Te fundit
A do e çojë ky njeri Greqinë drejt fundosjes?
17 Maj 2012, 13:00Politika
TEMA
Nga Paul Ronzheimer
Këto janë zgjedhjet që vendosin fatin e Greqisë. Euro apo dhrahmi? Më 17 maj grekët do të votojnë edhe për qëndrimin e tyre në eurozonë!
Shanset më të mira për fitore në zgjedhje i ka partia Syriza, e të majtës radikale. Shefi i saj është Aleksis Cipras, një radikal i majtë i ashpër.
Sipas sondazheve aktuale, Syriza mund të bëhet forca e parë në parlament. Sipas ligjit zgjedhor në Greqi, fituesi do të marrë edhe 50 vende shtesë në parlament.
Në këtë mënyrë rriten shanset që Cipras të bëhet shefi i grekëve. Për atë Zeus, atëherë Greqinë e kërcënon fundosja!
“Ka ardhur koha për të krijuar një qeveri të majtë me mbështetje të gjerë dhe për të përgatitur fundin e politikës që po shkatërron këtë vend,” premton lideri i Syriza-s përpara përkrahësve të tij.
Presidenti i shtetit, Papulias, paralajmëron që tani popullin e tij për një “muaj të tragjedisë”- grekët pas këtyre zgjedhjeve mund të përfundojnë në rrënoja.
Çfarë duan ekstremistët?
Partia e majtë radikale kërkon që NE thjesht tua fshijmë borxhet grekëve të falimentuar!
Njëkohësisht pensionet dhe shpenzimet qeveritare do të rriten dhe do të shtetëzohen ndërmarrjet prodhuese në vend.
“Popullsia evropiane nuk mund të jetë dakord me këtë program barbar kursimesh. Politikanët europianë dhe veçanërisht Angela Merkrel duhet ta kuptojë se politika e tyre e kursimeve ka dështuar”, thotë Cipras.
Po kush është Cipras?
Ai është i ri, dinamik dhe njeriu që i ka dhënë impulse të forta të majtës greke.
Xhorxh Kluni i Greqisë njihet si njeri i vendosur.
Cipras e nisi karrierën e tij politike si udhëheqës i një rebelimi shkollor në vitet ’90 dhe u ngjit menjëherë në krye të partisë së atëhershme Eurokomuniste. Në vitin 2004 u zgjodh president i Syriza.
Por ylli i të majtës greke ka shumë fytyra.
Njëherë flet si një komunist dhe dëshiron shtetëzimin e ndërmarrjeve prodhuese në vend. Më pas e paraqet veten si aktivisteti amerikan i të drejtave të njeriut, Martin Luther King dhe flet për ëndrrën e tij që një ditë të gjithë grekët të kenë të drejta të barabarta.
Kryetarët e dy partive tradicionale ai i quan mashtrues politikë.
Sipas Cipras, Greqia do mbetet në eurozonë, por bankat do i shtetëzojë.
Borxhet? Nuk janë problem i tij. Apo janë?
Nëse ky tribun i popullit vjen në pushtet, kreditorët ndërkombëtarë do të heqin dorë nga kreditimi. Pasoja e menjëhershme: falimentimi i shtetit.
Pasojat sociale për atdheun e demokracisë do të ishin katastrofike- ekziston frika e trazirave sociale.
Që tani grekët po zbrazin llogaritë e tyre bankare- bankat thonë se kanë likuiditet edhe për tre javë.
57 komente në “A do e çojë ky njeri Greqinë drejt fundosjes?”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Aleksis Cipras eshte nje politikan besnik per
linjen e tij politike, panvarsisht politikes qe ben,
po te kishte politikane te tille greqia nuk do te ishte
ketu ku eshte sot.
Besnik te linjes se tyre politike ishin edhe Hitleri,Stalini,Hoxha etj.
Kemi aktualisht Berishen besnik te nje linje politike qe s’dime se ku po na dergon.
Nuk mjafton besnikeria por duhet edhe pak llogjike ekonomisti per te dale nga nje situate e tille.Kur je duke “vdekur” per buken e gojes e vetmja gje qe mund te besh eshte zgjatja e dores per lemoshe.Kur dikush te ofron nje cope buke ne vend te lemoshes duhet ta pranosh e te skuqesh ne fytyre dhe jo te fillosh e ofendosh majtas e djathtas qe ne vend te lekeve dikush te ofron nje cope buke.Pra me koke te ulur dhe me mend ne koke per te ardhmen.Llogjika e ftohte duhet te triumfoje mbi nacionalizmin e semure.Koha do tregoje se sa te thella i kane rrenjet greket ne ate toke.
armand
e kam theksuar”panvarsisht politikes qe ben”
sa per komentin tuaj,kur nje sistem eshte i mplakur,
eshte si ajo plaka qe shkon ke kirurgu plastik,
ajo zhbukurohet heq rrudhat por nuk zgjidh problemin
e pleqerise,, prandaj nuk shtyhet jeta me borxhe ne raste
te atilla me mire ta fillosh nga e para
…gjithsesi shprehja greke “grek lind e nuk mund te behesh”, ka ndryshuar ne “grek as lind as behesh por grek katandisesh”
hhahhahahhahahahahahahahahahahahahahahahHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAA E PAPAME KJO
hahahahhahahhahahhahahhahaha e madhe plako ?
Hajt, se do ia shohe hairin komunizmit Greqia. Vetem prisni dhe beni gati vendet ne shtepi per te pritur emigrantet greke.
Ju japim borgj kapedanin tone dhe e ardhmja e greqis bahet e sigurt!
http://imazheshqip.blogspot.com/2012/04/nuk-kane-fund-kinezerite-e.html
Merreni, ju a kemi fale qe t’ju nxjerre nga kriza :p
HALLALL KUR MENO PER POPULLIN E VET.
Greqin nuk e shpeton dot as zoti nga falimentimi ,dhe jo ky komunisti i vogel.Nqse ky fiton zgjedhjet shkeputja nga Euro do jete me e shpejte.Nuk mbushet pusi me gjilpera,e vetmja zgjidhja qe ti shpetoje xanxiqit eshte ; bashkimi me shtetin ame Turqin,kthimi ne myslyman nuk do jete shume i veshtire,pasi te zinj jane,mystaqet i kane,vetem mjekra ju mungon,per pantallona trecerekshe nuk do kene nevoje,,,haha Maqka do me behet Mustafa,,kete gogolin Janullatos,do ta mbajme ne Tirane,Myftiu i Tiranes Elbasanit,dhe Kavajes.
