Kriza e likuiditetit ka detyruar qeverinë shqiptare t’u drejtohet bankave të nivelit të dytë për të marrë hua përmes ankandit të bonove.
Në “superankandin” e djeshëm, nisur nga shuma, qeveria arriti të siguronte rreth 27 miliardë lekë, por po të mos ishte Banka e Shqipërisë, arka e shtetit do të rrezikonte të merrte më pak se gjysmën. Manovra e Ardian Fullanit duke ofruar në ankand më shumë se gjysmën (60%)për shkak se bankat private nuk po i përgjigjeshin kërkesës së qeverisë, ka shpëtuar ministrin e Financave, Ridvan Bode, i cili ditët e fundit është vënë në qendër të akuzave për gjendjen kritike të Thesarit të shtetit.
Fullani i ka dhënë në këtë mënyrë rreth 150 milion euro qeverisë.
Qeveria mori dje borxh me interesa të larta, manovër kjo e bankave duke ditur nevojën e shtetit për para.
Sipas gazetës Shqip, institucioni monetar mban rreth 60-70 miliardë lekë të borxhit të qeverisë (lëviz çdo vit nisur nga rezultati i ankandeve).
Një rritje e interesave në ankandet e bonove pritet te reflektohet dhe te kreditë për ekonominë, kryesisht ato afatgjatat, duke shtuar më shumë kostot për bizneset.
KU I GJEN LEKAT MAGJISTARI FULLANI?
Sepse te cudit BUJARIA e e tij per te ndihmuar Boden dhe Saliun ne veshtiresi. Do kohe me pare i “fali” Saliut tone disa miliarda dhe bleu si askund te Bote nje hotel te falimentuar ne qender te Tiranes. Qe ishte krenaria e Ahmet Zogut dhe e Enver Hoxhes per shume vite me radhe. Me pas ka dale si me vend dhe pa vend nje YLL HOLIVUDI per te deklaruar ne TV se cdo gje eshte OK ne ekonomine shqiptare. Prandaj edhe nastradini eshte mjaft kureshtar dhe don te pyese:
KU I GJEN LEKAT KY QERRATA?
Sepse te marresh miniastri Bode LETRA ME VLERE, qe jane ne fakt LETRA PA ASNJE VLERE dhe t’i kembesh ato fet e fet pa t’u dridhur fare syri dhe vetulla me LEKA reale te kohes se Ahmet Zogut nuk eshte nje pune aspak e lehte. Per kete duhet mjeshteri prestigjatori, bile nastradini do te thote me teper MAGJI. Prandaj edhe nastradini pyet:
MOS ESHTE MAGJISTAR GUVERNATORI FULLANI?
“Ik more tutje!” me thote nje mik ketu tek Tajvani ku jemi ulur te pime kafen e pensionistit. “Fullani yne nuk eshte as presitigjator dhe as magjistar por nje TIPOGRAF i thjeshte. Qe ka vene ne pune SHTYPSHKRONJEN e tij dhe po prodhon LEKA sipas qefit te Saliut!”
Osht e faktume qi ne punet e financave t’shtetit Doktori osht mjeshter. Po jane pucet qe vijne nga pas qi i prishin pun. Ne fillim ju jepte lek pa bo pune hic ne e hudhet me puc. Tani qe punoni e su jep lek e shani prap. S’meren vesh komunistat jo
Kudo prodhohen letra or nastradin!
Pa prodhuar letra tua mbushesh xhepat miletit nuk funksionon kapitalizmi!
Ta cojme Euron 150 qe te sulen te tere ti mbushin arken fullanit!
Duk njeher ketej nga Shekulli se na harove fare!
KU I GJEN LEKAT MAGJISTARI FULLANI?
Sepse te cudit BUJARIA e e tij per te ndihmuar Boden dhe Saliun ne veshtiresi. Do kohe me pare i “fali” Saliut tone disa miliarda dhe bleu si askund te Bote nje hotel te falimentuar ne qender te Tiranes. Qe ishte krenaria e Ahmet Zogut dhe e Enver Hoxhes per shume vite me radhe. Me pas ka dale me vend dhe pa vend si nje YLL HOLIVUDI per te deklaruar ne TV se cdo gje eshte OK ne ekonomine shqiptare. Prandaj edhe nastradini eshte mjaft kureshtar dhe don te pyese:
KU I GJEN LEKAT KY QERRATA?
Sepse te marresh nga ministri Bode LETRA ME VLERE, qe jane ne fakt LETRA PA ASNJE VLERE dhe t’i kembesh ato fet e fet pa t’u dridhur fare syri dhe vetulla me LEKA reale te kohes se Ahmet Zogut nuk eshte nje pune aspak e lehte. Per kete duhet mjeshteri prestigjatori, bile nastradini do te thote me teper MAGJI. Prandaj edhe nastradini pyet:
MOS ESHTE MAGJISTAR GUVERNATORI FULLANI?
