë në mënyrë aktive në një bazë njohurish të kuruar, të ndërtuar nga mendimet, deklaratat dhe përvojat e vetë Shuk Oranit. Në vend që të gjenerojnë përgjigje të përgjithshme, avatarët tërheqin nga ky arkiv personal për të ndërtuar argumente, për të sjellë kujtime dhe për të pohuar identitetin e tyre. Pikërisht kjo shtresë i jep përballjes specifikë — dhe një besueshmëri të çuditshme.
Si ka ndikuar konteksti i kësaj ekspozite në realizimin e instalacionit?
Konteksti ka pasur një rol të rëndësishëm, sidomos për faktin që një projekt i tillë ka nevojë për besim dhe mbështetje që në fazat e hershme. Mbështetja e Fondacionit Mane ka krijuar një bazë që na lejoi ta zhvillojmë idenë pa e komprometuar kompleksitetin e saj. Kjo të jep një liri të caktuar për të eksperimentuar dhe për ta çuar konceptin deri në fund, pa e thjeshtuar për hir të kufizimeve praktike.
Si ndikon hapësira e ekspozimit në mënyrën si përjetohet “Shuk Orani si Avatar”?
Hapësira është pjesë e vetë veprës. Instalacioni nuk është diçka që thjesht vendoset në një ambient — ai ndërton një marrëdhënie me të. Në këtë rast, Galeria GOCAT e mbështet këtë ide përmes mënyrës si është konceptuar ambienti: krijon një ndjesi përballjeje direkte dhe intime me avatarët. Edhe fakti që kjo ekspozitë zhvillohet në këtë kontekst, me mbështetjen e Fondacionit Mane, e forcon atë ndjesinë që publiku nuk është thjesht spektator, por pjesë e një situate që e vendos përballë vetes.
2 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Pyetja 1: Cfare eshte identiteti? Pergjigje: Identiteti eshte formezimi i moralit qe perfaqeson personaliteti yne individual. E theksoj eshte specifik dhe jo i dyzuar. Binjaku ose dyzimi i personalitetit e ka zanafillen pergjate rrugetimit tone ne jete, ku teoria e famshme e Darvinit te " Evolucionit te specieve ( shoqeria njerzore klasifikohet ne specie frymore ku aresyetimi dhe logjika perben dallim nga speciet e tjera), shoqerohet me seleksionimin e tyre. Me ekzakt do perdorja termin alternim te identiteti ose moralit, qe ndodh per shkak te kesaj teorie ku " mbijeton the fittest, ose me i pergatituri ne te gjithe konceptin e fjales, intelektual, fizik, materialist. Identiteti yne ose morali alternohet kur pikerisht njeri nga opsionet e pergatitjes plotesuese mungon dhe fillon dyzimi ose binjakezimi i personalitetit me te kunderten e moralit, pikerisht per te perfituar ate qe personaliteti yne e konsideron te papranueshem per nje identitet, talent, vullnet dhe inteligjence te lindur. Pyetja 2 Kush jane pasojat e dyzimit ose alternimit te identitetit? Pergjigje: Stresi dhe koha e shkurter ne dispozicion per t'ju pershtatur ketij realiteti volatile, qe Ju ti mbijetoni ketij realiteti qe ju ve gjithmone ne stresin e seleksionimit, zakonisht perballet me gabimin me te madh. Vendimarrje per nje kohe te shkurter, kushte qe ti dikton ndryshueshmeria ose oshilacionet e ketij realiteti, con ne gabime fatale per te ardhmen e sicilit prej nesh. Dhe thelbi i fatalitetit qendron ne alternimin e identitetit, pra je ate veti karakteristke qe ju nuk e dispononi, por e deshironi me cdo kusht.. Pyetja 3 : Kush eshte kontradikta midis alternimit ose dyzimit te identitetit dhe pasojat? Pergjigje: Teoria boterore " Shkak - Pasoje" , ka karakterizuar historine e zhvillimit te species njerezore, industriale, ekonomike, shoqerore, kulturore. E filloj me evolucion te species njerezore, me ndryshimet qe karakterizuan ne rradhe te pare inteligjencen, aparencen dhe reagimin. Te 3 keto faktore shkaktuan pasojen e zhvillimit ne fushat e tjera. Nqs. keto 3 faktore nuk ecin ne nje hap me njeri -tjetrin , pasojat jane te gjitha faqet qe kane mbushur dhe vijojne te mbushin analet e Historise Boterore. Pra kontradikta e brendshme e alternimit u pasqyrua me konflikte sociale, ekonomike, dhune dhe lufte. Pyetja 4: A eshte e nevojshme ose imediate qe kete realitet qe ka nje ndrysheshmeri kaq te shpejt ta ndryshojme??! Pergjigje: Pyetja me sakte do te ishte retorike Ne dobi te kujt deshironi te impononi realitetin tuaj me oshilacionet qe nuk ju lejojne te kaloni poshte pikes se vdekjes dhe pikes se rwalitetit virtual. Te dyja keto pika kane te nhejten vlere ne oshilacion...
Të dhj.. AI