Te fundit
“Predhat” që po shkaktojnë “Gërdecë rrugorë” në Shqipëri
23 Maj 2012, 17:15Blog
TEMA
Nga Përparim Halili
Në Himarë, ndodhi ajo “masakër” njerëzore, që në përmasa të ndryshme ka ndodhur e po ndodh përditë në të gjithë rrugët e Shqipërisë. Eshte një tragjedi kolektive. Eshtë dhe një përgjegjësi individuale kolektive e institucioneve shtetërore për gjendjen në të cilën kanë “formatuar” dhe kanë katandisur transportin rrugor shqiptar në këto 20 vite si shërbim, si projekte e standarde rrugësh. Eshtë dhe një shpërfillje e plotë e institucioneve ligjvënëse e menaxhuese si “dorë” kontrolli dhe “mendje organizimi” të këtij shërbimi gjigand e masiv. Si përherë, po kaq individualisht e kolektivisht në “kor” të menjëhershëm, ishin mbrëmjen e tragjedisë së Himarës dhe shfajësimet e “vetë-pastrimet” e titullarëve zyrtarë nga përgjegjësia për aksidentin, sa ende pa u nxjerr trupat e viktimave nga humnera, ministra, drejtorë, zyrtarë, specialistë të qeverisë, shefa qarkullimi rrugor etj, dolën e folën zyrtarisht për “rrugë të mirë”, për “sinjalistikë të plotë”, për “patentë të rregullt”, për “licencë transporti konform ligjit”, për “kolaudim të specializuar”, për “shofer të aftë e të rregullt”, për “autobus të sigurt”…. Po atëherë, kush i hodhi 33 studentet në humnerë?! Kush po i gjakos e po i mbush përditë rrugët e Shqipërisë, me viktima e të gjymtuar aksidentesh automobilistike?! Mos vallë “FATI” i keq?! Apo shteti i keq, indiferent dhe i munguar në këtë lloj shërbimi publik? Çfarë po ndodh realisht me transportin rrugor në Shqipëri? Po flasim me problematika e fakte konkrete, për “predhat” që po shkaktojnë pa ndalim “Gërdec” rrugor në Shqipëri.
Në Shqipëri ndodh, që autobusi është 20 vjet më i “moshuar” se shoferi
Katër ditë më parë, po udhëtoja me një autobus në linjën Ballsh-Fier. Ishte një autobus “rrangallë”, viti i prodhimit të të cilit, kuptohej që duhej të ishte shumë i hershëm.
Pyeta shoferin: – Çfarë vit prodhimi është ky autobus?!
Shoferi m’u përgjigj: – Ehu, më mirë mos më pyet, ky është që me gjyshen time!
Por më saktë, “moshën” e autobusit na bëri të ditur një prej pasagjerëve, udhëtar i përhershëm në këtë linjë, nëpërmjet kësaj shakaje: -Ky autobus o vëllezër, që ta dini është 20 vjet më i moshuar se shoferi!
Pyetëm shoferin, se sa vjeç ishte dhe ai na tha, se ishte 32 vjeç!
Sipas llogarisë, rezulton se autobusi që transportonte njerëz afro 5 herë në ditë vajtje-ardhje në rrugën Ballsh-Fier, ishte 52 vjeç, pra 20 vjeç më i madh se shoferi që e drejtonte, ose saktësisht ishte prodhim i vitit 1960!
Dje e diskutuam faktin e autobusit të linjës Ballsh-Fier, me dy specialistë të Ministrisë së Transportit dhe Drejtorisë së Përgjithshme të Standard-Kolaudimit të Mjeteve. Pa bërë komente, po publikojmë faktet skandaloze që ata na bën të ditur:
– Në rrugët e Shqipërisë afro 65% e mjeteve të transportit të njerëzve si autobusë, minibusë, furgona, vetura, taksi që qarkullojnë aktivisht, janë mjete “vit prodhimi”, që duhet të kishin dalë nga qarkullimi përpara 10-15 vitesh.
– Aktualisht, në rrugët e Shqipërisë, 42% e mjeteve të transportit të mallrave që janë në qarkullim janë si vit prodhimi e kohë përdorimi, që sipas kushtit teknik ligjor të prodhuesit dhe standardit teknik shqiptar, duhet të kishin dalë jashtë përdorimi që 15-20 vjet më parë.
– Aktualisht, 30% e autobusëve urban e inter-urban të licencuar, që qarkullojnë përditë dhe shërbejnë me kohë të plotë në transportin e njerëzve brenda qarqeve e në të gjithë vendin, sipas kushtit teknik të prodhuesit dhe gjendjes faktike teknike, duhet të kishin dalë jashtë përdorimit që 25 vite më parë.
– Aktualisht, 60% e furgonëve të licencuar si shërbim taksi nga pushteti vendor për transport udhëtarësh zonal ndërqytetës e rrejt kombëtar, rezultojnë të kenë kaluar me 10-15 vjet kohën e përdorimit për përdorim dhe 5-10 vjet kohën teknike për transport mallrash.
– Prej 17 vitesh, licencat e autobusëve e furgonëve vazhdojnë të jepen pa respektuar kushtin e vitit të prodhimit të mjetit dhe lejet e drejtimit.
– Prej 15 vitesh, lejet për drejtim autobusi e furgon pasagjerësh, jepen pa respektuar moshën e sigurisë, të përgjegjshmërisë dhe aftësisë fizike të drejtuesve që është 30-50 vjeç.
– Në 70% të rrugëve nacionale në Shqipëri, vazhdojnë të lejohen të qarkullojnë mjete transporti shërbimesh rurale e vetjake jo motorike dhe mjete motorike mallrash, që kanë standarde e “kod” qarkullimi vetëm për rrugë jo nacionale, ose për anekse dytësore e tretësore brenda dhe midis qendrave të banuara përgjatë autostradave e rrugëve nacionale.
– Në Shqipëri, afro 90% e shoqërive të transportit të udhëtarëve me autobusë, furgonë taksi, nuk kanë as parqe shërbimi teknik dhe as sektor të drejtimit teknik të mjeteve.
Rrugët nacionale e autostradat shqiptare, rrugë rurale… të asfaltuara
Dje dëgjova në një prononcim për mediat, specialistin e rrugëve Ing. Arben Meçe, të deklaronte kështu: – Ministria e Transportit dhe ministri, mund të thonë “gjithë ditën” që rruga Vlorë-Sarandë është me standardet e duhura tekniko-fizike, por unë si specialist i projektim-ndërtimit të rrugëve nacionale, ju them se rrjeti Vlorë-Sarandë është veçse një “rrugë ushtarake” e zgjeruar dhe kurrsesi nuk është rrugë e sigurt dhe e kompletuar për shërbim transporti masiv, siç po përdoret. Ajo rrugë nuk ka asnjë siguri, sidomos për mjete të rënda transporti njerëzish e mallrash.
Nga bisedat konfidenciale me specialistë të Drejtorisë së Përgjithshme të Rrugëve, pranohet, që rrugët nacionale në Shqipëri janë jashtë parametrave e teknik e fizik dhe jo vetëm në aksin Vlorë-Sarandë e në segmentin ku ndodhi tragjedia, por dhe në shumë akse të tjera kombëtare, si rruga Fier-Berat, Tepelenë-Ballsh, Këlcyrë-Leskovik, Lushnjë-Berat, Gjirokastër-Sarandë, Bushat-Pukë, Fier-Ballsh, Tiranë-Burrel-Peshkopi etj. Kudo sipas “inventarit” të qeverisë, kemi “rrugë nacionale me parametra të larta fizike, teknike, sigurie dhe të kompletuara”. Në fakt, siç na thanë disa ekspertë e specialistë, rrugët ku ne lëvizim janë veçse rrugë rurale të asflatuara, jashtë standardeve si ndërtim infrastrukturë! Pa bërë komente, po japim disa fakte:
– Në 85% të gjatësisë të rrugëve nacionale shqiptare, nuk ka as mbikalime dhe as nënkalime, ndërkohë që në akset nacionale, ka 473 nyje ndërprerëse qendrash banimi e lëvizjesh kalimi të detyruara të popullatës dhe hyrje-daljeve të ndërmjetme.
– Në afro 40% të gjatësisë së rrugëve nacionale shqiptare, mungon sinjalistika e nevojshme e detyrueshme, për një vetë-menaxhim normal e të sigurt të qarkullimit, prej drejtuesve të mjeteve.
– Në 35% të gjatësisë së rrugëve nacionale shqiptare, tabelat dhe sinjalistika orientuese e qarkullimit është e vendosur në kundërshtim të plotë me kushtet konkrete praktike të orientimit për qarkullim rrugor normal e të sigurt.
– Në 20% të gjatësisë së rrugëve nacionale shqiptare, tabelat dhe shenjat orientuese të qarkullimit, janë të padukshme dhe jashtë përdorimit nga dëmtimet, vjedhjet ose fshirja e figuracionit.
– Në 60% të gjatësisë së rrugëve nacionale shqiptare, sidomos autostradave, madje dhe mbi mbikalime, tabelat orientuese të qarkullimit rrugor janë të mbuluara prej reklamave gjigande të firmave private, të cilat janë ngjitur me paretet anësore të rrugëve, ndërkohë që sipas ligjit duhet të jenë mbi 20 metër larg tyre.
– Në 70% të rasteve, policët e kontrollit rrugor, në mënyrë të kundërligjshme, qëndrojnë të fshehur dhe shfaqen befasisht në rrugë duke ngritur tabelat për ndalim vetëm 30-40 metër përpara mjeteve, duke futur drejtuesit në presion ndëshkimi, në ankth, stres dhe humbje të befasishme të kontrollit të drejtimit të mjeteve.
– Afro 65% e rrugëve nacionale në Shqipëri, janë vetëm me 30% kompletim, siguri teknike e fizike për të qarkulluar normalisht e pa pasoja.
Kush i drejton mjetet e transportit në Shqipëri?
Natyrisht që çdokush ka të drejtë të blejë, të posedojë dhe të përdor mjet motorik për qarkullim rrugor privat, ose si mundësi biznesi e (vetë)punësimi. Po sa e zbatojnë shqiptarët, detyrimin ligjor që parashikon përdorimi i këtyre mjeteve për të pasur siguri në qarkullim për veten dhe të tjerët? Sa ushtrohet kontrolli ligjor, administrativ dhe madje mjekësor, mbi drejtuesit e mjeteve? Sipas specialistëve, faktet dhe në këtë aspekt, janë përsëri tepër shqetësuese.
– Në 35% të rasteve, transportin e udhëtarëve e bëjnë drejtues mjetesh të pa kualifikuar e të paaftë fizikisht, madje në shumë raste dhe të paaftë mendërisht për këtë lloj shërbimi.
– Afro 32% e drejtuesve të mjeteve, janë persona deri në 50-60% të alkoolizuar kronik, ndërkohë që 30% i drejtojnë mjetet në gjendje të dehur dhe 25% në gjendje të droguar.
– Afro 15% e drejtuesve të mjeteve, janë persona të pa pajisur me leje drejtimi dhe të pa kualifikuar si drejtues mjetesh, ndërkohë që 5% e drejtuesve të mjeteve qarkullojnë edhe pse janë të pezulluar me afate kohore të ndryshme, për shkelje e aksidente rrugore.
– Afro 30 % e drejtuesve të mjeteve të transportit të njerëzve dhe 25% e drejtuesve të mjeteve të transportit të mallrave, rezultojnë “pacientë” me sëmundje kardiake, tensioni e psikike, ndërkohë që afro 20% e tyre rezultojnë të moshuar mbi 60-65 vjeç.
Sa dhe si zbatohen politikat e transportit rrugor në Shqipëri?
Sipas një statistike që publikoi dje Ministria e Shëndetësisë, çdo vit në Shqipëri bëhen aq aksidente rrugore, sa përveç jetëve të humbuar njerëzore, kostoja e tyre totale vjetore arrin shifrën 100 milionë euro humbje për buxhetin e shtetit. Po t’i referohemi raportit vjetor të Bankës Botërore për Shqipërinë, llogaria rezulton se kostoja për 1 vdekje në aksident rrugor është e barabartë me 475 mijë dollarë. Vetëm nga aksidentet në vitin 2007 (277 aksidente) ekonomisë shqiptare i humbën afro 300 milionë dollarë shpenzime e pagesa shërbimesh dhe sigurimesh.
Çfarë po ndodh kështu dhe këtu tek ne me rrugët dhe qarkullimin?!! A ka politika “qeverisëse” për transportin rrugor në Shqipëri dhe sa reformohen, sa respektohen, sa ndiqen e sa zbatohen detyrimet që burojnë prej tyre? Sipas fakteve, rezulton se politikat e transportit rrugor, janë në letra, por janë “asgjësuar” e janë nxjerr jashtë funksionit, prej demagogjisë dhe shpërfilljes së politikave elektorale, prej emërimeve klienteliste, prej pazareve tenderuese me rrugët e sinjalistikën rrugore, prej skemave përfituese të grupeve e klaneve të interesave që krijojnë lidhje me pushtetet. Po përmendim disa fakte:
– Vetëm në 7 % të rasteve të aksidenteve, shkon në kohën e duhur ndihma e shpejtë dhe e specializuar teknike e mjekësore në vendin e aksidentit, ndërsa në 93% të rasteve, kjo ndihmë shkon pasi aksidenti e ka “bërë punën e vet”.
– Vetëm për shkak të vonesës së ndihmës së specializuar e operuese teknike, rezulton që në 36 % të rasteve të aksidenteve, të shkaktohen vdekje që mund të evitohen nga dhënia e ndimës së kualifikuar në kohën e duhur.
– Afro 40% e drejtuesve kryesorë të sektorit të shërbimit të qarkullimit rrugor janë emëruar në funksionet e larta me klientelizëm politik e nepotik, në kundërshtim me standardet kualitative, profesionale e menaxhuese të detyrave që kryejnë.
– Afro 60% e inspektorëve të policisë rrugore dhe të punonjësve të nivelit të ulët në shërbimin rrugor në terren, janë pa kualifikimet përkatëse që kërkon pozicioni i punës, ndërkohë që 25% janë jashtë standardit të moshës që parashikon veprimtaria aktive në këtë lloj shërbimi (50-55).
– Prej 6 vjetësh, që nuk mblidhet Komiteti Ndër-ministror për Sigurinë Rrugore edhe pse e ka detyrim administrativ rutinë ligjor, të mblidhet, të bëjë analiza e amendime ligjore dhe administrative çdo 6 muaj, në përshtatje me zhvillimet faktike në terren.
– Prej 15 vitesh, nuk realizohet kualifikimi dhe testimi i detyrueshëm 6 mujor i drejtuesve të mjeteve të transportit masiv të njerëzve si autobusë, minibuzë e furgona.
REZULTATI: Në 20 vitet e fundit, janë regjistruar 18 mijë e 340 aksidente me 6710 viktima, me 13 mijë e 172 të plagosur (paaftësi të përkohshme në punë) dhe me 1986 invalidë, që i kushton shtetit mesatarisht 100 milion euro në vit.
KY ËSHTË REALITETI!
4 komente në ““Predhat” që po shkaktojnë “Gërdecë rrugorë” në Shqipëri”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
…me pak fjale,nje bourdhelo e vertete……!!!!!
Zonja nga qyteti tha:kane shitur gomaret dhe kane blere bicikleta!po ata dy pensjonistat ne Tirane qe po ecnin ne rrugen e tyre ne trotuar dhe u goditen nga makina cfare bene gabim?faktori kryesor eshte vetem njeriu qe drejton automjetin dhe njeriu qe e kontrollon automjetin(ky i fundit nuk duhet te jete i korruptuar).
Sheeeet, se na degjon doktori!
Aksidenti i himares ,nuk eshte i pari po as i fundit .Aksidente ndodhin ne gjithe boten , dhe fajtor mbetet shoferi , Po ne kete qe ndodhi fajin e kishin frenat , dmth e kish kolaudatori , po a ka kaluar neper duart e kolaudatorit ky autobuz?
Ne Shqiperi nuk ekziston kontrolli i automjeteve ,nuk ekziston dhe nuk zbatohet kodi rrugor sepse drejtuesit e automjeteve kane blere nga nje cope karton dhe punojn per te nxjerre buken e femijve , me jeten e pasagjereve ………. Shqiperia nuk ka per tu bere kurre shtet , sepse ka ne krye nje bande hajdutesh , kriminelesh , te pa ngopur jo me para ,po as me gjakun e shqiptareve te pa fajshem ………… ……………. …………… ……………