Te fundit
Kisha e Shën Athanasit në Dhërmi ishte kishë ku u adhurua Zoti prej 23 vjetësh
27 Gusht 2015, 20:29Blog
TEMA
Nga Thoma Çomëni
Nuk mjaftonin temperaturat e larta që natyra na ofron këto dite, por duhej dhe temperatura artificiale që pjesa politike dhe pushtetare e ofroi me bollëk. Dhe në rastin më konkret temperature artificiale erdhi me prishjen e një vendi adhurimi që për besimtarët e krishterë ortodoks të Dhërmiut ishte pikë referimi për dy arsye te forta, së pari, sepse ajo kishë është vend i dëshmisë së prezencës mrekullibërëse të Perëndisë, ishte ndërtuar si falenderim për zhdukjen e epidemisë së kolerës (këtë e dëshmojnë dorëshkrimet e kohës) dhe së dyti, kisha është dëshmi i iniciativës së besimtareve për të rigjallëruar falenderimin për mrekullinë që Perëndia ka bërë, por njëkohësisht është një dëshmi për të vazhduar adhurimin e Zotit ndërprere nga diktatura komuniste.
Por ajo që të bën më shumë përshtypje është fakti që persona të pozicionuar kundër kësaj kishe përpiqen që ti mbushin mendjen popullit dhe pasuesve të tyre se kjo nuk është një kishe, pasi sipas tyre nuk plotësonte kushtet e një kishe. Dhe pikërisht për të sqaruar ata që mendojnë se nuk ishte kishe dhe që çfarë duhet një ndërtesë të jetë kishe po përpiqem te hedh disa mendime për kishën.
Jeta adhuruese e besimtareve të krishtere është e lidhur me kishën si objekt, pasi nuk është vetëm një ndërtesë, por një objekt ku nëpërmjet adhurimit Hiri i Perëndisë jo vetëm është prezent. Ai me prezencën e Tij shenjtëron vendin dhe kështu vendi ku adhurohet Perëndia bëhet një vend i shenjtë.
Këtë fakt e kemi në kishën e Shën Thanasit, pavarësisht dimensionit, kohës kur është ndërtuar apo bukurisë arkitektonike të saj. Pasi në qofte se një kishe do ta cilësonim nga dimensioni arkitektonik atëherë si mund të konsiderojmë kishat e krishtera orthodhokse që u ndërtuan në kohen e pushtimin otoman (të cilat i konsiderojmë monumente kulture) dhe shpesh herë ngjajnë me shtëpi, duhet dhe ato t’i konsiderojmë objekte jo kishtare, pasi nuk përputhen me një ide të caktuar që është krijuar për kishën.
Madje këto objekte kishtare të asaj kohe dhe kishën e Shën Thanasit që u shkatërrua i lidh fakti që koha ndikon mbi arkitekturën e tyre, por jo mbi shenjtërinë e tyre, pasi në ato dhe në kishën e Shën Thanasit adhurohet Perëndia. Një fakt tjetër i rëndësishëm është prezenca e altarit të shenjtë, ikonave dhe objekteve të tjera të shenjta, siç janë enët e shenjta, antimisio e shenjtë dhe mbi të gjitha funksionimi liturgjikal që këto objekte i bëjnë të shenjta. Në kishën e Shën Athanasit këto ishin prezent dhe për pasoj ajo konsiderohej dhe konsiderohet kishë, pasi ne atë në këto 23 vjet është adhuruar dhe falenderuar Perëndia.
Gjithashtu kisha e ndërtuar me mundin, djersen dhe shpresëtarin e komunitetit të zonës gjendej dhe gjendet mbi një truall të një kishe të mëparshme dhe që nuk ishte zaptim i ndonjë prone të tjetërkujt, pasi këtë e dëshmon dhe shkaku i themelimit të këtij objekti, por dhe gjendja kadastrale e vitit 1921. Kjo tregon që adhurimi i Perëndisë është një vazhdimësi, përveç kohës kur regjimi ndaloi adhurimin. Pra, kemi moscënim të pronës dhe njëkohësisht vazhdimësi të adhurimit të Perëndisë nga besimtaret orthodhoks.
Në këtë kishë janë të pafundme rastet ku besimtaret janë kunguar duke marrë Trupin dhe Gjakun e Zotit Jisu Krisht, i janë lutur Perëndisë duke shprehur hallet, shqetësimet dhe problemet e tyre dhe njëkohësisht e kanë falenderuar atë për prezencën e Tij në jetën dhe tyre, për fuqinë dhe dashurinë e Tij.
Vërtet nuk kishte një arkitekture të bukur e të përkryer, por kishte brenda saj hirin e Perëndisë dhe si e tij ata që prishën nuk prishën objektin, por treguan një kundërvënie ndaj hirit të Perëndisë. Kisha si objekt dhe besimtaret që adhurojnë Perëndinë në të krijojnë një marrëdhënie të ndërsjellët dhe të forte, e cila nuk kufizohet vetëm brenda këtyre 23 vjetëve, por dhe më parë, madje dhe në kohën e komunizmit.
Kështu që prishja e kishës është një tentativë për të prishur këtë lidhje të fortë të njeriut besimtar me kishën. Kështu që nuk është rrënuar thjesht një objekt, por një lidhje e veçantë, një memorie shpirtërore, një shoqëri e bazuar mbi hirin dhe dashurinë e Perëndisë.
Gjithashtu kisha ka qenë një mbështetje shpirtërore për besimtarët apo personat që e dinë historinë e saj, kështu me prishjen e saj besimtarët dhe personat e ndryshëm kane një objekt më pak për mbështetjen dhe fuqizimin e tyre shpirtëror, pasi për besimtaret çdo kishë e ndërtuar ka rolin dhe peshën e vet në jetën dhe udhëtimin shpirtëror të njerëzve të një komuniteti.
Me prishjen e saj dhe ndërtimin e një objekti tjetër të çfarë do lloj natyre, por jo shpirtërore e kishtare është dhe më e rrezikshme madje e ngjashme me veprimet e komunizmit ku kisha u shndërrua në një pallat kulture apo në një qendër argëtimi, apo në një kopsht apo në një çerdhe, duke ndryshuar destinacionin shpirtëror të saj. Kështu e mira shpirtërore shndërrohet në një “të mirë” publike, por që nuk ka dimensionin shpirtëror dhe më tepër në mënyrë direkte apo indirekte është një kundërvënie ndaj dimensionit shpirtëror dhe shenjtërues të kishës.
Kështu në Dhërmi nuk u prish një objekt i zakonshëm, një ndërtesë me gurë dhe soletë, por një objekt i marrëdhënies me Perëndinë, i adhurimit të Tij, një objekt ku persona të këtij komuniteti gjenin dhe gjejnë mbështetjen shpirtërore, një objekt ku rikujtohet dhe përjetohet marrëdhënia mrekullibërëse me Perëndinë, një objekt ku besimtaret komunikonin duke marrë Trupin dhe Gjakun e Krishtit dhe ku e falënderonin Perëndinë.
*Teolog, pedagog i Akademisë Teologjike “Ngjallja e Krishtit” Shën Vlash, Durrës.
27 komente në “Kisha e Shën Athanasit në Dhërmi ishte kishë ku u adhurua Zoti prej 23 vjetësh”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Thoma u mor leje ndertimi per kete ahurin,kete na thuaj dhe jo shpija perendise,se gjith te perendise jan por sot shteti eshte para perendise.
Diktatoret justifikonin pislleqet ne emer te popullit,ju ne emer te perendise.
Ky cobani,quhet come,dhe ka 20 vjet qe ha buken e turpit(grekut).Leh te stani i ri,Te mbetet ne gryke buka e jone,qe te beri njeri o harramses.Ceshte ky athanasie kjo orthodhksia,more familje ,,q,,,,re.Ku kujton se po shkruan more te shker,,,,fsha Janullen ne gojen e tij te qelbur.
Qe eshte zagar e shikoj Zoti Koco,por ky spurdhjaku nuk flet fare per ligjin.Ku flitet me ligj nuk ka pune perendia.Problemi zgjidhet me dy fjale.Ka apo ska leje ndertimi ahuri dhe mbaroi.Po nuk pat leje ndertimi,ai qe ka bere ahurin te paguaj leket e shembjes dhe te denohet me burg per ndertim pa leje.
Mirë e ke ti po kujt do ti thuash këto gjëra një psikiku si Rama që deklaron se është katolik nga gjyshja thua se besimi është diçka e lënë trashëgim.Besimin mundet vetëm ta kesh dhe ky duket që ka dalë prej kohësh nga vatha e zotit duke harbuar në lëndinat e mëkateve më të rënda për njeriun.Drogë,vjedhje homoseksualizëm dhe tani bën edhe atë prishjen e tempujve të Zotit
turkofagos, c’ka ndodhur?!
te paska ikur truri fare, dhe emrin e shkruan s’te prapthi tani?!
? ?
Ke vene emrin nga prapa moj kurve fagote,Rama eshte pagezuar nuk e ka te trasheguar besimin katolik.Fige na pas stin Gazi tora na fas putso sou irthe i ora.Pusti omogenis.
Nese kete e konsideroni kishë t’iu vije turp!
Nese ju e konsideroni veten si trashegimtaret e asaj kulture bizantine qe magjeps kedo t’iu vije 2 here turp!
Onufri po rrotullohet ne varr!
Ne fillim dua te them se jam ateist dhe nuk i di historite per kishen ne fjale. Kisha eshte ne Dhermi dhe i takon vetem popullit atje ta gjykoje. Megjithate, une me shume se institucionet e shtetit, respektoj te gjitha istitucionet fetare si dhe objektet e tyre te kultit. Me kujtohet nje kishe e vogel ne Shenvlash te durresit qe ishte si kasolle por dyndej gjithe Shqiperia per te fjetur nje nate tek “guri i Shenvlashit”. Objektet e kultit nuk gjykohen nga pamja e jashtme por nga lidhja shpirterore ne shekuj me banoret e zones. Kaq sa per kishen.
Sa i perket gjuhes qe perdorin disa komentues kunder kesaj kishe, ortodoksise, popullsise vendase atje dhe perfaqesuesve fetare perkates, mendoj qe jo vetem qe nuk eshte e pershtatshme, por na ul shume si komb dhe si popull.
Kushdo qe lexon komente te tilla, dallon nje diskriminim e racizem te eger dhe te rrezikshem per nje shtrese te caktuar popullsie qe ka te drejta te plota ne vendin tone si te gjithe te tjeret te vetquajtur “shqiptare te paster”.
Historia eshte shume e ngatrruar ne Ballkan dhe nuk zgjidhet me racizma.
Mos i beni te tjereve, ate qe nuk do te donit te tjeret t’ju benin juve!
Me duket interesant fakti qe shume komentues kane mendimin(absolut)se nje vend i shenjte qe te jete i tille duhet te jete madheshtor dhe i bukur ne paraqitjen e jashtme.
Une besoj se ky eshte gabim trashanik.
Kete mendim mund ta kene vetem njerez qe nuk besojne(te pafe,ateist),njerez qe kishen e konsiderojne vetem si atraksion turistik,ashtu si vizituan katedralen kur ishin per pushime(p.sh. ne Budapest).
Une dua tu them qe kisha nuk eshte per vizita turistike,ka njerez qe besojne tek Zoti,tek kisha,tek lutja.Keta njerez kane te drejte njerezore te pamohueshme te kene vendin e tyre te shenjte(qe e kishin prej shekujsh)ne rast se nuk demtojne dike,te gjithe te tjeret jane te detyruar te respektojne kete te drejte.
Dhermiu eshte nje fshat me histori te madhe dhe vendasit e njofin me mire se kushdo tjeter,eshte nje vend qe ka thithur shume dallge migruese dhe prape mban nje identitet dhe kulture te vecante,te pandryshueshem prej shume shekujsh.
Ju informoj se para 100 vjetesh kur shume fshatra nuk njifnin bicikleten,dhermiasit dispononin korveta dhe bracere(lloje anijesh),te pakten dhjete,lundronin dhe benin tregti deri ne Venecia dhe ne Marsej.
Tani jane te trullosur dhe te verbuar nga deshira per fitim te shpejte por do ta marin veten dalngadale dhe do ti sistemojne gjerat.
Mos u jepni mendime,keshilla dhe urdhra sikur te ishin femije te paditur, beheni qesharake se jeni vete te paditur,te pakten per ceshtjen qe diskutohet.
Une jam nga jugu more Thoma… Me vjen keq te shoh qe ortodoksit shqiptare jane katandisur ne kete fare gjendje qe te hyne ne deren e zotit ne kete haur qe u prish.
U be shume mire qe u prish e do te ndertohet nje kishe e re, ashtu sic ka qene historikisht, e jo me kjo rrangalle me emrin kishe.
Thoma, mos se na hape barkun! Prit te shohesh nje kishe te bukur kur te mbaroje dhe leri keto agjit-prope se nuk t’i beson njeri. Mezi presim te shohinm aty brenda desxhmite se si Nil Katalono meshonte shqip ne te tjeret. Ty mos te djeg nje cike kjo puna qe aty meshohyej dhe mesohej shqip. Te fala nga nje himarioit i ndershem!
Thoma, mos se na hape barkun! Prit te shohesh nje kishe te bukur kur te mbaroje dhe leri keto agjit-prope se nuk t’i beson njeri. Mezi presim te shohinm aty brenda deshmite se si Nil Katalono meshonte shqip ne te tjeret. Ty mos te djeg nje cike kjo puna qe aty meshohej dhe mesohej shqip. Te fala nga nje himarioit i ndershem!
Me vonese. Hauri i prishur nuk e merr lejen nga ky shkrim i ketij fshatari.
Kur thua qe kisha nuk ishte e bukur por kishte hirin e Perendise, atehere edhe trualli i mbetur e ka hirin e Perendise keshtu qe kisha qe do ngrihet po aty do ta trashegoje ate njesoj. Besoj se altari e ikonat dhe cdo gje tjeter jane hequr e ruajtur menjane apo jo?
Sa kohe qe greku flet e proteston, dijeni se kjo eshte ceshtje politike e jo fetare, greku enderron Himaren e Dhermiun. I duhet treguar vendi!
TFGS pasi grohu koqet brigjeve te Santorinit,normalisht pa kursyer dhe ouzo-n me mezedaki kai bouzouki,rikthehet sot ne site-n e Tema-s[se nderuar]por shikon se sunitet shqipfoles dhe te tredhurit[atheoi]vazhdojne te luftojne ORTHODHOXINE dhe kultet e tyre ne Shqiperi.Kjo tregon edhe njehere se arabi shqipfoles dhe kristiani nuk mund te bashkjetojne ne nje shtet.
A mundet te respekojne keta njethundrake arabe kultet fetare kristiane ne Shqiperi!!!??
A nuk bejne te njejten gje edhe byrazeret e tyre sunite jihadiste te ISIS-it ne Syria!!!!!??
Ku eshte ndryshimi mes ketyre leshqeneve arabe ??
https://www.youtube.com/watch?v=fyb3_4XD2Ho
Ti ne Santorine ti nuk di se si shkruhet fjala Santorin ore HAJDAR ore palle kkkk shko shkunde njehere se te paska bllokuar trurin e se mos te le me pasoja me keq se cte ka lene ideollogjia e bodrumeve te Janulles
Ate buzuki ne bithe do tu ja fusin po nuk ulet kurrizin e tju ze bitha kallo ore paraziten
Injoranca dhe llogjika e ketij prifti, te japin pershtypjen se ka dale nga ndonje qender kurimi psiqiatrik.
Si nuk the vetem nje fjale te veteme, qe jemi ortodokse shqiptare dhe si nuk ja zori goja te pavdekshmin Nil Katalano qe hapi shkollat shqipe mbi 200 vjet perpara.
Strategjia e Dr. Janullatos per te xhvatur fondet e Bashkimit Evropjan per te ndertuar kisha te paqena ne Shqiperi, ishte nje nga rruget qe e coi Greqine ne nje borxh prej 600 miliarde dollaresh.
Shqiperia ti hetoje deri ne nje euro keto fonde “te mbledhura me te lypur” sic shprehej hiresia, “profesori” Janullatos.
Prift, gjej ndonje pune tjeter ne Shena Vlash, leri “akademite” se jane shume qesharake, si beson njeri me, por mbill ndonje parcele me zarzavate dhe shiti, po do te kthehesh ne njeri besimtar sic pretendon.
Une nuk di c’eshte diplomacia por di se ketu nuk kemi te bejme aspak me ndonje problem fetar por VETEM PROBLEM POLITIK, qe shqeteson seriozisht shovinistet greke matane kufirit por edhe ndonje “shqiptar” qe e ka shitur lire shpirtin te armiqte e Shqiperise.
Ajo kishe qe ishte e shenjte per shqiptarine u shkaterrua dhe u deformua duke ngritur nje ndertese te shemtuar qellimisht nga dora e kishes greke, per te humbur gjurmet e pashlyeshme historike se ne Himare eshte folur gjithenje vetem shqip, se ne Himare a pasuir vetem shqiptare e asnje grek.
Qeveria shqiptare ka thene se do ta ngreje sic qe para se te mirreshin guret e saj per te bere ujesjellesin. Ajo do do ta shnderroje ate ne nje atraksion turistik me vlera fetare te krishtera, dhe me vlera per historine e Himares.
A i tremben greket kesaj? Sigurisht ata kane arsye te plote t’i tremben sepse nxori “lakuriq” mbretin e propagandes aneksioniste greke se ne Himare eshte folur greqisht.
brendeshmi do ta shnd dhe do ta beje
Qeveria shqiptare, me te drejten e saj sovrane, qe ia ka dhene populli shqiptar qe e ka zgjedhur, eshte mbi cdo besim a sekt fetar. Feja mbi te gjitha fete ne Shqiperi ka qene e do te mbetet SHQIPTARIA (sepse asnje fe nuk eshte produkt i vendit ketu; te gjitha jane produkte orientale semitike judeo-arabike).
Eshte detyre e shenjte e qeverise se zgjedhur nga populli qe te zbatoje ligjin e te mos lejoje qe ne emer te besimeve fetare (muslimane, ortodokse e katolike) te krijohen shtete brenda shtetit shqiptar.
Qeveria shqiptare do te kete mbeshtetjen e fuqishme te atdhetareve shqiptare ne luften e saj per te zbatuar ligjin.
Edhe nje here po e perseris se ky eshte vetem nje problem politik qe nxitet nga kisha dhe qeveria greke qe shqetesohen se u rrezua miti i “minoritetit te perfytyruar grek ne Himare”.
Ketu me poshte po jap edhe pikepamjen e nje (midis dhjetra te huajve qe e kane vizituar Himaren dhe e kane njohur mire shqiptarine e Himares.
Ja c’fare shkruante ne vitin 1841 lidhur me kombesine e himarjoteve historiani gjerman Karl Friedrish Merleker (qe e ka shetitur kete rajon) ne vepren e tij Das Land und die Bewohner von Epeiros. Erste Theil. Dalkowski, Königsberg, p. 7-8 (Toka dhe banoret e Epirit). Po jap ketu vetem nje shkepuse te vogel ne origjinalin gjermanisht dhe perkthimin shqip:
“Die Chimarioten sind, wie ihre Vorältern, welche Kaiser Kantakuzenos selbstherrschende albanische Nomaden ( Άλβανοὶ αὐτόνομοι νομάδες), nennt, unabhängige Hirten, eine kühne und räuberische Art albanischer Christen,”
(Himarjotet, ashtu si dhe te paret e tyre te cilet perandori bizantin Kantakuzen i quante nomade te pavarur shqiptare ( Άλβανοὶ αὐτόνομοι νομάδες), jane barinj te pavarur, nje lloj te krishteresh trima dhe predatore” (faqe 7-8).
Nga ky fragment i vogel del se jo vetem historiani gjerman ne vitin 1841, por edhe perandori greko-bizantin i shekullit 13 i njihte himarjotet si shqiptare.
Merleker ne kete veper argumenton se qe nga lashtesia klasike jo vetem Himarjotet por tere Epiri deri ne Thesali e ne Akarnanai ka qene banuar nga popullsi jo greke qe ai i identifikon me shqiptaret. Ky eshte vetem nje nga dhjetra historiane dhe udhetare qe kane kaluar ne Epir e ne Himarene shekujt 18-19, si koloneli anglez Leake dhe Hobhouse e ne menyre te vecante konsulli austriak i Janines Johann Georg von Hahn, pranojne se ne Epir popullsia autoktone ishte shqiptare.
Nuk ka asnje historian grek apo te huaj qe te kete qene ne gjendje te sjelle ndonje prove autentike se shqiptaret jane migrante ne Epir (le pastaj ne Himare).
Te dhena te shumta historike, gjuhesore-dialektale, folklorike, etnografike, kostume tradicionale e te kenduarit polifonik i lidhin ata pazgjidhshmerisht me vellezerit e tyre te nje gjaku, banoret e 54 fshatrave Himares mesjetare, qe sot njihet si Laberi.
po rrenjet e tua ”shqiptare” ku figurojne ne Xeimara more karagiozi vrromo tourkalvane????????? ptuuuuuuuuuu,sunit i piset……..qe te duhet te shkruash nje carcaf me pordhe me rigone qe te argumentosh dicka…….
Ekzakt.Kuptohet qarte qellimi,se nuk eshte fjala per nje truall gati pa vlere,apo nje ndertese qe edhe per derrat nuk ishte dinjitoze,apo per perkatesi fetare,por per te lene ne harrese nje simbol,nje fakt historik,
ate qe ne Himare eshte folur gjithmone shqip.Vend ka sa te duash per ndertimin e nje Kishe per tiu pergjigjur kohes se sotme,shume here me te pershtatshme se ai vend,por Kisha greke dhe Janullaposi,kerkojn pikerisht
ate vend,me te vetmin qellim,te fshije memorien historike te kultures shqiptare.Po i vjen fundi bythshiturve.
Zike turkoshaku,hik komento per ndonje xhami mer pis sunit…….se nuk ka ngelur kisha apo Xeimara orthodhoxe per mendimet e nje bithcpuari arab…..
Si nuk komentove edhe nje here te vetme si njeri?!Je i lindur idjot,
me femijeri te traumatizuar,i padeshiruar ne rini,kapterr halabak,
militant,por kurre besimtar,me probleme te importuara,shkatrrove familjen qe krijove,duke perfunduar ne kolibe,per te lehur vetem per nje kock!!!I denuar nga Zoti,linde pa dinjitet dhe do te ngordhesh pa dinjitet,si qen,ne grope te halese.
Edhe ti nuk i le gje prapa ne sharje. Kampion je.Cfar nuk thua.
Tani me duket se po ben te kulturuarin.
Leri keto ti.
O fol gjithmon me edukate nga fillimi ne fund ose vazhdo sic ke nisur.
Ishalla je ndonje bukurosh race ariane sic pretendon, se po te jesh ndonje topall apo kembe zvarrites dhe bith shtrember kemi per te vdekur tu qesh.
Ec Daku nacionalist dhe patriot.
Po ti e palle,numuron pordhet e mia?
E justifikon nickname askushi.
Zoti Thoma,argumenton te verteten,ne menyre njerezore dhe nuk ofendoi njeri!Por,disa komentues,qe nuk dine t’i vene fre gojes se tyre te ndyre,shprehen me urrejtje dhe racizem te papare as ne Afriken e Jugut,ne kohen e aparteidit!C’e keni tere ate urrejtje per banoret e Dhermiut e te Himares,qe nuk i bien ne qafe asnjerit,por me gjak e sakrifica,kane ndertuar jeten e tyre ne shkemb,aty ku kane qene ne shekuj dhe eshte pikerisht zhelozia qe ju terbon juve gjoja patriotet,qe jeni me raciste se racistet ketu,ndersa kur veni ne vende te tjera,nderroni identitetin,sic e nderruat ne kohen e baballareve tuaj turq!Turpi eshte per ju,se himariotet dine vete se si e me ke te jetojne!
Cfare dreq te vertete duhet te argumentosh per at SHURRTORE ore Gogo 300 ju jeni megjithe mend per te ardhur keq me kete lloj menyre se si llogjikoni gjerat