Te fundit
Petro Marko e shtoi sa një rini 25 vjeçare vdekjen, dhe veten e mbart në përjetësi
27 Dhjetor 2016, 10:24Kulturë
TEMA
Sot behen 25 vjet qe shkrimtari me i madh i gjithe koherave nga viset Akrokeraune, te Maleve te Vetetimave, Petro Marko ka mbyllur syte. Eshte atje ne Dhermi, nen kuroren e vogel te ullirit qe mbiu cuditshem sikunder e pat kerkuar, mbi koken e varrit te tij. Romancieri i famshem shqiptar, ai qe e ka fituar betejen me perjetesine iku duke lene pas nje jete me te tallazitur se vete deti.
Vdekja e tij fizike mbushi moshen e nje 25 vjecareje, te cilen askush nuk e sheh me sy e askush nuk e mendon. Sepse Petro Marko eshte shkrimtari i madh i nje shoqerie qe mbetet perhershmerisht e vogel, e parritur dhe sidomos ne nje shtet qe investohet vijueshmerisht ne mbi 100 vjet te mbetet i pamaturuar. Himarioti i fisme Petro Marko pasi mbylli jeten e vet fizike si nje histori me bema dhe vuajtje te pangjashme me te dikujt tjeter, si ne nje kumt mitik, zgjodhi te fshihej atje ne nendheun e Dhermiut, duke perqeshur paqendrueshmerite e perseritshme te nje pjese te bashkevendasve te tij. Perqeshi te gjitha kohet e paqendrueshme dhe njerezine e gjalluar apo te fjetur nder to, duke e veteditur si askush se perjetesine e pasvdekjes njeriu e fiton vetem gjate jetes duke mos nderruar gjuhe e duke mos u “bere rere ndene kembe”. Petro Marko zgjodhi fatin e shkembit dhe shkembin e deshi si te vetmen metafore te mbijeteses si njeri e shkrimtar. Per librin e tij me te dhimbshem dhe me sfidant, “Ret’ dhe guret” (Interviste me vetveten), ai shkruan ne nje shenim vetiak te cilin kam fatin, ta fotografoj nga doreshkrimet qe ruan e bija, Arianita, ne shtepine e tij aty ndane Bulevardit qendror te Tiranes.
Per romanin “Ret’ dhe guret”
Romani qe po shkruaj duke vdekur, po eshte romani i Jetes = ose me mire, eksperienca e jetes sime, filozofia e kohes. Qe nuk shkruhet dot pa jeten e jetuar.
Petro Marko, si sot 25 vjet me pare e ndali frymemarrjen dhe zgjodhi heshtjen soditese te jetesise se vet letrare ne kohe te ardhme dhe nder njerezi te nderruar, por jo shume te ndryshuar. Letersia e tij eshte nje hise e pasurise se pashoqe letrare qe mbartet ne gjuhen e vjeter te shqipes ne Boten ku lindi dhe qe e la ne furtune. Ai jetoi si zgalem, por fluturoi dhe udhetoi edhe si shpend lirik. Ne shpirtin e tij ishte e plote edhe poezia.
Ai, Ajo dhe poezia
Petro Marko
Ai – Une dashuroj poezine.
Ajo – po mua?
Ai – si nje Varg te saj.
Petro Marko eshte “Nderi i Kombit”, jo sepse i tille eshte dekretuar, por sepse si i tille e beri jeten, e mbrujti dhe e mbajti ndergjegjen. Petro Marko jetoi si nje shkrimtar i madh shqiptar qe vlen per gjithekohesine. Sot koha e vdekjes fizike te tij eshe 25 vjeçare, ndersa perjetesia e tij nuk ka me as moshe fillimi e as mbarimi.
Nga perkohesia, pershendetje i madhi Petro!
Me dhimbshuri bregasi,
Aleksander Çipa
6 komente në “Petro Marko e shtoi sa një rini 25 vjeçare vdekjen, dhe veten e mbart në përjetësi”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Petro Marko eshte nga ata emra qe sa e degjon te ngjall respekt. E mbaj mend kur shetiste pergjate bulevardit te Tiranes, me ato floket e zeza kacurrela dhe cigaren ne goje. E shikonim me admirim, si shkrimtar por dhe si luftetar I Spanjes. Petro Marko nga bregdeti ka qene I vecante, si shkrimtar dhe si njeri. Ka shkruar shume po kujtimet e tij jane shume mbreselenese. Aty kupton se sa e rendesishme eshte gjyshja ne rritjen dhe edukimin e nipave. Mer vesh se ne Himare eshte kultivuar nje lloj agrumi I quajtur, Qitro Ebraike, qe tashme eshte zhdukur. Ka qe nje lloj Qitro qe kerkohej nga ebrejte per festat e tyre dhe nga kultivimin I saj himarjotet kane bere prokopi. Aty ai tregon se nisur nga dashuria per shkollen u nis nga fshati, erdhi ne Tirane dhe per dy jave rresht qendroi para ministris se arsimit, derisa takoi Ministrin dhe fitoi te drejten e shkollimit. Aty tregohet se keshillen per te shkruar keto kujtime e ka nga nje mikeshe e kohes se rinise. E cila kur u njoh me jeten e tij I tha se kujtimit e tua do te jete vepra jote me e mire. Dhe e beri, duke na lene nje veper interesante nga e cila njeriu meson shume. Eshte I madh Petro Marko.
Petto Marko jo vetem nje shkrimtar i madhe por edhe nje patriot i flakte .Shqiptar i vertetete .Respekt …..
Per Petro Markon ka shume per te thene . Por une do te theme : I PA HARRUAR KUJTIMI I KETIJ FISNIKU SHQIPETAR.!
Petro Marko gjiithnje mes nesh PERJETESUAR. Faleminderi Aleksander Cipa.
Bregu sa Vunoi i Tij te Dashur me Tiranen, Petro Marko, nje jete formuar, sa mori dhe ate energjine e te pa lodhurit ne luften e Spanjes Rinia e Tij lexuar, me ka shoqeruar nje jete,sa erdha ne Tirane me 1948. Pata fatin qe ta kem shkollen ne qender te saj, “Hasan Vogli” sa “10 Korriku” 7 vjecaren, Petro Markon, nje nga shkrimtaret e rinj per ate kohe, me i njohuri me fizionomine e tij, na ka shoqeruar nje jete.
Do shkonin vite, rritur me veprat e Lasgush Poradeci, Shefqet Musarait, Dhimiter Shteriqit, sa Kin Dushin, Fatmir Gjaten e plot te tjere. Qe ato vite, ishin te vetmit qe vizitonin shkollen, shkrimtaret.
Pata fatin te behem mesues e si fillim ne zonat e thella te malsise Tiranes. Ajo treva sot mbuluar nga “Liqeni Bovilles” rreze malit Bieshi, fshati Bulces,do ishte treva qe i madhi Perto Marko, do te merte “majane” per librin e tij,tashme shume te njohur “ARA ne MAL”,qe pati fatin e keq, te perndiqet per shkelie te regullave te kohes.
Nuk me harroet 1 muaj me te, une si Drejtor shkolle, thuajse u bera udherrefyesi Tij. Me te ca dite dhe tjetri shkrimtar i degjuar, Dajlan Shapllo.
Faleminderit i nderuar Aleksander Cipa ,kreu i Gazetarise shqiptare,per kete shkrim dinjitoz per DINJITOZE.
Bisedat me te, zhvilloheshin si ne familie, ne shesh nen hijen e lisave dhe te arrave. Nje fotografi me kolektivin e shkolles, atje tek Lapidari i krijimit te “Brigates se 23-tre-sulmuse, na ka mbetur kujtim i pa harruar. Deri vene ate, ne romanin tim te pare: -“Kur Flasin ZEMRAT”,(ndodhet ne biblioteken qendrore, sa tek romani me Poezi “Ne gjurmet e jetes” botin 2005 faqe 49-te,) kushtuar emigranteve te pas 90tes, pjese e tyre dhe une,
Aty kam vendour ate fotografi te ralle. 11 veta mesues sa pjestare te ekipit nga ninistria, mes tyre i madhi Petro Marko me ate cigaren qe nuk e hiqte nga goja dhe Dilan Shapllo,drejtor drejtorie ne Ministri. Kjo me shoqeron nje jete, sidomos keto 25 vite e migracion, nga Tirana”Athine -Ankara e sot 10 vjet ne Toronto te Kanadase.
Ndiese paste dhe si thoni ju, i nderuar Aleksander Cipaj;per Petro Marko;Perjetesia e Ti nuk ka MOSHE.
Kujtimi i TIJ ne PERJETESI !
Toronto 28-12 -2016 Mesuesi pesionist 80 vjecar
Dhimiter M. Xhoga
Me dhimbie kujtoj ate ndarie te tij nga jeta e pos ngushellimsve e shtepi ju dhuraova ate fote te ralle sa librin. keq me vjen sa ndodhi me von deri ai djali vetem i tij ndare nga jeta, mezi u ndava ate diten e dhurimit te librit ai ne gjendie agonie. Motra si moter sa i mira dhe e ndira Safo si “Shenmeri” ne ate shtepi shenjtori.
Ndjese paci ate tre SHENJTOR “Te families “MORKO”, Faleminderi Vlores per nderimin e kesaj figur, Dhene emrin “Pallatit kltures “Petro Marko.” marre titullin e larte “NDERI KOMBIT”.
Mendoj se autoritetet qendrore te arsimit dhe kultures, duhet ndalur per nderimin si familie per kontributin dhene,Te gjith njerez te PENES.
Petro Marko gjiithnje mes nesh PERJETESUAR. Faleminderi Aleksander Cipa.
Bregu sa Vunoi i Tij i Dashur me Tiranen ku, Petro Marko, nje jete formuar, sa mori dhe ate energjine e te pa lodhurit ne luften e Spanjes Rinia e Tij lexuar, me ka shoqeruar nje jete,sa erdha ne Tirane me 1948. Pata fatin qe ta kem shkollen ne qender te saj, “Hasan Vogli” sa “10 Korriku” 7 vjecaren, Petro Markon, nje nga shkrimtaret e rinj per ate kohe, me i njohuri me fizionomine e tij, na ka shoqeruar nje jete.
Do shkonin vite, rritur me veprat e Lasgush Poradeci, Shefqet Musarait, Dhimiter Shteriqit, sa Kin Dushin, Fatmir Gjaten e plot te tjere. Qe ato vite, ishin te vetmit qe vizitonin shkollen, shkrimtaret.
Pata fatin te behem mesues(1964) e si fillim ne zonat e thella te malsise Tiranes. Ajo treva sot mbuluar nga “Liqeni Bovilles” rreze malit Bieshi, fshati Bulces,do ishte treva qe i madhi Perto Marko, do te merte “majane” per librin e tij,tashme shume te njohur “ARA ne MAL”,qe pati fatin e keq, te perndiqet per shkelie te regullave te kohes.
Nuk me harroet 1 muaj me te, une si Drejtor shkolle, thuajse u bera udherrefyesi Tij. Me te ca dite dhe tjetri shkrimtar i degjuar, Dajlan Shapllo.
Faleminderit i nderuar Aleksander Cipa ,kreu i Gazetarise shqiptare,per kete shkrim dinjitoz per DINJITOZE.
Bisedat me te, zhvilloheshin si ne familie, ne shesh nen hijen e lisave dhe te arrave. Nje fotografi me kolektivin e shkolles, atje tek Lapidari i krijimit te “Brigates se 23-tre-sulmuse, na ka mbetur kujtim i pa harruar. Deri vene ate, ne romanin tim te pare: -“Kur Flasin ZEMRAT”,(ndodhet ne biblioteken qendrore, sa tek romani me Poezi “Ne gjurmet e jetes” botin 2005 faqe 49-te,) kushtuar emigranteve te pas 90tes, pjese e tyre dhe une,
Aty kam vendour ate fotografi te ralle. 11 veta mesues sa pjestare te ekipit nga ninistria, mes tyre i madhi Petro Marko me ate cigaren qe nuk e hiqte nga goja dhe Dilan Shapllo,drejtor drejtorie ne Ministri. Kjo me shoqeron nje jete, sidomos keto 25 vite e migracion, nga Tirana”Athine -Ankara e sot 10 vjet ne Toronto te Kanadase.
Ndiese paste dhe si thoni ju, i nderuar Aleksander Cipaj;per Petro Marko;Perjetesia e Ti nuk ka MOSHE.
Kujtimi i TIJ ne PERJETESI !
Me dhimbie kujtoj ate ndarie te tij nga jeta, pos ngushellimsve e shtepi ju dhuraova ate fote te ralle sa librin. Keq me vjen sa ndodhi me von deri ai djali vetem i tij ndare nga jeta, mezi u ndava ate diten e dhurimit te librit ai ne gjendie agonie. Motra si moter sa i mira dhe e ndira Safo si “Shenmeri” ne ate shtepi shenjtori.
Ndjese paci ata tre SHENJTOR “Te families “MORKO”, Faleminderi Vlores per nderimin e kesaj figur, Dhene emrin “Pallatit kultures “Petro Marko.” marre titullin e larte “NDERI KOMBIT”.
Mendoj se autoritetet qendrore te arsimit dhe kultures, duhet ndalur per nderimin si familie per kontributin dhene,Te gjith njerez te PENES.
Toronto28-12-2016 Mesuesi pensionist 80 vjecari;
Dhimiter Xhoga ( Guri Naimit D)
hahaha,hajde kacurrel hajde……………edhe kete e kane bere synet!