“Ik more tutje!” me thote nje mik ketu tek Tajvani ku jemi ulur te pime kafen e pensionistit. “Fullani yne nuk eshte as presitigjator dhe as magjistar por nje TIPOGRAF i thjeshte. Qe ka vene ne pune SHTYPSHKRONJEN e tij dhe po prodhon LEKA sipas qefit te Saliut!”
Ti e di o Nastradin se Saliu i ka qejf gershonet dhe kur metet keq per lek, ja jep borxh Fullanit me pre pare te reja dhe kur Sala, do me inaguru ndonji rruge per popllin, ja merr prap gershonet Fullanit dhe keshtu shko kjo pune, nga nji ane pre pare me gershin dhe nga ana tjeter inaguro rruge per me fut pare nxhep.
Çfarë afati kanë këto bonot e thesarit të këtij ankandi?
Me sa % interes u blenë?
Këto duhet të shkruajë gazetari, që të informohemi edhe ne budallenjtë kur lexojmë artikullin. Të tjerat janë përralla. Banka e shtetit ndërhyn gjithmonë kur bonot e thesarit nuk shiten.
afat nje vjecar 6.6% dhe afati gjashte mujor 6.08%
Une mendoj se, ishte detyra e Fullanit per te blere nje pjese te mire te bonove te thesarit. Kete gje bejne te gjitha bankat qendrore ne te gjithe boten.
Kujtoj ketu se, si veprin banka qendrore japoneze dhe FED-i amerikan. Japonia ka mbi 200% te PBB borxhe publike. Ne fakt tani Japonia i shet bonot e saja, ne tregun e kapitalit boteror, me norma interesi shume te ulta ( reth 0,8% ndersa Italia me 7% ).
Kjo sepse pas bonove japoneze qendron banka qendrore japoneze. Kur shteti japonez nxjerr ne treg bonot, kuptohet se, spekulantet dhe investoret e ndryshem duan ti blejne keto bono me interes sa me te larte.
Ne fillim spekulantet benin lojen qe, nuk i blenin bonot japoneze me interesin qe donte shteti japonez ( pra ulnin artificialisht kerkesen per bonot japoneze). Kjo behej me qellim qe, shteti japonez te rriste normat e interesit te bonove japoneze. Ne keto raste hyn ne loje banka qendrore japoneze dhe blen te gjitha bonot japoneze qe, jene ne treg duke ju treguar spekulanteve se, banka qendrore japoneze nuk lejon keto spekulime.
Per sa i perket Italise, ju e dini se, Euro eshte nje monedhe e disa shteteve dhe te drejten per shtypje monedhash Euro e ka vetem banka qendrore europjane ne Stutgard. Kjo ben qe banka italjane te mos kete mundesi te manovroje duke blere bono italjane. Prandaj edhe norma e interesit te bonove italjane eshte e larte.
Le te kthehemi ne Shqiperi. Eshte detyra e bankes se Shqiperise qe, te mbroje lekun shqiptar dhe te beje nje politike monetare per sigurine e furnizimit te tregut me leke dhe ruajtjen e shkalles se inflacjonit.
Ne se, Fullani nuk do te blente reth 60% te shumes se ankandit te bonove te thesarit atehere bankat e shkalles se dyte do te benin presjon duke mos blere bono ( pra do ulej kerkesa ) ndaj ministrise se financave qe, te rriteshin interesat e bonove te thesarit, gje qe do ishte nje gje e keqe per te gjithe neve.
Siper u be pyetja se, ku i gjen lekete Fullani. Fullani ka te drejte qe, te shtypi leter ne leke shqiptare ne menyre te pakufizuar. Kete gje ka tre vjet qe ben edhe FED-i amerikan i cili, shtyp dollare dhe dynd tregun me dollare te lira, me norme interesi ZERO, me qellim qe, te stimulohet krediti dhe inovacjoni ne industirne amerikane.
Pra, me falni se e zgjata, Fullani me blerjen e bonove te thesarit ka kryer detyren per te cilen paguhet.
Fakti qe, bankat e shkalle se dyte bejne presjon duke mos blere bono thesari me interesat qe vendos ministria e financave tregon se, keto banka kane te dhena se, shteti shqiptar ka probleme te medha financjare.
JE I FALUR QE E ZGJATE.
KOHET E FUNDIT PO E TREGON GJITHENJE E ME QARTE PERSONALITETIN,
SHPRESOJ SE PUNON BADIAVA, NDRYSHE DO TE ISHE ME I ZI.
Thana,
Une nuk jam ekonomist dhe kam shkruar ate qe di. Une shpresoj te jem i “bardhe” sepse, nuk kam nevoje per rroge nga askudh, m.q.s kam nje pension jo te keq ketu ne Zvicer.
Pershendetje.
