DOSSIER: Faik Konica, mjeshtri i gjuhës shqipe mesazhet e së cilit janë aktuale ende sot

Faik Konica, lindi më 15 mars të vitit 1876 në Konicë dhe vdiq më 15 dhjetor të vitit 1942 në Uashington. Konica ishte studiues i historisë kombëtare dhe i gjuhës shqipe, botues, publicist, diplomat shqiptar dhe aktivist kombëtar.

Konica rridhte nga një familje e vjetër feudale. Mësimet e para i mori në vendlindje, në gjuhën turke, arabe dhe greke. Mësoi në Shkodër, Kostandinopojë, Francë dhe SHBA. Ishte bir i derës së famshme të bejlerëve të Konicës dhe nga ana e së emës kishte lidhje gjaku me Ali Pashë Tepelenën edhe pse vetë kurrë nuk e ka pohuar. Fliste frëngjishte të kulluar.

Më vonë hyri në liceun perandorak francez të Stambollit për të kryer pastaj shkollën e mesme në Francë. Ndoqi studimet për filozofi në Dizhon dhe Paris. Më 1912 u diplomua për letërsi në universitetin e Harvardit të SHBA me medalje ari, ndërkohë që është cilësuar nga miqtë e tij si “biblioteka lëvizëse”.

Fitoi disa konkurse, duke u nderuar me çmime për aftësitë e tij intelektuale jo të zakonta. Faik Konica qysh i ri e lidhi jetën me veprën e tij dhe me lëvizjen kombëtare shqiptare. Pasi boton broshurën “Shqipëria dhe turqit” (1895) në Paris ai vendoset në Bruksel (Belgjikë), ku nxjerr revistën “Albania”, kjo revistë politiko-kulturore dhe letrare u bë organi më i rëndësishëm e më me autoritet i Rilindjes sonë. E botuar në gjuhën shqipe, frënge dhe pjesërisht turke, si një enciklopedi e vërtetë, ajo propogandoi për vite me radhë (1897-1909) programin e lëvizjes kombëtare shqiptare, historinë dhe kulturën e popullit tonë.

Më 1909 Konica, si u mbyll revista “Albania” në Londër, i ftuar nga atdhetarët shkon në SHBA ku drejton gazetën “Dielli” edhe më pas gazetën “Trumpeta e Krujës”.

Me themelimin e Federatës “Vatra”, më 1912 ai zgjidhet sekretar i përgjithshëm i saj. Faik Konica dhe Fan Noli, duke qenë udhëheqësit kryesorë të lëvizjes kombëtare shqiptare në SHBA, do të shkojnë në Londër për mbrojtjen e çështjes kombëtare në Konferencën e Ambasadorëve. Në kongresin shqiptar të Triestes (1913), që u mblodh për të kundërshtuar copëtimin e Shqipërisë nga armiqtë e saj, Konica u zgjodh kryetar. Gjatë Luftës së Parë Botërore dhe më pas, ai zhvilloi veprimtari të dendur diplomatike në dobi të atdheut, në Austri, Zvicër, Itali e gjetkë.

Në 1921 u kthye në SHBA, ku u zgjodh kryetar i Federatës “Vatra”, po ndërkaq në vitet 20 u lidh dhe ndikoi në lëvizjen demokratike që zhvillohej në Shqipëri. Këtë do ta bënte nëpërmjet gazetës “Dielli” dhe “Shqiptari i Amerikës”.

Me dështimin e Revolucionit Demokratik dhe me ardhjen e Ahmet Zogut në fuqi, Konica u emërua ministër fuqiplotë i Shqipërisë në SHBA. Ministër i oborrit mbretëror në SHBA (përfaqësues i Shqipërisë), Konica ishte një pianist i shkëlqyer dhe një shkrimtar gjenial.

Ai mbahet si krijuesi i prozës moderne shqipe. Çdo krijues i letërsisë shqiptare që vjen pas tij mund vetëm të quhet nxënës i tij. Faik Konica është një nga personalitetet më në zë të kulturës dhe letërsisë shqiptare.

Prozator dhe poet, publicist dhe estetist, kritik letrar dhe përkthyes, ai me veprën e tij të shumanshme pasuroi dhe ngriti në lartësi të reja fjalën shqipe dhe mendimin letrar shqiptar.

Njeri me dituri të madhe dhe dhunti artistike, mjeshtër i hollë i gjuhës shqipe, Konica ka hyrë në historinë e kulturës sonë kombëtare jo vetëm si erudit e stilist i përkryer, por edhe si shkrimtar me vlera të shquara ideoartistike.

Muho Asllani: S’e kisha parë ndonjëherë Enverin aq të shqetësuar, pas asaj që ndodhi në Shkodër

19:21 Dossier

Dëshmia e Voglit, portierit kuq e zi që u arratis në ’56-ën dhe luajti me “Munchen 1860”: Nga joshja e një femre, ëndrra italiane, te kthimi e dënimi me 17 vjet burg…

19:09 Dossier

FOTOT e panjohura të të burgosurve politik, të dënuar me vdekje nga “satrapi” Zog

09:29 Dossier

Kalakulla, prefekti i Mosulit dhe kryebashkiaku i Tiranës që vdiq në mjerim, në shtëpi me qera: Historia e panjohur e mikut të ngushtë të Ataturkut

09:26 Dossier

Le Temps më 1921: Kisha Ortodokse Shqiptare, me iniciativë të Fan Nolit, është shkëputur nga ajo greke

10:31 Dossier

Nxënëse e Idromenos dhe Simon Rrotës, historia e panjohur e Çezarina Daragjatit, piktores shkrodrane që refuzoi realizmin socialist

09:36 Dossier

Rrëfimi i Muho Asllanit: Si ndërtuam 17 mijë shtëpi për 5 muaj, pas tërmetit të Shkodrës. Enver Hoxha ishte dakord për ndihmat e huaja, por Byroja refuzoi

08:10 Dossier

Daragjatët, shkodranët e famshëm që sollën fabrikat e para në Shqipëri që në 1860-ën dhe rrënimi i tyre nga komunistët

09:41 Dossier

Kujtimet e kolonelit Hysni Daja: Në dhjetorin e ’44-ës, kur ndiqnim forcat gjermane në tokat jugosllave

17:26 Dossier

“Probleme Shqiptare”: Kur Mehdi Frashëri projektonte sistemin me 7 banka për Shqipërinë

09:49 Dossier