Shumë nga shkrimtarët, publicistët apo historianët e kohës së komunizmit, e kanë pasur të vështirë të pranojnë se kanë shkruar sipas socrealizmit.
Dhe për më tepër, nuk e kanë refuzuar krijmtarinë e atyre viteve.
Ndryshe ndodh me kritikun Mexhit Prençin.
Ai thotë në një intervistë për “Respublica”, se ka shkruajtur sipas socrealizmit, por e ka refuzuar krijmtarinë e asaj periudhe.
“Është e vërtetë se edhe unë ashtu si gjithë të tjerët kam shkruar sipas asaj metode vrasëse e lirisë së mendimit, edhe pse kam pasur bindje liberale.
Kujtoni Nenin “55”.
Të guximshmit i rrasnin në burg.
Më pak të guximshmit i largonin nga puna, i internonin ose i dërgonin në miniera apo fshatra për riedukim.
Mua më degdisën në fshat, në kohën e zezë të plenumit të Katërt të Zi të 1973-it, për botimin e disa dramave në revistën “Teatër” (që drejtoja unë) dhe të disa artikujve botuar në shtypin e kohës, për të cilat u dënova të punoja në fshat për riedukim nga fshatarësia kooperativiste”, thotë ai./b.l
O Mexhit,
Po pse , more katran, i botove dramat te revista “Teater”, qe e drejtoje vete? A nuk mund t’i botoje te :Nentori” ku kishte censure? Epo vete ke qene shkaktari qe u denove te shkosh te riedukohesh te kooperativistet, se atje e mesove se “Partia ishte mbi te gjitha”. Kujtove se, meqe ishe drejtor i madh, mund te ishe dhe dramaturg i madh?
Kooperativistet ta dhane pataren, o Mexhit, ta maten tamam kryet me pe!
Hajt, tung, se s’kemi terezi te lexojme dhe “kolanen: tende me volume kritike…
mire qe nuk eshte edhe enveri gjalle se edhe ai do thoshte,qe une isha me bindje liberale por nuk me linin keta te byrose politike dhe keta intelektualet fanatike te shprehja mendimet e mia kapitaliste demokrate,po qysh u bete te gjithe sikur enverin e keni urryer ter jeten,harruat qe ju ia shtuat jeten atit per 45 vjet ne pushtet,dolet te gjithe kunder tij mbas 1990,po te ishit kaq trima dhe liberal ne te vertete do ta kishit rrezuar dhjetra vite me pare,por ju ishit tamam si ajo fjala e enver hoxhes,une jetoj ne politike per kaq shume vjet fal mentalitetit shqiptar qe nga fryn era kthejne gunen,a nuk po ndodh edhe tani ne pluharizem qe po keta plera intelektual po mbajne saliun ne politike per 24 vjet rrjeshte duke kthyer gunen nga fryn era,intelektual analfabeter jeni,askush nuk doli te kerkoj falje por vetem gjejne justifikime,shyqyr qe nuk eshte gjalle edhe enveri me mehmetin se keshtu do thoshin edhe keta sote,kishim frymen liberale.
Eshte koha e pisave! Sot te thuash qe “kam qene maskara” eshte merite e madhe! Ehhh, trushpelarja e ’90 eshte semundja kryesore e shoqerise se sotme shqiptare.Njerez qe shajne veten,shajne shokun,shajne familjen e lere me pastaj komshiun apo kundershtarin,per kohet e shkuara!!! Atehere te gjithe silleshin te ndershem,te rregullt,parimore,punetore,mirenjohes e bashkepunues! Sot(qe pas ’90) ka dale “moda” e mallkimit,sharjes dhe zezimit te gjithckaje! Ehhhh semundje e rende mendore.Nuk i dihet se kur do e kaloje shoqeria shqiptare kete semundje,por e sigurte eshte qe mendesia qe vjen si pasoje e kesaj semundje psikologjike,e ka kthyer realitetin e sotem ne nje realitet DEBILESH! ?
A doni me per Belulin.