O plaku axhami ne punet e financave, por mos krahaso more mik SHBA-s dhe Japonine me Shqiperine se do te dukemi shume qeshrakae ne syte e Botes. Sepse Shqypnia jone e vogel nuk prodhon pothuaj asgje. Ne dallim nga Gjigandet e Prodhimit dhe te Tekonollogjise SHBA-s dhe Japonia. Qe kur nxjerrin Bono Thesari ne treg investotoret “vriten” kush t’i bleje i pari. Na dallim nga Letrat pa asnje VLERE te Fullanit Cudiberes. Sepse THESARI imagjinar i Fullan Magjistari dhe mikut te tij Bode Piramida eshte ne pike te hallit dhe letrat me VLERE qe blen si i papare nga pushteti mafioz i Saliut kane VLERE vetem per te fshire bythen dhe per asgje tjeter. Prandaj edhe nuk gjenjne dot dallkauke albaneze dhe te huaj per t’i genjyer qe te investojne LEKAT prej verteti me Bono Thesari prej Magjistari. Nje komentues ketu permend vitin fatal per gjermanine 1930 kur kriza e inflacionit kollofiti per nje cast kursimet e popullates. Por nastradini don t’i shtoje kesaj replike, se kjo krize ne Gjermani erdhi nga kriza e letrave me vlere ne SHBA nje vit me pare, ne vitin 1929. Kur Bursa e Nju Jorkut u permbys per disa ore dhe inflacioni po bente kerdine kudo. Prandaj edhe nastradini nuk eshte dakord qe Fullani po ben detyren e tij me ligj duke shtypur LEKA ne SHTYPSHKRONJEN qe i ka falur Saliu. Sic nuk beri fare mire kur bleu hotel Dajtin si ASKUND ne Bote per nje Banke Qendrore dhe guvernator serioz. Sepse ka gjasa qe me keto veprime te Fullanit viti fatal 1997 te duket si lule me situaten aktuale ekonomike te Shqiperise se Lulezuar.
nastradini,
Une di se matematika, ashtu edhe financa ( jane shkenca egzakte dhe jo demagogji ) ka ligjet e veta si per Ameriken, Zvicren, Japonine dhe Shqiperine.
Pershendetje.
Nuk po hyj ne mtematike, por te frekoj pak kujtesen: kemi te bejme me Fullanin, qe e ka nxjerre edhe nje here tjeter nga balta Saliun duke “blere” Hotel Dajtin nga qeverija, per llogari te bankes se shtetit.
Pra, banka qendrore e shtetit ja blen shtetit.
Bankat e nivelit te dyte mund te kene te dhena qe shteti shqiptar e ka arken bosh, po ne te njeten kohe nese shteti nuk ka para per te mare kredi me 7%, si mund te kete te mare kredi me 10%!!
E thene ndryshe kur dikush eshte i varfer dhe ti pretendon se 10 mije eruo sti kthen dot, atehere si mund te pretendosh qe te te ktheje 12 mije!!
Bankat e nivelit te dyte ne Shqiperi, fatkeqesisht nuk financojne biznesin privat, pra ekonomine e vertete po e bazojne aktivitetin e tyre thuajse ne blerjen e bonove te thesarit.
Problemi eshte se nese harrojne te financojne biznesin privat, pra ekonomine reale, marrin nje risk shume te madh, pasi detyrimisht shteti merr me pak taksa pra arka boshatiset e bankat rrezikojne mos shlyerjen e bonove.
Kur bankat te kene nje vizion global dhe afatgjate dhe te ndalojne spekullime afatshkurtra ne treg, ndoshta ekonomia do te rimekembet.
Plaku,Bankat e shkalles se dyte jan detyruar te blejne Bonot e Thesarit,sepse ka rene kredidhenia per personat private,pra nuk kan alternative tjeter fitimi.Kjo ka ulur edhe perqindjen e fitimit per mua dhe Bankat,por ka favorizuar Shtetin.Ne 2008 ka qene fitimi mbi 9%,sot 6%(minus 10% tatim mbi fitimin).Un te kam thene edhe me pare qe kam blere Bono Thesaridhe kam fituar goxha.
Humbja ime ka qene shvlersimi i Lekut ndaj Euros,sepse kur i kam futur un nuk lejohej ne Euro,por vetem ne leke.Un e kam kembyer nje Euro me 1210 leke,kur sot kushton 1399.Pra depozitimi im ka humbur mbi njezet milion,por duke menduar fitimin teper te larte,nuk quhet humbje.
Ajo qe dua te them un,esht qe duhen sqaruar njerezit,qe mos te blejn Bonot e Thesarit nga Bankat e dyta(qe garantojn ligjerisht vetem 25 milion ne rast piramide),por direkt nga Banka Kombetare ku siguria eshte me e larte.(Te lutem pa politizim te problemit)
Ne Durres nje vajze vodhi ne kasaforten e Babait 150 milion leke,qe i perkisnin Halles se saj qe jetonte ne Zvicerr dhe kursimet ja kishte besuar vellait ne Shqiperi.
Nuk do te ishte me mire qe familja qe jetonte ne Zvicerr te blente Bono Thesari?
Zigur Qarri,
Per sa i peket bonove te thesarit ke te drejte. Per sa i perket familjes ne Zvicer ka mundesi qe, kjo familje jeton me ndihme socjlale.
Zvicerjanet, kur merr ndihme socjale kane te drejte te kontrollojne kontot qe ke ne banke dhe ne se, ti ke leke te tjera neper bankat ne Zvicer te thone, harxho leket qe ke ne banke dhe pastoj hajde te te japim ndihme socjale.
Edhe une kam dashur te bleje reth 50mije franka bono thesari shqiptare. Nuk e kem bere vetem prej inflacjonit, sic e ke spjeguar edhe ti shume sakte.
Une para nje viti i thyeva 50mije frangat zvicerjane ( Tiranci Lugano e di kete muhabet) me kursin Euro franga 1,33 sepse, kisha shprese se franka do ulet. Ndodhi e kunderta dhe franka ra edhe me shume. Pra do dilja me humbje ne se, do ti nderoja perseri nga Euro ne franka.
Lavdi zotit banka kombetare zvicerjane per te mbrojtur eksportin dhe turizmin e saja vuri kufirin stabel Euro / franka me 1,20. Kjo gje sjell problemin se, barku i bankes qendrore zvicerjane eshte mbushur me me shume se 480miljarde Euro deviza te ndryshme. Nga ana tjeter kete gje banka zvicerjane e beri per te mbrojtur eksportet e saja dhe turizmin.
Une pres qe eurot qe kam tani reth 42mije Euro ti kthej perseri ne franka kur kursi i shkembimit te shkoje 1,40, atehere do te kem fitim.
Une veprova keshtu: Futa ne banken Reifeissen Zvicer 50 mije frankat, i ktheve ne Euro dhe tani kam nje konto ne Euro dhe marr nje perqindje interesi qesharake prej me pak se 0,5% ne vit.
Pra si perfundim une pres qe kursi te rritet ( ne fakt industria dhe turismi zvicerjan i bejne presjon bankes qendrore zvicerjane qe, te rrisi kursin e kembimit )dhe ti them bankes sime qe, te gjitha eurot qe kam te mi ktheje perseri ne franka zvicerjane dhe ne kete rast do kem fitim.
Ti e di edhe vete se, duhet durim durim durim dhe shume fat sepse, ne se Euro hiqet ( pra deshton Eurozone ) atehere une me siguri do humb me se gjysmen e 50mije frankave.
Ne fakt une kam edhe ne Tirane franka qe i kam futur nepermjet motres tek REifeissen Tirane me nje interes te mire ( me duket mbi 2 %)por ama frika eshte se mos Reifeissen Austri do te kete probleme me vone.
Te uroj gjithe te mirat ty dhe familjes tende dhe gezuar vitin 2013.
Plako, e sakte. BSh e ka per detyre te ruaje stabilitetin makroekonomik te vendit dhe Fullani po ben punen e tij.
Pyetja eshte deri kur do te kete mundesi te nderhyje.
Ne krrizen ekonomike te viteve ’30 monedha ne Gjermane arriti te xhvleftesohej 10 miliard here,deri sa arriti te nderrojej monedha.Bode,mos kujto se shqipetaret do ngelen tere jeten idjote.iku ajo kohe kur fajin e kish enveri dhe enverjanet jane ne pushtet.MOS KUJTO SE ME sALIUN MBYLLET HAJDUTERIJA E HAJDUTET TE JENE NE PARLAMENT NGA E DJATHTA NE TE MAJTEN GJYQI I NOREMBERGUT.
Vishinski,
Vishinski ka qene kryeprokurori i Stalinit dhe ka denuar me vdekje pothuaj te gjithe shtabin e ushtrise se kuqe te kryhesuar nga gjeneral Tuchashevski dhe nje sere kokash te partise si Zinoviev, Kamnjev, Rikovi, Pjatakov etj.
Per sa i perket Gjermanise se viteve 30, banka gjermane nuk mund te shtypte leke leter sepse atehere ne bote ka qene sisitemi i Goldstandard sipas se cilit vlera e lekeve leter ne treg duhet te mbulohej me vleren e floririt rezever ne banken kombetare gjermane. Kjo ishte edhe aresyeja e atij inflacjoni gjigand. Gjermanet shkruajne se atehere per te blere nje kile buke duhet te shkoje me nje karroce plot me monedha.
Pershendetje.
Plaku ti fajeson standartin e arit. Por sot eshte standarti i dollarit qe ka zevendesuar ate te arit. Pra per sasine e kartmonedhes qe emeton ne treg duhet te kesh te mbeshtetur ne nje shume ekuivalente depozite ne dollare. Pra Fullani nuk mund te shtype para sa here do Sala. Eshte nje rregull i arte ne huamarrje Plaku qe besoj se e di. Parate merren hua per t’u invesstuar ne menyre qe te gjenerojne me shume fitime. Keshtu justifikojne veten, interesin qe paguhet per to dhe sjellin fitm dhe mirqenie. Ne cilat investime “fitimprurese” po i perdor Sali Bolleku huate e marra? Rruga e kombit me nje mega abuzim prej qindra milion euro, i faktuar nga vete KLSH i po vete Sales qe u mbyll me procedure por nuk ka nje vendim gjykate qe te ndaje shapin nga sheqeri a u vodh apo jo. Ai qe sot eshte kryetar bashkie e ka dosjen e hapur. Pra eshte kandidat potencial per ne burg dhe kucka e ardhshme e burgut te Peqinit. Per rritje rrogash dhe pensionesh ne menyre qe te krijohet iluzioni i rritjes ekonomike dhe ekonomise ne lulezim. Per pagesat e interesave te borxheve te meparshme pasi te ardhurat nuk mjaftojne. Per fushate elektorale, per Paton Bogs, per Grosruck, Leni Fisher dhe apraticiket e tjere ne Bruksel qe te mbajne kete regjim kriminal. Per militantet dhe fallsifikatoret e votave. Pra me nje strukture te tille shpenzimi te borxhit falimentimi i shtetit eshte i siguraur. Eshte vetem ceshtje kohe. Mund te me thuash se cili nga keto zera qe te permenda eshte rentabel? Asnje. Pasi nuk kthejne mbrapsht asnje qindarke nga ato qe kane konsumuar.Ketu nuk perdoret logjika ekonomike. Perdoret logjika sadiste. C’do gje per pushtetin tim personal. Kur mos jem une zjarri ti bjere dhe nena ti q… ketij populli me keq sec’po ja q… une. Kjo eshte logjika e ketij pushteti qe eshte unifikuar me nje emer. Sali Berisha. Gjeerat duhet te thuhen troc. Eshte kriminale kjo qe po ben ky monster. Po shkaterron te ardhmen tone dhe te brezave qe vijne. Po na rrezikon si komb. Me kriminale eshte ta mbeshtetesh kete regjim dhe te luash me sofizma per ti shitur ketij populli sapunin per djathe. Mos harro se Greqia vertet falimentoi po ju pompuan me qindra niliarde euro. Me fatin e Greqise u lidh ai i BE. U konsiderua “Too big to fail”. Po me falimentimin e deklaruar ( pasi ka falimentuar me kohe ky shtet por vetem shpallja mungon) kush do te shpetoje Shqiperine? Asnje. Atehere ka per te ngrene njeriu njerine dhe ty mbase do te vije zor nga vetja per mbulimin qe i ke bere ketij krimi. Do ndihesh bashkefajtor ne krim.E une i them gjerat sic jane, drejt. Keshtu duhet ti thote cdo shqiptar i vertete qe i dhimbset ky vend. Besoj se dhe ti je shqiptar i vertete, por je pjese e nje komuniteti qe eshte budallepsuar pas ketij tirani dhe refuzon te shoh realitetin ne sy. Me komunitetin cam dhe Shkodren ne lidhje me Salen ka ndodhur ajo qe quhet sindroma e Stolholmit. Pra jeni afeksionuar me dhunuesin. Ate qe po e dhunon kete vend dhe cdo shqiptar, qe ju percau si komunitet. Ju beri kashte e koqe dhe ju ka si komardare shpetimi me unuket e tij Shpetim Dogana dhe Dashi i Havase sa here i duhen vota. Perdor edhe ate mishin me dy sy Tahir Muhadinin. Pastaj ti mendon se Fullani po ben thjesht detyren? Po me blerjen e hotel Dajtit kur Sales i duheshin leke? Apo dhe ketu beri detyren? Po me abuzimet marramendese, dhome muzeu te bankes disa milion euro, superdieta, supershperblime, trajtim special te stafit etj qe edhe Federal Reserve do ja kishte zili? Plaku me fal per shprehjen por po te them. Pse mos i themi gjerat troc sic jane? Le ta pranojme qe Fullani eshte nje vegel e despotit Sali, nje m… qe bie ere nje kilometer larg. Kur bie ere perse nuk e pranon por mundohesh ta lyesh m… me kolonje? Lyeje sa te duash m… m… ngelet dhe ere te rende do qelbet. Me fal se u zgjata. Shpresoj te kesh kuptuar kendveshtrimin tim ashtu sic kuptova une tuajin. KLm.
Grigor,
Grigor, une te falenderoj per shkrimin civil. Une di se :
Goldstandard ( Gold-dollar-standard)
Ky eshte nje sistem valutor i cili bazohet ne vleren e floririt. Sasia e lekeve ne qarkullim ka te njejten vlere sa edhe vlera e sasise se rezervave te floritit te nje vendi.
Ky sistem funksjonoi nga viti 1870 deri ne luften e pare boterore dhe mori fund ne krizen e sterlines se vitit 1931. Ne korrik 1944 hyri ne fuqi sistemi Bretton Woods.
Bretton Woods.
Ky sistem u krijua pas luftes se dyte boterore, dhe theksohet si nje sistem nderkombetar i valutes i bazuar ne kurse fikse te valutave, te cilat percaktoheshin nga dollari si valute kryesore boterore.
Ne vitin 1976 FMN ju rekomandoi vendeve anetare heqjen e lidhjen midis valutave dhe dollarit gje qe ishte edhe fundi i Bretton Woodsit.
Pas Bretton Woods bota financjare ( me sa di une ) nuk njef ndonje kufizim ne lidhje me sasine e lekut qe ti fut ne treg. Bota njef vetem dollarin si monedhe krahasuese por kjo nuk lidhet me sasine e lekut qe, ti hedh ne treg.
Kjo eshte edhe nje nga te metat e medha te Euros.Para se, Italia te futej ne Eurozone ( para vitit 2001) banka qendrore italjane kur shifte se, ekonomia kishte probleme atehere banka qendrore italjane nenvleftesonte lireten, duke ulur normen e interesit per lireten gje qe, bente qe prodhimet italjane te ishin me te lira per eksport.
Kur ekonomia merrte vehten banka italjane e vleresonte lireten duke rritur normen e interesit dhe shiste bonot e thesarit italjan qe kishte blere me qellim qe, te ulej ne treg sasia e liretave.
Kete gje Italia nuk e ben dot sepse politiken e lekut te Euros e ben VETEM banka qendrore europjane ne Stutgard. Kjo ishte aresyeja qe, para dhjete ditesh Berluskoni tha se Italia duhet te dali nga Euro.
Ne se nje shtet ka shume monedha ne treg atehere cvleresohet monedha dhe rritet shume reziku i inflacjonit. Ky eshte edhe reziku qe, merr mbi vehte edhe Fullani ne kete rast. Pra reziku i vetem eshte inflacjoni pra cvleresimi i lekut.
Me sa di une banka e shtetit shqiptar duhet te kete nje inflacjon maksimal prej 3 %, ndersa banka qendrore europjane ka nje kufi inflacjoni maksimal prej reth 2,5 % ( nuk jam i sigurte ).
Konkretisht banka qendrore zvicerjane m.q.s franka zvicerjane u forcua shume sepse, ajo ishte si nje port i sigurte per devizat e tjera dhe blihej shume pra u rrit kerkesa gje qe shkaktoi ( jo per fajin e Zvicres )rritjen e vleres se frankes zvicerjane.
Kjo gje ishte e keqe sepse, eksportet zvicerjane beheshin jo konkuruese dhe turizmi zvicerjan u shtrenjtesua. Ne keto kushte banka e shteti zvicerjan shtypi ne sasi gjagande franka zvicerjaen dhe me keto bleu deviza te ndryshme per te mbajtur kursin Euro / franka zvicerjane ne 1,20.
Kjo gje ka rrezikun se, mund te shkaktoje inflacjon ne Zvicer sepse, ka shume franka zvicerjane ne tregun boteror dhe nga ana tjeter beri qe, banka shteterore zvicerjane te kete ne portofolin e saja mbi 480miljarda Euro (kjo eshte shifer shume e sakte ).
Ti ke te drejte kur thua se, nuk eshte e lehte te shtypesh leke sepse, kjo ka rrezikun e madh te inflacjonit qe, eshte edhe reziku me i madh i nje ekonomie tregu.
Kujtoj se, ne Gjermani ne vitet 1930_1933 per te blere nje kile buke te duhej nje karroce plot me monedha. Ky eshe edhe aresyeja qe, gjermanet e kane kaq frike ( me te drejte ) inflacjonin.
Zakonishte shtetet marrin borxhe ( duke shitur bono thesari ) ne se shteti eshte ne lufte, ben investime kolosale si hidrocentrale etj. ose zhvillim gjigand i nje industrie te caktuar.
Ti ke te drejte kur thua se, shitja e bonove eshte nje gabim i madh sepse, kjo gje do na coje pa tjeter ne situaten qe ka Greqia e cila mori borxhe kolosale gje qe solli edhe falimentimin e saj komplet. Eshte tashme e kjarte se, Greqia ka falimentuar komplet dhe jeton vetem me leket qe merr nga BE, e cila i ka vene kushte shume te forta kursimi Greqise. Politiken finanzjare te Greqise nuk e ben qeveria greke por FMN, BQE dhe Brukseli.Cdp gje la cmimin e vet ne kete bote.
Sala shet bona sepse sic duken bathet arka e shtetit eshte bosh dhe ne se borxhi publik ritet do vije nje dite qe edhe ne do behemi si Greqia. Finanza nuk eshte opinion.
Pershendetje.
Nje pyetje kam une per kete Fullanin e BSH-se : dakort qe e bleve hotel Dajtin se ashtu ishte nje pune ? po a ka mundesi te me thuash , more qoftexhi, qe kur do e rrethosh qe mos duket gje nga jashte tek ajo godine se na nxorre syte dite per dite e po na vjen turp qe jemi bashkekohes me ty? Plehra dynjaja. Po me mire ta kishe lene parkim per niperit e Berishes mer kur vlonte pisqolla per 200 leke te reja. ?
Tani une e di qe ty nuk te rruhet fare cer them une ketu ke Tema e Meros, po ama dua t`ju kujtoj miletit qe ne mes te Tiranes kemi nje parkim per 30 makina qe ka kushtuar 30 milione euro.
Fullano se dua te jem i sakte une, jo si Sal bastardi, : euro apo dollare ishin ato mer ? ?
Ah Ali, Ali, ç`na bëre !
Ej, po shume te seksesshem dolen keta djemte e kandidateve te KQPPSH-se edhe ky edhe ai Rusmaili! :p
Plaku..
Ne se je kompetent ne financa nuk e ben nje gafe te tille qe konsideron monedhen Gjermane te viteve 30-te ne LEK.
LEK ka vetem shteti Shqiptare dhe askush tjeter.
Pershendetje.
banija01,
Desha te thosha kto gjera :
– Faleminderit per shkrimin civil.
– Ti ke shume te drejte, Gjermania e viteve 30 nuk kishte per monedhe lekun. Ky eshte gabimi im. Faleminderit per korigjimin.
– Fatkeqesishte une NUK jam kompetent ne financa. Une kam mbaruar shkollen ne kohen e Enverit si inxhinjer elektrik.
Tani jam pensionist, kam shume kohe dhe interesohem shume per financat. Eshte nje fushe shume interesante dhe e rrezikeshme.
Te uroj te gjithe te mirat, dhe gezuar vitin 2013.
Gezojuni o milet banikerit famoz Fullani, qe ka hapur SHTYPSHRONJEN e Bankes se Shtetit per te furnizuar me LEKA buxhetin e Bodes dhe Saliut. Por kujtoni o milet Piramidat e 1997 qe ju kollofiten LEKAT si ne BRIMEN E ZEZE KOZMIKE. Qe te mos fluturoni tani me presh ne bythe per besnikerine e pushtetarit te paguar nga ju Fullani. Qe blen hotele te falimentuara dhe financon qeverine me LEKA si t’ja doje qefi. Gezojuni o milet magjistarit Fullani, se se shpejti do te shkoni ta bleni buken me valixhe te medha ne dore, plot me LEKA te SHTYPSHKRONJES berishiste.
Habitem me habine e gazetarit dhe me ate te njerezve. Mjafton te futeni tek faqja zyrtare e Bankes se Shqiperise dhe do te shihni qe per cdo ankand (sidomos per ata 1 vjecare) Banka e Shqiperise ka pjesen e saj (qe shkon tek 50%) dhe kjo eshte praktike mese standarde. Sa per normat e interesit gazetari ja ka futur kot sepse norma mesatare e ponderuar ka qene 6.54 dhe ka vajtur ne 6.60 ndersa ne vere ka qene 7.41% pra ka renie dhe eshte ne minimumin e viteve te fundit. Sigurisht qe as marr mundimin te mbroj Fullanin dhe Boden por te pakten mos t’i sulmojme per idiotesi dhe per gjera qe jane praktika normale.
Sa per transmetimin e rritjes se normes se interesit ne rritjen e interesit te kredive kjo eshte idiotesia e radhes sepse ndikimi nga 6.54 (ankandi i parafundit) ne 6.60 (ankandi i fundit) eshte mese qesharak. Per nje kredi 100,000,000 Lek (te reja) ndikimi i kesaj rritjeje do te ishte vetem 5,000 Lek(e perllogaritur trashe) dhe 5,000 LEK nuk i vret xhepin askujt prandaj njerez mos u beni qesharake por mendoni para se te shkruani.
Respekte,
Apo e pe faqen zyrtare te Bankes se Shqiperise..?!?! Aty navigo, tamam si faqja e Kryeministrise, Kuvendit, CEZ-it, INSTAT etj etj..5,000LEK i vret xhepin nje personi me aftesi te kufizuar or tej..
NjeQytetarOptimist,
Mos i ngaterro gjerat te lutem. Te dhenat te Banka e Shqiperise jane te sakta sepse jane shifra te marra nga sistemi, nuk ben dot nderhyrje askush. Ndersa INSTAT eshte krejt ndryshe, shpesh subjekt i subjektivizimit.
5,000 LEK miku im ishte per 100 milione lek dhe nje person me aftesi te kufizuar nuk merr dot 100 milione lek te reja kredi. Nje person qe merr 100 milione lek nuk i ka problem 5,000 LEK.
Respekte,
Denis,
Ti e di se, ti je mesuesi im per sa i perket finanzave. Denis, ne se ke kohe dhe deshire do te te isha shume mirenjohes te me spjegosh :
– Cfare eshte norma mesatare e ponderuar.
– Pse nuk shesim neve bono thesari ne tregun nderkombetar ? Shitja e fundit ishte ne nendor 2010 ne shumen 300miljon dollare, me maturim 5 vjecar dhe norme interesi 7,5 %.
Faleminderit paraprakisht.
Pershendetje dhe gezuar vitin 2013.
Plaku,
Gezohem qe je mire.
– Norma mesatare e ponderuar:
100 lek me 6.1%
150 lek me 6.2%
50 lek me 6.3%
norma mesatare e thjeshte eshte 6.2% (6.1+6.2+6.3/3) qe eshte mesatarja aritmetike.
norma mesatare e ponderuar eshte 6.18% = [(100×6.1% + 150×6.2% + 50×6.3%)/(100+150+50)] Pra eshte norme me reale sepse merr ne konsiderate peshat e seciles. Keshtu funksionon edhe ankandi i bonove sepse ka kerkesa te ndryshme me shuma te ndryshme dhe norma te ndryshme interesi. Besoj isha i qarte ?
– Ne nuk shesim dot bono ne LEK ne tregjet nderkombetare. Ndersa ne tregun vendas po, dhe ne tregun vendas sipas ligjit mbi titujt lejohen qe te investoje kushdo, rezidente dhe jo-rezidente (te huaj). Ajo se ciles i referohesh ti eshte Eurobond (eurobond eshte cdo obligacion i emetuar ne vlere te ndryshme nga monedha vendase, pra nese qeveria shqiptare do te kishte emetuar obligacion ne USD apo ne CHF do te quhej serish eurobond). Qeveria emetoi eurobond per te marre direkt hua ne tregjet nderkombetare (sepse emetoi ne valute). Aktualisht tregjet nuk jane dhe aq te favorshem prandaj nuk merr me hua plus qe stoku i huase se huaj eshte rritur dhe qeveria me sa kuptoj nuk deshiron rritjen e metejshme te riskut te ekspozimit.
Shpresoj te kem qene saodpak i qarte.
Respekte,
–Denis–
Denis lexo shkrimin e komentuesit Grigor eshte shume kopetent dhe e kupyojme edhe ne qe nuk kemi njohuri nga financat.
Ato qe thua ti jane fjale boshe se miresh me perqindjet,nuk eshte kjo kryesorja.
Kryesorja eshte ajo qe thote Grigori,se kredine qe mer qeveria nuk do ti perdor per investime te cilat do te bien fitime po do behen rrush e kumbulla si e shpegon ne shkrimin e tij Grigori.
Denis ti ben llogari se sa eshte diferenca e perqindjes dhe llogarit 5.000 LEKE.Problemi nuk eshte te diferenca ,edhe 4%te jete a do mundet ti shlyej keto borxhe duke pare se si perdoren ?
banija01,
E lexova komentin e Grigorit dhe bie dakord me te qe huaja e shpenzuar per rritje pagash eshte hua e keqe. Por ndryshimi mes meje dhe Grigorit dhe shume te tjereve ketu eshte se une nuk flas me pasion por me logjiken e shifrave, edhe per punen qe bej. Une nuk kam perse te mbush 10 paragrafe kot per te thene qe kjo qe ka bere Banka e Shqiperise eshte nje procedure standarde dhe qe artikulli i gazetarit eshte thjesht sensacional dhe panikues i kote.
Se per cfare do t’i perdore qeveria fondet mesa duket nuk e ditke as ti as Grigori dhe as shume postues te tjere sepse po te lexoni projekt-buxhetin do te kuptoni qe nje pjese e rritjes se borxhit do te shkoje edhe per rritjen e investimeve (sipas projekt-buxhetit). Dhe nese kjo qeveri hajdutesh do te ndryshoje destinacionin e fondeve, kur te vije qeveria e hajduteve te rinj qe do te vjedhin ndryshe nga keta, le t’i cojne perpara drejtesise, une jam indiferent ndaj kesaj ceshtjeje nuk me intereson politika dhe pasioni i njerezve per fjalet. Ketu po flasim per finance dhe ne finance % dhe shuma jane kryesore, gjithcka tjeter eshte pasion i kote politik.
Respekte,
plaku
komentet tuaja tregojne se ju i thoni gjerat ne menyre objektive,por desha te di, nese FED dhe BQE jane publike apo private?. Vielen dank
deni,
Di me siguri qe, FED eshte krijuar ne vitin 1913 nga disa banka amerikane private. Me duket se edhe BQE eshte nje banka private por nuk jam i sigurte.
Te faleminderit per shkrimin civil.
Te uroj vitin 2013 per ty dhe familjen. Alles Gute.