Pavarësiht përpjekjeve dhe nismave, ndotja e ajrit shkakton më shumë se 500.000 vdekje të parakohshme në Evropë çdo vit, njoftoi Agjencia Evropiane e Mjedisit (EEA).

Raporti i saj tha se nivelet e ndotjes po përmirësoheshin ngadalë në vendet e BE, por mbetën shumë më të larta se standardet e BE dhe Organizatës Botërore të Shëndetësisë (WHO).

Ndotja e ajrit është shkaku kryesor i vdekjes së parakohshme në 41 shtete evropiane dhe mbetet shumë i lartë, tha EEA.

Gjetjet bazohen në të dhënat e vitit 2015 në më shumë se 2.500 vende.

“Ndotja e ajrit është një vrasës i padukshëm dhe ne duhet të shtojmë përpjekjet tona për të adresuar shkaqet“, tha kreu i agjencisë, Hans Bruyninckx.

Raporti i cilësisë së ajrit, vjen disa javë pasi një mbikëqyrës i BE tha se shumica e 28 shteteve të anëtare të saj nuk arritën të përmbushnin objektivat e bllokut për rritjen e cilësisë së ajrit.

Ajo kishte paralajmëruar se numri i shëndetit ishte më i keq në vendet e Evropës Lindore sesa Kina dhe India, shkruan BBC.

Numri i parashikuar i vdekjeve të parakohshme të këtij viti është një rritje në të dhënat e mëparshme, ku thotë se ndotja e ajrit shkaktoi rreth 476,000 vdekje të parakohshme në Evropë në 2013.

Rreth 422,000 njerëz vdiqën para kohe në vendet evropiane në vitin 2015 për shkak të ekspozimit ndaj niveleve të dëmshme të lëndës së grimcave të imëta (PM2.5).

Këto grimca janë shumë të vogla për të parë ose për të nuhatur, por kanë një efekt shkatërrues duke shkaktuar ose përkeqësuar sëmundjet e zemrës, astmën dhe kancerin e mushkërive.

Raporti i cilësisë së ajrit gjithashtu zbuloi se dioksidi i azotit të gazit toksik (NO2) i lidhur me automjetet dhe kaldaja qendrore mund t’i atribuohet 79,000 vdekjeve të parakohshme.

Gjithashtu, ozoni i nivelit të parë (O3) po vrasin rreth 17,700 njerëz para kohe në vendet evropiane.

Ndryshe nga shtresa mbrojtëse e ozonit në stratosferë, ozoni i nivelit të tokës është i dëmshëm, i formuar kur emetimet si NO2 reagojnë me ndotës të tjerë dhe “kuzhinier” në nxehtësi ose në rrezet e diellit.

EEA tha se një vlerësim më i gjerë i përfshirë në raport kishte gjetur se vdekjet e hershme çdo vit për shkak të PM2.5 ishin shkurtuar “me rreth gjysmë milioni” që nga viti 1990.

Ky reduktim ishte për shkak të politikave evropiane të cilësisë së ajrit dhe masave lokale “të cilat kanë çuar, për shembull, makina më të pastra, industrinë dhe prodhimin e energjisë”.

Në vitin 2015, përqendrimet e PM2.5 ishin pak më të ulëta se një vit më parë, ndërsa nivelet e NO2 dhe O3 ishin më të larta.

Rajonet me nivelet më të këqija të PM2.5 mbetën vende të Evropës Lindore si Bullgaria, Polonia dhe Sllovakia. Vende të tjera evropiane mbi ekspozimin e synuar janë Kroacia, Serbia, Shqipëria dhe Bosnja.

Vendi jugor i Maqedonisë është më keq nga të gjitha vendet, me më shumë se një të tretën më të lartë të nivelit të PM2.5 si vendi i ardhshëm.

Burimet kryesore të ndotjes së ajrit sipas raportit mbeten:

.format e transportit të karburantit

.prodhimi dhe shpërndarja e energjisë

.ndërtesat tregtare dhe institucionale si dhe shtëpitë

.industria

.bujqësia

.menaxhimin e mbeturinave (TemA TV)