Edi,
Dua te te ve ne…. dukje disa gjera ne lidhje me komentin tend fshataresk megjithese pretendon se jeton ne D.D, sa per kete komunistin e vogel, ai se bashku me te gjithe komunistet ne mbare boten, ne litar ose te kthehen ne rruge te mbare, shkeputja apo jo nga euro eshte pune interesi dhe nqs nuk e di ne kohen e dhrahmise ekonomia Greke prape e fuqishme ishte dhe gjithe Shqiperia me dhrahmi punonte prape, xaxiqi hahaha qarkullon me shume ne Shqiperi se ne Greqi ( para pak kohesh shkova ne Lezhe ” Alessio” na serviren xaxiq…..)
Bashkim me Turqine!!!! kthimi ne musliman!!! se cme kujton shqiperine…. Ata qe nuk u kthyen ne kohen qe ishin te pushtuar nga turqit atje ku thua ti nuk ka shance te kthehen tani, ata qe e kane ne gjak pooooo, nejse gjera qe i di shume mire ti po ske cben e ke merak prejardhjen dhe je i ngateruar, nuk je i vetmi… po dhe shume nuk jeni.
Elbasani dhe Kavaja jane qytete te mirefillta shqiptare dhe jane pertej shkumbinit…
Drejt fundosjes nuk i dihet,por qe ka per te bere,dhe po ben 1 vrime te madhe ne uje,kjo eshte e padiskutueshme.
Greket nuk mund te jetojne pa ”Politikan Karizmatik” dhe ky eshte problemi me i madhe i tyre.Kerkojne zgjidhjen ke ”Lideri” qe do shpetoje popullin e ”pafajshem” Grek nga te ”Keqijte” e kesaj bote.
Dakord me ty o Dean. eddhe une keshtu mendoj dhe kjo nuk eshte vetem sindrome greke, por ballkanase dhe po kaq shqiptare. Nje mmik Grek, qqe kemi qene bashke fqinje ne gjermani (ekonomist ky i fundit) me thoshte se megjithse ndjej dhimbje te madhe per vendin tim, shanset per tja dale jane ne minimumin e mundshem. Behest, me thoshte, por ne greket duhet jo thjesht te bejme reforem. Dhet te mendojme e te jetojme totalisht ne krsizen qe jemi qe dmth na dhet nje rikonstruktim rrenjesor i gjithe aparatit sheteror i cili eshte tahme shume poshte standarteve europiane. JAne vete gereket qe i pengojne politikanet edhe ne pacin deshire te ndryshojne. Duke mos dashur te formosin jeten me dhmbje e sakrifica, zhysin vendin ne krize me shpresen e vetme qe eshte zbutja e masave drastike te qeverive, qe gjithsesi eshte minimale per te dale nga krriza; ja keshtu me shkruante.
Ndersa une personalisht mendoj se Greket jane mesuar per dekada me rradhe te bejne jete qefi dhe e ane zor te mesohen pe kete realitet te rende qe eshte fakt e se luan topi. Ne si hqiptare nuk na intereson se paku ekonomikisht renimi i greqise. Mbase edhe shqiperia edhe greqia nuk duhette aderijne fare ne nivelet e BE. Ne te dy shtete kemi nevoje per qeveri te perkoheshme emergjence absolute. Ligji dhe zbatimi i tij me cdo kusht. Nese zbatohet ai mund te fillojme te shpresojme se do mund te rimekembemi dhe e shresojme qe jo ne, por femijet tane te kene nje jete dinjitoze ne te ardhmen.
Greket nuk mund te jetojne pa ”Politikan Karizmatik” dhe ky eshte problemi me i madhe i tyre.Kerkojne zgjidhjen ke ”Lideri”…..Dean
E sakte.
Kjo eshte drama e vendeve te lindjes,qe megjithese nderrojn sistemet shpetimin e kerkojn nga “Lideri”.Rusia eshte me tipikja ne Boten ortodokse,si dhe vendet arabe.Kjo kultur e ka burimin nga Bizanti,ku greket natyrisht kan pjesen e tyre.
Ceremonia e betimit te qeverise teknike greke u be para prifterijve.
Mesjete ne Europen moderne.
Ku eshte ndryshimi i Greqise me vendet arabe???.
Jam dakort qe pagezimin e qeverise e bejne prifterinjt,Greqia eshte vend demokratik dhe kristjan dhe jo vend turkshak.Atje c’do politikan i ri duhet te pagesohet direkt nga Patriarkana e stambollit.Ndryshe quhet babzi.
O kok myk mesjete shikoji vendet ku shteti dhe feja nuk eshte ndare.
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/11/Staatsreligionen.png
BL,”…Atje c’do politikan i ri duhet te pagesohet direkt nga Patriarkana e stambollit.Ndryshe quhet babzi…”
Nga kush duhet te Pagezohet,nga keta:
http://www.youtube.com/watch?v=shFA_H8e11E
apo nga keta te tjeret:
http://www.youtube.com/watch?v=s_E4haW1upw.
Engjejt nuk jetojne ne Toke,o taleban ortodoks dhe padyshim as ti,as une dhe as Prifterinjte ne videot e mesiperme nuk mund te jene te tille.
Tjeter pune se ti ke mendimin se je i ”mire”,i ”ditur” dhe i ”zgjedhuri” i ZOTIT pse je Ortodoks ose pse keshtu te ka thene prifti i lagjes.Jane tipa INJORANTE si puna jote qe fillojne sherret midis grupimeve te ndryshme fetare.Dhe me e bukura eshte se shkerdhata si puna jote nuk marrin pjese ne Lufte,por largohen me vrap,sa me larg te jete e mundur.
Po me vjen me te vertete keq qe qenka vetem nje, uroj qe te behen 3-4 te tille e ta shpejtojne falimentimin e shtetit te ndertuar mbi histori ireale. Me vjen keq per emigrantet por tani i ka ardhur edhe kohq qe te kthehemi e te perveshim krahet per vendin tone.
o gabel, truri yt I vogel se kupton dot situaten as problemin qe ka Greqia, emigrantet me pare do pranonin te shkonin ne ferr se te ktheheshin ne Shqiperi
Nderroje emrin ore renegat.
