“600 gr bukë dhe ujë me vajguri”… Si mbijetonin 10-vjeçarët e internuar në Tepelenën e vitit 1949

24 Gusht 2019, 17:08Sociale TEMA

Fëmijë të dënuar dikur, sot ish-të përndjekur u takuan në kampin e Tepelenës, në një ceremoni përkujtimore ku u nderua sakrifica e mijëra grave dhe fëmijëve që e shkuan jetën në kazermat e këtij kampi.

Marte Nikolli, nga Spaçi, e internuar në Tepelenë në moshën 10-vjeçare dhe bashkëvuajtësi i saj Ndue Gjeta, tregojnë mbijetesën në kamp dhe të zhdukurit pa gjurmë.

Në vitet 40, Shqipëria, edhe pse një vend i vogël, ishte një shtet me shumë kampe, jo vetëm pushimi, por edhe përqendrimi. A2 ka udhetuar drejt kampit të Tepelenës për t’ju treguar histori që ende jehojnë në muret e këtij vendi.

“Unë isha bashkë me gjyshin, me gjithë gruan e tij, me nënën dhe dy kushërira me fëmijë të vegjël, pesë javësh dhe katër muajsh. 600 gr bukë kishim në ditë, ujë me vajguri, në daç pije, në daç leje”, tregon Marta Nikolli. “Jam shumë e revoltuar për vuajtjet që kam hequr”.

“Motra ime vdiq, edhe të tjerët, pa arkivole, pa gjë. Kanë vdekur 30 fëmijë për një ditë, u helmuan. Kanë vdekur 300 fëmijë”, kujton Ndue Gjeta, i cili rrëfen në lot se vjen këtu vetëm për motrën.

Por fatmirësisht ky kamp përqendrmi që u hap në vitin 1949, u mbyll brenda 5 vitesh. Nga një raport i qeverise amerikane drejtuar Organizatës së Kombeve të Bashkuara ky kamp njihet si vendi famëkeq ku fëmijët trajtoheshin shumë keq dhe numri i vdekjeve të tyre ishte shumë i lartë.

12 komente në ““600 gr bukë dhe ujë me vajguri”… Si mbijetonin 10-vjeçarët e internuar në Tepelenën e vitit 1949”

  1. sunitet nuk bejne shtet,lloji i kafshes......... says:

    ti cqyhet suma gyzeleve te pederit Hoxha dhe nexhmise ,qe te lahet deri ne nje mase vuajtia e mijerave te pafajshem………..

  2. Rrumpalla says:

    Çfarë spo na shohin veshët, e po na dëgjojnë sytë. Po ujin më vajguri për e bënin, apo që ju të tregoni që ata ( sigurimi) nuk ishin humane, kurse ju ishit engjëjt që ju keqtrajtuan kafshët. Jamë dakort me vuajtjet tuaja në një formë apo në një formë tjetër, por a nuk ishim të tërë në një burg të madh? A nuk rrinim të tërë në rradhë për qumësht, kos,mish, dhe a nuk kishim të tërë pothuajse të njëjtën rutinë ditore? Si ju në kampe dhe ne jashtë kampit. A nuk kishim frikë nga shoku se po të shanim rregjimin ndoshta ndonjë ditë do na trokiste neve dera? A nuk ishim të tërë përpara dilemës për të nesërmen? Kështuqë përrallat tregoini po pa i shtuar vajguri, ujit të pishëm apo ja çanin kafkat pas vdekjes, i pshurnin apo i bënin të pabërën ( nevojën) sepse i urrenin armiqtë e atdheut. Prandaj dhe populli i thjesht nuk ju beson më, sepse tregoni histori të pabesueshme.Thjeshtë që ta dini, si është e mundur që nuk keni denoncuar qoftë edhe një ( që nuk ka zbatuar ligjin)që është gjallë akoma. Smë harrohet kur pordhaci adi krasta pyeti të madhin Mihallaq Luarasi, se si u ndje në gjyq kur i paraqitën fakte të rreme, dhe ai tha jo, në gjyq më paraqitën fjalë për fjalë çfarë kisha thënë, asnjë gënjeshtër, por si partizan dhe intelektual më vonë, unë u ktheva kundër rregjimit sepse nuk zbatoi ato që kish deklaruar në kohën e luftës dhe pas saj. Pra në burg shkova si kundërshtar i saj. Kurse ju që na tregoni përralla më ujë më vajguri apo përralla të tjera, jeni arrestuar si hajdutët dhe pastaj na dolët të dënuar politikë.

    1. Njeri i thjeshte says:

      “Rrumpalla”, pse ty nuk te shkon pak ne mendje qe diktatura ua ka cuar ujin atje ne kamp me te njejtin autobot qe transportonte vajguri?! Se mos u behej vone Sigurimit qe tu conin nje autobot te paster “armiqve te popullit” neper kampe perqendrimi. Thjesht i kan trajtuar me keq se kafshet dhe i kan shfarosur. Kriminela ata qe i kan bere keto gjera dhe kriminela jane dhe ata njerez qe mundohen te justifikojne krimet e sigurimit dhe diktatures! Nga cilido kendveshtrim ta shohesh, ata kane helmuar dhe shfarosur femije te pafajshem, nena, motra dhe burra te pafajshem!

  3. Toni says:

    Kjo eshte arsyeja pse Enveri u soll ne pushtet nga Serbet

  4. Korca says:

    Jini duke mashtruar e abuzuar ne masen 100% ! Ne vitin 1949 Shqiperia ishte ne nje gjendje ekonomike te tmerrshme . Une mbaj mend shume mire dhe nuk ka zot mbi dhe te ma hedhe poshte , qe ne Korce (pa folur per krejt Shqiperine) , nje kg miser kushtonte 200 leke , kur puna ishte nje ” luks ” qe nuk e kishte kushdo dhe puntori i mire merrte per nje dite pune , jo me teper se 100 leke . Pislleku tjeter qellimkeq , qe thuhet ketu , per uje me vajguri , eshte nje idjotizem i vertete e shpifje e neveriteshme , vetem per te “argumentuar” Ausvicin Shqiptar !

  5. Alban says:

    Pas lufte kane pasur 600 gr buke per person? A jeni ne terezi mo? Po pse si degjoni banoret e zones qe s’kishin as te hanin nje kothere buke. Atehere vdekshmeria foshnjore bente kerdine. Nuk ka njeri ne shtepi qe si ka vdekur nga nje femije ne mos me shume. Ne Greqi shumica e njerzve vdiqen nga uria pas luftes ( gjate luftrs civile greke) e jo nga predhat. Kujtimet e nje 10 vjecari qe dinte se paskan vdekur 300 femije duken si te cuditshme. Sdq Zoti ja lehtesofte dhimbjen tani ne pleqeri.

  6. Ballisti says:

    O komentus pa tru , mos degjoni sajesat e familjarve qe kan luftuar kunder shtetit shqiptar per llogari te te huajve , kta jan e kan qen familjet e rreaksionit qe vinin me banda nga jasht per llogari te agjenturave te huaja , mos prisni nga kta fjal te mir per regjimin qe shkoj , mjaft e onjerez sa te pa pjekur e pa tru qe jeni , ne 49ten deri ne vitin 55 ishte kriza bukes ne mbar vendin , nuk kishte buk per ata qe kishin luftuar per lirin e vendit , kerkonin kushte kta plera antishqiptar pjellet e kriminelve , ne ja u ka fain Enveri , mos u shqetesoni ja u qi nonen saliu rama luli iliri ju vrasin dhe ju vjedhin , dhe ju jetoni parajsen , shikoni bythen tuj sot mos i qani hallin ish kriminelve , ju nuk po pysni per ata qe u vran per lirin e kti veni , qani hallin e tradhtarve ish kriminelve dhe llumit te kti populli.

  7. !1!1! says:

    rrumpalla-; Si paske nick-name paske dhe mendimet. E justifikushme per ty,dhe te gjithe ata qe mendojne si ty,pasi jeni kriju nga balta komuniste,me nje degradim per te ardh keq.Gjithmone e them per ate trushplarje dhe metamorfolizim qe regjimi i hoxhes realizoi ne nje pjese te popullit,ndaj ky vend heq pasoja sot e kesaj dite(dhe keto 30-vite kete vend e drejtojne pasardhesit e komunisteve). Hitleri (nese do jetonte) do ta kishte zili enverin per diabolizmin e tij.Faktet jane fakte,jane ngjarje te jetuara me emra konkrete e vende konkrete.Dhimbje per lotet e tyre,dhe respekt per historite jetsore dhe mbijetesen e tyre ne ato vite diktatoriale.

  8. intelektuali says:

    Keta rrejne ne mes te dites.
    Bole ballistash analfabete.

    Lexoni kete:
    http://www.gazetatema.net/2019/08/25/njihuni-me-qytetin-nentokesor-ne-shqiperi-vendstrehimi-me-i-madh-dhe-i-fortifikuar-ne-rajon/

    Une intelektualit Them se ua sa genjeka ky ing gjici. Tani te erdh kujtesa ty or ti.

    Po cdeshe e na nxjerr kto lloj lajmesh.

    He mo bole fanatike te Enverit (qe U hengsha mune te gjitheve)

    A e morret vesh se ku shkonte leku.

    Pupupu Ju kishin ndertu dhe strehim anti-berthamor per me mshef e shpitu gjithe kukesin. Dhe KE?
    Kukesin qe kish qone antikamunist. Qe i luftoi partizanet ne krahe te muharremit te 100 bajrakeve.

    Po kjo eshte maashtrim.
    NUK ish mbete njeri nkukes. Mark uku mund ta dije ma mirë.
    Kukesin e kishin internu tgjithe ne Tepelene.

    Ndersa te tjeret i pushkatun Pa gjyq e NUK i varrosen fare e ATA tshkretet humben pa man e Pa nishan. Kete e die Ma mirë mjellma zezë.

    Leket miliarda u hongren per me ndertu per miletin qytet te nendhenshem e mileti vete rrinte ne rradhe per te ble nje Pale breke (gjithmone bojme fjale per kampin ne Tepelene) apo Sic thote ky bolja ne keto kujtimet e tij ketu, buke me vajgur

    Ku vajten leket?
    Shqyptaret hane bare Po idealet patriotike dhe popullin e tyre NUK e harrojne.
    Apo jo tgjithe shqyptaret vetem kamunist.
    Ja ku paskan shku leket?

    Se ballistet e Mi jo vetem qe NUK ndertuan per popullin shqyptar Po Si lartmadhnia e tij mender zogji pare, morren cmunden (bile dhe perpara familjeve, duke harru gra e femij)e ja mbathen bashke me gjermanet e fundit.

    Apo genjeni ky ing gjici.
    MOS Kane qene ndertu per te fsheh familjen e Enverit me gjithe floririn e mineralet e naften e vjedhura?
    Se bregdetin se vidhte DOT Enveri, se fuste dot ne bunker Po ja la TA vjedhi salihi me gjithe hajnat e tjere pedera e ripjellja e leshelise se harova dhe mania asmishaspeshk dhe urani ne qeret.

    Ua o burra Rama ti Bej te gjitha keto qyteze nentokesore Bunker Art dhe diskoteka apo kazino e lokale Nate.

    Super me PPP.
    Si i kishin shpitu likes dhe salihit e mul nokës prej kukesit keto bunkere?

    Me cudit.

    Ah Enver te hengra mune sa ishe gjalle Po dhe tani me shpeton urina vec Kur te kujtoj.

    Uh genjen ky gjici.

    E morret vesh o bole fanatike Enveriste se ku flite lepri ballist.
    Lexoni o te gjore e MOS U merrni me kalocin e dibres apo ate pederin dervishi.

    Ja cberi Enveri per popullin bile per kukesianin qe na i mbani Si antikomuniste

  9. uran ballisti says:

    !1!1!
    Qenke akomae rrumpalle se budalle.

    Keta rrejne ne mes te dites.
    Bole ballistash analfabete.

    Lexoni kete:
    http://www.gazetatema.net/2019/08/25/njihuni-me-qytetin-nentokesor-ne-shqiperi-vendstrehimi-me-i-madh-dhe-i-fortifikuar-ne-rajon/

    Une intelektualit Them se ua sa genjeka ky ing gjici. Tani te erdh kujtesa ty or ti.

    Po cdeshe e na nxjerr kto lloj lajmesh.

    He mo bole fanatike te Enverit (qe U hengsha mune te gjitheve)

    A e morret vesh se ku shkonte leku.

    Pupupu Ju kishin ndertu dhe strehim anti-berthamor per me mshef e shpitu gjithe kukesin. Dhe KE?
    Kukesin qe kish qone antikamunist. Qe i luftoi partizanet ne krahe te muharremit te 100 bajrakeve.

    Po kjo eshte maashtrim.
    NUK ish mbete njeri nkukes. Mark uku mund ta dije ma mirë.
    Kukesin e kishin internu tgjithe ne Tepelene.

    Ndersa te tjeret i pushkatun Pa gjyq e NUK i varrosen fare e ATA tshkretet humben pa man e Pa nishan. Kete e die Ma mirë mjellma zezë.

    Leket miliarda u hongren per me ndertu per miletin qytet te nendhenshem e mileti vete rrinte ne rradhe per te ble nje Pale breke (gjithmone bojme fjale per kampin ne Tepelene) apo Sic thote ky bolja ne keto kujtimet e tij ketu, buke me vajgur

    Ku vajten leket?
    Shqyptaret hane bare Po idealet patriotike dhe popullin e tyre NUK e harrojne.
    Apo jo tgjithe shqyptaret vetem kamunist.
    Ja ku paskan shku leket?

    Se ballistet e Mi jo vetem qe NUK ndertuan per popullin shqyptar Po Si lartmadhnia e tij mender zogji pare, morren cmunden (bile dhe perpara familjeve, duke harru gra e femij)e ja mbathen bashke me gjermanet e fundit.

    Apo genjeni ky ing gjici.
    MOS Kane qene ndertu per te fsheh familjen e Enverit me gjithe floririn e mineralet e naften e vjedhura?
    Se bregdetin se vidhte DOT Enveri, se fuste dot ne bunker Po ja la TA vjedhi salihi me gjithe hajnat e tjere pedera e ripjellja e leshelise se harova dhe mania asmishaspeshk dhe urani ne qeret.

    Ua o burra Rama ti Bej te gjitha keto qyteze nentokesore Bunker Art dhe diskoteka apo kazino e lokale Nate.

    Super me PPP.
    Si i kishin shpitu likes dhe salihit e mul nokës prej kukesit keto bunkere?

    Me cudit.

    Ah Enver te hengra mune sa ishe gjalle Po dhe tani me shpeton urina vec Kur te kujtoj.

    Uh genjen ky gjici.

    E morret vesh o bole fanatike Enveriste se ku flite lepri ballist.
    Lexoni o te gjore e MOS U merrni me kalocin e dibres apo ate pederin dervishi.

    Ja cberi Enveri per popullin bile per kukesianin qe na i mbani Si antikomuniste

  10. Komentuesi says:

    Komentet please

  11. pato says:

    Ne vitet 50 qeveria e asaj kohe emeroi shume arsimtare, doktore e zyrtare te tjere shteterore ne veri si ne vende si Kuksi, Tropoja, Mirdita apo ne malesine e Shkodres ku jetonin ne barraka me gjithe familjet e tyre. Ne barrake me cati terniti, pa banjo dhe me nje cezem ishin dhjetra familje. Pra,ishin ishin njerez qe vinin nga Gjirokastra, Permeti, Korca apo Berati qe pasi mbaronin shkollen e larte e diplomoheshin jetonin ne barraka plus qe duhet te benin edhe pune vullnetare pervecse asaj politike. Nese nuk besoni pyesni ata qe jane gjalle sot.

    E besoj 100% kushtet mizerabel te kampit te Tepelenes, por ashtu ishte shumica e Shqiperise ne to vite femijet vdisnin ne mase nga tifoja, malaria dhe nga URIA. E kuptoni apo jo, vdisnin njerez nga URIA sepse Shqiperia doli nga lufta e rrenuar dhe nje vende feudal me 90% analfabet ku diskutohej gruri dhe misri per te shtyre dimrin e ky floriri ju morre me dhune per te blere grure se po vdisnin femijet. Shikoni si ishte Gjermania me 1949 e shpetoi dimri i bute 2 vjet rrjesht sepse dikutohej do zhdukeshin si kombe ndersa ne Angli ushqimi ishte me tollone nga viti 1939-1954…Me 1948 buka u hoq nga tolloni ne Angli!!! E gjithe Evropa ishte germadhe ne ato vite eshte cmenduri te behen krahsime me sot, duhet ti vendosim gjerat ne kontest te kohes qe ishte.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje