Islami tradicional në Ballkan është autokton

19 Mars 2015, 21:08Blog TEMA

Nga Enes Kariç*

 

Bashkësitë islame në Ballkan kanë kaluar përmes fazave të ndryshme të tyre organizative dhe juridike.

Që nga largimi i Perandorisë Osmane myslimanët ballkanas janë shkëputur nga qendra e autoritetit të Islamit në Stamboll, duke gjetur rrugën e vet të organizimit në kuadër të shtetit juridik dhe ligjor në të cilin kanë jetuar dhe vepruar

Besimtarët mysliman ballkanas i takojnë etnive të ndryshme, që përbëjnë një përqindje të përgjithshme prej 17 % , të shpërndarë në të gjitha vendet e Gadishullit Ballkanik.

Pas rënies së sistemit komunist në Ballkan dhe me gjerë, dhe pas riorganizimit të shteteve të këtij rajoni mbi bazën e sistemit demokratik, edhe bashkësitë fetare të kësaj pjese duhet të gjejnë formën më të mirë për riorganizimit të ri, që nënkupton shkëputje e tërësishme nga natyra organizative dhe vepruese, e cila ishte dizajnuar nga projektues të sistemit komunist dhe ateist.

Roli i të gjitha bashkësive fetare sot duhet të jetë në shërbim të paqes dhe bashkëjetesës mes njerëzve dhe jo të urrejtjes dhe ndasive. E kaluara ballkanike ka lënë pas veti miliona viktima. Paqja është vlerë e pa alternativë. Duhet përkrahen iniciativa dhe projekte të cilat i ofrojnë komunitetet fetare.

Dimensioni i njeriut të parë Ademit- Adamit në fenë e hebrenjve , në krishterim dhe në Islam është ai i cili i lidh myslimanët e Ballkanit me të gjithë njerëzit. Gjithashtu hebrenjtë, të krishterët dhe myslimanët, trashëgimin e tyre shpirtërore e kanë të mbështetur në burimet ibrahimite. Andaj të dy këto dimensione krijojnë mundësi dhe hapësirë të takimit dhe bashkëjetesës së myslimanëve me pjesëtarë të besimeve tjera.

Ndjekja e islamit tradicional në Ballkan

Sintagma e Islamit tradicional në Ballka, nënkupton përmbledhje të formave fetare, kulturore dhe civilizuese të islamit, të cilat kanë jetuar dhe mbijetuar në perandorinë osmane, në atë austro-hungareze, në mbretërinë jugosllave, si dhe në Jugosllavinë socialiste.

Islami tradicional në Ballkan është autokton. Është Islam me rrënjë kulturore vendore. Ndryshe, Islami tradicional në Ballkan ka disa elemente sinkretike, i cili është i hapur ndaj islamit popullor, i hapur ndaj sufizimit-misticizmit si dhe rendeve të dervishëve, dhe i cili që nga viti 1878 është profilizuar në kontekstin e shteteve shekullare, të cilat janë formuar në Ballkan.

Me të drejtë, nisur nga resurset e islamit tradicional në Ballkan, studiuesit tanë të fesë kanë kultivuar e zhvilluar shpjegime shumë të frytshme, të cilat nuk kanë rënë në konflikt me shtetet shekullare në Ballkan. Sigurisht se për neve, nuk janë të panjohura llojet e shteteve komuniste, të cilat nuk kanë ofruar hapësirë të mjaftueshme për liritë fetare, mirëpo pavarësisht kësaj dijetarët, hoxhallarët dhe autoritete e Islamit në Ballkan ju kanë shmangur shpjegimeve dhe komentimeve konfliktuoze, duke promovuar gjithnjë opsionin e paqes dhe pajtimit. Me këtë mëtoj të them se studiuesit mysliman të Ballkanit e kanë kuptuar vlerën e madhe të komentimit paqësor të Islamit si dhe të mos kundërshtimit të shteteve, të cilat i kanë respektuar të drejtat thelbësore të qytetarëve. Në këtë formë ulematë, hoxhallarët dhe mistikët e Ballkanit i kanë ruajtur resurset e përhershme shpirtërore të Islamit tradicional në Ballkan. Kjo rrugë ndjekëse dhe qasje e matur është treguar e drejtë dhe e frytshme. Nisur nga kjo, është me rëndësi që edukimi ynë në medresetë dhe në fakultetet tona në Ballkan të jetë i profilizuar me drejtim të ruajtjes dhe afirmimit të resurseve shpirtërore tradicionale të Islamit në Ballkan.