Qeparo nuk eshte per ty.
Deri sa te duket me keq se ferri atdheu yne atehere shporru qe ketu.
Legen oriental.
hahahaha te dhjefsha patridha alvania shqip.ar….
ajo patridha qe vret bijte e saj apo nuk ben absolutisht asgje per ata,nuk quhet me patridha,por Bourdhelo….ok!
Ti nuk ke se çfar te dhjesesh more halabak,sepse je jashtqitje.
mbaruam:tashti do kthehemi dhe e ka radhen berisha+rama+meta per de ikur.na pine gjakun ,me mire ta derdhim gjakun se te na e pine ushenjezat.kush nuk i njef ushenjezat te pyes me te moshuarit.
doli nje njeri qe foli keq per merkelin .nuk eshte i zoti ee? evropa e dine qe po iku greku merr me veti ne gremin portugalin spanjen italin irlanden dhe evropa bashkume shkon per lesh.po te gjithe keto shtete kuj i kan borgj gjermanis jo jo ,por bankave izralite.
ESHTE E PASHMANGSHME lUFTA CIVILE NE GERQI SEPSE ATY KANE QEVERISUR GJITHMONE SHERBETORETE PERENDIMIT DHE ASNJEHERE NUK KA VENDOSUR I LIRE POPULLI GREK,…KY ARTIKULLSHKRUESI PSE NUK THOTE QE POLITIKANET E VJETER ISHIN HAJDUTE DHE E CUAN VENDIN NE HUMNERE………
Ka dy opsione, ose je Ballkanas Europian ose je Turk ne prejardhje. Dihet qe Greqia ka luajtur nje rol kyc ne luftrat Ballkanike, te cilat shporren perandorine Otomane nga Ballkani dhe ben te mundur edhe Pavaresine e Shqiperise.
http://en.wikipedia.org/wiki/Balkan_Wars
Keta Turkoshaket, te cilet sa shikojne emrin Greqi, fillojne dhe shajne e ferkojne barkun per gjendjen ekonomike te saj, nuk jane Shqiptare! Keta jane pasaardhesit e koloneve Turq ketu ne Ballkan, dhe mbetjet e Turqise. Shqiptaret e vertete dhe Greket kane qene jane dhe do jene vellezer ne kete gadishull te vuajtur. Ata i lidh vendi, zakonet, marredheniet dhe historia e kultuara e lashte, e cila i dha civilizimin gjithe botes. Keta Bas….tarde te Anadollit, te cilet presin me padurim qe te falimentoj Greqia dhe pastaj i gjithe rajoni, qe te kthehet prape baba dovleti, e kane te kote, sepse kjo nuk ka per te ndodhur. Me vjen keq, por nuk keni per tu gezuar. Shikoni ate babain tuaj Turk Sali Berishen (se shqiptar nuk eshte kurre ai i biri i Sheqeres) qe ka 20-vite qe ju ka tredhur, dhe ju ka lene pa buke e po zvarriteni ne fundin e karroces se Ballkanit. Mos i qani hallin Greqise, sepse ata jane popull i cili ka mbijetuar kohera shume here e me te veshtira, dhe ajo aty eshte e aty do jete. Qani hallin tuaj, qe pasi e qelbet dhe e shkaterruat Shqiperine, pasi e keni kthyer ne zhelen dhe turpin e Europes, tani dilni dhe jepni edhe leksione ekonomike dhe duartrokisni fatkeqesine e fqinjit, i cili ju hapi shtepine kur ju ishit pa buke! Apo i harruat vitet e postkomunizmit, kur u dyndet pa breke ne bythe ne Greqi dhe rrinit si pulat e lagura te mbushur me morra?.
Mosmirenjohja dhe keqedashja, jane mentalitet tipik i fares se Anadollit, te cilen Turqia e la si bajgat ketu ne kete gadishull fisnik.
YYYYshshst fare e keqe, se ju cdo gje mund te jeni, por Shqiptare nuk jeni dhe nuk beheni kurre!!
bravo,me sakt nuk behet.
por si do te behet me korraket e Erdoganit,sepse ndajme oxigjenin me ta,madje sikur mos te mjaftonte kjo,ndajme edhe varrezat…dhe kjo eshte FATALE!!!
Ne vellezer me ju jevgjitet e ballkanit? O karafij a je ne vete? Ne as kemi qene e as nuk mund te behemi vellezer me ju jevgjitet , kur te bashkohet ujti me vajin atehere edhe mundet.
hajri
Me gjith respektin qe kam per ty, se i kam lexuar komentet
tuaja, por un personalisht behem vella me mire me grekun
sesa me turqit..
Nga na dolen vellezer keta greket??? deri dje madje edhe tani qe flasim, ku te na e vene serkembshin dhe shkelmin ne fyt… apo tani qe po shkojne per lk… na dolen vellezer. ironi… si greku edhe turku nuk jane vellezrit tane, greku eshte fqinj, turku eshte i huaj, te dy po te na respektojne do ti respektojme, borxhet qe na kane nuk i kemi harruar dhe sduhet ti harrojme, dhe si me borxhe si pa borxhe, nese do shpreheshim popullorce, vulgarce (te me falni mender jush) si greku ashtu edhe turku, te kene kujdes te na rrine drejte dhe perballe se po na e kthyen b… si te na kene si mos te na kene borxhe, do ti rrassim k…, tek e fundit keshtu eshte kjo bote, ne ato maja rripa rripa nje here ma hype nje here ta hypa… gjithsesi, te na rrespektojme duam, kaq, nuk kemi nevoje per b… e tyre. sa per vllezer… jooo, as greku e as turku nuk jane vllezer me ne SHqiptaret
Eno ti behu vella me kete duash , kurse une me mire pranoj vellezer gjithe jevgjitet e botes sesa nje grek . Sepse te dy palet jane te zinje ne lekure , por greket jane akoma edhe me te zinj ne shpirt . Eno mos thuaj gjera qe une as i kam menduar e jo me ti them . Si grekeve dhe turqeve une ju them vaffanculo sepse nje rrace jane , ishte marreveshja greko turke ajo qe demtoj me shume se gjithçka kete vend , ku çdo mysliman quhej turk , çdo ortodoks quhej grek dhe çdo katolik quhej latin . Por meqenese turqit jane armiqte kryesor te grekeve atehere per momentin ka vend shprehja armiku i armikut tim eshte miku im . Tung
Karafilat e Bild-it, qe eshte nje fare reviste turbo-spektakolare e tipit gjerman, harrojne se Greqia tashme eshte e fundosur nga politikat neoliberale te mbeshtetura aq fort nga fytyra qe nisin nga “nena e dashur” Merkel tek “njerku pervers” Berishe. Ajo cka Syriza dhe e majta radikale perparimtare kerkon te beje eshte te nderhyje fort ne ekonomi ne menyre qe kjo e fundit te shkeputet nga duart e spekulanteve bankare ne Greqi, Evrope e kudo. Dhe sa per kujtese te vockel fare: keta qe ketu quhen percmueshem “komuniste” jane pothuajse e vetmja force politike ne Greqi qe ne programin e saj ka dhenien e te drejtave te plota emigranteve, fundin e racizmit grek, shkeputjen politike nga qarqet shoviniste te kishes greke, madje ne raport me fqinjet si Shqiperia propozojne qe marreveshja mbi ndarjen e ujrave territoriale te rinegociohet jo duke marre ne konsiderate interesat e Greqise, por parimet e te drejtes nderkombetare dhe fqinjesine e mire. Keshtu qe Tema s’do te bente keq qe kur t’i ngarkonte ndokujt detyra perkthimi te zgjidhte burime me serioze se Bild-i se eshte njelloj sikur mendimin serioz prej Shqiperise ta perfaqesonte 55 e Fahri Balliut.
