FOTOT historike: 30 vite më parë, ndeshja që nisi shkatërrimin e Jugosllavisë

12 Maj 2020, 10:46Sport TEMA
FOTOT historike: 30 vite më parë, ndeshja që nisi

Këtë 13 maj bëhen plot 30 vjet nga ndeshja ndoshta më e famshme që nuk është luajtur ndonjëherë. Ajo derbi e futbollit jugosllav mes Dinamos së Zagrepit dhe Cërvena Zvezdës është vlerësuar nga CNN mes pesë ndeshjeve të futbollit që kanë ndryshuar botën. Të tjerë e kanë cilësuar si shkrepsen që i vuri zjarrin shkatërrimit të Jugosllavisë. Dhë për habi ajo ndeshje e 13 majit 1990 që nuk arriti të luhej kurrë, do të mabhet mend edhe sot tre dekada më pas shumë më tepër se plot të tjera me shumë gola dhe emocione.

Ishte koha kur fërkimet etnike në Jugosllavi kishin nisur, kur kroatët dhe serbët ishin në gjendje tensioni mes tyre dhe një situatë e tillë do të shprehej më shumë se kudo tjetër në shkallët e stadiumit, ku tifozët nacionalistë të Cërvena Zvezdës, të ashtuquajturit “Delije”, kishin zbarkuar në kryeqytetin kroat për të nxitur trazira.

Pjesë e ekipit të Dinamos ishte atëherë edhe futbollisti shqiptar Kujtim Shala që e ka kujtuar atë kështu për gazetën Koha Ditore: “Ajo ndeshje që nuk u luajt asnjëherë ishte fillimi i fundit të Jugosllavisë. Është historike pasi ‘Delije’ të ndihmuar nga policia morën pjesë në shkeljen e krenarisë kroate. Sinqerisht edhe para hyrjes në stadium kam ndier që ajo ndeshje nuk do të luhet, pasi trazirat kanë nisur shumë më herët dhe është ndier tensioni”.

Por, nga ajo përplasje e paharueshme më shumë politike sesa sportive ka mbetur në memorie një klishe. Fotoja (lart) e futbollistit me famë botërore, Zvonimir Boban duke goditur me shkelm një polic.

Polici i cili u qëllua nga Boban quhet Refik Ahmetoviq. Ai sot është bërë një personazh i njohur dhe ka dhënë shumë intervista për këtë ngjarje.

“Unë mund ta kisha vrarë Bobanin” ka treguar ai për gazetën kroate Sportske Novosti. “Më ka sulmuar në vendin e punës. Josip Kuzhe (më vonë ish-trajner i kombëtares shqiptare) e ka shpëtuar duke e larguar nga unë. Ne kemi dashur të qetësojmë situatën, ndërsa Boban ka ftuar tifozët e Dinamos ‘Bad Blue Boys’ në terren. Ishte e përgatitur. Revolen e kam pasur të mbushur dhe kolegët më kanë thënë që të gjuaj, por nuk kam dashur. Po të vazhdonte ndeshja do të kishte të vdekur”.

Polici tashmë në pension, jeton në Ilijash, një vend në afërsi të Sarajevës në Bosnjë-Hercegovinë. Ai u bë një nga personazhet kryesore të asaj ndeshjeje për të ndezur gjakrat e së cilës plot tre mijë tifozë beogradas kishin marrë udhën drejt Zagrebit. Q para ndeshjes ata patën provokuar sherre dhe rrahje të shumta me tifozët vendas nëpër rrugët e qytetit. Por telashet e mëdha nisën kur tifozët nisën të hynin në stadium. Të udhëhequr nga krimineli Arkan, tifozët e Zvezdës nisën të shkatërrojnë tribunën, në tentim për të arritur tek vendas.

Ata prishënu rrethimin dhe sulmuan tifozët e Dinamos me stola dhe me thika. Ndërkohë tifozët e Dinamos thyen po ashtu rrethimin dhe u futën në fushë për të arritur drejt serbëve. Aty ata u ndeshën me kundërshtimin e forcave të policisë. Pikërisht në këtë moment kapiteni i Dinamos, Boban, u doli në krahë bashkëqytatarëve të tij. Ai qëlloi mbi policin që Refik Ahmetoviq që po godiste një tifoz të Dinamos.

“Unë atë ndeshje nuk luaja se isha i dënuarj, por falënderoj Zotin që atëherë nuk isha në fushë. Ndonjëherë pyes veten se si do të reagoja nëse do të më godiste polici me shkop të gomës, ashtu si kishte abuzuar me Bobanin. Kam parë se si Boban, derisa ka shpëtuar tifozin tonë nga brutalitet i policisë. Ai u godit në kokë dhe shpinë. Natyrisht kam parë edhe goditjen e tij historike ndaj policit. Më pas kam dëgjuar se si polici për pak nuk ka qëlluar me armë Bobanin”, ka evokuar Kujtim Shala për Koha Ditore, atë episod historik të 13 majit 1990.

41 komente në “FOTOT historike: 30 vite më parë, ndeshja që nisi shkatërrimin e Jugosllavisë”

  1. I papami says:

    Njesoj sic u be ne beograd me skuadren tone, seriozisht duhen zhdukur serbet.

  2. Marku says:

    Kroacia trime e shkeli serbine fashiste me forcen e armeve ndersa sot po e shkele edhe ne garen per superioritet ushtarak .
    Ne te njejten kohe tirana zyrtare krenohet me carmatimin total qe I ka bere kombit shqipetare .
    Serbia eshte nje shtet artificialisht I krijuar nga gjenocidi dhe shperngulja etnike ndaj shqipetareve autoktone .

    1. beni says:

      Kush te ka mesur tuxhman fashisti apo Papa vojtila?

      1. meta says:

        ska rêndêsi se kush e ka mêsuar pêrderisa ja ka mêsuar tê vêrtetên

        1. beni says:

          E verteta eshte keshtu!
          Ne serbi ose bosnje,Po te Pan perjashta naten,te futni brend na shtepi !!!!!!!
          Ne kroaci te Len si qeni ??
          Kush eshte popull fashisti ne ket rast?

          1. meta says:

            mê tepêr fashist janê dhe kan qen kroatêt ama sllavêt serb janê flliqêsira

            1. beni says:

              Serbi Po te beri shok nuk te leshojn me, konfliktet Len ne mendjet e cdo kujt kujtesen,dhe ka popuj qe nuk kuptojn se perse behet lufta?gjermanet me fancezet Paten Konflikt ne dy luftrat,por ballkani nuk harin te kuptoje se jeta vazhdon edhe per gjeneratat qe do te vijn,ja ku Jan gjermanet e francezet,Miq me te mir nuk ka!

          2. Sanxhaku says:

            Popull fashist janë Serbët Edhe me keq, fashistët nuk vrisnin fëmij, gra shum edhe shtatëzan, nuk ja vrisnin fëmin para syve prindërve etj etj. Një ditë do ti paguajn e do çuditet gjithë universi. Rusët që ju kan pëzënë se ishit kafshë bsrbare nuk ju pranojnë.

            1. beni says:

              Ju katundaret e kosoves jeni ca raciste e nacionalist islamike nga me te poshtrit,e serbi Ju vjen hakut,se keshtu i Don mbushja drite,me vjen keq per nje pjes Kosovaresh te civilizuar,qe Jan ber viktima te ca flliqesirave islamikesh qe urejne Pa mase civilizimin e krishterimin!

  3. V.F.L.P says:

    Pa ekzagjirim,bota pa ortodoks “grek,serb,ruse”do ishte me e qete.

    1. zhaku i pamposhtur says:

      Nuk ma merr mëndja që ortodoksët ndryshojnë nga katolikët apo myslimanët. .ndryshon kultura ritet zakonet por humanizmi dhe atdhedashuria është vlerë e përbashkët qytetare ..pa ekzagjerim bota pa tutkunër si puna jote sigurisht që do të ishte shumë herë më e mirë ..

  4. ED TIRONCI says:

    ate ndeshje po e shifsha direkt tek tvt..televizioni i titogradit… e papame…bobanin e denun dhe smori pjese tek boterori qe u bo ne itali….ajo neshje tamom solli funin e jugosllavise…

  5. Pellazgos says:

    Kush eshte “Shqipetare” Afto-hthone zoti me conentin Mark,Ismail Beu,Frashellinjte,Hasanet,Abdullahet (Abdyl) Mahmutet *Mehmet) qe shkuan ne Stamboll dhe luftuan per Tur-qine apo Arvanitasit dhe Epirotet qe luftuan kunder tyre?
    Njeriu apo Patrioti (Patridha) dallohet nga tradhetaret,servilat,spiunet nga veprat,nga lufta e tij per Kombin.
    Prandaj mos shkruaj per dicka qe nuk ke capacitet te mjaftueshem te menduarit.
    Historia eshte e shkruar,ashtu sic eshte shkruar edhe kjo ndeshje midis vellezerve sllave te ardhur ne shekullin e 6te ne Ballkan te ndare dhe armiq nga Feja dhe interesat.
    Keto peson kur kujton se jeton vetem dhe pa ndihmen e atyre qe sakrifikuan.
    Fuqite e medha kane vetem interesa dhe mos u mbeshtetni kurre tek ata.

    1. 1.2.3. says:

      nje shqiptar i vertet mbeshtetet vetem ke 300€ e Janullit

    2. meta says:

      Po ti i ashtuquajtur peellazgosgrekos mos shtrembêro historin
      kemi dy rryma sllave tê ardhura nê gadishullin ilirik: rryma e parê êshtê sllavêt e bardhê dhe tê pêrzier me vendasit ilirê ( sot kêta e quajn vetên slloven dhe kroat dhe i takojnê klerit katolik) dhe mê vonê kemi rrymên e dytê dhe janê quajtur sllavê tê verdhê ( se ashtu i kan ndarê nê bazê tê fizionomis) qê sot i njohim si serbê/servê; crnagori/malazezê dhe si tê parêt janê pêrzier me ilirêt ( njê pjesê e madhe e kêtyre tê fundit u detyruan tê vendosê nê tokat jo pjellore qê sot njihet si Greqi)
      Tê parêt i civilizoi Roma kurse kêta tê dytêt Justiniani nê Konstandinopol
      pra nuk janê vllezêr dhe shabana e muhameta e gjoka (djokovic tenisieri i sotêm serb) kan qenê edhe serbêt lexo mirê historin
      Pra serbêt e parê ishin sllavê te verdhê nga stepat e Iranit e tê Afganistanit dhe kan ndryshu fizionomi me kalimin e kohês duke u pêrzier me fise ilire e gjermane dhe sllave tê bardhê

  6. Curro Jimenez says:

    Seriozisht? Po te mos ishin ata ortodokset qe ti nuk i do, sot zoteria jote do fliste turqisht rrjedhshem. Mos harro Kostandin Kristoforidhin mos harro ata qe dhane jeten per gjuhen shqipe, papa Kristo Negovanin, Petro Nini Luarasin di ndonje turqisht foles qe e ka bere kete?

    1. moni says:

      Ortodokset shqiptare ne serbi u bene shkie,me serbe se serbet,ne Maqedoni u bene maqedon ,ne greqi u bene me grek se greket,ne Shqiperi po shifet,me Janullen duan te marrin gjithe shqiperine dhe tja bashkojne Grekut.Keto jane orthodhosia qe lufton per shqiperi por pa shqiptare.ORTODHOKSIA=ISIS.

    2. meta says:

      Plotêsisht e vêrtetê Curro pêr nga feja/kleri ortodoksêt shqipêtarê dalin mê atêdhetarê se tê tjerêt ( sê paku ishin ) por sot kemi njê Greqi ortodokse e krijuar nga gjaku i arvanitêve dhe interesave pansllave Ruse e avantura gjermane e nê anên tjetêr Serbi e krijuar nga dinastia shqiptare e Karagjorgjêve ku njê % e madhe e serbêve tê sotêm kan gjene ortodokse shqipêtare?

      1. beni says:

        Ne kemi dashuri mes ortodoksis,Ju nuk e shifni njeri tjetrin dot me sy,Ska rendesi grek,serb,bullgare,rumun,Russ,Ukraine apo etjopian !
        A ke Par ne gjith Historiin ortodoksi te luftoj nje shtet me Kultur ortodokse ?

        1. Shkullaku Uturaku says:

          Po kemi pare Bullgaret kunder Grekeve. Do me idiot!!! Lexoni pastaj kuvendoni e komentoni. Lufteat jane bere per interesa ekonomike, feja eshte perdorur si fasade per te mashtruar masat truthare. Ju nxi bytha e zeze Erdaqanit te perhape islamin??? Jo por mes islamit fut ndikimin e vet.

    3. Andi says:

      Po Curro. Ka qene Sultan Abdyl Hamitin turqisht foles si sulltan qe dha urdher te krijohet alfabeti shqip ne 1908.Dhe Mit’hat Frasheri. Edhe te gjithe ato qe permende ti si: Petro Nini Luarasi ,Kostadin Kostoforidhi etj.Kane qene turqisht foles sepse kane qene shtetas Otoman.

  7. Klimax says:

    Cudi, por polici “brutal” ishte nje boshnjak mysliman.
    Jugosllavia si nje shtet federativ ne epoken e saj kishte anet pozitive dhe negative. Megjithate, askush nuk mund te mohoje se diktatura komuniste ne kete vend ishte shume me e bute dhe sigurisht nje vend me nje zhvillim me te larte ekonomik e liri me te shumta te njeriut se vendet e tjera komuniste te Lindjes.
    Sa per te tjerat, nacionalizem te mire nuk ka ashtu sic nuk ka komb te keq! Kudo ne cdo komb e cdo popull egzistojne njerezit e mire e te keqinj qe shpesh luajne rolin e fateve te vendit e te popujve te tyre, pozitivisht apo negativisht.

  8. beni says:

    Nje xhec duhet te kuptojn lexuesit,qe Kur vdiq Franjo tuxhman asnje udheheqs i Europes apo amerikes nuk ish ne varimin e ktij fashisti e ekstremist nacionalisti Kroat!
    Tito e njihte Mire prandaj e burgosi,ket dhe Alija izet begovic !
    Forca ushtarake e serbis,Po qe se kishte hyre ne Lüfte e kish shkelur me kembe Ter kroacine,por Politik per tu dhen fshatarve nje shanc ne kapitalizem,te Rindertonin shtepit e djegura,ashtu dhe ne bosnje apo kosove!
    Sistemet politike Jan nje piramide,ku Ju vjen fundi nje dite!

  9. Alban Dega says:

    KUSH E GJEN ?

    Kush e ka thene shprehjen profetike dhjet vjet para kesaj ngjarjeje dhe fillim it te fundit te ish – Jugosllavise:
    “ Jugosllavia eshte nje shtet i qepur keq nga Versaja. Ashtu sic u qep ashtu edhe do te shqepet edhe me keqazi shume shpejt.”

    1. beni says:

      Or Hale e Bill Clintonit edhe albania eshte sajes e Austro-ungaris e Interesave te saj Duke pas inflyencat e saj ne ballkan,ashtu sic deshi shkerdhatat Clinton!
      Te ka ber Hamdiu me ndonje amerikane!

      1. Alban Dega says:

        PYETJA IME ESHTE PER SHQIPTARET JO PER KOPILA TE SLLOBODAN MILLOSHEVICIT SI TI BENI KA..NDA… RI !

    2. beni says:

      Do ti trasmetoj Trump nje mesazh,posacerisht per ty, te te coj Coronavirus se je klysh i islamizmit dhe fanatik i Bill Clinton e Interesave antishqiptare,qe Ben rolin e patriotizmit islamik ne newjork!

      1. Ndoc Rroku nga Patoku says:

        Dergoja edhe nje kastravec zezaku 15 inch sateme por pa perzevativ!

      2. max says:

        O beni bytheqiri po ti interesat e cilit shqiptar i mbron?Ti jeton ne mesjete,me ate ortodoksine tende te qelbur.Gjithe,jo ortodokset per ty jane krijesa qe duhet zhdukur dhe posaqerisht muslimanet.Edhe Hitleri nuk do te pranonte per semundjen tende extreme qe ke.Shqiptaret e vertete moderrn nuk jetojne me fantazmat religjioze si puna jote!

  10. Trebca says:

    Jugosllavine e shkaterroi Kosova. Ajo qe dinamiti qe e shpertheu. Cdo koment ndryshe eshte i pavlere. Sikurse mbivleresimi i ndeshjes ne fjale. Protestat kosovare te fillimit te vitit 80, Trebca me greven historike mos i harroni kurre. Ato revolucionarizuan historine moderne te Ballkanit. Dhe nxoren ne pah vitalitetin e popullit te lashte shqiptar!

    1. moni says:

      Ortodokset shqiptare ne serbi u bene shkie,me serbe se serbet,ne Maqedoni u bene maqedon ,ne greqi u bene me grek se greket,ne Shqiperi po shifet,me Janullen duan te marrin gjithe shqiperine dhe tja bashkojne Grekut.Keto jane orthodhosia qe lufton per shqiperi por pa shqiptare.ORTODHOKSIA=ISIS.

  11. Alban Dega says:

    ???
    KUSH E GJEN ?

    Kush e ka thene shprehjen profetike gati dhjet vjet para kesaj ngjarjeje dhe fillimit te fundit te ish – Jugosllavise:
    “ Jugosllavia eshte nje shtet i qepur keq nga Versaja. Ashtu sic u qep ashtu edhe do te shqepet edhe me keqazi shume shpejt.”

  12. Tirana says:

    Serbet dhe kroatet jane nje popull, kane nje gjuhe. Eshte fatkeqesi e tyre qe e urrejne aq shume njeri tjetrin.

    1. beni says:

      Sllave te venecianizuar nga kisha katolike!

  13. Gerk qire says:

    O mut pel as kos Epiri eshte complete I shqiptareve Ju grekqiret jeni pakica ne ate vend ku jeni
    70 perqind Jane arvanitas Nese jeni shumice pse nuk pranoni minoritetet sic bej ne ne Shqiperi
    HANI NJE MUT TE MADH PO NUK U NGOPET HANI DY PLEHERA

  14. joel shkodra says:

    Me kete “ndeshje” apo pa kete “ndeshje” fundi i Jugosllavise do te vinte; ajo do te ndahej. Dhe u nda me shume dhimbje; bile akoma nuk ka mbaruar ndarja e vertete.

  15. toni says:

    Ore zoterinj pyetini njehere vellaznit tane kosovare kur ishin me mire tani apo kur ishin nen Jugosllavi dhe lerini llogjet te gjithe analista per cdo gje shkoni more pirdhuni loqe.

    1. beni says:

      Nen jugosllavi ishin te Lire te leviznin ne Ter boten!
      U be 30 vjet qe U izoluan teresisht,njelloj si shqiperia me Enver Hoxhen !!
      Ca catundare ne qeverin njeri iken e vjen hajduti tjetr,therasin e pellasin me serbet kurre nuk behen,keshtu thone ATE Kur kan pushtetit,me pas behen e komshinj, per Para e interes Ter popullin e pret ne bese!!!

  16. Konjak says:

    Zoteri ” Beni ” ; Formimi i shtetit shqipetar , nuk vjen si rezultat i deshirave apo interesave , te askujt tjeter , pervecse nje domosdoshmeri e nje populli autokton me nje gjuhe te vecant e shoqeruar me nje lufte te vazhdueshme nder shekuj .Politikat e dites , jane per konsum te ditor , historia eshte tjeter gje . Ajo mbeshtetet mbi dhjetra apo qindera mesazhe , te ardhura nga autore , vende e kohe te ndryshme . Nuk eshte ceshtja , se ne do te vendosim ndonje gje per te qene , por se paku , ata pak njerez qe na lexojne , te mos i zhgenjejme .

    1. beni says:

      Jam dakortt deri diku me ty,por nuk eshte teresisht gjuha qe bashkon popujt,eshte kultura,historia,traditat,Jan heronjte tane qe na mbajne bashke nje gjuhe flasin edhe Arabet por nuk behen kurre bashke?
      Diversiteti kulturor ne shqiperi eshte Thike me dy Prersee,Bile martohen se bashku per Para e pushtet!

  17. meta says:

    o toni e ti beni po jeni ju ne veti. po ju qenkeni më debila se disa qe thonë mirë e kem pas me sulltanin.
    O kalavesha ku ka okupator të mirë, o inoranta. Cfardo që kanë arritë shqipëtarët në Jugosllavi e kanë arritë duke sakrifiku me jetë.
    Ka me qindra mijëra të vrarë e të masakruar ( gjeneratë pas gjenerate ) nga formimi i Jugosl së parë 1918. Më shumë se 1 miliion të shpërngulur. Shpërngulja e fundit me marrëveshje ishte ajo në ’53-ën me Turqin. Për të cliruar pjesë të tjera të Jugosllavisë nga fashizmi gjatë Luftës së II-të botërore u dërguan 4500 të rinjë kosovarë ( nga mosha 16 vjeqë deri 21) por shkau apo serbi juaj i dashurë ( që ju e paraftyroni si të civilizuar dhe bjondë – të vetmit ju në Shqipëri në tërë botën që i përshkruani ashtu, haha bjond …, nuk di të qeshë apo të qashë) i masakroi në Tivarë. Ironi apo jo. Ironi e vërtet mu ashtu siq është kjo rracë shtazarake PRAVOSLAVAC orthodoxe. Ore ju të dy gjebra shqipëtarë ju lëndoni nga sindromi i Stokholmit. Kjo Jugosllavi i c’kombëtarizoi shqipëtarët në Mal të Zi, shqipëtarët bjond në Sanxhakë ( për ti bër racën sllavë serb që të duken më të bardhë siq bën me gjermanët në Vojvojdinë pas L së II-të Botërore) . 150 vjetë pasi larguan vendasit nga tokat e tyre për Turqi dhe zëvendsuan me krishterë ortodoksë arab, grekët e sotëm pan vetën e tyre në pasqyrë dhe u mërzitën se nuk dukeshin evropian. Dhe në vitet e ’90-ta dhe ’00 tentuan të martohen me ukrainas e rusë por këta të fundit shumë shpejtë e vërejten dhe nuk ran në grackë me rracën arabe.
    Shqipëtarët në Jugosl evoluan falë frikës së sllavëvee të bardhë nga sllavët e verdhë. Pra vetëm në vitet e 70-ta dhe 80-ta. Po të vazhdonte edhe një 10 vjeqar do merrnin rol vendimtarë dhe diktues në Jugosllavi.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje