Te fundit
DOSJA: Ndjekja dhe burgosja e Maks Velos nga Sigurimi i Shtetit
7 Maj 2020, 20:57Sociale
TEMA
Sot u nda nga jeta inxhinier Maks Velo, ish i dënuar politik nga regjimi komunist. Në përkujtim të tij, një përmbledhje e shkurtër e jetës dhe persekutimit, nxjerrë nga dosjet formulare dhe hetimore-gjyqësore. Maks Velo u lind më 31.8.1935 në Paris.
Arsimin 7-vjeçar dhe dy klasë të mesme i mbaroi në Korçë. Në vitin 1950 familja e tij vendoset në Tiranë. Më 1957 mbaroi Institutin Politeknik të Tiranës, dega inxhinieri ndërtimi. Fillon punë për pak kohë në Institutin e Shkencave. Pastaj punon me hope në komunalen e Durrësit dhe ndërmarrjen e gjelbërimit në Tiranë.
Më pas inxhinier ndërtimi në Komitetin Ekzekutiv të Rrethit Tiranë për të përfunduar inxhinier arkitekt në kooperativën e bashkuar Ndroq (qarkulluar si “lidhje” e Fadil Paçramit) për punimet e ujësjellësit të atyshëm. Në vitin 1973 kishte qenë i ndjekur nga Sigurimi, por dosja ishte mbyllur dhe asgjësuar, pasi nuk ishin provuar të dhënat. Maksi ushtronte pikturën në kohën e lirë të tij.
-Më 3.2.1975 punëtori operativ Ropi Postoli, me miratim të shefit të Seksionit të 5-të në Drejtorinë e Punëve të Brendshme Tiranë, Ilo Noti, vendosi marrjen në përpunim paraprak të Maks Velos, sepse ishte i “apasionuar pas artit borgjezo-revizionist-abstraksionit e surrealist”, “i dhënë pas modës”, etj. Nga të dhënat e agjentit “Energjiku” dilte se ishte shprehur për zëvendësimin e udhëheqjes së vendit. Në mars 1975, ai suvejohet, duke u shënuar objekti “Stilografi”.
-Më 4.8.1975 ngrihet në përpunim aktiv 2A, sërish me firmat e dy operativëve të sipërthënë dhe me miratimin e zëvendësdrejtorit Kadri Gojashi. Në drejtim të Maksit u drejtua bashkëpunëtori “Plani”, i cili vinte nga radhët e piktorëve. Në fillim të vitit 1976 hyn në lidhje bashkëpunëtori “Semani”, i cili sjell raporte mbi bisedat me Maksin, i cili vazhdonte të punonte në Ndroq. Operativi Ropi Postoli, me miratimin e zëvendësdrejtorit të Punëve të Brendshme të Tiranës, Filat Milaj, përgatit një vijë sjelljeje për “Semanin”, me qëllime provokimi.
-Më 10.7.1976 me propozim të operativit Ropi Postoli dhe miratim të drejtorit Nusret Dautaj, vendoset demaskimi i Maks Velos. Thuhej se ai implikohej nga i dënuari Edison Gjergo dhe gjatë procesit të rekrutimit të agjentit “Energjiku”, etj. Demaskimi do të bëhej nëpërmjet Komitetit të PPSH-së së Rajonit nr.4 Tiranë para kolektivit të kooperativës së Ndroqit. Ky demaskim u realizua dy ditë më pas.
Në përfundim, kooperativistët vendosën që Velo të mos punonte më inxhinier, por të shkonte punëtor në sektorin e Pezës të kooperativës së bashkuar të Ndroqit. Pas kësaj u vendos të ulej në kategorinë 2B e të kihej në vëmendje nga operativi Aleksandër Thana, për t’i kaluar më pas Besnik Shehut. Një vit më pas, përpunimi rifillon nga operativi Piro Katro dhe agjentin “Semani”.
-Më 23.7.1977 me propozim të operativit Besnik Shehu, shefit të Seksionit të 5-të Piro Katro dhe me miratim të drejtorit të Drejtorisë së Punëve të Brendshme Tiranë, Nusret Dautaj u miratua plani i masave për ndjekjeje në 2A.
Maks Velo u arrestua më 14.10.1978. Gjashtë ditë më vonë, DPB Tiranë përpiloi planin hetimor-agjenturial operativ për të. Hetimi synonte zhvillimin e një hetuesie intensive për t’i kërkuar se kur kishte filluar të pikturonte në kundërshtim me normat e realizmit socialist, si dhe me sa persona kish zhvilluar agjitacion e propagandë.
Me vendimin nr.141, datë 17.4.1979 Gjykata e Rrethit Tiranë, e deklaroi fajtor në bazë të nenit 55 të Kodit Penal dhe e dënoi me 10 vjet burgim dhe me konfiskimin e pikturave, punimeve në dru e metal, si dhe revistat e huaja. U la në fuqi me vendimin nr.139, datë 10.5.1979 të Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë.
Midis të tjerash, në vendim thuhej: “U vërtetua se i pandehuri Maks Velo, nën ndikimin e rrymave të huaja reaksionare në art si ekspresionizmi, posekspresionizmi, formalizmi, kubizmi, frojdizmi, etj, rryma këto të përfaqësuara nga Gogen, Modilian, Brek, Pikaso, Frojdi, etj, ka bërë punime në pikturë, vizatime, bakër, etj, të cilat përshkrohen tërësisht nga këto rryma, duke iu kundërvënë kështu metodës së realizmit socialist.
Punimet e bëra nga i pandehuri…janë të shkëputura nga jeta, nga problemet që e preokupojnë vendin tonë, nga heroizmi e fryma luftarake, optimizmi dhe vrulli revolucionar i masave tona punonjëse për ndërtimin e socializmit në vendin tonë, në kundërshtim me ideologjinë marksiste-leniniste e mësimet e partisë dhe të shokut Enver, në kundërshtim me metodën tonë të artit të realizmit socialist, me karakterin kombëtar dhe frymën popullore, me partishmërinë proletare dhe karakterin klasor si tipar themelor i artit tonë revolucionar”.
Maks Velo u lirua nga Reparti nr.303 Spaç më 13.1.1986. Ai u ndoq nga Sigurimi edhe pas daljes nga burgu.(Kastriot Dervishi)
16 komente në “DOSJA: Ndjekja dhe burgosja e Maks Velos nga Sigurimi i Shtetit”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Shume piktore te asaj kohe, qe me aq zell perkthenin fytyrat e krimineleve gjakpires komuniste me penelata ne telajo, kane qenë spiune e te drejtuar nga Sigurimsat. DIsa pa ndonje deshire te madhe. Refuzimi per te spiunuar nje koleg ishte perkthimi ne leter per te shkuar ne Burg, Spaç apo Burrel. Atje sadistet groposnin mendjet e lira shqiptare dhe linin mbrapa nje brez te zymtë. Prandaj ato pseudonimet Energjiku, Plani, Semani eshte mire t’ia dime se kujt i perkasin dhe te denohen. Por ajo dite, fatkeqsisht s’vjen dot.
Anton – Artikullshkruesi i referohet dosjes sic eshte zyrtare. Me emra e mbiemra e me histori i ka dhene vete Maksi ne librin e tij ” Jete Paralele” ……
Uaaaa,sa te persekutuar paska pas ky vend?????Po’ ne si nuk na gjeti gje mor amani!!!!.Sa para paska per te paguar keta de
shmitaret.Nuk u mbarokan leket e vjedhura ketij populli vetem per te nxjere inatin e zogisteve si Brenda dhe jashte vendita.
Rrofte deshmiparaja qe te. hap gojen.
Shkrim i kopsitur me emra real….. A i ka lexuar keto qelbesira QORRI qe sot qe Maksi u shua QORRI hedh balte mbi kete personalitet qe gjithmone fliste troc dhe pa ju dredhur qelpiku.
Hahaha. Denohet tjetri sepse:”Ka vepruar ne kundershtim me mendimet e shokut Enver dhe metoden e realizmit docislist”. U dhjefshi me Enverin, komunizmin dhe realizmin socialist.
Ku e kuptonin keta injorante si ky Rropi me shoke artin e Maks Velos, kane qene vite te veshtira qe te shikonin sa te gjera i ke pantallonat dhe sa te dhata i ke floket dhe basetat….
Ky brez qe eshte sot as qe i mendon e i beson dot.
@Anton…
Aty e ke Kastriot Dervishin. Ai ka vjedhur gjithe dosjet e arkivit te MPB. Jepi dicka dhe ti thote te gjitha.
Cfare kohesh muti qe kane qene, te denonin se doje te ishe artist sipas deshires. Per Zotin, Loqendari Enver ka qene nje kokerr zagari qe mos i gjete paqe shpirti mutit marksist-leninist-komunist beqir.
Beji dhe tani Artist sipas deshires ti ???
Po perpara se te besh Art duhet te Hash e te Push. Shko luaj kembet qe te hane dhembet thote populli. Dhe Kur Ska puna nuk Mund te tallesh bythen e te Besh Art sipas deshires ti ????
Se ashtu ske asnje deshire.
Te tjeret punonin e ndertonin e ruani kufijte keta Artistetet kishin Lind per cef.
Nese e ke deshire aq te madhe Pastaj Pa punu Ska gje. Ose ve vertete ” b… dhe kembet ne Pune” ti ????
Katunar pa opinge te gjithe. Morracak qe se dini ku hanin Mut te paret tuj.
Doni me Bo Art sipas deshires Ju. Llum.
Shko Puno njehere e nxir vete me Pune te ndershme buken e gojes ti ??? Pa koqe e Pa vertebra fare
Po koqe loqe qe nga maja e flokeve e deri te gishtat e kembeve
Po mire o ti Verdi, kur shkruaje ti opera, a i shkruaje sipas deshires?????????? Kush e ruante kufirin atehere??????????
Cfare pune te ndershme beje ti kur shkruaje operat???????? Apo i vije verdalle Xhuzepines me ndershmeri maximale????????
Leji vertebrat e koqet e loqei ti mer hale muti. Arti qe eshte art o behet sipas deshires, o nuk behet fare or kellire enveriste. I gjithe i ashtuquajturi art i asaj kohe eshte per t’u hedhur ne plehra. Dhe artistet nuk kane lind per cef (ke dashur te thuash qef, po edhe shqip nuk ditke tamam mor mut). Artistet, kujt i ka dhene Zoti talent, nuk kane nevoje per Enver Hoxhen te hane buke, kurse kur Enver Hoxha dont t’i lepinin bythen edhe ai qe nuk ishte artist behej artist koti se keshtu i binte qylit. A more vesh ti o Verdi??????
Kush e ka jetuar ate periudhe te eger diktatoriale e trishton vetem riperteritja e kujteses, banonim 200m large bllokut dhe ajo zone ishte plot me keta personazhe…..prandaj dhe morrem arratine pa kethyer koken mbrapa e pa menduar se c’na priste ketej nga ana tjeter….trishtim, vetem trishtim te sjellin keto ngjarje.
Periudhe e Keqe ,e trishtur.Po njelloj ka ndodhur ne te gjitha vendet ish-komuniste ,duke filluar nga Bashkimi Sovjetik dhe me rradhe ….. Sali Krimineli ka qene pjesemarres i zellshem ne kete periudhe dhe vazhdoi krimet e tij dhe gjate te Ahtuquajtures Demokraci .Po Asnje gjemb nuk i ka hyre ketij Delenxhiu.
Flitet e perflitet ,,te gjithe Kriminelet e kohes se vjeter apo te kohes se sotme.
Kane bere dhe bejne nje Jete lluksize..
Keta qe vdiqen ,normal vdiqen me nderin me te madhe .Por keta nje pjese ,me Siguri kane Lene dhe pasarshes..te cilet mezi konkurojne cfare pasurie Kane lene per te lepire ndonje kocke .
Dhe aty Kriminelave qe duhet tju zblulohen varret dhe tju ha mbushin me zhavore ,,keta flene gjume ..
Turp qe Kriminelet perseri jetojne te qehte,te gjallur apo te vdekur..
@ comentues ! Po si cdo dite ne cdo artikull do dali dikush te thote po ku i mori, po ku i vodhi etj. Ato qe lexojne e kane te ditur qe sot studiues te brezit pas 90 jane Dashnor Kaloci, Kastriot Dervishi, Auron Tare, Artan Lame, .Jane prezent ne media e Tv edhe kur kane kundershtime me njeri tjetrin jane komod ! Sot ne cdo arkiv me perjashtim te arkivit te SHISH ai qe ka kohe, durim ,e mendje studion pa asnje pengese. Nuk ka me sekrete, sekreti i fundit i madh ishte letra qe Mehmeti kishte shkruar perpara vdekjes. Kaluan 25 vite dhe u publikua.
Ndersa per Max Velon jua thashe lexoni : jete paralele’ i kini me emra,…….tung
Justifikimi,se leshtu ka ndodhur kudo ne vendet e lindjes ,nuk i heq asgje perndjekies qe u eshte bere njerezve ne ate kohe.Kudo ka dallime ne format e ushtrimit te dhunes.E keqia eshte se ne edhe sot vazhdojme me te njejtat metoda.Nuk te fusim ne burg per fjale por, te leme rrugeve pa buke.Ata,qe dje ishin te zellshe per diktaturen ,sot jane po aq te zellshem per”demotakercita”.
Ky paska qene budalla fare.
Ose budalla dhe naiv ose agjent i sherbimet te fshehte franceze dhe nese ishte keshtu, Ju be mire atehere.
Dinte ligjet ne fuqi.
Vitet 60 – 68.
Prishja me rusin dhe me 1968 dalja nga traktati i Varshaves (pasi me 1968 tanket e ketij pakti ushtarake pushtuan Cekosllovakine) e Kishin Vene Shqiperine ne kufijte e nje reziku dhe pushtimi teper real nga ky bllok ushtarak.
Dhe sic tregon vete velua me penen e robellit
http://www.gazetatema.net/2020/05/08/rrefimi-i-maks-velos-si-doja-te-arratisesha-me-not-nga-korfuzi-momenti-me-i-paharruar-kur-me-vodhen-pantallonat-ne-burg/
Cfare bente maxi, gilivili.
Ushtria e mobilizuar gadishmeri nivelit me te larte. Ne Tirane Nate per Nate beheshin Alarme ajrore dhe ishim te detyruar te shkonim ne bodrume ose ne Kat te pare te ndertesave. Penxheret i kishim te mbuluara me batanije qe mos dukej Drita jashte.
Kemi qene te vegjel Po keto ngjarje nuk i harroj qe Kur degjohej sirena dhe gjyshja zinte penxheret me batanije dhe Pastaj vrap te zbrisnm shkallet.
Maxi takonte francezen.
Qe nga 1960 kontaktonte francezen ne fjale dhe me pas 1968 ajo erdhi vete ne Shqiperi dhe Maxi e takoi dhe morri dyshekun dhe U perpoq te arratisej.
Ja te gjitha keto i ka ditur dikush sidomos e shoqja.
Kush eshte ajo grua qe nuk eshte xheloze per marredheniet e burrit te saj me nje femer tjeter.
Dhe e ka spiunu.
Si mendoni ISH i zgjuar maxi me keto veprime.
Shume e paskan duru.
1968 kulmi i luftes ftohte Maxi U merrte me nje shtetase te huaj.
Pse? Ate e dinte vetem ai.
Ato qe tregohen tani poshte e larte…. Nuk i mbushin mendjen njeriu vetem “antikomunistave”
Ai e thote vete qe veproi kunder cdo ligjin ne fuqi dhe situates se krijuar.
Sikur vinte nga hena.
Tamam Si kadareja. Hyri e Doli ne France.
Po Kur i thane do vish ne France e sdo kthehesh me…
Artist Si maxi
Dhe spushon se beri hamham.
Po kadareja moshatar i maxit qe dhe eshte i qut.
Ky Maxi paska qene budalla leshko.
Te me falin lexuesit.