Nga Zeid Ra’ad Al Hussein*
Më herët këtë pranverë, shkova me makinë në një pikë të bukur në bregun jugor të liqenit Gjenevë. Destinacioni im ishte hotel Royale në Evian-les-Bains. Atje ishte vendi ku në korrik 1938, 32 vende u takuan për një diskutim të turpshëm që është sfumuar virtualisht nga kujtesa jonë.
Të mbledhur nga presidenti amerikan Franklin D. Roosevelt në përgjigje të krizës masive të refugjatëve të shkaktuar nga anti-semitizmi i fortë i Hitlerit, konferenca Evian ishte një katastrofë. Dhe rezultati i saj shkatërrimtar duhet të kujtohet në agim të krizës aktuale të migrimit të Europës.
Konferenca Evian supozohej të zgjidhte gjendjen e vështirë të qindra mijëra gjermanëve dhe hebrenjve austriakë që ishin të dëshpëruar për t’u larguar. Roosevelt besonte se vetëm një zgjidhje e përbashkët do të zgjidhte sfidën. Hitleri, gjithashtu shpresonte se shtete të tjera do ta pranonin.
Në një fjalim në Konigsberg atë mars, ai bëri shaka: “Mundem vetëm të shpresoj dhe të pres që bota tjetër që ndjeu simpati të thellë për këta kriminelë do të jetë mjaftueshëm bujare për të transformuar këtë mëshirë në ndihmë praktike. Për sa më takon mua, ne jemi gati të vendosim anijet tona luksoze në dispozicion të atyre shteteve për transportim të atyre kriminelëve”. Ai kishte filluar tashmë të dëbonte hebrenjtë, edhe duke i hipur me dhunë në anije për t’i çuar në destinacione të ndryshme në Mesdhe ose kudo në Atlantik.
Por, nëpër Europë, refugjatët u përballën me refuzim. Më 6 qershor 1938, teksa përgatitjet për konferencën po zhvilloheshin, Departamenti Amerikan i Shtetit mori një letër në lidhje me 51 refugjatë hebrenj austriakë të ngecur në një varkë të vogël në ujërat ndërkombëtarë të Danubit. Dërguesi kujtonte të kishte parë: “fatin dëshpërues të 51 qenieve njerëzore të drejtuar nga një kufi në tjetrin. Ne të gjithë morëm dijeni për mjerimin e pafjalë që ka rënë padrejtësisht mbi 100,000 banorë të Austrisë”.
Megjithatë në Evian në muajin e ardhshëm, ndonëse delegacionet europiane shprehën llahtari nga tortura e përjetuar prej hebrenjve në Gjermani dhe Austri, ata ishin të papërgatitur për të marrë veprim konkret. Rezultati i takimit ishte i qartë: Europa, Amerika e Veriut dhe Australia nuk do të pranonin sasinë e konsiderueshme të këtyre refugjatëve.
Tekstualisht, dy fjalë u thanë në mënyrë të përsëritur: ‘densitet’ dhe ‘intensitet’. Shtetet evropiane ishin tashmë të mbytura me ‘densitet’ popullate dhe kishin arritur një pikë të ‘intensitetit’ – me fjalë të tjera, nuk kishte vend për më shumë të ardhur.
Ishte një gjë absurde për t’u thënë sigurisht, në 1938, duke pasur parasysh popullatat e Europës sot. Dhe do të ishte po aq qesharake të thuhej gjithashtu edhe sot.
Pjesëmarrësit në Evian nuk e kishin parashikuar Holokaustin ose që Europa po shkonte drejt një lufte tjetër shkatërrimtare; megjithatë, mungesa e tyre e vetëdijes morale ishte befasuese. Shumë shtete që refuzuan të pranojnë refugjatët në vuajtje ishin njëkohësisht të pushtuara dhe brutalizuara nga Nazizmi – dhe të dëshpëruara për kujdesin që ato i mohuan hebrenjve në korrik 1938.
Nazistët duhet të kenë ndjerë se anti-semitizmi i tyre i fuqishëm kishte gjetur një jehonë – ndonjëherë jo aq të vakët – në pjesën tjetër të Europës. Ata kuptuan se nëse dëbimi nuk ishte i mundur, çrrënjosja do të ishte me kalimin e kohës.
Sot, anti-semitizmi, islamofobia, racizmi, ksenofobia dhe ndjenjat anti-emigrant po ngrihen edhe një herë nëpër Europë dhe duhet të ndalojmë dhe të rivlerësojmë se ku jemi. Një gazetë britanike e madhe së fundmi e ndjeu të pranueshme të lejonte një nga opinionistët e vet t’i quante imigrantët “buburreca”. Radio Televizioni Libre des Mille Collines i Ruandës përdori të njëjtën fjalë për të përshkruar tutsit në fillim të gjenocidit të 1994, siç bëri gazeta naziste e Julius Streicher’s Der Stürmer me hebrenjtë. Liderët politikë kudo në Europë rregullisht – për të ardhur turp – i fajësojnë migrantët për problemet e tyre kombëtare.
Sulmi ndaj migrantëve dhe minoriteteve është i papranueshëm kudo. Kur fjalët formulohen me qëllim të dukshëm për të shkaktuar dëm dhe dhunë në aspektin kombëtar, racial ose fetar, liria e fjalës bëhet nxitje për urrejtje, që është e ndaluar me ligj. Shtetet që kanë ratifikuar Konventën Ndërkombëtare të të Drejtave Civile dhe Politike, që përfshinë të gjithë shtetet e Bashkimit Europian e kanë për detyrë t’i përmbahen asaj.
Por gjithsesi propozimet aktuale të Europës mbi emigracionin lënë shumë për të dëshiruar. Kontinenti ka nevojë të rikujtojë të shkuarën më me ndjeshmëri dhe të bëhet më bujar me njerëzit e dëshpëruar që kalojnë Mesdheun. François Crépeau, raportuesi special i Kombeve të Bashkuara mbi të drejtat njerëzore të emigrantëve, vëzhgoi në një intervistë të fundit se Europa, Australia dhe Kanadaja munden të risistemojnë me lehtësi një milion refugjatët sirianë për pesë vitet e ardhshme dhe mund të shtojnë eritreanët në atë listë dhe ta zgjasin këtë politikë në shtatë vjet. Ndaj, pse po propozon Europa të pranojë për risistemim një shifër të vogël prej 20,000-40,000 njerëzish në vit?
Politikanit europian që kundërshtoi me forcë emigrimin, unë i sugjeroj që herën tjetër që do të vizitohet në spital, të hedhë një sy përreth: shumë prej njerëzve që kujdesen për ty kanë një histori emigranti. Ti duhet të shuash etjen me ujin e famshëm të sjellë prej Evian-les-Bains dhe mund të reflektosh mbi dështimin pa kushte të një konference që mund të kishte shpëtuar shumë jetë njerëzish dhe në atë që mund të mësojmë sot prej saj.
*Project Syndicate-BIRN
Per cfare rracizmi e keni fjalen ju zoteri? Ti gazsetar personalisht si do ndjeheshe te te vinin njemije veta me zor dhe dhune ne shtepine tende? Te punoje ti dhe te hanin mysafiret e paftuar te pabnjohur? T e rrish ti pangrene dhe te hane mysafiret, te te vjedhin te te rrajne te te shkaterrojne dhe po mos ja plotesove te quhesh RRacist? RRacista jane keta plehra te vendeve te botes se trete qe vijne ne Evrope dhe e kane cuar krimin, papunesine,mizerjen qelbesirllekun,injorancen dhe babezine ne qiell. Vijen te largiohen nga mizerja ne vendet e tyre por te njejten mizerje e marrin me vete. Evropa po kthehet zone luftye.Nuk del dot naten.PARISI LONDRA AMSTERDAMI BRUKSELI MARSEJA MANCHESTER MALMOE BERKLINI HAMBURGU JANE BERE ZONA LUFTE. KETA PO SHKATERROJNE CDO GJE. JANE KETA PARAZITE QE DUAN TE JETOJNE NEPER NDIHMA SOCIALE JANE KETA PARAZITE QE VRASIN PERDHUNOJNE DHE KRYEJNE AKTE TERRORIZMI NE EVROPE. KETA JANE RRACISTAT KRIMINELAT DHE POSHTERSIRAT. POSHTE ME KETA KERMA DHE KURRE MOS ARDHSHIN NE SHQIPERI. JU TE GAZETES MERRINI MBAJINI neper shtepite tuaja. Papa i Vatikanit tha ndihmojini te bejme me shume por vete PAPA NUK MORRI NDONJE REFUGJAT NEPER SARAJET DHE PALLATET E VATIKANIT TAMBANTE ME BUKE. OPOLITIKANET THOJINI NDOHMOJINI POR VETE BISNESMENET DHE POLITIKANET RRIJNE NE LAGJE VETEM ME TE BARDHE DHE TE BLINDUAR. HIPOKRITA DHE MSAKARENJ
sa shpejt harrove tiiii veten o i mjere….ja pikerisht keshtu te konsidrej edhe ty europa ne 90 dhe eshte e vertete qe pati shqiptar qe shkuan e dhunuan, vrane e prene po jo te gjithe iken me ate qellim…fundja eshte e drejta e cdokujt te kerkoje nje jete me te mire, apo si thua ti te vriten atje fundja pse te te prishet terezia ty…Jeni te pashpirt por keni edhe memorie shume te keqe se harroni veten jo me pak se para 20 viteve po fundja edhe tani e njejta gje po ndodh me shqiptare qe po dynden dyerve te gjermanise prap per nje jete me te mire….Logjike pa logjike po edhe nje shpirt i mykur pa humanizem !
N e ne Shqiperi nuk kemi pse lexojme keto idiotlleqe, mbase perendimi u ka njefare borxhi se i kolonizoi dhe i morri si skllever apo dhe u pasurua ne kurriz te vendeve te ketyre njerezve por SHQIPERIA SIA KA KUJT BORXH TE MBAJE KETA ME BUKE. SHQIPERIA ESHTE E COPETUAR DHE E SAKATUAR PER VETE. SHQIPERIA NUK PUSHTOI KOLONIZOI APO MORRI NJERI SI SKLLAV POR E PUSHTUAN E KOLONIZUAN I MORREN SHQIPTARET SI SKLLEVER ME NE KRYE TURQINE PER 500 VJET RRESHTAZI. nE NA MASKARUAN,SHKATERRUAN,DOGJEN, TORTURUAN,SHFARROSEN,SKLLAVERUAN,POSHTERUAN,COPETUAN VRANE DHE PRENE, NE NA KANE BORXH TE GJITHE NE EVROPE DHE NUK I KEMI ASKUJT BORXH. CDO I HUAJ QOFTE DHE REFUGJAT QE VJEN KETU NUK ESHTE I FTUAR DHE TE RRIJE MIRE SE DO TI IKE KOKA. Izraeli nuk i pranoi por i degdisi ne shkretetire keta kafshe refugjate sepse deklaroi qe jane rrezik per kombin dhe shtetin izraelit ciifut , e them dhe njehere jane rrezik se te shkaterrojne dhe ne shqiptaret qe derdhem gjak per te mbijetuar nuk do behemi therrotr te idiotave liberale dhe tekave te tyre dhe te humbim identitetin tone kombetar
Krahasim leshi. Hebrenjt kane kene te shperngulun me dhune prej rromakeve qysh ne shekullin e dyte mbas Krishtit, nuk kane dale emigrante per buken e gojes.
Emigrantat e sotshem musliman jane fara e islamizimit te ardheshem te vendeve ku shkojne.
nuk mund te behet krahasimi…hebrenjte e europes ishin aty, nuk erdhen nga larg…e trishtueshme si historia perserit vetveten dhe ne te tere spektatore te saj
C’fare jane keto krahasime, hebrejte dikur i linin pa ushqim dhe i digjin te gjalle apo i helmonin ne kamera gazi helmues, kurse keta vetem se jane ne pritje per dhenie azili! Krahasimi i pavlere dhe autori racist qe mohon Holokaustin!
Shkrim idiot , pa asnje lidhje me faktet historike qe eshte munduar ti lidhe me te sotmen.
Turp per te gjithe ju qe komentoni pa u menduar.Harruat se ishim ne para 15-20 vitesh qe bridhnim neper europe te uritur.Refugjatet jane sklleverit e koheve moderne shtresa me e shtypur,pa asnje te drejte,pa te drejte vote,punesimi dhe kulture.Jane qenie njerezore si te gjithe ne dhe mendojne e evulohen si gjithe te tjeret.Po mbajme qene e mace neper shtepira duhet qe njerezit ti flakim ne ferr.Mendoni te kemi nje fatkeqesi dhe si do te donim te silleshin te tjeret ndaj nesh.
si ishim cfare para 20 vjetesh? Ishim refugjate se na beri Evropa. Ne fund te fundit Evropa na ka borxh dhe na ka shkaktuar gjithe ato gjera por dhe jemi populli me i vjeter ne bote dhe e meritojme. Jemi popull qe shkojme diku dhe ecim perpara , ne nuk kerkojme ligje Shahria, ne nuk rrijme tere jeten ne ndihma sociale, ne nuk ankohemi sepse italia nuk behet Shqiperi. Keta duan ta kthejne Evropen Afrike dhe Arabi. MOS GUXO KURRE TE KRAHASOSH KETA PLEHRA ME NE. GJITHMONE SHQIPTARI MUNDOHET TUA BEJE TE TJEREVE ME TE LEHTE DHE KATANDISEM KETU KU JEMI. IZRAELI QE KONTROLLON BOTEN MENDON VETEM PER VETE DHE ASNJE TJETER. PO TE MENDONIN IZRAEL;ITET keshtu si ty qe dhe ne kemi vuajt nga holokausti pra eja tua hapim dyert afrikaneve do kish ik Izraeli per lesh, por cifutet jane te zgjuar nuk duan te shkaterrohen dhe vetem marrin dhe nuk japin
ti ik futja gjum se qenke kokrra injorantit
bravo Artur te lumte po kujt ia thuaa shqiptari eshte kalova lumin te dhjefsha kalin…dhe po nuk paten interes diku as qe te konsiderojne se po ti vije nje amerikan a italin qofte edhe nga ato me te lodhurit kane per detyre ta bejn mbret nga interesi e servilizmi….Po un do thosha pse kerkojme ne te kene keto humanizem, keto nuk duan shqiptaret e kosoves e per me teper ia permendin sa here ti jepet mundesi te kam mbajt me buk kur ishte luftaa…shpirt zinj !
Vetem atyre shteteve qe kane udheheqes kriminele,hajdute,te korruptuar dhe te paafte ju ikin popujt e tyre!cili ka deshire ta braktise shtepine e tij?shkon me pushime dy jave dhe thua kur po kthehem ne shtepi!
Boll ti o Artur turpmadhi se je nje cpoe mishi me dy sy. E para qe ky gazetari arab e ka gbim se nuk po i merr njeri me zor keta islamist po e dyta dhe me e e rendesishmja o artur gomari eshte qe ne shqiptaret ndajme te njejta vlera me pjesen tjeter te evropes, ne nuk kemi dallime fetare dhe ideollogjike, asnje shqiptar nuk kerkon vendosjen e sharias ne evrope vec ketyre bythzinjve te shkretetires qe sa mbushin barkun me buke kerkojne virgjereshat dhe shperthejne veten me dinamit.
E more vesh o ARTUR GOMARI?