Edukimi ynë islam në Ballkan duhet t`i afirmojë vlerat e Islamit universal.

Unioni evropian:

Aktualisht, dy bashkësi islame me rrënjë nga Ballkani veprojnë nën Unionin evropian si ajo në Kroaci dhe në Slloveni, edhe pse në Unionin evropian në fakt qysh herët ekzistojnë shumë mikro bashkësi islame me rrënjë nga Ballkani. Unioni evropian në Ballkan duhet shikuar në mënyrë pragmatike. Evropa dekada me radhë është vend i prosperitetit dhe mirëqenies për qindra milion qytetarë, në mesin e të cilëve ka edhe miliona besimtarë mysliman.

Ndryshe, projekti i Evropës pas viti 1945 nuk është projekt i një Evrope të mbyllur, por i asaj të hapur, prandaj dy prioritetet që u përmenden më lartë, ai i paqes dhe i islamit tradicional mund të ruhen me lehtësi në rastin e inkuadrimit të Ballkanit në Unionin Evropian.

Tani është detyrë e jonë që në kontekstin e aranzhimeve euroatlantike në Ballkan të angazhohemi në rrugën e promovimit të vlerave shpirtërore dhe komentimeve praktike të islamit, të cilat nuk do të jenë excluzive, por inkluzive.

Ndërsa , natyrisht shpresojmë që Unioni Evropian si zotëria i jonë i tanishëm (de fakto) dhe i ardhshëm, do t`i respektojë komponentët mysliman të Ballkanit dhe komponentët mysliman të Evropës.

Në fund do të shtoja se ne si mysliman, të cilët bëjmë pjesë në Bashkësitë Islame të Ballkanit duhet të kontribuojmë në profilizimin e kësaj Evrope të hapur.

Mirëpo , gjithmonë të potencojmë se Evropa në pikëpamje kulturore dhe civilizuese, përveç rrënjëve të saj greke dhe biblike , ajo i ka rrënjët edhe tek format e zbulimeve klasike të medicinës myslimane, matematikës, filozofisë, gjeografisë algjebrës etj.

Myslimanët e Bashkësive Islame në Ballkan, nga ana e tyre duhet të në drejtim të promovimit të Evropës së takimit, pajtimit paqes dhe shpresës.

*Titulli origjinal: Prioritetet e bashkësive Islame në Ballkan

Përktheu dhe përshtati në gjuhën shqipe: Xhabir Hamiti

“Zëri”

12 komente në “Islami tradicional në Ballkan është autokton”

  1. tfgs says:

    nuk po na rruhet shume per 17% e korrakeve te Ballkanit,por si do te bejme me 90% e korrakeve te ”vatanit”!! qe e kane kthyer shqiperine ne bourdhelo sunite,gjithandej ulerima hoxhe qe ne 5 te mengjesit….

    1. Ed says:

      ja pra e shikon qe e verteta vonon po nuk harron…islamin nuk na e solli turqia me ne fund nje studim per ti provuar edhe me teper atyre injoranteve te cilet flasin per para se te ishim mysliman ishin te krishtere e para te krishtere ishim pagan (hajde injorance hajde) …MYSLIMAN JANE TE GJITHE SEPSE ISLAMI ESHTE FEJA E VERTETA QE NE GJENEZE QE NE KRIJIMIN E UNIVERSIT E GJITHCKAJE….PASTAJ SA KANE DEVIJUAR NJERZIA CA I THONE VETES TE KRISHTERE E CA TE TJERE QE SHTREMERUAN KRISHTERIMIN E I THONE VETES ORTHODOKSE SI KY GOMARI “tfgs” ESHTE CESHTJE TJETER INJORANCE SIGURISHT DHE MOSKERKIMI PER TE VERTETEN ! ISLAMI ESHTE LOGJIKE E PASTER …DUKE U NISUR VETEM NGA LOGJIKE MUND TE FILLOSH TE BESOSH NE ISLAM PA SNJE LLOJ PREDIKIMI FETAR NGA ASKUSH VETEM TI , LOGJIKA DHE LEXIMI I KURANIT QE TA VERTETON E TE HEQ CDO PYETJE !

      1. tfgs says:

        reeeeeeee oussssssstttttttttt,palioarapi…………

      2. iliri says:

        Po sa qenkeni shtuar…….! Po na merrni frymen, kokgdhe.

      3. anticensurë 234 says:

        jo mor jo?!
        edo se mos na del që dhe muhameti na paska vjedh neve kuranin!?
        o edo or trap,mos shih diçka të zezë mbi të bardhë dhe o burra “e vërteta”!!
        or debil ky po të thotë vetëm se islami ballkanik është islam i hapur dhe jo i mbyllur radikal si nga turqia e poshtë!!pavarsisht se ky ka një prapavijë më të butë në propagandën islamike,prap ky bën disa gabime!!më i madhi është kur identifikon islamin me qytetrimin arab!!a thotë që për shkak të atij qytetrimi arab,nga i cili kemi matematikë e algjebër,ne duhet të pranojmë islamin,jo atë të hapurin e tolerant por atë,radikal!!
        o edo mos fluturo me presh në bythë vëllai!!kjo që ndodhi me këtë radikalizim nuk është fitore e islamistëve radikal,por është thejshtë fillimi i rishikimit të tij!përshtatjes me kohën!!u pa,në këtë kohë,se ku mund të të sjallë/çojë radikalizmi!!
        NË ÇMËNDURI!!!!
        as i çmënduri nuk e do të çmëndurin e jo më të tjerët!!

      4. mali says:

        edhe tani nese nuk e keni kuptu se kush eshte islami athere te mjeret ju .

  2. Aurelius says:

    O ed, muslimut je ti dhe rraca jote e felliqur bythperpjet. Islami eshte fe e rreme e shperndar nga mutahmuti nje i semure psiqik qe po te rronte sot do trajtohej ne psikiatri si te gjithe ata qe degjojne zera.

    1. Ed says:

      TE SHKUARA… THJESHT ME VJEN KEQ QE MBASE DO JETE VONE KUR DO TA KUPTOSH !

  3. Pelasgian says:

    Ed PALLA ……….kur u bo Islami “FEJA E VERTET” mor trupeshk ‘??

    Kush ta tha , “xhibrili” ???? Je edhe ti ANALfabet si Muha….M—-TI dhe sa te foli xhibrili ne vesh u bone prof dok me dipllome kristali

    muahahahahahahhahahahaha

    E di si i thone Zotit Cifot ? ELOAH = ALLAH ….a te tingellon pak si e njejte kjo fjale ? ?

    Jan fe ABRAHAMIKE , dhe Islami eshte “nxenesi” i fundit i klases , ska te drejte me llape per ASGJE .

  4. Iva Tico says:

    Narrofsh bycen o Enes Karic me kete mendje qe paske. Shko haj ndonje hurme arrabe.

  5. shoqata kunder ndotjes akustike nga altoparlantet e xhamive says:

    vazhdoni firmosni peticionin per hyrjen ne parlament i ligjit europian qe nuk lejon thirje dhe ulurima me baza fetare jashte objekteve te kultit. Na u tmeruan femijet qe ne oren 5 te mengjezit me kafsherit fetare qe nuk jane ne kulturen tone europiane, kethehemi vone nga puna dhe papritur qelbesirat pa llogjike njerezore zgjojne te madh e te vogel me absurditetet prehistorike si ulurima.ta bejme shqiperine si gjith europa ku besimet fetare te respektojne ligjet e BE.

  6. butrinti says:

    large feja islame nga shqiperia te ngihemi dhe ty hedhim te gjitha xhamit pertok kanceri shqiperis feja islame robt turqvedhe arabve

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje