Rama për gazetën gjermane: Shqipëria ishte periferia e jashtme e Perandorisë Osmane, më pas lodër e fuqive evropiane. Sot jemi vendi me përparimin më të shpejtë drejt BE

14 Tetor 2024, 19:50Politika TEMA
Rama për gazetën gjermane: Shqipëria ishte periferia e jashtme e

Kryeministri shqiptar Edi Rama zhvilloi një intervistë për Berliner Zeitung, ku komentoi procesin e ngadaltë të anëtarësimit të Shqipërisë në BE, marrëveshjen e migracionit me Italinë dhe pikëpamjen e tij për Brics.

Shqipëria është në fokusin e publikut gjerman. Vendi i vogël i Evropës Juglindore ka rënë dakord për një marrëveshje migracioni me Italinë .

Dy qendra pritëse janë hapur së fundmi në Shqipëri për emigrantët që fillimisht donin të kalonin Mesdheun për në vendin e BE-së, Itali. Autoritetet italiane po marrin përsipër operacionin, organizimin dhe logjistikën, ndërsa Shqipëria vë në dispozicion territorin e saj për këtë qëllim. Ndoshta modeli mund të jetë gjithashtu një opsion për qeverinë federale?

Edhe Shqipëria dëshiron të anëtarësohet në BE. Anëtari i NATO-s ka më shumë se 20 vjet që punon për anëtarësimin në BE. Por procesi i pranimit po ecën ngadalë – edhe për shkak të akuzave për korrupsion dhe reformave të vazhdueshme gjyqësore.

Kryeministër Rama, vendi juaj ka më shumë se 20 vjet në bisedime për anëtarësimin në BE. Ju keni dorëzuar kërkesën tuaj për anëtarësim në vitin 2009 dhe zyrtarisht jeni bërë kandidat për anëtarësim dhjetë vjet më parë. Cila është perspektiva juaj për t’u bashkuar?

Nëse shikojmë themelet e procesit të zgjerimit evropian, shohim se vendet që u pranuan për herë të parë në BE pas përfundimit të komunizmit kishin një avantazh të konsiderueshëm ndaj Shqipërisë. Krahasuar me ne, Polonia, Republika Çeke, Sllovakia dhe shtetet e tjera të zgjerimit të parë drejt lindjes së BE-së kishin një histori të gjatë institucionesh politike, traditash shtetërore-politike ose një themel akademik-intelektual. Në të kundërt, Shqipëria ishte për një kohë të gjatë periferia e jashtme e Perandorisë Osmane, më pas një lodër e fuqive të mëdha evropiane dhe më vonë ndoqi një formë të komunizmit më të ashpër.

Shqipëria Socialiste ndoqi një politikë të modeluar sipas Stalinit, Shqipëria qëndroi në anën e Pekinit në konfliktin Sovjeto-Kinez dhe në vitin 1968 Shqipëria u largua nga Pakti i Varshavës.

Ne ishim plotësisht të izoluar, një “Koreja e Veriut e Evropës”. Dhe kjo zgjati deri në vitin 1990. Prandaj vendi ynë nuk kishte një bazë të krahasueshme me vendet e tjera evropiane. Për shembull, universiteti i parë në Shqipëri u themelua në kohën e komunizmit, opera e parë shqiptare u shkrua në komunizëm – pati shumë “të para” për Shqipërinë gjatë epokës së Perdes së Hekurt. Por ishte një eksperiment shtetëror që nuk njihte as lirinë, as demokracinë dhe as integrimin. Prandaj, për ne është një detyrë ndër-gjeneratash të vazhdojmë këtë rrugë evropiane. Nga një këndvështrim historik, ne jemi aktualisht në një fazë të vogël, paqësore të së kaluarës së përgjithshme brutale të vendit tonë.

Le të shohim përpara. Fqinji i tyre verior, Mali i Zi, thotë shumë hapur dhe me besim se duan të anëtarësohen në BE deri në vitin 2030. Cilat janë planet tuaja?

Në Podgoricë njerëzit priren të mendojnë shumë në mënyrë optimiste. Megjithatë, nëse shikojmë – thënë relativisht – pozicionet përkatëse fillestare për procesin e zgjerimit, atëherë jemi vendi me përparimin më të shpejtë. Ne kemi dyfishuar produktin tonë të brendshëm bruto, paga minimale është pothuajse trefishuar, dhe paga në sektorin publik është 900 euro – këto janë shifra që dhjetë vjet më parë ishin të pamendueshme. Inflacioni ynë është më i ulët edhe në pjesë të tjera të Evropës dhe situata në rrugë është përmirësuar.

Por ju nuk doni të jepni një vit për hyrjen tuaj të dëshiruar në BE?

Pas udhëtimit tim në Berlin, do të shkoj në Konferencën Ndërqeveritare të BE-së në Luksemburg . Negociatat e mëtejshme mbi kapitujt mbi themelet e procesit të anëtarësimit do të pasojnë atje. Mendoj se është ambicioze dhe realiste të thuhet deri në vitin 2030: “Shqipëria tashmë është gati për BE-në”. Megjithatë, kërkesa që ju duhet të jeni anëtar i plotë deri në vitin 2030, ushtron presion të panevojshëm në proces dhe i bën gjërat më të komplikuara.

Ka edhe zëra në vendin tuaj që besojnë se procesi i anëtarësimit po zgjat shumë. Disa madje largohen plotësisht nga ideja për t’u bërë anëtare e BE-së në një moment. A ka një alternativë ndaj BE-së për Shqipërinë – ndoshta anëtarësimi në grupin Brics?

Së pari: Brics është një shaka. Së dyti, historia na ka mësuar në rrugën e vështirë se ka vetëm një vend ku mund të mbështetemi. Kjo është Europa, Bashkimi Evropian. Ne duam të jemi pjesë e Bashkimit Evropian. Procesi i integrimit është një rrugëtim i rëndësishëm me një qëllim të madh. Nuk ka alternativë për këtë rrugë. Nuk ka tundim për të kërkuar diku tjetër sepse ne kemi qenë diku tjetër dhe e dimë se si është atje.

Evropa Juglindore ka pasur shumë luftëra dhe shumë kriza. Cila është status quo-ja e marrëdhënieve tuaja me fqinjët, veçanërisht Serbinë dhe Kosovën?

Fqinjët janë fqinjë, nuk mund t’i zgjedhësh. Por gjithmonë duhet të punoni për të përmirësuar dhe ruajtur marrëdhënien tuaj me ta. Gjyshja ime ishte një grua e mençur, ajo nuk kishte arsim formal, por ishte një lexuese e zjarrtë. Dhe ajo gjithmonë thoshte: fqinjë të lumtur, të lumtur në shtëpi. Kjo është arsyeja pse unë ndryshova plotësisht qasjen tonë ndaj Serbisë . Ne ishim plotësisht të ndarë derisa bëra vizitën e parë në Beograd, 68 vjet pas fillimit të luftës së fundit, për të rivendosur lidhjet me Serbinë.

Sigurisht që ne kemi dallimet tona, sidomos kur bëhet fjalë për Kosovën. Serbia ende e injoron realitetin se Kosova është një shtet i veçantë dhe i pavarur. Dhe kthim nuk ka. Por nëse duam t’i japim brezit të ardhshëm një jetë më të mirë, duhet të pranojmë mospajtimin për këtë çështje. Kjo nuk duhet të na pengojë të punojmë së bashku për çështje të tjera, sepse ka shumë interesa të përbashkëta. Për shembull, edhe nëse Serbia është afër Rusisë dhe Kinës , gjë që Shqipëria nuk do ta bëjë kurrë, ne përsëri kemi nevojë për një paqe të qëndrueshme.

Është nënshkruar një marrëveshje migracioni me një fqinj tjetër – Italinë.

Italia nuk është vetëm një fqinj për ne. Ne mbajmë një marrëdhënie shumë të veçantë me Italinë. Italianët na kanë qëndruar gjithmonë pranë në kohë të vështira.

Si funksionon saktësisht marrëveshja?

Gjeografia e Adriatikut përfiton nga marrëveshja jonë. Njerëzit vijnë nëpër Mesdhe dhe nuk përfundojnë më në një vend të BE-së, pra në Itali, por në bregdetin tonë në Shqipëri. Në Evropë, por jo në BE. Italia merr përsipër organizimin e qendrave të azilit, shqyrton kërkesat dhe vendos për dëbimet. Do të shohim nëse do të funksionojë, por italianët na kërkuan dhe ne nuk mund të thonim jo.

A mendoni se marrëveshja juaj e gjerë me Romën mund të shërbejë si model për marrëveshje të mëtejshme dypalëshe për migracionin brenda Evropës dhe fqinjësisë suaj?

BE-ja ka dy lloje kufijsh: të brendshëm dhe të jashtëm. Dhe Ballkani Perëndimor është në qendër të gjithçkaje. Gjatë krizës së refugjatëve të vitit 2015, emigrantët erdhën në BE përmes Greqisë. Më pas vazhduam nëpër Ballkan – sërish jashtë BE-së – në Hungari. Ndryshe është kur refugjatët vijnë direkt në Shqipëri nëpërmjet Mesdheut. Për mendimin tim, çështja e migracionit kërkon një zgjidhje pan-evropiane. Është çështja e dytë më e rëndësishme pas ndryshimeve klimatike. Migrimi nuk mund të ndalet dhe çdo përpjekje për ta bërë këtë është politikisht dritëshkurtër. Por ju duhet ta menaxhoni migrimin me mençuri, dhe kjo përfshin gjithashtu hapjen ndaj të rinjve që duan të jetojnë dhe punojnë këtu. Sepse shoqëritë evropiane po plaken gjithnjë e më shumë.

Nëse do të kishte ndonjë telefonatë nga Berlini dhe kancelari Olaf Scholz ose një kancelar i ardhshëm Friedrich Merz do t’ju kërkonte një marrëveshje të ngjashme: A do të ishit të gatshëm të flisnit me njëri-tjetrin për këtë?

Mendoj se të bisedosh me njëri-tjetrin është gjithmonë mirë. Të mos flasësh, nga ana tjetër, është gjithmonë e keqe. Madje do të ishte një ide e mirë të bisedonim me Putinin . Por nëse më pyesni nëse Shqipëria do të lidhë një marrëveshje të dytë të ngjashme me një vend tjetër, unë ju them: “Jo, kjo është unike dhe vlen vetëm për Italinë, unë them se për dy arsye: duhet të ketë zgjidhje afatgjata europiane”. Marrëdhëniet midis BE-së dhe Ballkanit Perëndimor ende duhet të zhvillohen. Atëherë mund të diskutonim shumë gjëra.

20 Komente

  1. E
    E verteta dhemb....

    Citjoneziu:Erdogan me jep keshilla te vyera si te behem lider evropion... gezuar ramazonin !

    Përgjigjjuni
    1. k
      k

      Jeni mbetur ajo provincia periferike e humbur dhe prapambetur e Perandorisë Osmane që nuk prodhoni as gozhdë. Me pordhë dhe fudullik, jeni të parët në botë.

      Përgjigjjuni
      1. S
        Salaria heroike

        A ka trima kjo Shqiperi e mjere? O burra ngrihuni ti ndezim cingarin ketij karagjozi. Ketij harbuti delirant qe premtoi shume dhe beri aspak.

        Përgjigjjuni
      2. E
        E verteta dhemb....

        Citjoneziu:Erdogan me jep keshilla te vyera si te behem lider evropion... gezuar ramazonin !

        Përgjigjjuni
        1. z
          zeni sypeshkaqeni

          doli harallambo, e hongre sufflaqin o derr, e fshive surratin me meng....300 evrosh

          Përgjigjjuni
        2. p
          poc'Loder o frikacak, u terrorizua u coptua nga E.

          Plasja surratit, qe Fuqit Europiane na Terrorizuan si Komb per me shume se dy shekuj , duke na coptuar dhe nxitur Gjenocide pasi armatosnin Hienat greko serbe , pasi bllokonit armatosjen dhe krijimin e Shtetit Shqiptare ,duke mbeshtetur Spastrimet Etnike ne Trojet Shqiptare, sepse Shqiptareve ju mungonte karakteri prej Bushtre apo Shtaze Krimineli ,qe ju keni ne gene. Nqs nuk ja tregon fytyren ktyre ,vazhdojn te terrorizojn si bejn me Lidert e UCK LUFTETAET E LIRISE dhe Padrejtesite vs Shqiptareve do e vazhdojn, o njeri inferiore e paDinjitet

          Përgjigjjuni
          1. K
            Kalec Dega

            Rama ka te drejte, armiqte e jashtem gjithmone ja kane shtypur koken shqiptarit.Prandaj si sherblim, Rama nderton xhamine me te madhe ne qender te kryeqytetit shqiptar, kujtim i nenshtrimit kombetar dhe turpi i Evropes. Por me ndihmen e miqve te huaj sot, Sorosit e komapni Shqiperia eshte fanar ne brigjet e detit Adriatik. Sa per detin Jon, se kujt i takon, ate ta vendosi Konferenca e Londres, dhe si Berisha e Rama do gezohen shume, ndoshta do ftojne Vucic e Edroganin per Ballkann e Madh.

            Përgjigjjuni
          2. R
            Rinia

            Ky pasha don te laje m.tin e vet me sh.rre.

            Përgjigjjuni
            1. d
              dashamiresi

              Bravo, Rama qendrim i ekulibruar dhe domethenes.....

              Përgjigjjuni
              1. D
                Drini

                Edhe vendi me qeverritaret me hajdut ne bote

                Përgjigjjuni
                1. e
                  enter””

                  Delirant I semure

                  Përgjigjjuni
                  1. z
                    zeni sy tope qeni.

                    ai robqiri qe te paguan ty na coj ne konferencen islamike, rama ne evrope, e kupton sa te semur e pisa jeni.

                    Përgjigjjuni
                  2. P
                    Popull

                    O gje e gjate... a e di per cfare duhen gjerat e gjata... nejse. Shqiperia o gje e gjate ka qene shtet qe I ka rezistuar cdo lloj furtune dhe lufte qe nga koha Romake, ajo e Turqise. Italise Gjermanise. Ne kohen e Enverit ishte shtet qr nuk i lepiej dhe nuk i bente gojore askujt...Sot nen udheheqjen tende o i gjate... Shqiptaret moren arratine dhe po i bejne gojore gjithe Botes...vetem te ikin nga ty... ti o gje e gjate po lepiesh... dridhesh e sperdridhesh... vetem e vetem per tu afirmuar si lideri me karragjoz ne Bote... Pyetja ime si popull eshte... PSE PO E BEN KETE...

                    Përgjigjjuni
                    1. K
                      Komunisti

                      Poshte marreveshja fashiste Meloni-Rama! Gjynah nga zoti ! Njeri i ndyre qe merr neper kembe fukarenjte e kesaj bote per te permbushur egon tende te semure ! Vemje fashiste !

                      Përgjigjjuni
                      1. V
                        Votoni per zotin Basha, qeveria gënjeu .

                        Zoti Basha premton rritje 5% çdo vit per pensionet . Edhe indeksimin do ta beje me korrektese çdo vit .

                        Përgjigjjuni
                        1. r
                          raul

                          Po gjigand ec perpara se ke popullin shqiptar qe te voton se ne asnje shtet te botes nuk jane riparuar demet e nje termeti karastrofik brenda 5 vitesh duke u dhene shtepi gjithe banoreve te demtuar , ne Itali dhe sot pas 15 vitesh nga termeti ne Aquila banoret jane ne baraka apo kampingje. Le te lehe ne ekran sharebajga me turinjte si te kalit, e bija e Zhulalit per te erresuar hapjen e negociatave por ajo nuk mundet kure te thyeje besimin e popullit shqiptar tek ju qe po ja nderroni faqen shqiperise cdo dite me infrastrukture moderne , rruge te reja kudo, miliona vizitore qe ne kohen e perbindeshit te vicidolit as nuk mund te mendoheshin. Laraska e Zhulalit me ato kembe te shpifura si kembe burri me shume ngjante me gruan e dr. Gebelsit te Rajhut te Trete nga shpirti i zi qe manifestonte, vetem nxij, helm e mut nga goja . I shkofte prapa sheikut taliban me 54 prona ne tyrben e katit te 8t.

                          Përgjigjjuni
                          1. t
                            tao lali pederasta

                            bravo para cuna iris pekmezi gruaja e tao balles

                            Përgjigjjuni
                            1. m
                              mazniku gojorsi i mafias shqiptare

                              po korrupsionin ku e cove apo vete spaguan gje ti je marresi ?zhvatesi iris pekmezi gruaja e tao balles

                              Përgjigjjuni
                              1. G
                                Gjergj Fishta i riu

                                Kanga: ESAT PASHA ME GUNE LABE Esat Pasha n'Itali shkue/ Nje koktej per ta n'fund shtrue/ Xhino Berri i asht afrue/ Me takt Pashen ka informue!/ Troket goten me ta tui qesh/ I thote:-kujdes Pjeshken me Lesh(!)/ Nje sy i holle e ka diktue(!)/ N'stan te vjeter po don me u çue(!) Kthesen n'Shkoder me e permbys(!)/ Oren e shansit me i ndale Shqipnis(!)/ A(sht) i pa afte, a asht lenue/ Une nuk mundem me e shpjegue/ Para se veten vra ta kete/ T'pshtojme Shqipnin, ai t'mbytet vete/ Une gjithmone kam me t'njoftue/ Si ne Shkoder taktike kem ndrrue/ Me garantue strategjine/ T'mbrojme e t'bajme sa qe Sqipnine/ $ Esat Pashes çerja i ka ndrrue/ Damart n'balle i jane thuprue/ Ka dale jasht ka marre vaporr/ Jo per durres po per Vlore/ I thote shoqnuesi - je ngatrrue/ Na duhet n'Durres, n'shpi me shkue/ $ -M'fale shoqnues i ka thane/ Dil e merr vaporrin matan/ Se due veten me provue/ A mund t'leviz i pa shoqnue/ * * * Nate fund Gushti, e pa Hane/ Gusht e Gune kot si kane thane/ Kush ec vetem asaj kasabe?/ Esat Pasha me Gune Labe/ N'der te Beut kur asht afrue/ Dy rojet e kane ndalue:/ -Ndal bari, hej i kane thane/ Ke ngatrru rrugen per stan/ $ Esat Pasha me shpirt ka qesh/ Maskue mire n'gunen me lesh/ Nxjerre pake koken e ka njoftue:/ -Due Pasha , Beun me takue/ Thirrni Beun deren me hap/ Jeni roje s'ju jap xhevap/ $ Sapo zanin ja kane ngjue/ Te dy labte keq jane shqetsue:/ Ne kte ore st'lame mrene me hy/ E bajme Vloren shkrumb e hi/ $ Atehere Pasha ka urdhnue:/ -Qe tani jeni t'pushue!?/ $ -Dy here urdhnin Pashe mos me dhane/ Se e ngreme Vloren ne kam(b)/ $ Ngrehun rojet n'ate çiflig/ Ishin trupa qe s'hanin pyke/ Ka thirre Pasha: - O Karaman/ Zgjoje Beun e me i thane/ Kerkon pasha me te takue/ Tek per tek done me bisedue/ $ Roja i brendshem za ulte ka thane:/ -Direkt Pashe percjell urdherin tan(d)./ Rojet e jashteme hutu kane mbete/ S'dinin gja per rojen sekret/ Një vit aty qe qene punsue/ Karaman kurre kishin ngjue/ S'kishin ngjue e s'kishin pa/ Si pule n'uje pendet(puplat) kane ra/ $ Del vet Beu, deren e hape/ Bujrum pashe brenda n'konak/ Karamanit i sugjeron :/ Me prite jasht gjer kur t'maron/ * * * Bej e Pashe n'bente jane ngrane/ Cila rruge Shqipnin e bane/ Me qe e drejta mbarte defekte/ Veç dy rruge duken prefekte/ Njana t'kthejme prape me Turqi/ Tjetra ne Evrop me hy/ E tui ece e tui shikue/ Nç'krahe peshorja ka me anue/ Pasha mendimin formulon/ Beut perpiqet t'ja dikton:/ -Turqia shkone tu ju mbyte/ Duhet shekull me u kthye ne drite/ Ai qe mbytet gjate s'mendon/ Mbyte këdo qe e shoqnon/ Keshtu hupet emni Shqipni/ Na do knohemi turqeli/ $ Beu "priten" ja ka zane:/ -Mue turqit rruge me dhane/ Veç pake kohen me vonue/ Gjer sa t'vijme me ju ndihmue/ Ata ngjiten permbi vatan(atdhe)/ E ndajne n'kaurr e mysliman/ Mos luje pashe me ndjenjat Shqipni/ Se do t'hupet pa turqi/ $ Kur ka nis perjasht me dale/ Kthehet Pasha e i thote do fjale:/ -Kur t'vije ora me t'provue/ Mos gabojsh n'Turqi me shkue/ Merre anijen, ndrroi drejtim/ Shko jeto ne Perendim/ Se perndryshe do biesh ne lak/ Do perfundosh n'gjygj, ne Hag/ $ Xhaluz Plaku, u kthye idhnak/ Permend arme e jo dajak:/ -Sherr shejtanin Pashe mos luje/ Per ne Europa asht e huje/ Mos nxite shpresa per Europe/ Se perpara ka nje grope/ Baj kujdes n'ta mos me ra/ Se jugarte ty kane me t'vra(!)/ * * * N'vjeshte Kuvendi ka fillue/ Pashe e Bej keq jane ngattrrue/ Kurre te zihen si kishin pa/ E per pake desh jane perla (kapur)/ Ngrihet beu me pertim/ I thote: -Pashe ti ke terbim/ Pasi n'Shkoder çite dovletin/ Tash kerkon t'marrish dhe shtetin/ Leshove Shkodren e lae Nore(!)/ S'di per ç'shkak n'ankand e nxore(!)/ Me turq serbeve ju banim balle(!)/ Tash Evropa na sjelle verdalle(!)/ $ Flete Pasha me e kthjellue:/ -Per çfare balli Ismail thue/ Na rrethue ne kater ane/ E n'favorr asnje rrethane/ U njohte Shkodra nji PROVE NDERI/ Me u nda shapi prej sheqeri/ Kanej Europa turqt me tradhtue/ Ose robe me ja dorzue/ Une se desha ata lavdi/ Turqve trima n'hak s'ju kam hy/ Pake bashke lufta t'qe vazhdue: Turq e na per lesh qeme shkue/ Sa per Shkodren lesh mos tjerre/ Shtate muaj lufte s'erdhe njihere/ E per Shkodren kot mos gri/ Ajo rrone pa mue e ty(!)/ Per Shkodren Europa çka tha/ Bythte ne dore serbve ju dha./ (Luan pasha si strateg)/ Ismail Bej, ike, liro shteg/ Perndryshe kam me u largue/ Qeveri n'Durres me krijue/ Plak n'Turqi tash kujt si vyen/ T'deke e t'gjalle po na fyen/ (Pasha tek dera afrue: Prete kuvendin me reague/ Prete kuvendin çka ka me ba?/ Asht solid, a ka me u nda)/ $ Te gjithe syte i kane drejtue/ Dom Nikollen tui shikue/ Biri i Lures u ndje ran(d)e/ Rrine mendohet.... pastaj ka thane:/ -Dhjete minuta ka qe kam vdek/ Por i vdekun Pashen do ndjek/ Vertete lufta t'qe vazhdue/ Na turq qem tui perfundue(!)/ E kur t'ndanin dhite nga delet/ Vazhdon Botuar e noterizuar, me lejen e autorit

                                Përgjigjjuni
                                1. B
                                  Banda

                                  Loder je akoma, po nuk e ke kuptuar...ose nuk do ta kuptosh.

                                  Përgjigjjuni

                                  Lini një Përgjigje