O Mexhit, po ti nga dole? Apo pas berihajt edhe ti, mbasi nuk je shquar per ndonje gje te hajrit do te shquhesh per disident? Po edhe ne fshat jetonin njerez dhe shume me te mire se ty, keshtu qe edhe ate e kishe teper.
Mû me degdisen, ketu shihet se si Jane perbuze fshtaret nga ‘hajka’ e inteligjences komuniste!
U denova te punoja ne fshat:ketu vazhdon mendemadhesia e tyre ‘intelektuale’
Riedukim prej kooperativistate’ketu eshte kulmi i poshterimi te tyre,nga po ato ferma e ‘arritje’ te cilat Vete keta ‘intelektuale’ i Kane menduar prodhuar edhe propaganduar ketij populli te shkrete!…
Bile ne kohe e Mbretit intelektualet kishinrespekt per bujqit e fshataret!
Ta kisha dhane nje racion te mire nga mbiemri im, po je burre plak i paxanun mend hala!
A e din me me thane pse mungojne ne koleksionet e gazetes “Zeri i Rinise” (Madje edhe arkivi, le ta verifikojne) nje cikel poetik i Ndoc Gjetjes, i fillimit te tranzicionit, ose kur shkrepi demokracia dhe kishte (cikli) nje vjershe te tille:
O koh tranzicioni, o kohe e Mexhit Prencave!…
Boll jam rropat me e gjet e me ta lane peshqesh mbi tryezen “tende” ne sallen shkencore te BKSh-se, po s’e kam gjetur ende. S’ka pase kush tjeter me ba operacion nder keto gazeta, pervec teje. Po ne koken e lexuesve ben dot operacione te tilla. Je nje biciklete e vogel kalamajsh, qe merr kthesat menjehere dhe harron se cfare ke shkruar. Sa here ta kam pare firmen tende neper peticionet e Saliut. Si ushtar i gatshem
Po nuk mbeti njeri qe nuk paska qene disident, ja vetem une mbeta sepse Enveri me detyroi te lexoja librat e tij dhe te humbisja sensin e lirise. Liria ne koken time ishte e kalcifikuar si thote nje analist i sfungjerepsur deri ne prapanice.
Po qysh dolen gjithe keta disidente krenare te mbuluar aq mire me kamuflazhin e gazrave te vet fundvrimore. Temen sa prapa qe mbetet njeriu i zi. Po edhe une do bej si do bej dhe do ta gjej rrugen drejt lirise se skollomentos sifilitike.
Aman mos bej si Iluminist.,,,debil
Ketyre tipave duket u mungon vemendja dhe hapin llogari e vjetra qe jane vetem midis tyre e sistemit qe ishte.Po me ne c,kane qe na cajne tajaren.Kush kishte talent e tregoj edhe nen ate regjim,kush nuk kishte te mos na beje heroin.I vdekshmi midis ne te vdekshemve…..
Me shpalljen e shkerdhatokracise shpellarit ne shqiperi pas ndryshimit te sistemit , shpertheu edhe sharlatanizmi si nji mode e re e njeriut demokrat .
Njerez qe ishin rritur staneve dhe kishin nji kulture kakardhiqesh ,
zune vend qyteteve dhe hyne ne poltiken qe i afroj stallieri partis.
