Shqiptarët erdhën dhe po ikin

“Valltarë shqiptarë mendojnë t’i aktivizojnë në drejtime të tjera energjitë e tyre, në mënyrë që fëmijtë të mos kuptojnë gjë nga hidhërimet dhe zhgenjimet e jetës. Të mos kuptojnë asgjë para se të vijë koha”- Nikos Engonopoulos, nga përmbledhja poetike “Mos i fol shoferit”, 1938

Po i përcjell lexuesit një përvojë që krijova javët e fundit, (që po udhëtoj në gjithë Greqinë si kandidat në listën e SYRIZA-s në zgjedhjet për Parlamentin Europian) në lidhje me një fenome të rëndësishm social në Greqi. E kam fjalën për kthimin në atdhe të një mase të konsiderueshme emigrantësh shqiptarë.

I vetmi grup emigrantësh që kriza e ka goditur më rëndë nga sa vetë grekët, janë shqiptarët. Sigurisht, shqiptarët janë të mësuar me vështirësitë – gjithmonë në krahasim me grekët. Rezistojnë më shumë, si gjithë emigrantët, sepse janë më të nikoqirepsur, por nga ana tjetër po vuajnë shumëfish.

Kjo shpjegohet për dy arsye: E para dhe më specifike ka të bëjë me atë që një masë e konsiderueshme emigrantësh shqiptarë – krahasimisht më e madhe se sa në grupet e tjera të emigrantëve-, tradicionalisht u punësua në sektorin e ndërtimit, që sot po jep shpirt.

Arsyeja e dytë është e përgjithshme dhe paraqet interes më të madh: nga gjithë grupet e emigrantëve, shqiptarët paraqitën që në fillim performancë më pozitive integrimi në shoqërinë greke, sa në nivel klasor, aq edhe kulturor – gjuhësor. Dhe kjo është që tani po u kushton më shumë.

Rezultati është që, grupi që si i tillë realizoi hapat më impresionues të ngjitjes në hierarkinë e skemës sociale greke, është dhe më i ekspozuari ndaj papunësisë dhe krizës. Tashmë, sa brezi i parë i emigrantëve të mirëfilltë, aq edhe brezi i dytë, i fëmijve që u lindën këtu, filluan të ta ngrenë lart shkallën e synimeve, sigurisht, shumë më lart nga sa kur erdhën së pari në Greqi. Kriza, që në thelb e masakron shtresën e mesme në përgjithësi, po bën të njëjtën gjë edhe me një pjesë të madhe të emigrantëve shqiptarë: me ata që me njerën apo tjetrën mënyrë u ngjitën më lart se të tjerët. Ky ishte edhe akti më kritik në pikëpamje cilësore, që i shpuri në një ecuri marramendëse integrimi në shoqërinë greke, por në të njëjtën kohë edhe ajo çka e shpuri këtë grup të popullatës në ekspozimin më të madh (krahasimisht) ndaj izolimit dhe rikthimit te varfëria, që kujtonte se e kishte lënë mbrapa krahëve.

Këto kushte të reja të jetesës e përmbysën në mënyrë drastike programin e jetës të një numri të konsiderueshëm familjesh shqiptare që kanë emigruar në Greqi. Nga të dhënatë e ministrisë së brendshme rezulton se papunësia e shqiptarëve në Greqi arrin tashmë në 40%, fakt që e bën jashtëzakonisht të vështirë qëndrimin e tyre në Greqi, qoftë në qendrat urbane, qoftë në ato rurale. Fqinjësia gjeografike dhe mundësia e një qëndrimi tranzicional në njerin apo tjetrin shtet, me punësim sezonal, kanë çuar në krijimin e një rryme të madhe riatdhesimi të shqiptarëve. Njera pas tjetrës, familje shqiptare po lënë Greqinë, dhe kthehen në fshatrat e tyre ku po jetojnë tashmë. Distanca është thuajse e barabartë me fshatrat grekë, ku përherë e më shumë po kthehen edhe banorë të Athinës.

Ndërkaq, riatdhesimi i familjeve shqiptare ka, përveç rrjedhoja ekonomike, edhe rrjedhoja shumë të rëndësishme demografike dhe sociale për Greqinë. Siç dihet, një pjesë e konsiderueshme e emigracionit shqiptar, me qëndrimin, qoftë në zona të braktisura rurale greke, qoftë në zona urbane që po degradonin, kontribuoi në mënyrë të rëndësishme në ripërtëritjen njerëzore të këtyre zonave, në funksionimin e shkollave, kafeneve, dyqaneve, e kështu me radhë.

Këto tashmë ndodhen në rënie. Një pjesë nga më e integruara e emigrantëve shqiptarë në Greqi po ikën. Dhe po paguan shumë shtrenjtë çmimin e integrimit në Greqi dhe të afërsisë me atdheun. Prindër shqiptarë po ikin, duke u ndjerë emigrantë për së dyti, kësaj here në atdheun e tyre, ndërsa fëmijtë që u rritën këtu po e përjetojnë ikjen si një tmerr absolut. Për këta fëmijë, Shqipëri nuk do të thotë dhe shumë gjëra.

Grekët po i kundrojnë apatikë shqiptarët që po ikin, ashtu siç po me apati i kundronin edhe kur ata po vinin, në fillim të viteve 1990-të. Kështu është jeta. E padiagnostikuar… Pas disa vitesh, aty ku sheh se i huaji “u kap” në një mjedis fillimisht armiqësor fillon të mësohesh me të, ai rigjendet pa busull në një mjedis me të cilin, me gjithë vështirësitë e shumta, u ambientua. Dhe vendasi sheh në ikjen e të huajit të ardhmen e zymtë të shtegtimit të vetë vendasit.

Proletarët, po, “nuk kanë atdhe”, mirëpo fitojnë një atdhe. Dhe e humbasin gjithashtu.

* Dimitris Christopoulos është pedagog në Universitetin Panteion, anëtar i bordit të Unionit grek për të drejtat e njeriut, nënpresident i Federation Internationale Des Droits de L’ Homme dhe kandidat për eurodeputet me Koalicionin e të majtës Radikale (SYRIZA). /Përgatiti Tribuna /

Rektor! Të mbajti politika - të hoqi shkelja e ligjit

20:51 Blog

PDK, partia që pret duar

20:27 Blog

Europa shkon në kutitë e votimit

19:59 Blog

Evolucioni i Igli Totozanit

19:06 Blog

Luftë e Ftohtë apo llogari “të freskëta”?

21:17 Blog

Mjekërzeza ti

21:14 Blog

Debati mbi arsimin dhe katrahura e titujve shkencore

20:52 Blog

Një opozitë e poshtëruar nga hallet e Berishës

20:44 Blog

Nje opozite e kapur peng nga e shkuara

20:41 Blog

Etika normative

22:06 Blog