"You go!"-"Mbathjani!"

30 Maj 2015, 11:03Politika TEMA

Mesazhi ishte i qartë. “You go!”-“Mbathjani!”. Gjithsej tetë herë i kërkoi marina kineze javën e kaluar një avion spiunazhi të SHBA që të tërhiqet. Avioni ushtarak amerikan po fluturonte mbi një rajon në Detin e Kinës së Jugut, për të cilin Kina ka pretendim për vete. Një zonë detare, në të cilën Republika Popullore përpiqet që me ndërtimin e ishujve artificialë të krijojë fakte – më shumë se 1000 kilometra larg zonës kontinentale të Kinës dhe nën protestat e ashpra të disa shteteve fqinje dhe të SHBA.

Kina i përfaqëson interesat e saj në rajon në mënyrë shumë më intensive se sa disa vite më parë. Qendra Kërkimore kryesore në Gjermani për studimet për Kinën, Insituti Mercator për Studimet për Kinën në Berlin, sheh madje një fund të politikës kineze të hapjes. Kolonat bazë të politikës së njohur nga Ten Hsiaopini, në tri dekadat e gjysmë të kaluara, tani nën Xi Ping po eleminohen njëra pas tjetrës – midis tyre edhe politika e përmbajtur e jashtme.

Ndryshim thelbësor në politikën e jashtme të Kinës?

Shumëçka flet për një tezë të tillë. Veprimet e forcës në Detin e Kinës Jugore janë vetëm një shembull. Veç kësaj, Kina përpiqet që me projektin e saj për një Rrugë të re të mëndafshtë të depërtojë në Azi me një rrjet infrastrukturor, në qendër të të cilit të jetë Kina. Dhe Pekini po krijon institucione të reja ndërkombëtare, në të cilat Kina ka një peshë më të madhe. Këto veprime jashtë vendit shoqërohen në vend me një ndryshim rrënjësor të ekonomisë kineze. Deri në vitin 2049 Kina do të kthehet në një superfuqi industriale – të mos jetë vetëm tavolina e punës e botës, por një qendër inovacioni dhe efikasiteti.

Kina do që të kthehet atje, ku Pekini mendon se e ka pasur historikisht vendin: në krye të shteteve të botës. Që kjo të arrihet, është gjithçka tjetër por jo vetëkuptueshme. Sepse lista e sfidave duket e pafundme. Sfida ndoshta më e madhe nga pikëpamja e qeverisë kineze: mbajtja e premtimit, që i ka dhënë partisë komuniste në dekadat e shkuara legjitimimin në popull – që kinezët të jetojnë sot ekonomikisht më mirë se dje. Dhe që nesër ata të jetojnë më mirë se sot. Mbajtja e këtij premtimi duket – përballë nevojës së rishpikjes së plotë të modelit ekonomik kinez – e parë nga jashtë nganjëherë gati e pamundur.

Kina kërkon ta zgjerojë edhe më ndikimin

Por këto janë çështjet e dekadave të ardhshme. Për momentin është e sigurtë: Kina po e zgjeron edhe më tej ndikimin e saj. Çfarë do të thotë kjo për Evropën? Çfarë do të thotë për Perëndimin? Ata duhet të përpiqen – sa herë të jetë e mundur – të bashkëpunojnë me Kinën dhe ta përfshijnë e integrojnë Kinën. Ajo që nuk funksionon, këtë e konfirmuan në mënyrë impresionuese SHBA para pak kohësh: të kufizohet ndikimi i Kinës dhe që Kinës t’i vendosen kufij. Kur Pekini ngriti Bankën Aziatike të Investimeve në Infrastrukturë (AIIB), SHBA u përpoqën t’i bindin aleatët e tyre që t’i rrijnë larg këtij institucioni të ri. Për Uashingtonin ky ishte një superskandal diplomatik. Njëri vend pas tjetrit u bashkuan me inisiativën kineze, edhe me argumentin se fjalën e tij mund ta thotë vetëm ai që edhe ndodhet në tryezë.