Ata qe dikur u rriten (jo per fajin e tyre) fshattrave e katundeve maleve e gerxheve me ne fund kishin shancin qe te enderonin cte donin ne ate bote . Nuk ishte me si me par aspak e nevojeshme te ishe i shkolluar apo trashegoje nji kulture familjare qytetare ,per tu ngritur ne nji post : Diploma blihej ,ndersa kulturat ndryshojn .Dhe sharlatanet marrshonin nen moton ; “N’ato maja rripa rripa njiher ma hipe njiher ta hipa” ! Kjo shprehje nuk trgegon bythqirllikun e shqiptareve si rrac jo ,ajo eshte simboli historise qeverrisjeve ne shqiperi . Pra sot nji idiot i pafajshem (thene troc ,nji shpellar) mundet te blinte nji diplome jo vetem ke tregu hanit, dhe te behej jo vetem minister ,por sti lejonte atij fantazia ,mjafton ti lepinte sumen kryeshpellarit e cdo kryetari partie. Pra gjithkush i lejoj vetes te behej cfar i pelqente ne jete .Kjo eshte favori demokracise shpellareve . Sot dikush i lejon vetes te quhet fillozof sepse ka lexuar libra filozofie ,nji tjeter mbush flete me shkronja dhe e quan veten shkrimtare e poet ,dikush tjeter mbush gazeta dhe e quan veten gazetare ,tjetri me paret e droges apo prostitucionit blen dhe hap nji Tv ,pra jetojm ne nji shtet e shoqeri e cila eshte e pushtuar nga shkerdhatomania nga sharlatanizmi ,i cili me ne fund duket te ket zhdukur gjithcka qe ka te bej me kulturen e civilizimin ne ate vend . Ne ate vend ka dhjere djalli ,aty ka marre fund gjithcka .
or mik pavaresisht se u imponua me dhune, ai ‘njeriu i ri’ i realizmit socialist mbetet nje gje ideale sikurse eshte dhe predikimi i fese por gje tjeter qe gjerat ideale mbeten te tilla se vesi dominon kudo dhe kurdo. Nuk ka gje te keqe te duash, ndihmosh, vesh interesin epergjithshem mbi ate vetjak, thuash jo droges dhe prostitucionit etj etj por zorraxhinj sic keni qene ne ate kohe, mbeteni dhe tani dhe dje perdhoset socializmin, sot perdhosni demokracine dhe sa te jete takemi juaj ne kryetituj dhe ne elite, nuk ka hajer ne kete vend.
Po shoku Belul Desidenti ,bllokut cere thot per kte face-ndryshkur ?
Beluli i vinte firmat ateher arrestimeve dhe interrnimeve si i besuari Partis qe ishte .
Cuditem se ,cdo jave ,bombardon mediat Skuthi me shkrime per veten e tij ,mbi befasin qe i shkaktoj Botes Huaj mendimi i tij hedhur mbi letrat dikur “ne Perandorin e Debores” si nji Metafor e Desidences per kohet Moderrne , ku asnji nuk guxonte te hapte gojen ,ne ato temperatura te ftohta !!!
Thuaj nji dicka edhe per te tjeret mo Belul Skuthi , tregoj ktij si prashitet Desidenca e shkrimtareve te epokes Komuniteve .
Kam pas rastin të lexoj disa drama të z.Prençi. Ai thotë se ka shkruar sipas metodës të ralizmit socialist kurse unë nuk e di se në çfar metode mund të hynë pjesët e tija( nuk mbaj mend ti jetë vënë në skenë një pjesë nga ndonjë trupë amatore, jo më nga ndonjë trupë profesioniste). Më në fund e ka kuptuar që ato nuk vlenin as një dysh. Ka bërë mirë që e ka refuzuar edhe ai vetë atë lloj krijimtarie pasi, qysh në atë kohë ajo ishte refuzuar nga opinioni teatral. E ka kuptuar pak me vonesë, shumë pak,nja 30 vjet po, nuk ka gjë, më mirë von se kurrë. Tashti nuk e pengon njeri. Mund të shkruajë, se me sa shoh, tetrit i mungojnë pjese nga krijuesit shqiptarë. Suksese Z. Prençi.
Kjo me kujton nje karrikature te fillimit the viteve 90 ku paraqitej Enver Hoxha duke aplikuar tek antaresohej tek shoqata e te perndjekurve politike. Kur e pyeten po ti nga dole i perndjekur? Pergjigja e tij ishte se edhe mua me takon se me kane pushkatuar kunatin.
hahahahahahhaaaaaaaaaaaaaaaaaa alb, eshte famoze ,
hahahahahahahaahahahah tamam ,kaq te pafytyr jane kta te gjithe ish komunista