Te fundit
Shkodranët vdisnin nga uria më 1913
28 Korrik 2015, 14:19Kulturë
TEMA
Rreth 25.000 ushtarë malazezë e mbajtën të rrethuar Shkodrën nga 10 tetori 1912 deri më 22 prill 1913. Ndërkaq qyteti mbrohej nga 5000 ushtarë aktivë osmanë dhe 10000 rezervistë shqiptarë, të komanduar nga Hasan Riza Pasha, komandant i forcave ushtarake në Vilajetin e Shkodrës, por i cili kishte lindur më 1871 në Bagdad, raporton Koha.net.
Për shkak të rrethimit të gjatë, shkodranët përjetuan një kohë të gjatë urie, që i detyroi ata të hanin edhe lëvoret e trupave të drunjve.
Ja si e përshkruan këtë uri kolektive në ditarin e saj, Hortense von Zambaur, gruaja e konsullit austro-hungarez në Shkodër.
“Gjithë Shkodra po vdes nga uria. Popullsia është në kufirin e fundit të fuqive të saj… Ata luten me të madhe që të vriten… të vdesin sa më parë… kjo është klithma e përgjithshme… ne s’mund të shohim më si spektatorë këto gjyle të tmerrshme se si godasin mbi shtëpitë tona, pabesisht, në mënyrë të poshtër”,- ka shkruar ajo.
Shkodra i ishte dorëzuar malazezëve nga Esat Pashë Toptani.
41 komente në “Shkodranët vdisnin nga uria më 1913”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
ketu duhet falenderuar shume popullsia e krahines dhe qytetit tse Tiranes qe ishte e vetmja qe na u gjend ne krah duke derguar forca ushtarake dhe shume ushqime. Fale ndihmes se tyre ne mundem qe te ruanim Shkodren e te mos kalonte ne duart e malazesve sic donte esat toptani dhe disa te tjere.
Cfare tironsish mor turko-maqedon qe maskohesh pas emrit vllaznia!
A nuk ishte Esat Pasha Tirans qe dorezoi Shkodren tek Malazezt ??!!
Turi te ruajte Zoti… uroj te lexosh ndonje liber e te kuptosh qe ne kohen qe po flasim kemi te bejme me esat toptanin e arratisur se ai ka qene ushtarak turk. nuk duhet ngatarru me gjithe pjesen tjeter te familjes se toptansave se 2 nga ata I ke si emra te deklarata e pavaresise dhe 2 te tjere te konresi I manastirut apo te lidhja prizrenit.
Sa mbrapa e late kete vend o turkoshqiptare.
Akoma dhe sot po luftoni per sulltanin dhe kalifatin.
Ti ,adriatik’ aziatik lindor pirdhu– cpune ke me shqiptaret–Pirdhuni o kerma, krimba frikacake!!!Europa po e di cfare majmunesh jeni.
Epo ropt ku ti ket esat pasha, te gjall e te vdekur bashke me tullacin e kalnit qe ben lek me tokat e ketij mostre
Nje gje nuk kuptoj! Ok, shkodranet po luftonin, po pjesa tjeter e shqiptareve ku ishin ne ate kohe?
Ishin duke iu lut allahut me bithen perpjete!
qe ta kuptosh,shko lexo ndonje liber gomari anastasit se nuk te ben keq!!
trevat shqiptare u sulmuan nga te gjitha anet ne ate kohe!!
Shkodra u sulmua prej malit te zi,Kosova prej serbeve,jugu prej grekeve etj
thene kjo,nuk duhet injoruar fakti qe gjithashtu nje pjese e madhe e shqiptareve ndejten indiferente,ashtu siç nuk duhet injoruar as fakti tjetr qe nje pjese me e vogel bashkpunuan me pushtuesit,
nga keta,nje pjese i ndenjten besnike Portes se Larte,nje pjese bashkepunuan me Serbin,e nje pjese bashkepunuan me grekun..
mgjt shkodranet e mbrojten Shkodren ashtu siç iu ka hije shkodraneve,,edhe do vazhdonin ta mbronin deri ne fund,po te mos ishin nderhyrjet diplomatike te fuqive te medha!!
vlen te permend disa treva si Malesia veriut(andej dhe kendej kufirit)Shkodra,Kosova,krahina e Lumes,zona e Dibres,Labëria,zona Kolonjes,Përmeti etj te cilat ne momentet me te veshtira i dolen ne balle kombit me bijte e tyre me te mire,duke i zbardhur faqen Shqiperise me luften dhe heroizmin e tyre
Respekt dhe mirenjohje per deshmoret e atdheut!!
Turpi me I madh eshte se ne ate kohe populli I Shkodres u inkuadrua nder formacione mbrojtjeje duke ngritur barrikada ne Koplik dhe vdiqen ne luftim frontal mbi njemi veta por asnje nga keto luftetare qe rane ne mbrojtje te atdheut nuk i permendet emri dhe as gezojne statusin e deshmoreve. Per turpin tone kombetare historia fillon me 1941.
“Në Shkodër luftuan me trimëri dhe rezervistët shqiptarë që ndodheshin apo erdhën nga Dibra, Durrësi, Tirana, Elbasani, Peqini, Berati, Shijaku, Devolli, Kruja, Lushnja, Gramshi, deri te Korça e Gjirokastra. Kjo i jepte qëndresës së Shkodrës një karakter gjithëkombëtar”- shkruajnë dy autorë shkodranë, në një kumtesë të tyre.
Në librin “Lufta Ballkanike. Mbrojtja e Shkodrës”, Stamboll 1933, të dy autorëve turq, Abdurrahman Nazif e Kirametin, jepet një hartë e Shkodrës me vijat e mbrojtjes dhe forcat e vendosura në të. Në vijën e mbrojtjes të zonës fushore, duke filluar nga liqeni në Shtoj, Golem e deri te Ura e Mesit, autorët turq përmendin dhe forcat e batalionit të rezervistëve shqiptarë “Erzeni” të Shijakut. Në një hartë tjetër, batalioni “Erzeni” është i vendosur në T’planë të Lezhës me rreth 550 vetë. Më vonë, komanda e garnizonit të Shkodrës dha urdhër që ky batalion të vendoset në fushën e Shtoit një nga frontet më të vështira, përballë një divizioni malazez. Duke folur për forcat e vendosura në zonë fushore Shtoj e Golem, krahas batalioneve të rezervistëve të Tiranës, Dibrës, etj, autorët turq përmendin edhe batalionin e rezervistëve “Erzeni” të Shijakut (Erzen redif tabur), ndërsa në skicën 3, ku jepet organika e rezervistëve shqiptarë të Elbasanit thuhej se ky divizion përbëhej nga katër regjimente: i Tiranës, i Elbasanit, i Beratit dhe i Durrësit. Vetë regjimenti i Tiranës përbëhej nga tre batalione: i Tiranës, i Shijakut dhe i Krujës.
Nëpër llogoret e luftëtarëve gjaku shkonte rrëke. Megjithatë, Shkodra nuk u braktis nga banorët e saj, përkundrazi populli vendosi të luftojë deri në fund, duke marrë parasysh të gjitha vuajtjet e rënda të luftës e të rrethimit. Siç e dëshmojnë të moshuarit, gjatë muajit shkurt shkollat vazhdonin mësimet, madje piktori i ri Kolë Idromeno, me një aparat të sjellë nga jashtë, shfaqte filma kinematografikë për popullin. Shpallja e pavarësisë kombëtare më 28 nëntor 1912 i dha shpirt e frymëzim qëndresës së popullit.
Luftimet e zhvilluara në kodrat e Beltojës e të Bërdicës, në Shtoj, Bardhaj, Tarabosh etj. nuk e mposhtën dot shpirtin luftarak të tyre. Ndër këto luftime hyri në histori beteja e Bërdicës, ku brenda katër orëve (sipas burimeve serbe, turke e italiane) serbët lanë 1.600 të vrarë dhe 300 robër, ndaj dhe u quajt “Kasaphana e Bërdicës”
Komandanti i garnizonit turk, Hasan Riza Pasha, propozoi që Shkodra të shpallej qytet shqiptar dhe në ballkonin e Bashkisë të ngrihej flamuri kuq e zi.
Hasan Riza Pasha, duke parë vetmohimin e shkodranëve dhe të vullnetarëve nga e gjithë Shqipëria, qëndresën trimërore të tyre kundër armikut, që preferonin të vdisnin e të mos dorëzoheshin, edhe pse pa bukë e ushqime, njëkohësisht për të mos shkaktuar dhe ngatërresa mes dy ushtrive (turke dhe shqiptare), pranoi që Esad Pasha të bëhej zëvendës i Komandës së Përgjithshme.
Esad Pashë Toptani që komandonte forcat rezerviste dhe luftonte nën flamurin turk edhe pse kishte udhëzim nga qeveria e Vlorës së Ismail Qemalit të luftonte nën flamurin shqiptar, u shqetësua shumë nga ky deklarim i komandantit Hasan Riza Pasha, pasi i binte ndesh planeve të tij djallëzore. Armik i betuar i pavarësisë kombëtare, ai fliste e shpifte vazhdimisht kundër tij, veçanërisht në radhët e divizionit të rezervistëve shqiptarë, duke synuar gjithnjë që të bëhej në të ardhmen kryetar qeverie.Që ta gëzonte vetë nderin e ngritjes së flamurit kuq e zi në ballkonin e Bashkisë së Shkodrës dhe për t’i zënë vendin si komandant i përgjithshëm Hasan Riza Pashës, në bashkëpunim me disa oficerë turq, më 30 janar 1913, e thërriti për darkë në shtëpinë e tij dhe natën, tek kthehej në banesën e vet, e vret pabesisht. Flitet se e vrau njeriu besnik i Esadit, Osman Bali.
Shkodrën heroike nuk e mposhti as rrethimi i gjatë i 70.000 ushtarëve armiq, as mungesa e ilaçeve e as të ftohtit, që i sollën kaq të vdekur; nuk e mposhtën as edhe 72.000 predhat e hedhura nga serbo-malazezët, por vetëm tradhëtia e Esad Pashë Toptanit, i cili, duke qenë kundër shpalljes së Pavarësisë dhe duke mbajtur një qëndrim armiqësor kundër qeverisë së Ismail Qemalit, më 23 prill të vitit 1913 ia dorëzoi qytetin e Shkodrës Princ Danilit të Malit të Zi, pas shtatë muaj luftimesh të përgjakshme.
Atë do izraeli
Kashtu jane bishat talibane orthodhijake.
Orthodhijaket fara me barbare ne Bote.
Krimet qe si boni turku per 500 vjete, orthodhiaket bene vetem per disa jave.
Dhe tash dalin trushkerdhyerit e paguar nga jevgjitet helaçe dhe vjellin vrere dhe e ridrejtojnë temen.
Pooooo ke te drejte zotnia jote ,ortodhjaket u sollen keq ,i shikon ate fotografine brenda keshtjelles ? ky ishte fundi i servilave 500 vjecar dhe zagareve te tjere qe u bene njish deri ne fund me shallvaret e portes se larte ,mesim per here tjeter
Megjithate, pa mohuar interesat malazeze per Shkodren, Lufta Ballkanike nisi mbas ultimatumit qe vendet ballkanike i dhane Perandorise Osmane per tu larguar nga Ballkani. Fakti qe i vetmi popull kishte ne gjithe territorin e tij forca osmane dhe bashkepunonte me ta per te vazhduar qendrimin e tyre ne keto territore, ne vecanti popullsite myslimane, nuk tregon ndonje ndjenje patriotike per pavaresi kombetare, perkundrazi, verteton lidhjen e nje identiteti vellazeror e shpirteror te ketyre popullsive me Perandorine Osmane.
Mbi te gjitha nuk mund te quash mbrojtjen e nje identiteti kombetar akoma te roberuar kur nga njera ane egziston nje shumice popullsie qe nuk ka idene e ketij identiteti dhe ne anen tjeter eshte po kjo pupullsi qe ne te njejten kohe mbeshtet pikerisht ushtrine e asaj perandorie qe i ka marre kete identitet per pese shekuj me radhe!!!
Luftrat Ballkanike ishin, ne mos faktori kryesor, nje arye me teper qe u pershpejtua largimi i Perandorise Osmane nga Ballkani dhe nje arsye me teper qe tek nje pjese e inteligjences shqiptare ju krijua mundesia e rritjes dhe pjekurise se ndjenjave kombetare per te pershpejtuar formimin e nje shteti te ri te pavarur.
harron nje gje, edhe pse pengesave te medhe greke, paveresia e trojeve shqiptare u shpall ne o gjarper i janulles
1912
Po more po! Lufta I Ballkanike filloj me 9 tetor 1912 dhe duke pare keto zhvillime te ngjarjeve u detyruan te vrapojne per te ngritur flamurin ne Vlore pa revolucion, pa shkrepjen e nje arme!!! Kontradiktore apo jo kur, nga njera ane ceta vullnetaresh myslimane luftojne perkrah ushtrise otomane per mbijetesen e Perandorise Osmane ne trojet shqiptare, nga ana tjeter nje grusht njerezish me Ismail Qemalin ne krye shpallin pavaresine e vendit dhe shkeputjen nga Perandoria Osmane!!!
Me ke te bashkepunonin o trap, me ata qe po e sumonin qytetin?, patjeter qe do bashkepunonin me te vetmet forca qe po mundoheshin te mbronin qytetin qe ishin forcat otomane.
O shkodran injorante qe keni komentuar me siper. Vetem Zenel Gjoleka kishte me vete 5 mij Leber per te mbrojtur kufijte e Shqiperise…. dhe ai trim po ashtu si te tjere trima, Isa Boletini, Cerciz Topulli, Mustafa Qulli, Sali Nivica u tradhetuan nga Shkodranet dhe u vrane ne pabesi nga forcat malazeze. O te ndriturit e kohes te ndritur te Berishes dhe Topallit qe e ka lene Shkodren ne erresire te papare te zhytur ne injorance e analfabetizem qe s’ka njohur ai qytet me pare gjat historise te vet!
O trap injorant cerciz topulli u vra nga malazezet me nxitjen e grekerve per tu hakmarre meqe Cercicizi bashke me Gramenon kishte vrare peshkopin gayrek ne 1907. Meso historine para se te dhiesesh nga goja here tjeter.
Per Aerosmith
Po pse,a nuk qene ne aleance te plote,me qellim coptimin e trojeve shqiptare,lidhja ballkanike ?! Atehere,si kerkon te vecosh veprimet e Malazesve nga ato serbe e greke ? E kuptoj qe i del per zot Janullatosit,porse kjo eshte e verteta.Aleatet ballkanike luftonin per te rrembyer trojet shqiptare.
Ujku, Me ke keqkuptuar…
Nuk po i dal zot aspak gjarprit me emrin Janullatos.
Po i kthjeja pergjigje nje gjarpri grek ketu qe po thoshte, Cerciz topulli u vra/tradhetua nga Shkodranet… kur e verteta eshte se Cercizin e kishin hale ne sy gjarperinjte grek qe ishin edhe ne Shkoder ne aso kohe dhe qe nxiten Malazezet qe ta vrisnin Cercizin pasi e kishin arrestuar.
klimax me fal po qenke shume naiv ose i keq.
Atehere si mund ta kuptojme qe perseri keto ceta vullnetare myslimanesh me poture e qylafe nga Elbasani, Vlora, Gjakova, Prizreni, etj, qe luftuan perkrah ushtrise osmane qe Shkodra te ngelet pjese e Perandorise Osmane, vetem dy vite me vone, ne vitin 1915 kur shqiptaret kishin shtetin e pavarur te tyre, moren rrugen per xhihad ne ndihme te “Semurit te Bosforit” ne Canakkale???!!!
Nuk e di, por as ndjenje kombetare dhe as atdhetarizem nuk shikoj ne kete histori. E vetmja gje qe vertetohet eshte nje mercenarizem apo dhe me keq nje xhihadizem per te mbrojtur nje kalifat Islamik sic ishte Perandoria Osmane!
Sot, 100 vite me vone, historia perseritet. Dhjetra e dhjetra myslimane shqipefoles, niperit dhe mbesat e vullnetareve te mbrojtjes se Shkodres e Cannakales, i jane bashkuar per xhihad Shtetit Islamik ne Siri e Irak.
Ky eshte realiteti gino! Mos te genjejme vetveten!
Klimaxo, je trap ti apo ben vete?
Ne radhe te pare duhet kuptuar mentaliteti i kohes. Ne ate kohe injoranca ishte shume e perhapur.. (duke ja penguar arsimimin, eshte e falshme qe njerezit ishin injorante) ne ate kohe njerezia identifikonin veten me ane te fese… edhe nje Shqiptar puro por qe paraardhesit e tij kishin ndryshuar fene nga katolike ne muslimane per arsye financiare duke menduar se ishte musliman mendonte qe ishte turk….
Im ate me tregonte kur ai ishte femije, Pleqt e asaj kohe kur donin te thonin qe une i perkas fese muslimane, thonin, une jam turk, pavaresisht se flisnin shqip dhe nuk dinin asnje fjale turqisht….. e pra kjo ka te beje me injorancen e njerezve ne ate kohe…. por kjo nuk duhet te na hidheroje ne shqiptareve te sotem pasi, Grekerit kete injorance e kane edhe sot, pasi pavaresisht se kane prejardhjen ose nga arvanitasit ose nga bagdadi, per aq kohe qe eshte ortodoks thote jam grek…..
Klimax
Behesh vetevetiu person i shkerdhyer,me fal i urryer doja te thoja.
Vete rreshtohesh ne ate ane.
Flet percart dhe me urrejtje.
Urrejtje patologjike.
Shume here flet genjeshtra dhe nuk i justifikon dot ato qe thua.
Ti e di mire qe e gjithe historia Shqipetare nen sundimin Osman eshte nje histori lufterash dhe kryengritjesh.
Nuk po flas per Gjergj kastriotin,por per kryengritjet e medha qe pasuan pas tij,.
Kryengritjet e malesoreve ne 1878-1912.
Kryengritja e Ali Tepelanasit ndihmoi qe dhe Greqia te behej shtet,se ne qofte se ai nuk ngrinte krye kunder Turkut do te vinte vete dhe do tja q… nenen Bithgurit,dhe nuk do te ishte nevoja qe te vinte Shqipetari tjeter Ibrahim pasha i Egjiptit,i cili u terhoq nga peloponezi vetem pas humbjes se flotes se tij ne Navarino me 1828 nga flota e perbashket Anglo-Ruso-Franceze.
Klimax,per mendjen qe ke nuk te shkon te flasesh me urrejtje dhe me ndasi,por per paqe,zhvillim dhe begati.
ja edhe shkodranet!
me “veshje qytetare”,
qyteti moderrn verior perndimor
kan bo edhe ftyrat me ngjyr t erret per mod!rrac arjane mo
edhe komandantin arjan e paskan nga bagdati i sadam hyseinit
veshjet me brekushe versace…
mos esht marubi ai me qeleshe prodhim “hugo boss”?
skadarsko eshte serb dhe ne qytet gjysma jane boshnjak me islam.ta kishte mali i zi skadarskon do ishte nder qendrat me te fuqishme ne rajon,fatkeqesisht gyzelat e tiranes e kane vetem ta mbysin me uje.edhe vete shkodranet nuk ndihen ne nje shtet me tiranen,ju qan zemra per pak kulture sllave.this is reality.sa per maloket e dukes gjin,ata jane akoma ne vitin 1100 dhe jane akoma me bisht dhe vriten me keq se ne siri.
Zerva ti paske pjerdhur nga trute me kohe e me vakt
si gjithmon kryqmutat tradhtar luftojn per krah malazezve,si ne rastin e kosoves vunen tan kryqat neper dyer qe te dallohen,plehra.
Eh jo ,nuk tregohet ashtu historia ashtu oj tishe , sic e ke qejf ti ,sepse katoliket e shkodres abstenuan nga ajo beteje thjesht per faktin qe si brenda dhe jashte qytetit te shkodres ishin mbushur me trupa shqiptare pro-turq ,te njejtit qe per 500 vjet ju a kishin nxire jeten dhe qe luftonin nen flamurin e padishahut .Pastaj fakti qe ne ate beteje merrni pjese shume atdhetare shqiptare nuk justifikon regjimentet e servilave ,ku sigurisht bente pjese edhe gjyshi jot
Sa per dijeni ishin xhihadistan e ri shkodran qe i dogjon shpin gjyshit tim,e kur i kapen rod i lan te lirë,pra malsort nuk pranun me luftu nen flamurin turk,he ty ta qishin kryqalit at turken qe ke ne shpi
Ju komentues idjota ose spo e kuptoni temen ose jeni injoranta ,rrethe 25,000 ushtare kryqali malazez e mbajten Shkodren te rrethuare ,kurse Shkodra u mbrojte me 5000 ushtare Osmane ku aty ishin edhe 10000 rezervista shqiptare ,atehere kushe i ka mbrojte shqiptaret e shkodres kryqalit malazez apo Osmanlit mysliman .Ju qe jeni kunder Osmanlive edhe kunder myslimanve ju jeni klysh grek edhe ortodoks serrb .
Bravo ! Andrra e tyne ka ken me u ba pjese e venedikut e me ken nen hyqem te Papes….. Gjithmone kane luftu mas shpindet, me skuthlleqe ! Para kryqit nuk i ka interesu e as nuk i intereson Shqipnia e te kenunit shqiptar.
Edhe ti nga kosova duhet te jesh,,,ti je shembulli tipik i heroit shqiptar i blere per dy lira turke,shkrepe dy here pushken kesaj rradhe jo mbi kryqalinjte ashtu sic e kishit zakon por ne drejtimin e duhur ,dhe fap,,,doli patrioti i zgerlaqur shqiptar
Ashtu te lumte cani ,lerjani po deshet historine ne dore te kosovareve ,500 vjet e sa shkerdhim e vetmja gje qe kujton eshte akti heroik i riza pashes ne kohen kur muslimanet e tu po terhiqeshin nga kishin ardhur
ja ca ne gjendje e la truqia shqiperine edhe kelyshat e kurves kerkojne qe te ndryshojme historine kur duan qe te shkruhet se skan bere krime ne shqiperi apo populli shqiptar ka jetuar mire edhe ne harmoni po ketu shihet ne varferi ne skamje
poshte greku serbi edhe mut turqia se nje mut jane
Me gjithe ata turqe ?Atehere malazezet kane bere lufte kundera turqeve dhe jo kundera shqiptareve,pastaj çfare donte ajo fare e keqe aziatike ne Shqiperi?
Se besoje se do te gjindej pushtues me i keqe se turqit e ndyre.
Je korit agostino. Kush ka vdeke per teresine territoriale te trojeve shqiptare eshte deshmor i kombit, pa marr parasysh besimit te tij fetar.
Kush asht shkodran m’kupton. M’kujtohet nji her tu bisedu me nji plak ishte me origjine prej Berdicet edhe me thot;- “Ku ku majka ku ku mela na ka mbet Serbi nder tela ” edhe vazhdon e m’pyet kush e shkatrroj serbin ne at betej ? Un i pergjigjem ; – BERDICA . Ai ma kthen berdica lesht e marike’s , ajo sot m’thot ka 50 shpija e a e imagjinon se at’her ska pas as 2 shpija hahaha. Jo mor djal m’thot por asht filan pash turk me ushtrin e tij qe luftoj kunder sebo-malazezve. Mbas viteve 90 u ba nji memorandum edhe t’them te drejten doli fjala e plakut . U shpall qytetar nderit Hasan pasha . Te dashur bashke lexues dhe komentues. Do doja qe te gjithe ne te behemi me shume realist dhe ta pranojm t’kaluaren tone ashtu sic ka kene. Ti leme perrallat dhe te flasim realitetin . Cfar tiranet ose permetit etj etj etj pasken ardhe me na ndihmu kur popullsia e tiranes ne ato vite sduhet t’kete qene me shum se 100 banore. Mos t’bahena qesharake me vetvehten tone. Ajo lufte asht zhvillu mes turqve – sllaveve . E para t’na mbajn nen sundim dhe e dyta t’na pushtojn ( krejt e thjesht ) Ne si zakonisht kemi qene spektator. Cili shqiptar nder ato vite paska kene kaq i dhanun per atdheun ? Ne sot sbahena dy vet bashke per nji mije e nji arsy.