Qe ti pergjigjesh kesaj pyetje se “a do e coje ky njeri Greqine drejt fundosjes?” duhet te analizojne se ku e cuan masat e ashpra te BE-se dhe FMN-se Greqine ne 2-3 vitet e fundit. Faktikisht ishte nje program plotesisht i deshtuar ku solli nje perkeqesim te ekonomise, nje dyfishim te papunesise, nje renie te te ardhurave per fryme, te pagave e pensioneve, nje shtet te paralizuar me mungesa te medha ne funksionimin e shkollave, spitaleve etj, me veshtiresi ne pagesa te punonjesve ne sektorin shteteror, pra ne nje rruge falimentimi. Sigurisht qe politika e gabuar e dy partive kryesore ne 38 vitet e fundit eshte faktori kryesor, por menuja e servirur nga bota sic u pa ne fakt ishte plotesisht e deshtuar. Mendoj gjithashtu se futja ne Euro e Griqise ne vitin 2002 ishte gabim pervet faktin sepse e ktheu ate vend nga nje vend me rritme te larta ekonomike dhe konkurente, me nevoje per fuqi punetore, me cmime te ulta ne treg, ne turizem, ne transporte e kudo, me futjen ne Euro situata ndryshoj shume shpejt. Cmimet pesuan rritje te jashtezakonshme, pagat gjithashtu u rriten shume me teper se mesatarja europiane, duke ulur konkurencen ne vend si dhe duke e kthyer Greqine ne nje nga vendet me te shtrenjta te Europes. Me krizen boterore u ndjene dhe shenjat e para te veshtiresive ne Greqi te cilat u shtuan me rritme te shpejta nga korupsioni shteteror si dhe nga spekulimi ne tregun boteror per perfitime financiare duke e cuar ne situaten e sotme. Megjithate Greqia ngelet vendi me i zhvilluar ne Ballkan, me diference nga gjith vendet e tjera te rajonit si ne te ardhurat per fryme ashtu dhe ne aspektin demokratik. Greqia gjithashtu ka disa pika te forta qe e bejne me te mbrojtur edhe nga vende shume me te zhvilluara se ajo.
E para eshte pozicioni i saj gjeografik me mijra ishuj dhe me nje bregdet te pafund qe thithin miliona turiste cdo vit. Ketu shtohet edhe turizmi per njohjen e historise se lashtesise greke, me vendin me zona arkeologjike me te shumta ne bote.
E dyta transporti detar i Greqise eshte me i fuqishmi ne bote, pa llogaritur ketu anijet transoqeanike tregtare me flamuj te huaj qe jan nen pronesine e “onaseve te vegjel” grek.
E treta megjithese gjysma e popullsise greke jeton ne dy qytetet kryesore Athine dhe Selanik, rrenjet e tyre i kan ne ishujt apo ne zona te pasura me agrume, ullinj, etj qe sjellin fitime te medha nga prodhimet e tyre apo nga turizmi privat me shfrytezimin e dhomave e hoteleve ne bregdet.
E katerta mbi 85% e popullsise greke jan pronar te banesave te tyre duke zene vendin e pare ne Europe.
E pesta eshte se lobi grek ne Nju Jork, Londer, Melburn, etj, eshte teper i fuqishem dhe i rendesishem per strategjine ekonomiko-politike greke.
E gjashta eshte vendosja gjeo-stratigjike ne rajon e Greqise dhe si anetare ne BE dhe ne NATO, pa llogaritur ketu se do te qendroj apo jo ne Euro, i japin asaj nje prestigj dhe nje interes te vecante.
Pa analizuar se kush do fitoje ne zgjedhje, rruga e popullit greke dhe e gjith qytetareve qe banojne atje do te jete e gjate dhe e veshtire, por sa me shume te vuaj Greqia po aq do te vuaj edhe Europa. Rruge te ndara nuk ka dhe kete Europa e di shume mire sepse Greqia i perket perendimit dhe sigurisht qe dhe rrenjet e perendimit jan ne Greqi.
Landi- Sverige,
Nuk jam aspak dakord me ju kur thoni se masat e shpra cuan ne perkeqesim etj etj etj. Qe te mos te zgjatem shume po te bej vetem nje krahasim. Keto masa jane njesoj si kimioterapia per nje te semure me kancer. Eshte e dhimbshme, ka efekte anesore por nese nuk pranon kete kosto rrezikon vdekjen. Nuk ka ekonomist me profil nderkombetar qe te mos mbeshtese masat e ashpra. Vetem politikanet populiste dhe masat/turmat popullore nuk duan te ndergjegjesohen dhe te kuptojne se keto masa jane te dhimbshme por te nevojshme si nje kimioterapi.
Turizmi. Jam dakord me ty dhe turizmi mendohet te jete pika me e forte e Greqise kur te dale nga EUR sepse me nje dhrahmi te zhvleresuar, turistet do te dynden drejt Greqise.
Transporti detar. Nuk jam dakord me ty. Kete sektor e njoh mire prej disa miqve te mi dhe eshte sektori me i goditur nga kriza. Eshte goditur jo vetem nga rritja e cmimit te naftes qe ka cuar ne rritjen e kostove dhe ashpersimin e konkurrences, por edhe nga ulja e tregtise ne nivel nderkombetar per shkak te uljes se rritjes ekonomike ne rang global, por edhe nga investimet e gabuara dhe huate qe kjo industri nuk po ja shlyen dot bankave greke. Nuk do te ishte profesionale nga une te nxirrja emra ketu por 2 bankat greke qe mbahen me keta kliente te medhenj (kompani te transportit detar) sot jane e veshtiresi sepse dhe vete keta kliente po hasin probelem serioze ekonomike dhe financiare.
E treta. Greqia nuk prodhon per eksport ne BE. Greqia eksporton ne vendet fqinje. Por duke pasur nje monedhe si EUR e cila eshte hard-currency, shanset per rritjen e eksporteve do te vinin vetem nese do te kalohej tek dhrahmia. Portokajt greke nuk mund te krahasohen dot me cilesine e portokallit spanjoll ashtu sic vaji i ullirit grek nuk mund te krahasohet dot me vajin e ullirit italian dhe per cmime te ngjashem, konsumatori i brendshem europian do te preferonte me shume produktet e ketyre vendeve dhe jo te Greqise. Greqia mund te konkurroje vetem me cmim, ky eshte avantazhi i vetem konkurrues i Greqise, dhe kete mund ta arrije vetem me dhrahmine jo me Euron.
E katerta. Ky eshte problem dhe jo avantazh. Sepse ne periudhe krize njerezit priren te konsumojne me pak dhe aq me teper te investojne ne pasuri te patundshme, dhe aq me teper nese aktualisht e kane nga nje shtepi. Dhe shtepia i dashur mik nuk hahet. Vlera e shtepive do te bjere, edhe me shume sesa ka rene, pikerisht sepse nuk blen me njeri. Per te mos ju futur pastaj analizes sa shtepi jane realisht te pronareve dhe sa jane lene kolateral per kredi, te cilat potencialisht mund te kalojne ne pronesi te bankave nese nuk shlyhen kredite.
E pesta, ne periudha krize globale, dhe kjo qe po kalojme edhe krize globale, rendesi kane vetem lobet me te fuqishem, dhe per aq sa di dhe lexoj lobi grek NUK eshte lob i fuqishem ne ShBA e aq me pak ne Londer. Te flasesh per nje grup grekesh te pasur eshte tjeter gje dhe te flasesh per lob eshte tjeter gje. Sot Greqia nuk e ka me rendesi gjeostrategjike qe ka pasur dikur. Prandaj dhe rendesia e roli i saj dhe i lobit te saj ka rene. Le te tregohemi realiste.
E gjashta, sapo e thashe me lart tek lobi, Greqia nuk ka asnje rol gjeostrategjik. As edhe nje. Greqia e kishte kete rol kur i gjithe Ballkani ishte komunist, por sot kur aleati me i forte i NATO-s jemi ne (kete e them pa ironi dhe me keqardhje madje), sherbetori me i bindur i ShBA jemi ne, kur ShBA ka plane per vendosje raketash ne Ceki, Poloni, kur Bullgaria, Rumania jane ne BE, kur Rusia nuk eshte me kercenim si dikur, rendesia dhe roli gjeostrategjik i Greqise ka rene ndjeshem ne NATO, sepse po te kete nevoje NATO per baza ajrore na ka ne si vend aleat dhe jemi te gatshem te bejme piste avioni edhe gjysmen e Tirones vetem te vijne, dhe ne BE sepse sot Greqia nuk eshte vendi i vetem ballkanik ne BR ashtu si dikur por ka edhe vende te tjera anetare dhe vende qe kane marre statusin e kandidatit.
Sigurisht qe greket i pret nje rruge e gjate dhe e veshtire. Ceshtja eshte qe duhet te vendosin ta pranojne ate “kimioterapine” ose jo, dhe pastaj pergjegjesia do te jete personalisht e grekeve sepse jane duke bere nje zgjedhje demokratike, i duan ndihmat me keto kushte apo jo? Vuajtja e Greqise nuk eshte ne te mire te askujt, as te Europes, as te tregjeve nderkombetare e aq me pak te Shqiperise. Mos te harrojme qe ne Greqi jane gati 800,000 shqiptare qe jetojne. A e vret njeri mendjen sa vuajne ata? Sa te veshtire do ta kene ata te kthehen pas 20 vitesh dhe te behen emigrante ne Shqiperi? Une nuk e kuptoj mllefin e disave dhe kenaqesine qe ndjejne per gjendjen e veshtire te Greqise, ata po paguajne pasojat e tyre por nuk kemi perse te kenaqemi.
Nesje se u zgjata shume.
Respekte,
Kur lexova shkrimin e ketij Rozhenmejerit kuptova se ai nuk asfare hallin e Greqise, por ka hallin e kapitalizmit. Ai tmerrohet kur mendon se ne nje vend europian do te vije nje qeveri popullore e vertete e cila do te shtetezoje bankat dhe ndermarrjet me interes kombetar. Kjo do te thote te shkaterrosh bazat e sistemit te sotem kapitalist. Kjo eshte frika qe ka pushtuar sot boten perendimore. Kapitali i madh tmerrohet po ta vesh nen kontrollin e shtetit. Po tia shtetezosh bankat. Ai do liri te pakufizuar dhe mjegull ligjore, njelloj si ujku. Greqine nuk e falimenton Siriza. Ate e kane fundosur dy partite kryesore pro kapitalit si ajo e Samaras dhe e Venizellosit. Siriza vetem se mund ta shpetoje. Njelloj si nje organizem te cilit i hiqet pjesa e infektuar. Ne fillim ka vuajtje e dhimbje, por pastaj sherohet perfundimisht. Ndersa artikullshkruesi, se bashku pe PASOK-un dhe Demokracine e Re duan ta mbajne perjetesisht ne trasnfuzion. Capisci?!
O shoku pse s’shkon te jetosh ne Korene e Veriut ti ku cdo gje e ke nga shteti? Sepse kur ngre njeren ane te shkopit i thone nje fjale, ngre edhe anen tjeter. Se keto shtete me banka te shtetezuara jane vetem shtete diktatoriale ku te presin koken po te guxosh te mendosh ndryshe. Shko jeto njehere ne nje shtet te tille dhe pastaj hajde se flasim ti dhe te tjeret qe fluturojne me presh. S’keni mbushur 20 vjet qe keni dale nga nje vend totalitar dhe kerkoni serish shtetezime!
Denis. Me vjen keq per nivelin tend. Te paska ngelur ora ne 1990. Nuk e kam zakon te hyj ne polemika, por kesaj rradhe dua te te mesoj se deri para 20 vjetesh ne te gjitha vendet e zhvilluara perendimore ekzistonin banka dhe ndermarrje te fuqishme shteterore. Nga keto te fundit ka ende sot ne France, Suedi etj etj. Perpara se te beheshin private, koncernet dhe kompanite me te medha europiane si psh “Renault” dhe “Augusta” ne France si dhe ndermarrjet publike si postat etj. etj. ne Gjermani, vendet nordike etj. etj kane qene te gjitha publike. Kthjellohu, studjo para se te shkruash budallalliqe shpellaresh te pagdhendur, tip viçidol.
Katarakti,
Te lutem me permend disa banka te rendesishme shteterore ne vendet e zhvilluara perendimore sepse une nuk i njoh. Te lutem.
Respekte,
Denis,me fal qe po futem ketu ne ore te vone,por pjeserisht katarakti ka te drejte.Para 25-30 vjetesh ne Evrope sundonin entet shteterore ose me kapital mazhoritar publik.Thatcherizmi dhe reganizmi i vune zjarrin atij sistemi,quaje konservator,dhe sollen nje fryme neoliberiste,te shoqeruar me privatizime masive.Kjo nisi ne Angli dhe Amerike,e keto 20 vite ne Evropen kontinentale.Franca eshte vendi qe u ekspozua me pak ndaj privatizimeve.Denis,diku kam lexuar,po nuk e mbaj mend autorin,qe thote se Amerika u zhvillua keto 100 vjet fale shtetit,dmth jo pergjithesisht fale privatit dhe inisiatives private,por fale shtetit.Shteti amerikan subvencionon industrine e pambukeve,industrite e ndryshme qe kane kontrata me Pentagonin,industrite farmaceutike,ato te hidrokarbureve dhe ato kimike.Psh,rrugen tone te Kombit,qe e ndertoi Bechtel,besoj e ke te qarte se kush nderhyri qe tenderi ti jepej kesaj kompanie pa tender.Po nuk e ke,t’a them si e mendoj une;duhet te kete nderhyre DASH drejteperdrejt.Pra,koncepti i konkurrences eshte sa per literature,se realisht politika e shteteve ulet dhe ben pazare te rendomta.Psh,Federal reserve Bank eshte institut privat,por shiko sa i ngaterruar eshte lemshi me politiken e shtetit amerikan.Psh,pse shteti amerikan la Lehman Brothers te falimentonte dhe nuk beri te njejten gje me Goldman Sachs;a nuk ishin ato ne te njejtin pozicion?Psh,ti do preferoje banka greke te falimentuara apo te shtetezuara?Ke zgjidhje do jepje ti mes te dyjave?Si e mendon ti qe mund te dilet nga kriza?Duke shtuar kredidhenien?or shtimi i kredidhenies a nuk eshte shtim i borxhit automatikisht?Nqs nje vend nuk ka rritje ekonomike,si do gjeje ai para qe te ktheje borxhet?Pastaj,Denis,çfare jepte Greqia peng per borxhet qe merrte?Nuk besoj institutet bankare te mjaftoheshin me keqardhje dhe t’u ofronin grekeve borxhe sa per gjynah.Jo,ato e benin nje llogari rrisku,se bankat asnjehere nuk ofrojne para ne hava.Psh,ne Amerike dhenia e kollajte e kredive u be me koshience te plote,pasi u mendua qe keshtu nxitej nje vale optimiste,qe do ndikonte ne rritjen ekonomike;askush nuk thote qe mosshlyerja masive ishte nje surprize,se rrisku i tille ishte llogaritur.Pergjithesisht une nuk shoh qe Syriza dhe”ky njeriu” i KKE te rrenoje Greqine,veç ne i dhente ndonje shtyse te re,se çfare u be u be.Naten e mire!
beso,
Me pelqen qe futesh ne bisede sepse me debatet ne kete forum shtyj rrugen deri ne shtepi ?
Po ngaterrohemi kot sepse po flasim per koncepte te ndryshem. Periudha pre-Thatcher se ciles i referohesh ti, ka pasur konsorciume shteterore dhe kane qene sektore te tille si minierat, hekurudha, transporti etj. Por jo banka, ose me sakte jo banka me peshe. Dhe ketu po flitet per bankat jo per konsocriume. Sigurisht qe qeveria duhet te kete pjese ne sektore te ndryshem, merr psh kanalizimet, komunalen, apo qofte edhe ushtrine, sepse keta jane sektore ku nuk gjenerohet fitim dhe biznesi nuk ka interes per te investuar. Keto njihen ne ekonomi. Por une po i referohesah specifikisht bankave. Prandaj po prisja te me gjente ca banka shteterore.
Nje banke shteterore eshte e destinuar te jete pengese per tregun. Sepse nje banke shteterore do te financonte me se pari shtetin me fonde dhe pastaj do te jepte kredi, duke i dhene goditje rritjes ekonomike. Ky eshte parim i thjeshte te cilin nuk mund ta kundershtoje dot askush.
Serish tek bankat, per t’ju pergjigjur pyetjes tende. Sot nuk flitet per shtetezim, termi eshte i perkthyer gabim. Qeveria nuk ka per te qene pjese e procesit te vendmarrjes se bankave, thjesht do tu jape atyre kapitalin e nevojshem qe ato te zhvillohen ne menyre te pavarur. Rasti me i mire eshte Goldman Sachs qe permend edhe ti. Kjo banke perfitoi shume fonde nga TARP por mesa di une qeveria amerikane nuk nderhyri ne vendimarrjen e bordit te drejtoreve qofte edhe per 1 cast te vetem. Pra kjo skeme qe po te permend nuk quhet shtetezim sic shkruan dhe shpreson katarakti. Une jam per kete skeme sepse i jep mbeshtetje bankave ne periudha krize pa ndikuar negativisht ne politikat e tyre te investimit apo planet e biznesit dhe nuk e ben shtetin pronar duke bere qe shteti te percaktoje edhe drejtuesin e bankes. Kjo eshte skema te cilen mbeshtes une ndersa shtetezimi eshte krejt e kunderta. Shteti shtetezon asetet, merr persiper gjithe detyrimet dhe menaxhon/administron banken. Kjo e dyta eshte e rrezikshme dhe ndodh vetem ne vendet totalitare. Per kete jam kunder. Kam pershtypjen eshte thjesht ceshtje termash qe njerezit nuk i dine prandaj duket sikur ne nuk biem dakord me njeri-tjetrin kur ne te vertete mund te jemi dakord.
FED perbehet nga nje grup bankash private, po eshte e vertete por ne 100 vjet histori gati FED ka operuar njesoj si nje banke qendrore shteterore e pavarur nga qeveria, pra njesoj si bankat qendrore te vendeve demokratike si UK, FR, DE, BE se fundmi etj etj etj. Sepse bankat jane aq te ndergjegjshme sa ta dine qe eshte me mire te mendojne per te miren e pergjithshme sesa per ate personale. Dhe me beso qe keshtu ndodh pavaresisht teorive idiote konspirative.
Une do te preferoja, ashtu sic edhe do te ndodhe javes tjeter, qe shteti te furnizonte me fonde per kapital bankat greke dhe te mos nderhynte ne politikat e tyre. Thjesht te ndryshonte kuadrin rregullator duke e bere me te forte ne menyre qe te mos kete abuzime dhe kaq. A e di ti qe ka 3 dite qe BQE i ka pezulluar huadhenien 4 bankave me te medha greke sepse nuk permbushin kriteret e kapitalit? Prandaj hedhja e likuiditetit eshte jetike por ama pa futur hundet ne politikat e brendshme te bankave. Thjesht duhet ndryshim i kuadrit rregullator, cila banke e shkel aksh rregull, cili drejtues e merr aksh vendim, te ndeshkohet, gjobitet, ndiqet penalisht.
Nga kriza aktuale dilet me nje politike te “shfrenuar” monetare dhe me nje politike te madhe shpenzimesh qeveritare qe do te thote se borxhi publik duhet rritur edhe me tej. Ketu qendron edhe problemi i vendeve si Shqiperia apo Greqia te cilat nuk kane lene hapesire per rritje te politikes ekspansioniste te investimeve qeveritare sepse jane ne kufi te mundshem te borxhit dhe tani qe ju duhet me shume se kurre te rrisin shpenzimet, nuk kane me fonde sepse kane arritur tavanin e kapaciteteve. Ndersa nese do te ishin treguar me te kujdesshem me deficitin buxhetor dhe do ta kishin le te themi ne nivelet e 40%, mund te kishin ende hapesira manovrimi dhe dalja nga kriza do te ishte me e lehte. Nejse, kjo eshte teme e gjate dhe kendveshtrimi eshte plotesisht personal.
Peng i dashur mik jepet emri, besueshmeria. Ne kontabilitet njihet si ze aktivi “emri i mire”. Sot nese Apple do te shkonte te merrte nje kredi 100 milione dollare kush nuk do t’ja jepte? E sheh cfare ben emri? Greqia merrte kredi sepse investitoret besonin qe pas Greqise qendronin gjithe vendet e Eurozones me Gjermanine ne balle, por tani qe situata ka ndryshuar askush nuk i jep me kredi Greqise. Cfare le peng qeveria shqiptare kur merr borxh ne tregun vendas dhe ne tregjet nderkombetare? Vetem emrin e mire, besueshmerine. Besueshmeria pastaj vleresohet nga agjencite e rating. Kjo lihet peng, besimi. Dhe nese Greqia del nga eurozona asnje investitor per minimalisht 15 vjet nuk do te kishte me besim te blinte borxhin e qeverise greke.
Ne Amerike dhenia e lirshme e kredive u be njesoj sepse kosto e fondeve ishte minimale, bankat ishin te mbytura ne likuiditet dhe prandaj ofronin kredi me shumice, njesoj si ne Shqiperi deri para 2 vjetesh. Eshte nje sjellje mese normale te cilen ne e njohim si bum. Natyra njerezore na shtyn qe kur s’kemi te ngushtojme doren edhe me shume dhe kur kemi ta shperdorojme ate qe kemi.
Personalisht kam frike qe nese ky njeri nuk terhiqet nga qendrimi i tij, mund ta rrenoje Greqine. Mbase une dhe shume te tjere te fushes e kemi gabim. Le te shpresojme qe ta kemi gabim. Rendesi ka qe Greqia te kaloje kete krize sa me shpejt dhe sa me lehte sepse aq me mire do te jete edhe per ne.
Respekte,
Cipras eshte Edi Rama i Greqise
Po Baba Nreu cilli asht Gramoz Ruqi,
Akoma disa zagare te shitur shqiptare vjellin vrere kunder shqiptareve dhe pa piken e turpit llapin per dinjitet grek nuk e kuptoj te jene kaq paranoid a psikopate nuk e shikojn qe cdo gje ka marre fund sepse ishte e ndertuar ne nje baze irreale gje qe po e kupton dhe nje qe eshte injorant ndersa kto “grek” apo ta themi sic ju a ka qefi disa prej tyre ti thone vetes “shqiptare te vertete” ha ha ha nuk po e kuptojn se jane bere gazi i botes dhe nuk ka njeri qe beson me te jene ne rregull nga trute
Sa here qe dalin ne pah njerez te vendosur dhe me me bindje te plota per ate qe duan te bejne, fillon propaganda e njerezve mashtrues e maskarenje qe kane vite te tera qe kane udhehequr Greqine dhe e kane cuar ne kete ferr ku eshte sot. Aleksi Cipra eshte njeriu qe po u ben lufte masoneve ketu ne Greqi dhe qe po lufton dy partite kryesore qe e kane luajtur topin ketu e 30 vjet duke vjedhur e duke bere skandale te ndryshme, keshtu qe per ta eshte dicka e pabesueshme qe ky top po bie ne duart e Aleksi Cipres. Venizellua u inatos aq shume sa qe arriti te thote se ai do te beje edhe shqiptarizimin e Greqise. Ai jo vetem qe po i lufton por po i terbon me vendosmerine e tij. Vetem po ta marri pushtetin Aleksi Cipra Greqia do shpetoje nga masonet e Evropes.
