ANALIZA: Pse në konfliktin Turqi-Greqi, SHBA preferon Turqinë

15 Janar 2020, 09:13Rajoni TEMA

Nga Thanasis Tsekouras*

Analizat e politikës së brendshme greke,  rreth takimit Trump-Mitsotakis nuk janë me një interes të veçantë. Përkundrazi, ato kanë shume kontradikta. Shikoni vlerësimin e njërës anë te politikës greke: një fiasko, një goditje, një buqete lulesh nga Trump per Mitsotakis.

Sikur ky takim të ishte gjëja më e thjeshtë në botë për Mitsotakis, te detyronte SHBA të diskutojnë avantazhet dhe disavantazhet e Mesdheut Lindor, në një kohë që superfuqia është në prag të luftës me Iranin. Ky diskutim është interesant, por është i përshtatshëm vetëm për fëmijët e fillores.

Por, as pala tjetër nuk e ekzagjeron: vizita ishte e suksesshme, Mitsotakis i shtroi te gjitha problemet  para Trump dhe deklaroi “ne morëm atë që mundëm”. Pyetja është: çfare kemi marre saktësisht? Asnjë fjalë, një indiference dhe një formulim te paqartë qe doli nga “superfuqia”.

Nëse duam te fitojmë diçka në të ardhmen,  nga vizita e Mitsotakis në SHBA, atëherë kjo do të kërkoje një ushtrim të sinqertë dhe këmbëngulës të realizmit. Nga takimi Mitsotakis-Trump, ne nuk morëm asgjë dhe as nuk mund të merrnim gjë. Sepse Greqia ka rënë shumë poshtë  në shkallën e hierarkive të strategjisë ndërkombëtare të SHBA. Për dallim nga fqinji “i paparashikueshëm”, i cili ka përmirësuar në mënyrë dramatike praninë e tij ndërkombëtare.

Realiteti mund të jetë i pakëndshëm, por për fat të keq ky është realiteti. Turqia e Erdoganit ka fituar vitet e fundit karakteristikat e fuqisë, si  në Lindjen e Mesme, Afrikën e Veriut dhe Mesdheun Lindor. Provat janë të qarta për t’u pare, madje edhe me sy të lirë.

Në të ashtuquajturën botë të krijuar nga luftërat amerikane, “Pranvera Arabe” dhe shembja e regjimeve të mëparshme autoritare janë kudo një “treshe” e protagonistëve ndërkombëtarë, të cilët, përmes aleancave, kundërshtimeve dhe garave, bëjnë “ditën dhe natën” .

Në krye të këtij “trinitetit” janë SHBA e Trumpit, Rusia e Putinit dhe Turqia e Erdoganit. Evropa mbetet një “xhuxh” i pallogaritshëm në ekuilibrin e fuqisë, ndërsa lojtarë të tjerë të fuqishëm (nga Arabia Saudite në Iran) luftojnë për t’u ngjitur në një nga majat e trinitetit.

Turqia po rifreskon vazhdimisht përbërësit e saj të energjisë për të konsoliduar pozicionin e saj pranë SH.B.A. dhe Rusisë. Edhe në dimensionin e “fuqisë së butë”, duke e zgjeruar hegjemoninë e tij brenda botës islame,  edhe në dimensionin e “fuqisë së fortë”, duke zgjeruar përfshirjen e saj ushtarake në të gjitha “frontet e nxehta”, nga Somalia dhe Siria, deri në Libi.

Pra, nëse “tabloja e madhe” që po përshkruajmë është e saktë, atëherë e vërteta e hidhur është e qartë: SHBA i trajton Turqinë dhe Greqinë me kritere të ndryshme. I pari trajtohet si një “faktor strategjik” në rajon, ndonjëherë aleat dhe ndonjëherë konkurrent.

Ndërsa Greqia trajtohet si një “specialitet”. Natyrisht nuk është e thjeshtë të korrigjosh çekuilibrin e forcave. Por nëse duam të rrisim shanset për një korrigjim dikur në të ardhmen, atëherë kushti i parë është realizmi. Pavarësisht se sa e pakëndshme mund të jetë, duhet ta pranojmë.

*Analist i ProtoThema (Athinë)

33 komente në “ANALIZA: Pse në konfliktin Turqi-Greqi, SHBA preferon Turqinë”

  1. Mali Athos atje Ku nuk lejohen Grate por vetem Pederat says:

    Kush I don Evgjitet e Greqise? Pervec Vllehet e Dropullit….????????

    1. Гора Афон says:

      “Mali i Athos” aty ku shkon Ladi për tu falur. Sma mere mendja që të kesh të njëjtat mendime edhe për Ladin.

      1. abc says:

        Ladi shkon ne malin Athos per ti rene ndonje prifti nga mbrapa se per tjeter gje nuk shkon???

      2. undefined says:

        Ladi….e ka ndare mendjen Athosin e do per vete….ashtu sic ka qene ka hera kur Rusia ushehiqte Boten ortodokse…derisa Europa “romantike ” themeloj per interesat e veta gjeopolitike Greqine fallco…..Ladi i di mire keto pune ….beni kujdes nga Ladi se ka kohe qe ka “oreks” per Athosin….dhe nuk macdo mendja se ka njeri ne kete Bote tja ndali “oreksin” e Athosit…..

        1. Гора Афон says:

          Putini do ta shpetoj krstjanizmin.Ka bere betimin ne Malin e Athos

      3. Vatikani qendra e Pedofilise says:

        Ladi shkon 1 ore e iken,po ata ladat mjekrrosh qe rrine gjithe Vitin atje pa gra Vetem Burra, eshte problem I Madh,yppp xhixhi ?????

    2. Denis says:

      Preferon Turqine sepse ne luften e Korese kur te gjithe e lane ne balte Ameriken. Perfshi anglezet qe e u dorezuan perballe kinezeve duke e bere ne breke. Shkuan ushtaret turq qe luftonin si me kinezet ashtu dhe me ruset. Sot sdo te kishte Kore jugu nese ushtaret turq nuk do te shkonin te lufte te ndihmonin Ameriken.

  2. Verifikim says:

    Sepse siç thoshte Aristoteli “Jeta eshte aritmetike, Olimbi!”

  3. u dhime duke qesh says:

    S’ka problem, e zgjidh kete ceshtje Flm Pisoglendi me tufen e dhive ?

  4. mongogrek says:

    Dite te veshtira per mongolocobanosllavocifutetvurkaro”grek” ,kur do vije dhe ajo dite qe te pranojne prejardhjen e tyre te paster momgolopontiocifute,, bejeni edfhe kete moj mongolesha sedo keni bekimin e janulles nga burdellua e murgeshave mongole,

  5. Panteri says:

    Dhe ne fuqizimin madhor te Turqise kane luajtur nje rol teper te madh edhe Shaiptaret e Turqise qe jane nder elementet me kryesore te Turqise, dhe pjese e elites se biznesit dhe politikes ne Turqi, ( me gjuhen shqipe qe eshte gjuhe me zgjedhje ne Turqi ne sistemin shkollor dhe qindra organizata shqiptare atje )prandaj Shqiptaret jane edhe nje komb kaq i respektuar ne Turqi.

    100 avione Turq bombarduan bastardet serve ne 1999, kane mbi 3 miliarde euro investime ne Shqiperi, shteti i 2te qe njohu Kosoven, dhe po nderton 500 shtepi falas.

    Normalisht kjo vjen edhe si vazhde e ndikimit teper te madh qe shqiptaret paten ne Perandorine Osmane.

    Potenciali i bashkepunimit energjitik, ekonomik dhe ushtarak eshte teper i madh me Turqine por duhet vizion dhe bole, qe asnje politikan shqipfoles nuk i ka keto 30 vite.

    1. XXXL says:

      Në Turqi e mira është se nuk ka urrejtëje për kombe tjera arsye ndoshta se është i përbërë 99% përzierje kombesh sa i takon shqipëtarëve ata kanë qenë thuajse të harruar nga vendi origjinë qoftë edhe të muzikës popullore shqipe që e kanë kultivu në rrethana të vështira por që ka patur rëndësi në ruajtjen e identitetit të tyre mjafton të përmendët legjenda e folkut Arif Shentyrk- Kumanova

  6. Klimax says:

    Erdoganizmi eshte nje ideologji neo-otomane antidemokratike qe ka zevendesuar llogjiken e dialogut e te baskegzistences paqesore me agresivitetin dhe perdorimin e forces si brenda Turqise ashtu dhe jasht saj. Kush nuk eshte me Erdoganin eshte armik i Turqise dhe si i tille duhet luftuar. Arestimet ne mase (politikane, gazetare, ushtarake, mesues e njerez te cfaredo profesioni) si pjestare te “pucit” jane te perditeshme ne Turqi. As te zgjedhurit me voten e lire nuk mund te marrin detyren e tyre, ashtu si rasti i kryetarit te bashkise se Stambollit vetem e vetem se nuk ishte ne partine e Erdoganit. Pa folur me pas per popullsite kurde ku po trajtohen si terrorista.
    Erdogani ka deklaruar hapur se Turqia ne 100 vjetorin e krijimit te saj si shtet do te jete jo vetem me e fuqishme, por shume me e madhe si territor!!!! Mos valle do beje ishuj artificial ne det? Sigurisht qe jo, por pretendon territor nga Siria, Iraku, Armenia e Greqia dhe jo vetem kaq, por kerkon te fusi turinjte edhe ne shtete me popullsi myslimane si ne disa vende te Ballkanit e Afrikes duke i deklaruar ato si popullsi turke.
    Dhe kur provokon e kercenon gjithe rajonin dhe duart te behen me gjak eshte normale te ndihesh “i rendesishem” apo “superfuqi”.
    Greqia nga ana saj kerkon zgjidhje te problemeve me dialog, me forma demokratike ashtu si dhe vendet europiane per tju shmangur cdo lloj provokimi e konflikti qe mund te rrezikonte paqen ne rajon, por nje gje eshte e qarte dhe e deklaruar, nuk do te lejojne asnje te shkeli sovranitetin e saj dhe ai popull e ka vertetuar se e mbron lirine dhe sovranitetin e tij me trup e shpirt.
    SHBA-ja ka interesat e saj gjeostrategjike ne rajon dhe natyrisht qe i mban ne nje balance mardheniet turko-greke. Kjo balance ne syrin e nje greku duket sikur anon ne anen e turkut, ndersa ne syrin e nje turku duket sikur anon ne anen e grekut. Kjo eshte e llogjikshme sepse amerikanet si pale e trete, si aleate me te dy vendet, por dhe si shites te armeve e aeroplaneve dhe si “pronar” te bazave te tyre ushtarake ne token turke e greke nuk mund ti japin te “drejte” vetem njerit vend. Megjithate, sot, SHBA-ja deklaroi se Turqia nuk duhet te perzihet ushtarakisht ne Libi dhe se marveshja e Turqise me Tripolin per Mesdheun Lindor eshte sa e pallogjikshme aq dhe e pavlefshme!
    Realiteti eshte se ne qoftese SHBA-ja ne kofliktin Turqi- Greqi do preferonte Turqine, Turqia nuk do te ishte jashte BE-se, por brenda saj!

    1. Alby says:

      Hahaha tipike mentalitet Janulle . Beheni trima me Shqiptaret po,itikane te pabreke . Cilin dialog kerkon Greqia me Shqiperine pervec imponimit ka 30 vjet . Ca te besh do gjesh . Prit se sa ka filluar …. Si dihet kujdes Selanikun . Kane fillu turistat turq bejn ligjin ka ca kohe …Meqe je kaq i drejte largpames a me thua ca mendimi ke per Fredi Bejlerin ???po te ishte shqiptar e te bente kete gje ne Greqi cdo ndodhte .. Dardha gjithmon e ka mbrapa sdojet e larget dita qe jefgjitet rusoponde do deklarohen per intere turq perseri … Me bekimin e mikut te madh rus Ladi Putinit ….
      dy fjale per komentin teper intelektual tendi …;,
      U rraha me Kambere
      Un matu ai bjere …

    2. Krishterimi ska lidhje me Qyteterim Perendimore says:

      Kalla kalla, cfare lidhje kane Neogreket Aziatik me Europen? Te Fala Nullos nga nje Vlleh nga Dropulli

    3. Nik says:

      Zotrote qenke analisti “i pa anshshem” qe di Shqip!?

  7. Florian says:

    E pakendshme dhe duhet ta pranoni fallsitetin e kombit tuaj therrime therrime, copa copa…..Me gjithe shpirt iu uroj paqe te gjithe njerzeve te drejte , bujar, dhe qe me te gjithe Shqiptaret duan te jetojne ne paqe dhe harmoni, duke kerkuar falje per krimet e Zerves dhe te tjera ne Historine tone.
    Nga ana tjeter lus vec dite te zeza per neo Grekerve evgjito-cobene KRIMINAL te Greqise dhe te Shqiperise, pasi jane duke nxitur urrejtje ndaj dy vendve tona.
    Ne Turqi ka gati 12 Shqiptare, dhe pa dyshim eshte merita e tyre fisnike qe e nderon shtetin Turk.

    1. Klimax says:

      Ore turk i peshtire! Jemi mesuar me lutjet e mallkimet tuaja. Nuk eshte nje ndjenje urrejtje e kohes se sotme, as e 30 viteve te fundit, as e periudhes se komunizmit dhe sigurisht as e periudhes se krijimit te shtetit shqiptar. Kjo i ka rrenjet shume shekuj me pare, pikerisht atehere kur ju kolonet e stepave te Azise u futet ne token arberore bashke me islamin tuaj. Barbarizmin tuaj, shpirtin tuaj te zi e verteton historia me popullsine arvanitase te larguar nga trojet e tyre per ne trojet helene. Dhe kjo vazhdoj nder shekuj, ne periudhen e revoluconit grek, ne ate periudhe kur raca jote ishte bythe e breke nje civilizim osman me identitet e kulture. Per cfare shqiptarizmi na flet more brekushexhi me qeleshe? Cfare merite fisnike paskan keta “12 (milion) shqiptare qe nderon shtetin turk”? Qe jane e ndihen turq ashtu si dhe 2,2 milion shqiptare te Shqiperise e po aq te Kosoves Maqedonise?
      Po shtetin grek perse nuk e nderon qe mbajti ne gjirin e tij qindra mijra arvanitas? Po shtetin grek perse nuk e nderon qe fustanelen arvanitase e ka nje simbol kombetar? Po shtetin grek perse nuk e nderon qe dhjetra e dhjetra arvanitas ishin dhe jane pjese e jetes politike, kulturore e shoqerore te Greqise? Po shtetin grek perse nuk e nderon qe mban ne ate vend 1/3 e popullsise shqiptare?
      Dhe ti e tipa si ty ne vend qe te thoni nje feleminderit, shani e mallkoni ate vend qe ju mbajti me buk, ate vend qe ishte shpresa e familjeve te mjeruara shqiptare te mbas diktatures!!! Nuk e di a ka familje ne Shqiperi qe te mos ket apo te mos ket patur nje pjestar te saj ne emigracion ne Greqi qe ka ndihmuar me te ardhura e vazhdon te ndihmoje ato!
      Bastard njeri!

      1. undefined says:

        Po ne nje brime i bini o te mjere…..po e njeta melodi o “trimat” e Anastasit….mjaft o debila se dihet historia …e arvanitasve….heleneve…por mbi te gjitha dihet historia e jevgjiteve te Stepave dhe Anadollit se ku u dergjem me 1922…1924….mjafton ti hedhesh nje sy asaj bordelloje me emri Greqi dhe do te shohesh se ku gjenden…genet..e Stepave dhe Anadollit…mjafton te lexosh mbiemrat….Sulltanidis….Karaoglus…Karamanlis….cilin doni te bindeni shqiptaret apo veten tuaj o te mjere…..

      2. Shoke kemi ne mes tene,shume armiq e tradhetor...bobo mos u qofte thene,vec qe s' kane gje ne dore says:

        Hapet ndonje shkolle per herojt arvanite apo; mos flisni shqip se eshte gjuhe e djallit….

  8. Platin says:

    Greqia shtet i falimentuar falco, grinadavec dhe pa asnji lloj potencjali…. por qe njerzit atje nuk kane faj., vetem se ndaj Shqiptareve kane kryer Genocide dhe duhet te kerkojne te falur. Sa per neo-greket coban te Shqiperise mos ti fryjne zjarreve sa ne Greqi dhe ne Shqiperi se keshtu i bejne dem vetes.

  9. Platin says:

    Greqia shtet i falimentuar falco, grinadavec dhe pa asnji lloj potencjali…. por qe njerzit atje nuk kane faj., vetem se ndaj Shqiptareve kane kryer Genocide dhe duhet te kerkojne te falur. Sa per neo-greket coban te Shqiperise mos ti fryjne zjarreve sa ne Greqi dhe ne Shqiperi se keshtu i bejne dem vetes.
    Shqiptaret e Turqise jane me shume se sa Shqiptaret ne Greqi. Luften nuk ua deshirojme.

  10. sulo Permeti says:

    Sot gjyqtari i apelit Korce Stavri kallco,jep doreheqjen……ka 30 vjet qe vetem ka vjedhur,duke bere nje perandori ekonomike te pa pare,vila dhe apartamente ne Greqi,pogradec,korce,tirane,bregdet….deri vilen e fundit qe ka blere tani ne florida per te biriin nje palo dembel dhe i paafte. Si ka mundesi ky peshkaqen i korruptuar i shpeton vetingut,me nje “fare” doreheqje??!!
    TURPI le te rendoje mbi qeverine rama ,qe na u mbur se na bente namin kunder KCK.

  11. Kapten Kuk says:

    Ore do bëheni njerëz ndonjë herë ju apo Jo. Gjithë kohën egërsira do të mbeteni. Merrni shembull nga kanguret dhe koalat e Australisë që u zbuten dhe u afruan me njerëzit. Se edhe ata u a kaluan në logjike.

  12. Arbër says:

    Klimax, be quiet! Pse nervozohesh? Eshte e thjeshte: eshte thirrja e gjakut.
    Ca te tjere, jane nen sindromin e Stokholmit.
    Prandaj, bisedo vetem me arbërit e paperzier!

    1. Vlleh dhe Serb jemi Vellezer Feje says:

      Arberit e Paperzier Jane Maloket e Miredites ???????? vdiqa loti Kokerr

    2. Panteri says:

      Mbylle gojen ti mer gabel neo grek.

      Nese nuk je ndonje gabel neo grek apo vlleh do jesh ndonje maloq apo ” tirans” kozmopolitan.

      Jo vllehu Kilmax, por as ti nuk e percakton dot kish eshte Arber e kush jo.

      Nuk ka lidhje kjo as me thirrjen e Gjakut dhe as me sindromen e Stockholmit.

      Shqiptaret ne Perandorine Osmane ishin nder popujt me te rendesishem dhe bashkesundues, aq aq sa zsvendesuan Dinastine e Osmanit per 70 vite me Qyprylinjte dhe krijuan Perandorite e tyre ne Ballkan dhe Lindje te Mesme.

      Dhe per Turqine kane dhene shume dhe per kete por edhe per ndikimin e madh ne Perandorine Osmane , Shqiptaret ne Turqi jane nder popujt me te reepektuar dhe nderuar.

  13. Dingo says:

    Pershendes 70% Turk te arabanias me nje mirmengjez dhe ju qifte Arabia nenat motrat dhe grate…

    1. Larisa says:

      Kurse ty dhe te tjereve si ty te qifshin te gjitha pickat e fusit ne bithe e gjithe Mongolia me kinez e indjan…. Bith shpuar!

  14. Panteri says:

    Ku eshte komenti im ketu?

    Pse censuroni komentet kur behet fjale per dingon?

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje