Në 18 qershor të vitit 1904 u shua Sami Frashëri, ideologu i madh i Rilindjes Kombëtare

18 Qershor 2020, 14:53Dossier TEMA

Më 18 qershor të vitit 1904 vdiq Sami Frashëri, poliglot, shkencëtar, mendimtar enciklopedist dhe kontribues i vyer, jo vetëm për kulturën shqiptare, por edhe atë turke. I njohur gjerësisht për botën si Shemsedin Sami, ai shkroi rreth 50 vepra në disa zhanre, si: studime shkencore, shkrime letrare e historike, publicistikë.

Samiu ishte ideologu kryesor i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, dijetar, shkrimtar dhe publicist, zotërues i disa gjuhëve të huaja si turqisht, italisht, frëngjisht, latinisht, greqishte e re dhe e vjetër, arabisht e persisht.

Drejtoi disa nga revistat e para në gjuhën shqipe “Drita” dhe pastaj “Dituria” (Stamboll, 1884-1885) ku shkroi një varg artikujsh. Hartoi librat “Abetare e gjuhës shqipe” (1886), “Shkronjtore e gjuhës shqipe” (Gramatika) dhe “Dheshkronjë” (Gjeografia, 1888).

Ai ka shkruar “Shqipëria ç’ka qenë, ç’është e ç’do të bëhet” botuar më 1889 në Bukuresht. Hartoi edhe një fjalor të gjuhës shqipe që mbeti i pabotuar, bashkë me një dorëshkrim – përmbledhje këngësh popullore shqiptare.

Është autor i fjalorit normativ të gjuhës turke (Kamus-i turki, 1901) me mbi 40 mijë fjalë e shprehje gjuhësore. Samiu është gjithashtu autor i disa fjalorëve dygjuhësh frëngjisht-turqisht, turqisht-frëngjisht dhe arabisht-turqisht. Ka shkruar edhe drama e romane në gjuhën turke. Vepra më e rëndësishme është “Besa”, botuar më 1875, dhe vënë në skenë në teatrin perandorak në Stamboll.

Ka qenë redaktor dhe kryeredaktor në disa gazeta “Sabah” (Mëngjesi, 1876) dhe “Hafta” (Java). Biblioteka e tij personale kishte 20 mijë vëllime. Vdiq në Stamboll më 1904, duke lënë në dorëshkrim 11 vepra, kryesisht nga fusha e gjuhësisë dhe letërsisë.

6 komente në “Në 18 qershor të vitit 1904 u shua Sami Frashëri, ideologu i madh i Rilindjes Kombëtare”

  1. Klimax says:

    Mbasi fituan cifliqe e tituj, mbasi ndihmuan me shume se kushdo forcimin e Perandorise dhe te identitetit osman, mbasi punuan si pionieret e pare te gjuhes turke dhe te nacionalizmit turk si komb, mbasi kuptuan se popujt e Ballkanit kishin shporrur Perandorine Otomane nga pjesa dermuese e territoreve te tyre dhe po pergatiteshin per sulmin final, tipa si Shemshedin Sami Beu u kujtuan se egzistonte edhe identiteti shqiptar, sigurisht per ta i ndryshem nga ai grek e sllav, por i te njejtit gjak me ate turk!!!!

    1. PUNTO says:

      MJERISHTE EE VERTETE

      MBASI PANE PERNADORIA E KAFSHES TURKE PO JEPTE SHQIPRT
      VRAPUAN TE FITOJNE OFIQE NE SHQIPERIN
      E LENE HALE TE BALLKANIT
      NGA BYRAZEERI I NXIRE SURRAT E SHPIRT TURK
      QE I PEDHUNOJ NENAT E MOTRAT !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

      DHE SOT PER IRONI TE SE VERTETES HESHTIN SHQIPTARET
      E CTE THONE BRE :
      GJYMA JANE SURRAT TRUQISH
      QE NGJAJNE ME SHUME ME KAFSHET SE NJERIUN !
      PASTAJ JANE NJI GJAKE -NJI MENTALITET -NJI RRACE S’MUNDET TA KUNDERSHTOJNE
      PERKUNDRASI :
      NE KOSOVE KOSOVARET VDESIN ME I SHKERDHY ME TURQ
      E KAN PER NDER ME JA MORR NE GOJ KRIMBIN E ZI TURKIT
      RRACE E PJERDHUR PER 500-VJET NJI BO HAJER KURR ME NE KTE JETE
      SE S’KA KUSH TA NDRYSHOJ STANIN E DHJER
      SHIKO SURRATIN E MERO BAZES ?
      I ARAB -IRAKIAN IRANIAN TURK – UNA FACIA UNA RRACA PUNTO

    2. ben says:

      Klimax-ke shume urrejtje per shqiptaret dhe kjo vjen nga i ashtuquajturi “kompleks inferioriteti” qe keni juve neo-greket ndaj rraces iliro-shqiptare.
      Ka shume shqiptare te shquar qe kane punuar dhe kontribuar ne prosperitetin e shume vendeve katolike. Sami Frasheri punoi dhe jetoi ne Turqi dhe respektohet ne ate vend per kontributin qe dha atje per kulturen turke. Aleksander Moisiu nderohet ne Gjermani e Austri per kontributin qe dha ne teatrin e atyre vendeve. Karl Gega ne Zvicer e Austri per ndertimin e hekurudhes se pare malore dhe per hapjen e tynelit me te gjat ne bote ne ate kohe. Heronjte e Revolucionit grek ishin qe te gjithe shqiptare dhe respektohen ne opinjonin e shendoshe grek per ate qe dhane per kete vend.
      Perfundimi: nuk gjykohen individed qe sollen progres ne nje vend nga emrat apo feja e tyre, por nga kontributi qe dhane per nje jete me te mire te komuniteteve ku jetuan. Vetem gomeret e nivelit tuaj mendojne ndryshe.

  2. Piro says:

    Cfare pret nga nje vend ku kultura e vetme eshte te kullosesh dhi e dele. Te nxjerr shkrimtar e filozof?

    1. TT says:

      Po ja kemi Atdheun tend Gruaqin qe Ben tzaziq dhe pita gyro,dhe deri me 1920 benin dhite kakerdhit ne acropolis. Vajti Lordi Elgin dhe e shpetoi se gabelet qe na hiqen sot Hellqener vetem dhisnin ne te.Sami Frasheri eshte nga fis I madh as ti dhe as gjithe soli yt nuk I afroheni tek kemba.me 1800 stambolli ishte qytet me 10 milione banore dhe kryeqytet perandorie 500 vjechare dhe jo katund si Athina,ne athine flitej vetem arvanitika dhe turqika,beri Otto nje pallat dhe ju mesoi dhe Katharevusa ellinika se deri athere shkruanin dhe flisnin gjuhen dhe shkronjat e qyryllos . Se Mos kujtoni se nuk I njohim gabelet e athines.Vellezerit Frasheri ishin dhe jane krenaria e Shqiperise dhe turqise … krenar dhe shqiptare me kulture dhe dije shume te larta…Shqiperine e bene Shqiptaret dhe jo Filiki Eteria as Ruset . Ne emer te kombit Shqiptar te qifshim pa dallim ,nenen ,gruan,vajzen,dhe sigurisht edhe nusen.Gelltitje te embel gabel i athines.

  3. turqit ja fusin grekut nga c´do lloj ane veten perjashtim pederasllekut ky esht zakon grek says:

    TT cfar ishte kjo fraza e fundit i fort je pak pornografik por e merituar per sojin qe mban ere po ku e gjete kete fraze mato evlati

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje