Letërsia shëlbuese në kohë virusi

Nga Esma Dodaj

Ditët tona janë ditë të shpejtësisë. Vrapojmë çdoherë, ngutemi për gjithçka. E gjithë koha na shkon në rendje e sipër sa kur më në fund në darkë, ulemi për prehjen e gjumit bujar, jemi prore të trishtuar, gati-gati të pikëlluar, sado mirë të na kenë shkuar angaritë e përditshme.

Kjo sepse humbasim në rrjedhën e vrulltë të punëve tona dhe nuk na mbeten veçse ca grimëçaste të praruara të hapave të ndalur. E ato segmente ne duhet t’i përpjestojmë për të dashurit tonë të zemrës e për veten tonë, për përmasën subtile brenda nesh, për shpirtin.

Ky i fundit është forca më imperialiste; pushton, pushtohet. Perandoria e tij i duket përherë e ngushtë, shtrihet më tej që “të sundojë” hapësira të reja, që të mund të mbushet plotësisht me frymë.

Për këtë mjafton të futesh qoftë edhe jo fizikisht, përmes stërkave të detit amësor e atësor, të detit të familjes, e të mundesh të shijosh dëshmitë e kopshteve të amshueshme që i dëshmojnë gjërat më të thjeshta: buzëqeshja e fëmijëve; lulet; yjet; qielli; hëna; kafshët; një kafe apo çaj përpara një pamjeje prej tabloje plot ngjyra; ushqimi i gatuar me dashuri; një lojë shah, letra apo domino; një lutje ndër vetvete apo pjesëmarrja në meshën e lumë të së dielës; një bisedë me miq të mirë; muzika; piktura; baleti; libri etj.

Iu qepesh si pulëbardhave dhe lëshon sytë edhe më tej pafundësisë se detit. E ndjen veten të ngashënjyer, të fortë, të përtërirë të lumtur.

Prandaj miqtë e mi këtë kohë që na duhet ta kalojmë brenda, ta shijojmë të përthyer në këtë spektër.

Ta vlerësojmë, ta çmojmë, se e kemi kërkuar e se kemi gjetur. Nuk është dënim. Besomëni që mamatë tuaja bëjnë kafe më të mira se ekspresi, divanet janë më të rehatshëm se karriget e klubeve, ushqimi i restoranteve nuk krahasohet me atë të shtëpisë dhe foleza jonë e ngrohtë ka oaze të vogla mrekullish.

Një prej tyre, fort i dashur për mua është të lexuarit. Është mënyrë shumë e mirë edhe për ju për ta kaluar kohën, thënë më mirë për ta mbushur me gjëra që vlejnë e që na dhurojnë dhe kënaqësi estetike. Për të pësuar katarsën aq të nevojshme për qeniet njerëzore.

Sikur nga një tregim, nga një poezi, nga një prozë poetike, të cilat nuk i marrin hua shumë Mbretit Kronos.

Unë besoj se letërsia e shpëton njeriun, sepse, përpos higjienës vetjake, për të cilën e kemi shtuar vigjilencën, ka një higjienë shpirtërore për të cilën nuk kujdesemi fare. Kësisoj bëhemi njerëz idhnakë, smirëzinj, të panginjur nga asgjë, të zbrazët.

Arti padyshim na nxjerr nga kjo boshësi e ftohtë. Ai na mundëson të njohim/ rinjohim veten e tjetrin, të zbulojmë e të kultivojmë pasionet tona, ta duam dijen se ajo është drita që mposht çdo verbëri, ta duam jetën e ta jetojmë atë me guxim, me pasion, me dashuri.

Ndre Mjedja është njëri prej poetëve më të dashur për mua. Në fakt do të doja që ju të gjithë të lexonit prej tij “Andrra e jetës” por meqënëse është pak e gjatë, zgjodha një poezi me titull stinën në të cilën sapo kemi hyrë e që duket sikur s’po mundemi t’i gëzohemi. Ne s’do rrim’ ndej’ aq sa t’mykemi, ne s’do rrim’ ndej’ tû prít me ú mýk. Përkundrazi do të rinovojmë energjitë tona, do të kthjellohemi, do të rigjenerojmë fuqitë tona dhe do t’i rikthehemi daljeve, vrapit tonë, punëve tona, takimeve, gjithë veprimtarive e aktiviteteve të mundshme.

Sot nuk po zgjatem me një koment mbi poezinë meqë është edhe prezantimi i kësaj pune të frytshme që mund të bëjmë bashkë.

Në vijimësi do t’ju paraqes copëza të tjera që të bashkëndajmë leximet tona, të ndërkëmbejmë përjetimet tona mbi to, gjerë, gjatë e shtruar. Kohë kemi me tepri apo jo?

Nëse ju do ta ndjeni të nevojshme mund t’ju jap ndonjë çelës leximi, ndonjë menyrë qasjeje ndaj materialeve që do përzgjedhim, bazuar në përvojën time personale të leximit që sigurisht gërshetohet dhe me studimet e mia universitare.

Së fundmi ju uroj të gjithëve të mbeteni me shëndet, të kujdeseni për veten e për kë të mundni dhe ta shijoni këtë kohë që e kemi të gjithën për vete e për të dashurit tonë.

Me shumë dashuri, Esma.

Préndvéra – Ndre Mjedja

Jeni lodhë, dallëndysha t’shkreta,

Jé molis’i ziu bylbyl;

Ah! pushoni n’streh’ kû u gjeta,

Pushò n’kopshtë te njaj zymyl.

Mbî krahë t’uej prei dhenash tjera

Ju prêndvéren na prûet këtej;

Shlodhn’ju prá, dallëndysha t’mjera,

Rri, bylbyl, n’lulzim qi kthej.

Se qe’j prrue prei malit ulet

E t’tanë fushës ushqim i nep;

E nen borë po shperthejn’ lulet

Porsì fëmië qi zblohen n’djep.

Fllad i lét me vapë dashtnijet

Puthî pémen gêmb per gêmb;

U zgjue pêma, e qe prei shijet

Buloj mbarë neper kopshtë t’êm.

Ndej’ brîë votres nieri myket:

Vrapó, búlk, kû puna t’thrret;

Tui vrue fushen kau berlyket,

Lyp’ m’u vûe per lavrë t’vet.

Spitali Ushtarak vihet në gatishmëri për të prekurit nga koronavirusi

13:13 Sociale

Mesazhi i Pandeli Majkos: Nuk është çështje ditësh, mos dil, mos lëviz. Rikthe e zbato këshillat e shkollës fillore

12:43 Sociale

Gazetari shqiptar në Itali: Njerëzit po vdesin të izoluar në dhomat e spitalit pa askënd pranë për një përqafimin të fundit

11:39 Sociale

Shkon në 38 numri i të prekurve nga koronavirusi në Shqipëri

11:05 Sociale

Ditën e Verës, Ambasada e SHBA: Pasi kjo periudhë e vështirë të kalojë, ne do ta mirëpresim verën me krahë dhe zemra të hapura

10:58 Sociale

Vitamina C, mjekët italianë rrëzojnë “mitin” për mbrojtjen nga koronavirusi

10:39 Sociale

Rrëfehet mbesa e viktimës së parë nga COVID-19: Zoti na sprovoi!

10:30 Sociale

Koronavirusi, mjeku Kalo: Vetëndërgjegjësimi për rreziqet individuale dhe kolektive, kyç për të fituar betejën

10:16 Sociale

Mjeku Pëllumb Pipero për koronavirusin: Në rastin më të mirë do zgjasë 4 muaj, tani po shohim vetëm majën e ajsbergut

09:28 Sociale

FOTOT e frikshme: Tirana kthehet në një qytet fantazëm

08:57 Sociale