INTERVISTA/ Luan Rama: Unë e shkunda partinë, e fitova sfidën time

Kur Luan Rama konfirmoi kandidimin e tij për kryetar të LSI-së përballë Ilir Metës, u tha se kjo përçapje ishte e kotë. Por, ai nuk mendon kështu. “Unë besoja se do ta fitoja sfidën me apatinë, me konformizmin, me mungesën e kurajos për t’i thënë të vërtetat siç janë, me indiferentizmin dhe servilizmin etj. dhe konstatoj me kënaqësi se këtë sfidë e kam fituar”, thotë Rama, për Klan. Në këtë intervistë ai flet për arsyet që e shtynë të kandidonte për ndryshimet që iu bënë statutit të LSI-së si dhe çfarë ka dashur të thotë me fjalët “partia duhet shkundur nga përgjumja”. “Ne nuk mund të vazhdojmë të jemi ombrella nën të cilën këta të vegjetojnë”, shpjegon ai. Sipas Ramës, operacioni i ndarjes me këta njerëz duhet bërë tani, sepse nesër do të jetë vonë. 

Nga Renato Kalemi

– Zoti Rama, LSI zhvilloi zgjedhjet për Kryetarin dhe mbylli Konventën Kombëtare Zgjedhore, duke rikonfirmuar edhe një herë në krye të saj z. Ilir Meta. Ju ishit kundërshtari që ia doli të merrte mbi 6 mijë vota. E prisnit një mbështetje të tillë? 

Me kandidimin tim në garën për Kryetar të LSI-së unë synova të dëshmoj se brenda LSI-së ka konkurrencë për të krijuar projekte dhe ide më progresive, por jo konfliktualitet; se ka rrugë të hapura dhe mundësi reale për realizimin e individualitetit politik të çdokujt, por jo intriga e përllogaritje për të sabotuar rivalitetin, që përbën shtyllën themelore të nismës së lirë në një organizatë apo shoqëri demokratike. Ndërkaq, pjesëmarrjen time në këtë garë e konsiderova edhe si një mundësi për të ndikuar në mendimin socialist të LSI-së, si një mundësi për ta ngritur debatin në nivele dhe në frymë që ta bëjnë të nevojshëm dhe të dobishëm, për të krijuar ndër ne më shumë hapësira, për të guxuar të shohim më qartë mangësitë dhe defektet tona dhe për të kuptuar se ajo që unë bëj, se ajo që ti bën dhe se ajo që të gjithë ne bëjmë ka vlerë, dhe merr vlerë kur është e lidhur me thelbin e shpirtit dhe të angazhimit tonë të pakushtëzuar prej përgjegjësisë që ushtrojmë apo hapësirës ku gjendemi. Vlerësuar në këtë kontekst, angazhimi im në garën për Kryetar të LSI-së pati vlerë pozitive dhe natyrisht, jo vetëm ata që më votuan mua, por të gjithë anëtarët e LSI-së që u bënë pjesë e këtij procesi duke marrë pjesë në votim, e konfirmojnë këtë vlerësim timin.

– Kur ju shpallët kandidimin për Kryetar të LSI-së në disa media kandidimi juaj u komentua si “i kotë”, pasi dihej se z. Meta do të fitonte sërish. Cilat ishin arsyet që ju shtynë t’i hynit kësaj gare? Besonit në një fitore tuajën? 

Unë nuk kandidova për të sfiduar zotin Meta. Kandidova me bindje për të nismuar një proces dialogu, analizash dhe ballafaqimi politik brenda rradhëve të LSI-së, i cili do të vazhdojë edhe pas përfundimit të zgjedhjeve dhe Konventës tonë Kombëtare. Natyrisht, e prisja që një pjesë e medias të reagonte ashtu siç e sollët edhe ju në vëmendje përmes pyetjes tuaj, duke e konsideruar kandidimin tim “të kotë”. Por nuk është faji im që ajo pjesë e medias apo më saktë, ajo pjesë e atyre që rreken të bëjnë analiza politike “me vesh” si sazexhinjtë e dasmave të dikurshme, nuk arrijnë të kuptojnë se pa garë dhe pa ballafaqim alternativash nuk ka demokraci reale në jetën e një partie. Pra, thënë ndryshe, me kandidimin tim ia dhashë mundësinë edhe skeptikëve të kuptojnë se i kotë rezultoi skepticizmi i tyre dhe jo angazhimi im. Pa hyrë në detaje, por le të marrim vetëm një element të fushatës time: faktin që dikush flet ndryshe prej qëndrimit zyrtar të kryetarit të partisë dhe guxon të kandidojë përballë tij, ani pse në realitetin politik shqiptar raste të tilla janë të rralla, është i mjaftueshëm për të vënë re se LSI nuk është një kazermë ushtarësh, ku përveç komandantit të gjithë të tjerët janë rekrutë që kanë për detyrë të rrinë në rresht dhe t’u binden urdhërave të tij. Sepse LSI nuk është një krijesë virtuale, ajo është një realitet evident dhe me ndikim në jetën politike dhe publike në vend, me rekorde pozitive në veprimtarinë e saj politike dhe qeverisëse, por dhe me defekte dhe mangësi, për të cilat ne as hezitojmë dhe as kemi frikë të flasim në forumet tona apo edhe në sytë e publikut. Edhe ata që janë anëtarë apo veprimtarë të LSI-së janë qytetarë si të gjithë qytetarët e këtij vendi, me të njëjtat shqetësime, me të njëjtat halle, interesa, aspirata. Dhe natyrisht, jo të gjithë janë të kënaqur. Ka ndër ta që me të drejtë ose jo kanë vërejtje, kanë rezerva. Fushata e zgjedhjeve dhe pjesëmarrja ime në garë i përfshiu edhe ata dhe të gjithë së bashku e zhvendosëm debatin nga kafenetë apo korridoret në trajtë thashethemesh, në diskutim të hapur e të drejtpërdrejtë në forumet e partisë.

Që të rikthehem tek pyetja juaj, institucionalizimi i debatit dhe krijimi i klimës së guximit për t’i thënë të vërtetat në sy ishte një prej arsyeve që hyra në këtë garë. Unë besoja se do ta fitoja sfidën me apatinë, me konformizmin, me mungesën e kurajos për t’i thënë të vërtetat siç janë, me indiferentizmin dhe servilizmin etj. dhe konstatoj me kënaqësi se këtë sfidë e kam fituar.

– Si e vlerësoni procesin zgjedhor, qoftë garën për kryetarin e partisë, qoftë zhvillimin e Konventës Zgjedhore? 

Procesi zgjedhor nuk qe një proces rutinë. Përmes zgjedhjeve në parti ne vumë në provë demokracinë e brendshme të saj. Ne patëm rastin të verifikojmë kush jemi, sa jemi, sa të bashkuar jemi, sa përgjegjës jemi për rrugën që kemi përshkuar dhe për atë që na pret. Ne i dëshmuam vetvetes, por dhe opinionit, se jemi një parti e mirëorganizuar, me disiplinë dhe rregull politik dhe organizativ. Ne zhvilluam një proces zgjedhor të hapur, gjithëpërfshirës, të barabartë dhe të lirë. Nëse edhe zgjedhjet politikë në Shqipëri do të bëheshin me të njëjtat standarde që zhvilluam ne zgjedhjet në LSI, jam i bindur se nuk do të kishte konflikte dhe ankesa që aq shumë i kemi dëgjuar në çdo mbarim fushate.

Procesi zgjedhor në LSI përfshiu gjithë anëtarësinë e saj, mbi 31 mijë anëtarë; por përfshiu gjithashtu jetën e dhjetëra mijë familjeve shqiptare, përfshiu jetën politike të vendit. Ky qe një proces dinamizues, qoftë për jetën e partisë, qoftë për idetë dhe projektet që LSI duhet të promovojë në jetën e vendit. Ky proces ishte një referendum besimi i anëtarëve për lidershipin, por ishte po aq edhe një audicion i zërave të lirë të një partie të lirë, çka do të na vlejë shumë për përballimin me sukses të sfidave të rradhës, ku më kryesorja është ajo e zgjedhjeve të vitit të ardhshëm.

– Ndër ndryshimet e shumta që Konventa i bëri Statutit të LSI-së ishte edhe heqja e kufizimit të të drejtës për t’u zgjedhur kryetar i LSI-së, ndërkohë që më parë ishte që kryetari nuk mund të zgjidhet më shumë se dy mandate. Përse ishte i nevojshëm ky ndryshim? 

Ndryshimet në statut u diktuan nga nevoja e reflektimit të një përvoje gati tetë vjeçare nga njëra anë, dhe nga ana tjetër, nga domosdoshmëria për t’u paraprirë zhvillimeve të së ardhmes dhe dinamikës së jetës së brendshme të LSI-së. Nga kjo pikëpamje, e tërë fryma e statutit është e konceptuar dhe mishëruar duke patur në themel parimin e lirisë dhe jo të kufizimit apo diskriminimit, garën dhe ballafaqimin dhe jo përjashtimin. Pra ndryshimet janë konceptuar në bllok, për të kodifikuar autoritetin e forumeve mbi atë të individëve, qoftë ky edhe kryetari i partisë, i cili pas miratimit nga Konventa të ndryshimeve në Statut humbet shumë prej kompetencave që kishte më parë dhe që nuk ia lejojnë atij mundësinë e një pushteti apo të autoritetit dominant në raport me forumet e partisë.

– Në deklarimet tuaja gjatë fushatës për kreun e LSI-së jeni shprehur se partia duhet shkundur “nga përgjumja dhe ngopja me pushtetin”. Çfarë keni dashur të thoni me “përgjumje” dhe “ngopje nga pushteti”? 

Më është dashur të bëj një analizë të detajuar të të gjithë aksionit politik dhe qeverisës të LSI-së, proces që më ka ndihmuar të evidentoj edhe mangësi apo defekte të shfaqura prej disa prej njerëzve tanë që kanë marrë përgjegjësinë e përfaqësimit të LSI-së në qeverisje. Ka disa drejtorë apo edhe ndonjë zëvendësministër për shembull, që kujtohen që është edhe LSI-ja kur ka ndonjë veprimtari si Konventa e pyesin se ku është vendi i rezervuar për ta, ndërkohë që nuk dinë se ku është apo çfarë veprimtarish zhvillon organizata e tyre e partisë, që nuk paguajnë kuotizacionin e anetarësisë, për të mos thënë se ndonjë syresh nuk di tjetër gjë përveçse të shkojë në zyrë e të dalë nga zyra pa e marrë vesh njeri. Qënie të këtij lloji nuk i vlejnë askujt e jo më LSI-së që ka tjetër ritëm, tjetër vizion dhe tjetër angazhim. Ne nuk mund të vazhdojmë të jemi ombrella nën të cilën këta të vegjetojnë. Operacioni i ndarjes me ta duhet bërë tani, sepse nesër do të jetë vonë.

– Gjatë këtyre tre vite e gjysmë bashkëpunim dhe bashkëqeverisje me PD-në, a keni vërejtur defekte në qeverisje? 

Partneriteti në qeverisje me PD-në nuk mund të analizohet e as gjykohet jashtë kontekstit të të gjithë zhvillimeve politike në vend dhe i shkëputur nga impakti pozitiv dhe produkti i vlefshëm që solli, përsa i përket stabilitetit politik dhe institucional në vend dhe ritmit të reformave në tërësi, e veçmas atyre që kanë të bëjnë me integrimin europian. A kam vërejtur defekte? Do të ishte e gabuar të thoja jo, sepse defektet dhe mangësitë bashkëshoqërojnë cilindo që punon. Personalisht, mendoj se një prej defekteve që duhet riparuar është transparenca qeverisëse përballë qytetarit. E nënvizoj këtë element se koncepti im për transparencën është shumë më i gjerë nga konceptimi qeveritar i transparencës. Sepse transparencë nuk është vetëm dimensioni mediatik i Kryeministrit apo fakti që lejohen kamerat në çelje të mbledhjes së qeverisë.

E kam thënë edhe gjatë fushatës time për kryetar të LSI-së, që transparenca e procesit të privatizimit në tërësi e veçmas i sektorëve strategjikë të ekonomisë lë për të dëshiruar. Për shembull, kemi një kontratë koncensioni me CEZ-in, të cilës në vlerësimin tim kompania e shpërndarjes së energjisë elektrike nuk i është përmbajtur. Është detyrë e ministrisë, e qeverisë, e Entit Rregullator të Energjisë të informojnë qytetarët se ç’po ndodh me CEZ-in, përse lejohet penalizimi kolektiv i qytetarëve, të cilëve iu pritet furnizimi me energji elektrike në bllok për shkak se disa individë nuk paguajnë, e të tjera si këto. Unë iu referova një rasti, por ky nuk është i vetmi.

– Prej disa javësh po flitet për një lloj “përplasjeje” ose “ftohje” mes LSI-së dhe PD-së, ç’ka mund të ketë shkaktuar lëkundje në koalicionin qeverisës… 

Fakti që edhe ju në pyetjen tuaj shpreheni “po flitet”, më lë të kuptoj se është thashethem. Dhe në fakt i tillë është, sepse po të kishte fakte, pyetja juaj do të ishte ndërtuar ndryshe. Unë mund të konfirmoj me shumë përgjegjësi se në parimet themelore mbi të cilat është ndërtuar koalicioni nuk ka as lëkundje, as përplasje dhe as ftohje. Ne nuk jemi konsumatorë të qeverisjes, ne jemi kontributorë cilësorë dhe shumë seriozë dhe iu përmbahemi në mënyrë shumë rigoroze parimeve të marrëveshjes së bashkëqeverisjes. A ka dhe gjëra për të cilat nuk jemi në unison? Natyrisht që ka, por ato janë krejt periferike përballë prioriteteve qeverisëse dhe që lidhen me mirëfunksionimin e institucioneve, me ruajtjen e stabilitetit politik dhe ekonomik, me përshpejtimin e ritmeve të integrimit etj.

– Tema më e ndjeshme e kohëve të fundit është ajo e koalicioneve para dhe pas zgjedhore. Zëra nga PS, por edhe nga LSI, janë shprehur se një koalicion mes të dyjave mund të jetë i realizueshëm. Sipas jush, a ekzistojnë baza për një koalicion të mundshëm PS-LSI dhe nëse po, kush duhet ta shtrijë dorën e para?

Ka një qëndrim shterrues dhe institucional në lidhje me “merakun” se me kë do të bëjë koalicion LSI, qëndrim që vjen prej Konventës Kombëtare që zhvilluam vetëm pak ditë më parë; qëndrimin politik për koalicionet do ta vendosë Konventa Kombëtare, e cila do të mblidhet posaçërisht në funksion të zgjedhjeve, në vigjilje të tyre. Çdo koment apo qëndrim tjetër jashtë këtij definicioni është i pavend, pasi përveç delegatëve të Konventës, askush tjetër nuk e ka tagrin të shprehet apo të vendosë për këtë temë. Ju më thoni se ka zëra në PS të cilët janë shprehur se një koalicion mes të dyjave është i mundur. Unë nuk i kam dëgjuar këto zëra, ndërkohë që kam dëgjuar Kryetarin e PS-së të jetë shprehur se nuk ka nevojë për koalicion me LSI-në, se edhe në 2009-ën dhe në 2011-ën paska fituar pa LSI-në, ndërkohë që në 2007-ën, kur qe në koalicion me LSI-në paska humbur! Këto janë llogaritë e tij, për të cilat në fakt as që jam i interesuar.

– Në dhjetor, pra pas një muaji, Shqipëria duhet të miratojë edhe tre ligje të cilat kërkojnë edhe votën e opozitës si kusht që BE të bëjë të vlefshme ftesën për Shqipërinë, si vend kandidat. Çfarë pengon që politika shqiptare t’i heqë edhe këto kushte të fundit për të merituar ftesën? 

Është paradoksale, e madje deri në kufijtë e parodisë, këmbëngulja e lidershipit të PS-së për të mos dhënë votën për tre ligje që janë kusht eksplicit për të merituar ftesën si vend kandidat për në BE. Realisht nuk arrij të kuptoj kokëfortësinë e një aventure të tillë që vë në rrezik një prioritet kombëtar, siç është integrimi europian. Për çfarë arsyesh dhe për çfarë interesash bëhet kjo nuk e di, por e di shumë mirë se me interesat kombëtare nuk ka lidhje dhe po aq nuk ka lidhje as me interesat e socialistëve. Unë jam ndër themeluesit, më i riu në themelimin e Partisë Socialiste, dhe për 17 vjet kam milituar e kam qenë në lidershipin e asaj partie, e cila kredo të vetën ka patur integrimin euroatlantik të vendit, për realizimin e së cilës ka dhënë kontribute të pazëvendësueshme. Realisht nuk arrij të kuptoj se ç’po bëjnë duke bllokuar miratimin e tre ligjeve që presin vetëm votën e tyre!

Gjithsesi, pavarësisht pozicionimit të tyre të derisotëm, unë ende vazhdoj të besoj se qëndrimi i tyre nuk do të mbërrijë deri në aventurën sa të bëhet pengesë që Shqipëria, që është edhe e socialistëve sa është edhe e të tjerëve, të mos e marrë ftesën si vend kandidat për në BE. Turpi do të jetë i tyre, por kostoja është për të gjithë shqiptarët.

Boll kohë kemi humbur në këta 22 vjet. Ne jemi partia e integrimit, dhe e shohim me shumë përgjegjësi progresin e vendit drejt Europës së Bashkuar, që është poli që i ngriti në këmbë shqiptarët në kohën e ndryshimeve. Duke marrë shkas edhe nga mesazhet që solli për politikën shqiptare Sekretarja Hillari Klinton, sfida e integrimit europian të vendit na kërkon të jemi bashkë dhe të kontribuojmë të gjithë, sepse jemi përpara një shansi që nuk duhet humbur.

Ish-të përndjekurit dhe PS: Askush nuk mund ta ndalojë pjesëmarrjen në varrimin e Lirak Bejkos

12:15 Politika

Amnistia për 100-vjetorin, miratohet nisma për lirimin e 2546 të burgosurve

12:00 Politika

Amerika voton, Obama apo Romney?

11:35 Politika

Lefter Koka: Në 2009 donim PS, sot ndajmë përvojë të mirë me PD. Tashmë të gjithë na duan si partner

11:01 Politika

“M’i bëni të fala djalit”

10:53 Politika

Mbërrin në Shqipëri trupi i pajetë i Lirak Bejkos

10:44 Politika

Polici grek lë 60 pasagjerë në shi në Kakavijë. Shkaku: Shoferi ka bërë debate antigreke me një himariot

00:38 Politika

Franzen: Ja pse votoj Obamën!

00:25 Politika

Piedestalet pa monumente të Berishës...

22:32 Politika

Akuza e Ambasadorit Arvizu për Berishën!

22:00 Politika