Pervec kommentit “Landi- Sverige — 17 Maj, 2012 në 4:24 pm” per te gjithe albanet e tjere qe shkruajne ketu me kaq mllef, gezim te papare per te pare falimentimin e vendit fqinj, do te thoja qe nuk ka mallkim me te madh per vete ata se pikerisht kjo qe po bejne!!
Eshte absurde deri per te vene duart ne koke, se si presin me padurim falimentimin e nje vendi, tek i cili i ushqehet e jeton gjysma e popullsise…!?!?!?!?!
Jane pikerisht keta “patriote” qe shkruajne me siper, qe sikur ata 1.5 milione shqiptare (legale e ilegale) t’u kthehen neser ne Shqiperi, do t’u rrjepin koken, do i vrasin do i presin do mbushin kanalet lumejte e detet me kufomat e tyre, per t’u marre edhe ndonje 500-ce euro qe do kene sjelle me vete!!
Kete gje e keni bere ne vite me emigrantet, imagjinoni se c’kasapane do beni po te vine ne mase!!
Uroj qe te mos mendoje 90% e popullsise albane kshu, se vertete nuk ka mallkim me te madh per ate popull se pikerisht ky qendrim!!!
pune korrakesh……..
o cja bere qejfin grekofagosit,qe kur e pyten,pse u bere gay,ju pergjigj se me kapen disa fshatare ne nje are,dhe pastaj me pelqeu,dhe kur i thane pse nuk vrapove,ai i tha,nuk vrapohet me kepuce me taka ne are te punuar.Leri kto bastarde grekolepires,dhe flit me baza.E dhjeu greku me leket apo jo,,,,kaq kisha
O daku e ben edhe ne Turqi toukofagosi ate pune per perfitime tregtare.Ne fillim perfitonte si arnaut,por kur i hoqen breket dhe e pane qe nuk ishte bere synet e humbi statusin e te privelegjuarit,prandaj u detyrua te perdorte marmiten.
Gerrqia iku per lesh arvanitis!!! Ishujt da ja u japin borxhlinjve, veriu ti bashkohet Shqiperise, pjesa tjeter shtetit ame …Turqise.
O Arvanit ke pare ndonje film orror apo si e ke hallin,pse kur nuk kane qene ata Shqiptare ne Greqi kemi vdekur neve,do jete me mire bile dhe kur te dali Greqia nga europa,vendin e saj po e ze Kroacia ne turizem,e per ne shqiptaretnuk ka te keqe,fundja i kthehen vendit te vet per te punuar,mjaft punuan token e Grekut.E sa per kete qe ha turq kete pune ka,po ky nuk e di qe shqiptaret me mire behen Turk po krenar se sa Grek dhe i mbaruar.Flm
Ne listen boterore te zhvillimit njerezor ne baze te mirqenies, shkollimit dhe cilesise se jetes eshte:
RENDITJA BOTERORE 2011
1.Norvegjia 0.943 = me vitin 2010
29.Greqia 0.861 -7 vende me vitin 2010
70.Shqiperia 0.739 -6 vende me vitin 2010
92.Turqia 0.699 -9 vende me vitin 2010
Ti ndihesh turk “krenar”, por shqiptare ske per te qene kurre!
paska bere djale nena. fat i madhe ta kemi nje te tille ketu. si tribu primitiv qe jemi presim cthote shba dhe europa. na kapin nga dora si femi na ulin ne stol dhe degjoni salnanon thone.22vjet nje histori. del nje djal nene si ky dhe sbythen kermat plaka. ec para greku vogel sa te keshe popullin me vete mos ca bythe.kushe bene per popullin e tij uratat e perendise ka. futu shqelmin fajdexhinjve gjerman cifut.
rrofsh qe je kaq i zgjuar,o shoku hamall
po mir kush ju tha ketyre filo grekeve se shqiptareve ju beka qejfi per gjendjen qe kane jooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooo re shqiptaret do jen te qete kur keta jevgjitet qe erdhen si puntore ne ket dhe QE E KAM SE FE te marrin nga nje derras dhe te ikin andej nga erdhen KA MBARUAR EDHE KOHA SHTES DHROMO KOLLO ELINES UUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUU SHT APOQI PU IRTHES KOPRRO SKILO …..SHQIPTARET SA KAN FILLUAR KAFEN .
o fane mirdite,
qe as emrin tend ne shqip nuk di ta shkruash, ve re qe ditke me mire greqishten se shqipen si shume te tjere qe komentojne ketu, thuaj ti si tju quajme juve se per ne eshte e pashpjegueshme.
Sa per krizen ne Greqi mos u merakosni fare se nje vend qe eshte ne krize nuk porosit 60 aeroplane luftarak te prodhimit te fundit, pervec te tjerave e te tjerave, si dhe pregatitjes te proves te raketes s-300…pyet ose lexo nqs di te lexosh per me shume informacione.
O! qimara. eshte e vertete qe greku ble armatime dhe ka dy arsye e para se dhjet gjak nga turku dhe e dyta se nje te katerten e shumes e futin ne zhepin e tyre ustallaret si puna e Aqit me te shoqen dhe me familjen e tij. duhet te pranoni qe greku ju trajton si bashke atdhetare dhe juve rini ne qimare dhe investoni atje parate qe ju sjellin grate dhe motrat tuaja qe kontribojne me zell ne familjet greke duke mos ju patur ju burat neper kembe se ju ngrini nervat.Dikush me lart tha qe nuk eshte as e drejte as njerezore te kenaqesh me fatkeqesine e greqise dhe une jam shume dakort por nuk jam dakort qe neve jemi vellezer se per grekun neve jemi ata qe sulmuan greqine dhe per ne greku nuk behet kure mik se e ka treguar me kohe me cfare ka bere si e si te mos kete shqiperi por neve te na roje dhe te na lere mbrapa sali muti me genc pollon qe e beri shqiperine prone te veten dhe te grekut.
http://en.wikipedia.org/wiki/Balkan_Wars