DOKUMENTI i 1916: Kur komanda e trupave austro-hungareze në Cetinje, njoftonte çeljen e zyrave postare

Nga Armand Plaka

1916 – Komanda e trupave austro-hungareze në Cetinje, njofton (ri) çeljen e zyrave postare, të cilat do të duhej të ndiqnin udhëzimet e tyre, duke i ftuar banorët lokalë të shkruanin telegrame me gërma latine në gjuhen gjermane, atë hungareze ose atë kroate dmth sllave.

Dokumenti – i cili mban datën 10 maj 1916, i firmosur nga Komandanti i Trupave të Pushtimit, Gjenerali fon Veber – në përmasat e një posteri, ngjitej në mur në vende të dukshme në lagjet e Cetinjes ( asokohe banuar jo pak edhe nga shqiptarët), të Ulqinit e rrethinave dhe ishte hartuar edhe në shqip për banorët e krahinave shqiptare në Mal të Zi, si pjesë e njoftimeve permanente që Komanda e tyre nxirrte për popullsitë lokale.

Mali i Zi ishte dhe ura që lidhte territoret e vjetra të Perandorise Dualiste, (të cilat arrinin disa km në jug të Kotorrit, pranë Tivarit), dhe Shkodrës dmth Shqipërisë, në të cilën për arsye që tashmë dihen, ata u pritën më së shumti si çlirimtarë.

Vetëm pak km nga kryeqyteti malazez, ndodhej Shtabi dhe Komanda e Trupave Austro-Hungareze për Shqipërinë, udhëhequr nga Gjenerali Trollman i Lovçenit, titull që ai e mori pikërisht pas fitores së trupave perandorake mbi Malin e Zi, i cili kapitulloi pa kushte në janar 1916.

Shpallja gjithashtu u kujtonte banorëve se veç tarifës postare të mirëpërcaktuar, duhej të mbanin paraqysh se tekstet e mesazhet para se të niseshin për në destinacion, do t’i nënshtroheshin çensurës së detyrueshme të ushtrisë së Kajzerit.

DOSSIER/ Lidhje të fortë me gjakun “Ilir”, çfarë mbante të shkruar në unazë Pirrua i Epirit?

21:00 Dossier 1 koment

“Nënën e nxirrin nga burgu i Gjirokastrës dhe i ngarkonin një thes me kripë në kurriz, por rrugës, disa familje komuniste e bështynin dhe e…”/ Dëshmia e të birit të kapitenit të Zogut

11:42 Dossier

Dossier: Kurbani i fundit i Enver Hoxhës, si ja pastroi rrugën drejt pushtetit Ramiz Alisë. Pas eleminimit të Mehmet Shehut, pse propozoi Kadri Hazbiun si Kryeministër

09:00 Dossier

Letra e Enverit për Kremlinin: “Ambasadori juaj në Tiranë po mbledh informata në Durrës, Elbasan, etj., dhe i’u tha gjeneralëve tanë në Rinas, se…”/ Kontraditat mes dy partive

18:05 Dossier

Rrëfimi i ish-të dënuarit për shpërthimin e burgut të Fushë-Krujës: Si na i vranë 4 shokët e burgosur në kampin e Laçit që tentuan arratisjen. Komisari para viktimave tha…

16:02 Dossier

Gazeta franceze “Le Matin”: Kur Avni Rustemi shpjegonte në gjyqin e tij arsyen e vrasjes së Esat Pashës

14:49 Dossier

100 vjet nga vrasja e Esad Pashë Toptanit: Atentati në Paris

11:40 Dossier

Esat Pasha, korrespondentit të Messaggeros (1913): Do të ishte më mirë që Evropa të lejonte Shqipërinë t’i rregullojë vetë punët e saj të brendshme

10:10 Dossier

Kujtimet e ish-deputetit, që përgënjeshtroi italianët, se “shqiptarët i’u prenë veshët robërve”: Ja pse u ndez Lufta e Vlorës dhe kush e udhëhoqi

18:21 Dossier

Historia tragjike e familjes vlonjate, rrëfimi i së bijës: Babai im, ish-kryeministër dhe komandant i Luftës së Vlorës, në shenjë hakmarrje u vra nga italianët por u persekutua nga komunistët

19:35 Dossier