Një hap i drejtë. Por e qartë megjithatë është edhe: atje ku interesat kundërvihen direkt, bashkëpunimi është thuajse i pamundur. Deti i Kinës Jugore është shembulli më i mirë. Kina do ta zgjerojë edhe më tej ndikimin e saj atje. Jo së fundi, sepse ky rajon edhe për zhvillimin ekonomik të Kinës, nga pikëpamja kineze ka një rëndësi strategjike. SHBA nga ana tjetër shohin se vendi i tyre i deritashëm në rajon është i rrezikuar. Ndërsa vendet fqinjë e shohin gjithashtu me shqetësim dominimin e parashikueshëm të Pekinit. Një zgjidhje e kësaj çështjeje nuk duket në horizont, konfliktet e ardhshme janë paraprogramuar që sot.

29 komente në ““You go!”-“Mbathjani!””

  1. Selamiu says:

    Shba po provokon luftera gjithandej. Qe nga komanova deri ne Ukrahine, Siri, Irak dhe deri ne Kine dhe Kore. Me vjen keq por dhe ne po na shfrytezojne.

    1. Rubikon says:

      Shko mor plere. SHBA e coi Kinen nga shekulli i 13 ne shekullin e 21 duke cuar tere industrine atje, pervec se e shpetoi nga asgjesimi i sigurte Japonez ne Luften e Dyte Boterore. Por keto rraca keshtu jane, bukeshkale. Ka filluar terheqja e investimeve Amerikane duke i cuar ne Amerike Latine ku ka me kuptim. Mbase keta tanet ftillohen pak dhe kerkojne gjithashtu nje cope te tortes qe do vije nga decentralizimi i manifaktures Amerikane sa me larg Kines. Kina e di qe shume shpejt do kete probleme se si do i punesoj gjithe keta njerez, dhe mesaduket e ka gjetur shkakun per lufte duke bere pordha me gjithe fqinjet e saj. Si do ndiheshe ti ore Selam palla nese Mali i Zi e Greqia te vinin cdo dite e te shkelnin ne ujrat afer teje me anije, nendetese e avjone luftarake ? Ja cpo ben Kina qe kerkon me cdo kusht provokim per lufte ne ato ane.

      1. Hitleri says:

        Pse qeka plehre ai robi aty siper ? Te vodhi parate dhe motren ? O Selami, ca ben kshu veprime plehre ?

        1. albani says:

          Jo ai nuk eshte plehre,sepse kishte vjedhur parate dhe m….tende.

      2. Aleksander says:

        Kina ja u ngopi miopeve te Perendimit. Ja se cfare ka bere Kina nen hundet e idioteve te Perendimit. Se pari, miliona kinez i ka derguar ne Perendim. Pra po zvogelon popullsine e vet duke i derguar njerezit e saj ne vendet e Perendimit. Europa, Amerika e Kanadaja si edhe vende te tilla si Australia e Zelanda e Re kane akomoduar miliona kineze ne vendet e tyre, qe tashme jane bere qytetare te ketyre vendeve. Te gjithe keta Kineze e kane koken ne vendin e tyre. Se dyti, biznesmenet kineze kane blere prona (hotele, pallate me apartamente) dhe toka ne te gjitha keto vende si edhe ne shume vende te tjera ne bote. Shikoni, ka kineze edhe ne Shqiperi. Te gjithe keta i mbjellin keto toka dhe produktet e tyre i cojne ne Kine. Hahahaha A e kuptoni zgjuaresine e kineze? Se treti, Kina ka derguar me miliona spiune ekonomik ne cdo cep te botes perfshire edhe vendet Perendimore. Ata jane ne cdo laborator shkencor dhe institut kerkimor-shkencor te te gjithe botes. Kinezet i kane ne pellembe te dores te gjitha zbulimet ne Europe dhe Ameriken Veriore. Kina po ben nje zhvillim te frikshem per Perendimin dhe ndjehet teper e forte. Tani eshte teper vone. Miopia e analisteve Perendimor e la Kinen te zere kete vend ne ekonomine boterore. Kina tani i ka kapur vendet perendimore ne vend te keq dhe ato nuk kane se nga luajne me. Kinezet tani kane miliona qytetatre te tyre qe punojne si profesore, shkencetare, kerkues ne gati cdo institucion Perendimor, nga ato private deri ke ato shteterore. Kina pas kopjimit qe u ka bere te gjitha teknologjike boterore ne fushen e elektronikes, industrise se rende, dhe automobilistike si edhe shume te tjera tani do te investoje ne zbulimin e etknologjive te reja. Ky duket te jete trendi. Tani eshte teper vone per investuesit Amerikane, Europiane e Angleze. Kina nuk ka me nevoje per ta sepse ka triliona te investoje ne prodhimine e teknologjive te reja. Bravo zgjuaresise kineze dhe perqeshje idiotizmit te races se bardhe.

        1. Rubikon says:

          Po ashtu eshte, se ti kujton se ai aparat me mbi 3 milione agjente qe punon nen direktoratin e NSA ne Amerike krruan loqet. Te gjithe jane te skeduar per ate pune. Kinezet ne Amerike ti vrasesh e nuk duan te kthehen mbrapa.

          1. Aleksander says:

            Ne Amerike sapo arrestuan dy profesore kineze per vjedhje teknologjie. Tre te tjere jane ne kerkim, por jane ne Kine. Me pare, 5 kineze u arrestuan per vjedhje fara gruri dhe misri. Rastet jane te shumta. Keta u arrestuan sepse perdoren e-maile dhe telefonat. Por kini parasysh qe tani vjedhjet do te jene me te sofisyikuara dhe NSA do ju rruaje loqet kinezeve. Kinezet tani jane ne gjendje te prodhojne nga celularet e deri ke satelitet e bomat berthamore. Prodhojne nga automobilet me moderne e deri ke tanket e raketat me moderne. Perendimoret tani ju rruajne loqet kinezeve. Politikanet e ketyre vendeve u treguan idiote qe ju dhane mundesine ketyre verdhacukeve te vjedhin te gjitha keto teknologji moderne. Vjedhja vazhdon sepse ata jane ne cdo institucion, sic edhe shpjegova me lart. Me sa duket ti more zoteri flet nga Shqiperia e nuk di gje se cbehet ne Perendim.

        2. Ne vitet e luftes 2 boterore edhe Japonezi provoi te bente dicka te tille dhe Japonezet “Amerikan” u interrnuan …

          ket fat kan edhe hanet qe jan shperndare neper europe e amerike nqs kerrcet lufta …

    2. emigranti 1 says:

      Laje gojën me gëlqere kur të pëmendësh USA ! TURI MUT

    3. robert says:

      Selami nuk ta ka fain Amerika por e ka fain pidhi i motres tende qe te detyron ty qe te nxieresh nga goja budadalleqe .

    4. toni says:

      Kinezet po mbahen me buke nga SHBA ja e KANADAJA, Kinezet jane shperdere si emigrante ne te gjithe boten. Po te dojen Amerika ti ktheje kinezet qe jane ne amerike Kina kthehet me vite e vite prapa. Kjo eshte politika, kjo eshte e verteta.

  2. Berlin says:

    Selami je vetem nje gjakdhjere as me teper e as me pak qe rri e merr qyll ate 300 evrosh qe ta fusin nga bytha e ta nxjerrin nga goja arrixhinjte gjakdhjere si puna jote. Kina e ka nga mbrapa sepse po i hiken investoret perendimore ameriakn gjerman e anglez kinezet nuk do te kene me buke me honger.

    1. Hitleri says:

      Poezi
      Poezi
      Mendim.

      Gjakdhjere
      Bytha
      Ekonomia kineze.

      Ca perfitove nga poezia ?

      1. gjithashtu malok says:

        o hitlero, me trego ku e paske gjet ket mallin se du ta provoj dhe une.

        1. Rubikon says:

          Lere se e vure ne siklet. Gati eshte i gjati ti shkoj tja mbylli bacen.

  3. Z/Kallami says:

    O Berlin!
    Vetem c’ka te shtohen investitor perendimor.Po per te ik as nuk imagjinohet.E jo ma te ekzekutohet.Kina asht si puna e kapjes se hajdutit.E kapa hajdutin po nuk me leshon.Dhe nese fut kembet ne ekonomin,tregun kinez nuk mund te dalesh kurr qe andej po nuk te largoi vete Kina.
    Mos ia kjaje hallin Kines se rrin pa buke.Jan investitoret perendimor qe kane nevoje per krahun e punes kineze.Kinezet nuk jane qypa nga mendja sic jemi neve dhe shume shtete si puna jone.Teknologjit perendimore te vendosuna ne Kine bajne qe Kina ti permiresojne duke krijuar te veten teknologji me nivel ma te perparuem se ajo e bizneseve te perendimit qe jasht cdo vullnetit e duan Kinen te ekzistoj.Me shembjen e Kines humbin dhe bizneset e tyre.Ndaj nuk mund te luajne harushe si me Rusine.E kane ba prove disahere USA per ta gjunezue Kinen politikisht dhe ekonomiksht.Po nuk kane arrite.Sepse bosset amerikan kane investimet e tyre ne Kine.Nese bien dakort Bosset te humbin te ardhurat ne tregun ekonomik kinez,kjo shkakton fukarallek ne USA.Shembull ma te paster dhe te fort ishin tregu i shtepijave qe gjunjezoi Ameriken dhe mbare boten.Sa Amerika iu drejtue Kines per ndihmue.Ky asht rrealiteti i historis ekonomike boterore.Prishja e ekuilibrit financiar krijon jo termete po tsuname te pa parashikushme.

  4. john tirana says:

    Amerika dhe europa jane te vetmet zona te civilizuara te globit qe jane gjithe kohes ne te drejten e kombeve te vegjel dhe pa mbrojtje. Mos e harroni Kosoven se pa ameriken dhe europen shqipetaret do ishin grire ne makine mishi. E njejtja gje po ndodh dhe ne detin e kines se jugut. Kina kerkon territore ne det qe jane 1000 km larg saj por vetem shume pak kilometra nga filipinet, vietnami, brunei qe jane shume te vegjel dhe Kina mendon ti shtyp me kembe. Keshtu filloi dhe gjermani e Hitlerit dhe e pate ku mbaroi. Nga nje vend si Kina ku 10 veta te byrose politike marrin vendime per 2 miliarde njerez mund te presesh cdo gje. I magjinoni sikur bota te kishte reaguar qe muajin e pare qe Hitleri pushtoi cekosllovakine nuk do kishim lufte te dyte boterore. Ndaj me shtete si Kina do luftuar qe diten e pare ndryshe do jete teper vone.

    1. ATDHETARI says:

      TI SHOKU KE PJERDH, TERE LUFTRAT DHE DIKTATURAT DHE KOLONIZIMET DHE SKLLAVERIMET E KOMBEVE I BEN AMERIKAA ME EVROPEN SIC I KA BERE ERE JEEN ME HISTORI. VETE AMERIKA ESHTE NGRIT MBI MSAKREN DHE GJAKUN E INDIANEVE TE AMERIKES. SHKO LAJE HALENE ME EMRIN GOJE

  5. Kinezi Cu says:

    Kines nuk ka cfare i ben asnje fuqi e jashteme, jo se eshte e forte ekonomikisht, apo ushtarakisht, por te shkaterosh strukturen e ngritur te shtetit Kines eshte si te shkaterosh nje dige te stermadhe nga do te vershojne per ne gjithe boten e qyteteruar qindra meleone njerez qe mund te shkaterojne cdo gje si puna e karkaleceve. E vetmja menyre eshte te lihen te kaurdisen ne yndyren e tyre. Sot ata mbahen nga vlera e ndryshme e monedhes per brenda vendit dhe per tregetine e jashteme ashtu si ishte ne vendin tone ne komunizem ku dollari vleresohej atificialisht me 70 leke.

  6. thoma says:

    O Selami gajdhuri ver nje emer tjeter qe te besohesh se ku te ka mbetur qefe me USA.!!!???

    1. ATDHETARI says:

      DOLEN DHE TROLLET E AMBASADE AMERIKANE. TRADHETARET DHE BIJTE E BALLISTEVE QE LENE MOTRAT PER NJE VIE

  7. albani says:

    Nje bythe Greqie dhe kerkon te kete influence,shume mire ben Amerika qe kerkon te dominoje ne arenen nderkombetare,dhe deri tani ja ka arritur dhe per shume kohe akoma nuk do te kete konkurrente.
    Sa per Kinen jane budallenj ata qe shkruajne qe Kinezet jane te pamposhtur sepse jane popull i madh,lufta sot nuk behet me shpate.
    Teknollogjine Amerikane te armatimeve Kinezeve do tu duhen dekada qe ta arrijne,dhe atehere Amerikanet kane shkuar akoma me lart ne teknologji.
    Mendoj qe dhe Izraeli do te ishte nje kundershtar USHTARAKISHT i denje per Kinen.
    Amerikes i mjaftojne dy-tre aeroplan-mbajtese tja ndeze zjarrin ne vater Kines.
    Aeroplan-mbajtese qe kane nje kapacitet te paimagjinueshem luftarak,ku ngrihen qindra aeroplane te modeleve te fundit,qe kane fuqi zjarri kolosale nepermjet shtrateve te leshimit te mijerave raketave dhe qe kane nje imunitet absolut ndaj sulmeve te kundershtareve,nuk lejojne te fluturoje as dhe nje pule-bardhe siper tyre duke i asgjesuar kilometra larg.
    LLogarit qe Kinezet pordhacake as dhe nje te tille nuk e kane,por kane rregulluar nje te vjeter Ruse,qe me shume ngjan dhe krahasohet me ato nendeteset qe lane Ruset ne Shqiperi te cilat ishin te mira dhe te vlefshme per ate periudhe,por qe sot shkuan per skrap.
    RROFTE POPULLI AMERIKAN NE MIQESI TE PERJETESHME ME POPULLIN SHQIPETAR.
    ZOTI E BEKOFTE AMERIKEN DHE MIQESINE AMERIKANO-SHQIPETARE.

    1. Aleksander says:

      Komenti i juaj eshte nje ender e mire. Kina ka fuqi njerezore dhe goditese qe jo dy apo dhjete aeroplan-mbajtese por edhe nje mije tu dergosh do te beheshin cope nga raketat dhe bombat atomike qe Kina zoteron. Qenke ne lala land zoterote. KIna ka cdo gje qe kane edhe fuqite e tjera. Ato aeroplan mbajteset qe thua zotrote nuk ishin ne gjendje te thyenin afganistanasist qe jetojne ne kohen e gurit dhe islamiket ne Irak dhe jo me Kinen. Je shume larg realitetit Mr. albani.

  8. katarakti says:

    Lexova me kujdes komenet e deritanishme. Me pelqyen ato “me brume” te Aleksandrit, Zef Kallamit dhe Kinezit Cu. Komentet e tjera merri me leng se mishi u mbaru. Kam vene re se sa me injorant te jesh, aq me i sigurt je ne ato qe thua dhe shkruan. Ky kallep “copa mishi me dy sy” eshte edhe ai qe me shume se te tjeret, ne mungese te argumentave dhe llogjikes, perdor sharjet dhe fyerjet.

  9. tr says:

    Kinezet si te zgjuar qe jane ,e kane pregatitur terrenin me kohe .Beren pregatitjen duke thithur shume investitor te huaj ,nga shume vende te botes dhe tani fillon nga puna , sepse e din qe interesat ekonomike jane te medha per ti vene bomben Kines . Eshte njesoj sikur me ja vene vetes.

  10. Dini says:

    Kina po behet superfuqi duke perdorur metoda shfrytezimi te ambjentit qe do te kene pasoja per te gjithe planetin. Nuk duhet te lehen te zhvillohen keto mostra qe nuk kane asnje pergjegjesi per mbojtjen e mjedisit the te systemeve ekologjike te planetit tone. Planeti eshte I te gjitheve nuk eshte vetem i Kines qe mund te beje cfar te doje. Po te perdorte Amerika metodat e shfrytezimit Kines do te ishte disa here me e fuqishme sec eshte sot dhe nuk do te kishte kinez qe ti bente kakerdhi.

  11. Kina gjate gjithe historise se saj ka qene gjigand ne popullsi ( 1/4 ) e popullsise boterore ka qene gjithmon kineze po ja qe kinezet kurre skan qene BOLEMDHEJ ….bolemdhej kan qene Japonezet qe i kan pushtu sa here i ka dash Hajdari

  12. dhe keni harru te thoni qe Avioni Amerikan i “dhjeu” thirrjet e Ching changve ……fluturoi sa i desh Palla , ashtu sic kan fluturu gjithmon .

  13. Iliri says:

    Gjithë bota duhet të ketë parasysh se një aleancë e konsoliduar Rusi-Kinë-Indi është e pathyshme sepse ekonomikisht janë vende me konsum të brendshëm gjigand dhe nga ana teknologjike nuk mbeten prapa perëndimit.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje