Te fundit
Nga këta të Jehovait që besojnë se “vetëm 144,000 shpirtra do shpëtojnë”, tek “të zgjedhurit” e tjerë (dhe roli i shtetit)
4 Korrik 2020, 09:56Blog
TEMA
Nga Fatos Tarifa
Nëse mësimi i disa njohurive mbi fenë, ose i historisë së feve kryesore do të futej në shkollat tona, si pjesë integrale e kurrikulave të tyre pedagogjike, ky vendim do të merrej përmes një procesi politik, që mund të ishte ose një ndërhyrje në legjislacionin ekzistues, ose një vendim i qeverisë, ose një referendum popullor.
Të tria këto forma vendimmarrjeje përfaqësojnë një proces politik, sepse shprehin një vullnet të caktuar. Por, në kushtet kur opinioni shoqëror është i polarizuar, është e dobishme dhe e domosdoshme që këtij procesi t’i paraprijë një debat i gjerë shoqëror (i cili tashmë ka nisur në media), por edhe një debat pedagogjik dhe akademik, në mënyrë që vendimi politik që do të merrej të ishte sa më i informuar, sa më i argumentuar dhe të kishte një mbështetje sa më të gjerë shoqërore.
Dilemat kryesore që kërkojnë zgjidhje të menduara mirë janë këto:
Së pari, çfarë do të duhej të përfshihej dhe çfarë e sa do të duhej të thuhej për subjektet që eventualisht do të zgjidheshin të bëhen pjesë e një lënde të tillë?
Së dyti, në cilën klasë, ose në ç’moshë do të ishte më e përshtatshme që nxënësit t’i merrnin këto njohuri?
Së treti, kujt i duhet besuar dhe lënë në dorë vendimarrja për këto çështje?
Së katërti, cilët do të duhej të ishin ata që do të hartonin një tekst bazë për një lëndë të tillë, ose më shumë se një tekst, nëse kjo do të gjykohej (nga kush) më e arsyeshme?
Së pesti, cilët mësues (dhe me ç’formim universitar) do të duhej të kualifikoheshin për ta dhënë një lëndë të tillë dhe si e nga kush do të bëhej kualifikimi i tyre?
Së fundmi, si do të sigurohej angazhimi dhe bashkëpunimi i prindërve në këtë debat dhe ç’do të ndodhte nëse një masë dërrmuese e prindërve, ose qoftë edhe një masë që nuk përbën shumicën e tyre, do e kundërshtonin idenë dhe projektin në fjalë?
Do të ishte e palejueshme nëse prindërit, grupi më i rëndësishëm i interesit në këtë çështje, neglizhoheshin duke u lënë jashtë këtij debati. Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut e OKB, miratuar në vitin 1948, në artikullin 26, pika 3, u njeh prindërve të drejtën “të zgjedhin llojin e arsimit që duhet t’u jepet fëmijëve të tyre”. Ne në asnjë mënyrë nuk mund ta injorojmë këtë të drejtë universale.
Të gjitha këto janë çështje shumë të rëndësishme dhe sensitive. Ato meritojnë një vemendje të jashtëzakonshme, që duket se ka munguar krejtësisht në debatet e bëra deri më sot.
E them që në krye se unë besoj se, historikisht, feja ka zhvilluar mjaft ide e parime morale të mira, të cilat kanë inkurajuar paqe e harmoni dhe, si të tilla, kanë qenë e janë të dobishme, ndaj edhe mund t’u bëhen të njohura nxënësve në shkollë. Veçse kjo gjithnjë duhet bërë në një kontekst historik e kulturor krahasues.
Por, a duhet t’u mësohen nxënësve edhe të vërteta mbi disa nga konceptet dhe idetë më të këqija e më kriminale që ka artikuluar feja? Koncepte e ide të tilla kanë nxitur e kanë shkaktuar shumë konflikte, urrejtje, dhunë, vuajtje dhe vdekje. Lista me ide të tilla do të ishte shumë e gjatë, por le të mjaftohem vetëm me disa shembuj.
Një prej këtyre koncepteve është ai i një “populli të zgjedhur” nga Zoti për t’u trajtuar në mënyrë të veçantë prej tij. Një koncept i tillë ndeshet në shumë fe dhe sekte fetare.
Libri i shenjtë i hebrenjve flet për një “popull të zgjedhur”, të cilëve Zoti u ka dhënë një “tokë të premtuar”, edhe pse ajo është e pushtuar nga popuj të tjerë. Sipas Testamentit të Ri, të zgjedhurit janë të krishterët. Kalvinistët, nga ana e tyre, besojnë se “të zgjedhurit e Zotit” janë ata vetë. Dëshmitarët e Jehovait besojnë se vetëm 144,000 shpirtrave nga radhët e tyre u është rezervuar një vend i veçantë në jetën e përtejme.
Në shumë kultura, pushteti i disa njerëzve ose familjeve sunduese, në dallim nga të tjerët, besohej (dhe ende besohet) se rridhte ose rrjedh drejtpërsëdrejti nga Zoti. Ky besim është shfrytëzuar për të kanë përdorur fenë për të legjitimuar sundimin e tyre.
Mendimtarë të shquar, si Reinhard Bendix, Carl Friedrich, Zbigniew Brzezinski e të tjerë kanë argumentuar se, si në monarkitë absolute europiane të shekujve 17-18-të, ashtu dhe në regjimet despotike orientale, si rregull, legjitimiteti mbështetej e mbështet në prejardhjen e gjakut, të sanksionuar në mënyrë hyjnore, si dhe në një farë identifikimi të sunduesit me perëndinë, si zot i universit.
Një tjetër koncept i rrezikshëm është ai mbi “heretikët”, “të pabesët”, ose “qafirët”, të cilët konsiderohen jo thjesht si njerëz që nuk i përkasin një komuniteti të dhënë fetar, por si njerëz pa moral e të rrezikshëm, që duhen konvertuar në fenë sunduese, ose duhen izoluar, duhen sunduar, madje edhe duhen vrarë në masë.
“Lufta e shenjtë” (“holy war”, ose “jihad”) është një tjetër koncept i rrezikshëm, i lidhur me dy të parët, që ka çuar në tragjedi të pafundme dhe në vdekjen e miliona njerëzve.
Po kështu, koncepti i “blasfemisë”, sipas të cilit disa ide janë të pandryshueshme, nuk mund të vihen në dyshim, nuk mund të kritikohen dhe as të debatohen, ka luajtur e vazhdon të luajë një rol shumë negativ në historinë e zhvillimit njerëzor, sidomos në historinë e shkencës. Miliona njerëz janë vrarë ose kanë vuajtur dënime nga më të rëndat për shkak se kanë guxuar të mendojnë e të veprojnë në kundërshtim me ide të tilla.
Koncepti i “ferrit” ka qenë e mbetet një ndër konceptet më të hershme, më themelore e më të dëmshme në historinë e feve të ndryshme, edhe pse ai ndryshon nga njëra fe te tjetra.
Ferri kuptohet ndryshe nga budistët, dhe krejt ndryshe nga të krishterët dhe nga muslimanët. Sidoqoftë, në të gjitha fetë, “ferri” përfytyrohet si një botë, ose si një jetë e përtejme, e mbushur me djaj, monstra, zjarre dhe tortura të përjetshme për të gjithë jobesimtarët dhe mëkatarët.
I lidhur ngushtë me konceptin e “ferrit” dhe si e kundërta e tij është koncepti i “parajsës”, i një jete të amshuar, të lumtur, të mbushur me ëngjëj dhe seks me virgjëresha, që u premtohet si shpërblim njerëzve të virtytshëm në këtë jetë tokësore. Përmes një koncepti të tillë, feja ka synuar ta mbajë vëmendjen e njerëzve larg problemeve të jetës së përditshme reale, t’i shndërrojë ata në qenie pasive, të verbër ndaj shkaqeve të vuajtjeve dhe mjerimit njerëzor, të përulura vullnetit të sundimtarëve.
I tillë është edhe koncepti mbi “vuajtjet në emër të së mirës”, çka nënkupton pranimin e vuajtjeve e të sakrificave njerëzore në emër të Zotit, sipas shembullit të Jezu Krishtit, që sakrifikoi jetën e vet “për të mirën e njerëzimit”.
Në Bibël tortura përmendet e legjitimohet në mjaft raste: herë si ndëshkim, herë si një test besnikërie dhe herë të tjera si vetëkënaqësi, si shenjë force, si korrigjim, si hakmarrje, si bindje ose si shpagim. Miliona të krishterë kanë provuar vuajtjet dhe torturat më të tmerrshme si pasojë e besimit në këtë ide dhe shumë të tjerë, në fetë e Lindjes e të Perëndimit, kanë përqafuar asketizmin dhe privimin e kënaqësive të jetës, të bindur se vuajtjet në jetën tokësore i afronin ata më pranë hyjnores.
Dhe ç’mund të thuhet për gjymtimin e organeve gjenitale. Shumë fise të lashta e praktikonin gjymtimin e tillë si një rit që gjoja shënon kalimin e djemve në rradhët e burrave të rritur (siç praktikohet edhe sot synetllëku në radhët e muslimanëve), ose si një rit që shënon kalimin e vajzave në rradhët e grave (siç praktikohet gjerësisht sot në shumë kultura muslimane prerja ose djegia e klitori dhe e buzëve të organit gjenital femëror).
Në ditët tona, çdo vit, rreth 2 milionë vajza i nënshtrohen, kundër vullnetit të tyre, një procedure të tillë çnjerëzore me pasoja të rënda.
Këto dhe shumë ide e praktika të tjera vijnë nga lashtësia e thellë, një epokë kur njerëzit sapo kishin dalë nga gjendja e barbarisë. Por a duhet që ne t’i informojmë e t’u japim njohuri nxënësve tanë mbi këto ide, që burojnë nga tekstet e shenjta dhe që kanë lënë gjurmë të thella e kanë shkaktuar krime monstruoze në historisë e njerëzimit, apo mos vallë nxënësve duhet t’u themi vetëm anët e mira e pozitive të fesë?
A nuk do të ishte kjo e ngjashme me çdo përpjekje historike për të fshehur të vërtetën në emër të një ideologjie ose bindjeje të caktuar? Me fjalë të tjera, a duhet që shkolla, si një agjent shumë i rëndësishëm socializues në shoqëri, të bëjë punën e fesë, duke u dhënë nxënësve njohuri mbi koncepte e praktika që nuk kanë asnjë lidhje me shkencën dhe me misionin e saj humanitar? A do i shërbente kjo frymës së tolerancës fetare që ekziston te ne?
Nxënësit e sotëm kanë nevojë për njohuri kulturore e teorike në shumë fusha, si dhe për shprehi praktike që nuk do i mbanin ata të lidhur shpirtërisht e mendërisht pas një të kaluare fetare që ata vetë, po t’u lihej të zgjidhnin (dhe ndoshta shumica e prindërve të tyre), nuk do t’i dëshironin.
Shkolla duhet të përçojë te nxënësit parimet humaniste dhe njohuritë shkencore, të kultivojë tek ata dyshimin metodologjik kartezian dhe aftësitë e të arsyetuarit racional kritik dhe jo t’ua ndrydhë këto aftësi përmes imponimit të “të vërtetave të amshume”. Nxënësve tanë u duhet mësuar ky parim i rëndësishëm, i formuluar nga matematicieni dhe filozofi i shquar anglez, William Clifford, në veprën e tij Etika e besimit (1887), se “është gjithnjë, kudo dhe për këdo gabim që diçka të besohet pa pasur fakte të mjaftueshme”.
Nëse morali kufizohet në disa porosi fetare dhe dija në disa tekste të shenjta, atëherë, sipas tij, jeta mendore dhe aftësitë kritike të çdonjërit nga ne do të kishin fare pak rëndësi.
Në ditët tona, në Shqipëri, nuk kërkon ndonjë kurajë të veçantë të thuash se beson në një fe të caktuar. Madje, “fetarizmi” është bërë një “sport” dhe një “xhaketë e modës” për shumë njerëz, përfshirë edhe mjaft politikanë dhe intelektualë. Sot kërkohet kurajë të thuash hapur se nuk beson në asnjë fe, pra se je skeptik, agnocist, jobesimtar, ose ateist. Këta të fundit menjëherë shpallen si “të pafe”, si marksistë ose si komunistë, edhe pse skepticizmi dhe ateizmi janë të paktën 2500 vite më të lashtë sesa markzismi e komunizmi.
Shkolla sonë, sidomos sot, në shekullin e 21-të, duhet të synojë të bëhet e të jetë një mburojë dhe një burim i fuqishëm i humanizmit racionalist, duke zhvilluar në shkallën më të lartë aftësitë epistemologjike të të rinjve. Ky ka qenë e duhet të mbetet misioni i saj. Le t’u japim, pra, nxënësve dhe të rinjve tanë mundësitë që mendjen e tyre ta ushqejnë e ta zhvillojnë si një republikë e lirë.(Botuar më 2016)
35 komente në “Nga këta të Jehovait që besojnë se “vetëm 144,000 shpirtra do shpëtojnë”, tek “të zgjedhurit” e tjerë (dhe roli i shtetit)”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Nje shkrim shume i dobet, i bazuar ne njohuri minimaliste te te gjithe feve/besimeve qe permend dhe mbi te gjitha arrogant duke imponuar fene e tij (Ateizmin) mbi fete e tjera. Po pse nuk u kape pak tek viktimat e ateizmit? Ke jetuar ne Shqiperi zotrote? A e di qe ka me teper vitkima ne bote nga ateizmi dhe komunizmi sesa cdo fe tjeter?
Shkrimi ka edhe shume gabime ne gjerat qe citohen si fakt. Rast tipik i “intelektualeve” qe nuk rrine dot pa folur edhe kur nuk kane njohurite e duhura ne fushen per te cilen flasin.
Njohuri te vakta ke ti i dashur qe e quan Ateismin fe…vete fjala Ateisem nenkupton mos besimin ne asnje fe. Une dhe ti apo shkruesi i artikullit jemi po njelloj Ateist, i vetmi ndryshim eshte se ne nuk besojme ne te gjitha fete qe nuk beson dhe ti plus 1 (fene tende) cilado qofte ajo. Je shume siperfaqsor kur i quan viktima te ateizmit dhe komunizmit, persona qe nuk besonin ka pasur para se komunizmi te lindte dhe madje ka plot ateiste qe jane anti komuniste. Komunizmi qe kishim ne shqiperi eshte njelloj si fete ku diktatori trajtohej si zot dhe fjala e tij nuk vihej ne dyshim. Te mos besosh (te jesh ateist) nuk ka asnje kod te shkruar si fete, dhe rrjedhimisht nuk thuhet te vriten kaq e kaq njerez. Nga ana tjeter e kuptoj dhe kte arsyetim prej jush sepse jeni aq te indoktrinuar dhe (te friksuar se mos ju rrezohet keshtjella e reres, besimi mbi te cilin keni ngritur tere strukturen e jetes) sa e shihni boten si vetja juaj, pra dhe tjetri duhet ta kete si ne mendoni ju, qe predikon vrasjen e atyre qe mendojne ndryshe.
Po e mbyll me vargjet e Lasgushit
“Nuk ka Zeus, as nuk ka zot,
Ferr, Lugat t’imagjinuar,
po ka popull të paditur,
popull q’ende s’është zgjuar.”
Emigrant, e kuptoj pse nje ateisti i iken truri kur dikush e quan fetar, sepse eshte gjeja qe urrejne dhe nuk e honepsin dot. Meqe ra fjala, as une nuk e honeps dot fene, besimi tek Zoti eshte tjeter gje. Sidoqofte, patjeter qe ti je fetar, feja jote eshte truri yt. Ti ke besim te verber tek aftesite e tua mendore mbi cdo reference tjeter. Ti beson verberisht se nuk ka Zot, se universi u “krijua” rastesisht, nderkohe qe ligjet e Termodinamikes, biologjise, kimise, etj, qe kundershtojne haptazi “krijimin” nga rastesia nuk kane asnje vlere per ty, sepse Zoti yt eshte mendja jote, dhe ti e adhuron ate, bie permbys para saj dhe nuk pranon dot asnje gje qe kundershton mendimin tend.
Keshtu qe patjeter qe je fetar, ne rastin me te mire je injorant, dmth nuk e di si apo nga u krijua gjithcka dhe i merr gjerat per te qene, pa fakte, thjesht me besim te verber. Kjo eshte feja. Ti je fetar, thjesht ke nje fe tjeter, ne te cilen nuk egziston mekati, pergjegjesia per veprimet e tua, morali, apo llogaridhenia. Ashtu si edhe autori, i cili nuk di te dalloje sektet nga Bibla, dhe i fut te gjitha ne nje thes, duke bere gafa skandaloze per gjera qe gjoja i mesoka Bibla, te njejten ben edhe ti, nderkohe qe me pak studim mund te mesosh qe mesimet e kulteve dhe sekteve bien ndesh me ato qe meson Bibla.
Nuk kam asnje frike per kalane time. Ajo eshte ndertuar mbi shkembin e epokave dhe nuk ka si te shembet. Shtete dhe Perandori jane munduar ta shkaterrojne, me persekutime, kufizime, luftra, perndekje, dhe ajo vazhdon te qendroje sepse eshte e verteta. Kalaja jote nga ana tjeter do thermohet ne nje cast te vetem, sapo te marre fund jeta jote e brishte fizike, dhe pastaj kur te dalesh para Zotit, do te shohim aftesite e tua per te debatur pse nuk ka Zot. Zoti t’i hapte syte para se te jete vone, per hatrin tend.
Ekzistencen e zotit teknikisht as ti e as une nuk mund te provojme dot kshuqe ne rastin me te mire te dy jemi Agnjoste. Ateismi eshte a beson apo jo? gnōsis – te dish, te njohesh eshte me e sakte ne kete rast. Si ti si une nuk kemi prova per ekzistencen apo mos ekzistencen e zotit kshuqe diferencen mes meje dhe teje e ben se ti beson ne mungese te provave ndersa une nuk besoj derisa te me kundershtohet me prova pikpamja ime dhe kjo ska lidhje fare me komunizmin te cilin e percmoj per ate qe ka bere ne Shqiperi. Ajo qe ti vuan ne fakt eshte ”Cognitive dissonance” kur ne prezencen e nje informacioni te ri qe hedh dyshim mbi bindjet e tij, nje person behet shurdh vetem per te mbajtur komfortin e tij te brendshem dhe kte se ben vetem ti po eshte dicka njerezore e nderlidhur me vet qenien tone. Njelloj si dhe fete e Antikitetit edhe feja qe ti beson eshte thjesht nje epoke tranzicioni, nje pjese e historise se njerezimit asgje me teper, mbase jo sa te jemi gjalle une apo ti por me kalimin e brezave edhe ajo do te vanitet kjo fjale perhapjes dhe aksesit qe sot shumekush ka mbi informacionin. Nese mosha e tokes eshte 4.500.000.000 vite dhe feja jote ka ekzistuar per pjesen me te mire te 2000 prej tyreve kjo perben vetem 0.00000000044 % te saj. Kshuqe persa me perket eshte si nje gote uje ne oqean. Njesoj sic kaluam nga mesjeta ne modernizem, do te duhen disa gjenerata ose dhjetra dhe feja do vanitet sic ka nisur te beje ne shume vende. Me vone per te do te shkruhet ne librat e historise se nje pjese e kultures qe shoqeroi njerezimin nga ky vit ne kte vit kaq.
Persa i perket vdekjes une skam frike prej saj, le te bejne gosti krimbat me trupin tim kur te vij ajo dite, le ti shkoje energji planetit gjith masa ime biologjike. Nese nje njeri nuk ekziston para se te lindi ai nuk ka arsye te ekzistoje pas vdekjes. Kjo i jep dhe qellim jetes, vete fakti qe ajo ka nje fillim dhe nje fund.
Dhe per ligjet e Termodinamikes….etj qe i hedh ne valle si nje qe hajt se po them dy gjera te zgjuara nuk ka shkencar/astrofizikant/biolog etj qe sot thot se universin e krijoi zoti. Universi ska asnje detyrim perkrah teje qe te ket sens per ty. Ai thjesht eshte te pelqen apo ste pelqen ty.
Te mira e gezime.
Mendoj njesoj si ty. Po injorantet kujtojne se ateizmi eshte shpikje e koheve te fundit. Nuk e dine te ngratet se qysh para 2500 vjeteve Demokriti, ai qe “shpiku” atomin, thoshte se bota u krijua nga rastesia dhe jo nga perendite. Dmth nuk ka nje projekt inteligjent ne baze te krijimit te universit.
Dhe dojabte te pergezoja gjithashtu per nivelin e larte te shkrimit te gjuhes shqipe ne komentin tend. Eshte kenaqesi te shohesh mendime te qarta te shprehura kaq mire e paster. Pasipo behet gjithnje e me e rralle rastisja ne shqipe korrekte kohet e fundit. ??
Faleminderit i nderuar, parafolësi ka nje problem te qartë me konceptin e “rastesisë”. Nuk e kupton se vetë besimi fetar ne te cilin ai beson eshte pjellê e rastesisë se ne cilin vend ke lindur dhe feja e prinderve te tu. Nuk e ka pyetur ndonjehere veten se pse nje femije indian me prinder induiste behet i kesaj feje, pse nje femije ne Arabine Saudite behet mysliman i devotshëm, apo ai qe lind ne nje komunitet evangjelist Amerikan behet nje evangjelist si familja e ti. A ja ka shtruar qoft dhe njeherë te vetme vetes pyetjen se nese po i njejti femije do te lindte ne nje shtet tjeter feja e tij me shumë mundesi do te ishte nje tjeter. A arrin ta konceptoje ai arbitraritetin dhe rastesinë e lidhur me përkatesine fetare. Unë po keshtu e kuptoj parafolsin sepse shumë persona e kanë te veshtire ta konceptoje probabilitetin/mundesinë apo faktore komplet rastësore qe lidhen me perkatsinê fetare apo qe kane te bejne me dukuri te çfarëdo lloji qofshin ato.
Të pershendes dhe me behet qejfi për fjalet e përzemerta madje jam i bindur se vendi ynë ka plot njerëz skeptikë, e te ditur thjesht duke qene se nuk e kane qejf protagonizmin ne shumicën e kohes mbajnë nje profil të ulët dhe rrine larg reflektorëve te ekraneve.
Duat ti ve nje presje shkrimit megjithese bashkohem me mendimin tend100% dhe te them te vereteten u surprizova pak nga shkrimi yt per mire, te pakten nuk qenkam vetem me keto mendime,prandaj nenshkrova me however doja te shtoja dicka mos nenvlerso besimet monoteiste,ato evoluojne duke marre meritat e shkencave te kohes duke i pervetesuar ato si te tyret.klm emigrant
Adash Emigrant,
Sic e the dhe ti, ti beson se toka është më e vjetër se 4bilion vjet. Ti beson se universi u krijua jo nga zoti. Por (si pasojë) u evolua (ndoshta nga hiçi), dhe kemI arritur tek foma më e lartë e zgjuarsisë universale, që është: ne njerëzit (të paktën në Tokë).
Dmth ti beson se njerëzimi është qenja më e ditur dhe më e lartë e zgjuarsisë që ne njohim.
Në fetë e tjera, kjo qenje quhet Zot.
Në fenë tende Zoti është njeriu!
Feja jote është një fe shumë e rrezikshme. Është e bazuar në shkrimet e Darvinit e Nietche’s, dhe ku lufta “e shenjtë” u bë nga Hitleri me idenë e përmiresimit të rracës supreme.
Kjo luftë vashdoni dhe sot por jo në të njëjtën mënyrë. Njerëzit duke menduar se po bëjnë vendimin më të mirë logjik kanë shfarosur nga Islanda personat me sindromën down! Gjithashtu duke ju bindur logjikës së tyre për vendimet më të mira, në Kinë ka ndryshuar raporti mashkull/femër duke krijuar qytete pa gra….
A e ka mundësi se ndoshta dhe ti je duke përjetuar një formë të ‘Cognitive Dissonance’?
Po i pergjigjem nje nga nje te gjitha pikave qe ke shtruar me siper.
Fakti qe ka te beje me moshen e tokes nuk eshte ceshtje besimi, toka eshte plus minus 4,5 Bilion vjet dhe mbi kte ka nje konsensus shkencor (Google mik). Une, as edhe ti nuk e dime se nga u krijua universi, te dy ne flasim ne mangesi te provave. Ndryshimi qendron se une ndryshe nga ti jam i hapur te pranoj cdo ipoteze/teori ne rast te paraqitjes se provave bindese. Krijimi i universit nuk mund te provohet me nje shkrim te shenjte te nisur 2000 vjet me pare ne nje moment kur edhe vet sistemi diellor nuk njiheh mire dhe jo me madheshtia e universit. Sic e kam permendur dhe mesiper universi ska asnje detyrim ndaj teje qe ai te kete sens per ty.
Ndryshimi i dyte eshte qe me paraqet si dike qe njeriun e quan forma me e larte e zgjuarsise universale. Kjo per mua eshte shenje e nje arrogance sepse njeriu nuk eshte qendra e botes dhe aq me pak e universit sic e predikon feja. Meqe dukesh dhe i informuar duke marre parasysh sa i madh eshte vet universi ne jemi vecse nje grimce rere per te mos thene qe realisht eshte shume me e paperfillshme se aq ekzistenca jone. Feja e quan njeriun shembellimin e zotit duke i dhene ne kete menyre justifikimin per ti trajtuar gjallesat e tjera apo gjithcka te gjalle ne planet si dytesore. Nje person me bindje shkencore eshte shume i përulshem, per mua edhe shimpazeja ka 1,2% ndryshim gjenetik nga njeriu. Ti me flet per rrace “‘supreme” nderkohe une ne anen tjeter te them qe dhe shimpazeja eshte 98,8% si une e ti. Ketu nuk flitet as per Hitlerin (nje nga personat me te urryer qe ka prodhuar qenia njerezore) as per Stalinin apo gjithkush ka kryer gjenocide ne emer te fese apo pushtetit para tyre.
Une e kuptoj qe ke nje tendence te qarte per ti pershtatur keto qe thua se i paskam thene une narratives/tregimit apo fabules qe do te percjellesh. Une nuk i perkas asnje besimi fetar dhe rrjedhimisht kush fe e imja eshte e rrezikshme? Une i dua ata qe kam prane po aq sa ti dhe nuk me ben nje person me pak emotiv apo te drejte fakti qe nuk besoj ne parajse apo ne ferr…madje do te thoja se eshte me imoral ai qe sillet mire nga frika e ndeshkimit apo ne kembim te nje shperblimi per sjelle te mire. Njeriu duhet te sillet mire packa, ne sherbim te shoqerise qe eshte vlera me e madhe qe kemi arritur dhe jo se e vezhgon “vellai i madh” ne qiell apo ku di une ne cilin cep e imagjinon ti.
Njeriu qe shikon lufte kudo ben nje gabim Freudian sepse i ngjit tjetrit nje botkuptim te perafert me ate qe ka ai vete ne koke. Mbase je i miremesuar me konceptin e nje lufteje fetare dhe fjala lufte i pershtatet mire fjalorit tuaj. Nje mendim i imi qe nuk ka vlere shkencore eshte qe edhe sikur te gjithe jo besimtaret te rrinin pasive duke mos bere asnje veprim ne harkun kohor te 10 gjeneratave feja do ishte thjesht nje lende kulturore qe do te studiohej sic mesojme sot per shoqerite e antikitetit dhe zotat e tyre. Kjo sepse njerezit sot kane me shume mundesi te informohet te lexojne, te krijojne nje vizion te tyre te botes dhe jo dicka te imponuar nga jashte si dogma.
Replika ime mbaron ketu. Ti ke te drejten te mbash besimin tend dhe asnjeri ste pengon dot te besosh ne ate qe per ty ben me shume sens po aq sa une kam te drejten e skepticizmit tim perderisa njeriu qe kur lind femije eshte kureshtar dhe skeptik mbi gjithcka qe e rrethon.
Fantastike. Sot ma mbushe ditën. Nuk me njeh fare, por me dhe kenaqesi qe vertetove bindjen time se qe njeriu te jetë i nje “natyre të mirë”, nuk ka nevoje për besime fetare. Mjafton te kete parime morale qe respektojne cilindo dhe çfarëdo.
I dashur adash Emigrant,
Biem dakort ne shumicen e gjerave, dhe jemi shume me afer se sa mund te duket ne siperfaqe.
Me behet qefi qe ti nuk bie dakord me mendimin Darvinian te supremacise se rracave. Ne baze te shkences darviniane, dy maratonomake kalojne finishin, njeri e kaloi 1 ore me vone, dikush eshte me lart se tjetri…..
Ashtu si ti jam dhe une skeptik dhe me duket se ti e njihke mire shkencen prandaj dhe e beson. Disa pyetje:
Nese lexon nga Bibla: “Zoti eshte drite”, “Zoti eshte dashuri”, “Per Zotin koha nuk egziston”, “Zoti do ti jape fund kohes”, Mendon se keto jane figura letrare apo udhezime qe duhen studiuar?
Nese lexon nga libri I fizikes: “Kur fotonet levizin me shpejtesine e drites, koha nuk kalon” mendon se kjo eshte nje udhezim, apo mendon se ky eshte nje ligj I mirefillte? Nuk besoj se njeh ndoke qe ka pasur mundesi te masi se sa shpejt leviz koha ne shpejtesine e drites.
Konsensusi shkencor ne kohen e Aristotelit ishte se guret me te rende bien me shpejt. Konsensusi shkencor pas Galileos eshte qe te gjithe guret bien me te njejten shpejtesi ne vakum.
Konsensusi shkencor e shpjegonte universin ne bazat e mekanikes klasike te vendosur nga Newton deri sa Einstein e quajti mekaniken klasike nje rast te vencante kur trupat kane shpejtesi te ulet ne krahasim me c.
Kur Bibla thote: “Ne i vendosim syte tek ajo qe nuk shihet sepse cfare shihet eshte e perkohshme por ajo qe nuk shihet eshte e perjeteshme” te duket poezi apo nje mendim qe duhet studiuar?
Kur Elon Musk thote: “therefore, we are most likely in a simulation, because we exist.” te duket trillim, apo i vlefshem per tu studiuar?
Fermi pyeti:”Where is everybody?”
Nga erdhi materia?
A eshte kuanti frekuence, apo materie? Nese eshte materie, si funksionon tranzistori? Nese eshte frekuence, si ka mundesi qe ti je materie?
Cfare eshte vullneti I lire? Jane mendimet e tua te paracaktuara nga ligjet e fizikes dhe kimise, apo ti je ne kontroll te vendimeve te tua?
Si ka mundesi qe nje perqindje e larte e shkencetareve besojne ne Zot (ose forme me te larte jetese)? Ne disa vende perqindja e besimit eshte me e larte se e popullates.
A mundet shkenca te deklaroje nese Hagia Sophia eshte me e bukur se sa Capella Sistina ose nese veprat e Mozartit jane me te bukura se veprat e Beethovenit?
Ne baze te shkences, a duhet neriu te martohet? Nese po me dashuri apo me mblesi? Kush duhet te marre trashegimine e nje personi qe vdes?
Ne baze te shkences, duhet te protestojne te shtypurit per liri, apo duhet ti binden pushtuesve?
Ne baze te shkences, a duhen abortuar femijet qe te kontrollojme rritjen e popullsise? Po ato femije qe kane sindromen down?
A eshte e mundur qe shkencetaret I japin shume me teper prestigj shkences, nderkohe qe shkenca nuk I pergjigjet te tera pyetjeve qe ne kemi?
Dhe ne fund, ne besimin im jane shkruar disa fjale te urta para 3000 vjeteve. Shpjegojne mendimet e tua dhe te miat akoma dhe sot. Besoj se do te te pelqejne: Fjalet e urta 3:13-24. (google proverbs)
I dashur adash per respekt te kohes dhe mundimit qe ju eshte dashur per te shkruajtur kete koment do mundohem ti pergjigjem ne menyre sa me sintetike pikave themelore qe ti ngre. Duhet thene se ke vene bashke fusha te ndryshme si etika, vullneti i lire, cfare eshte reale apo jo reale ne univers, teorine e nje universi te simuluar, ceshtje sociale si martesa. Secila prej ketyre pyetjeve ne vetvete do te meritonte nje faqe me vete dhe nuk eshte se ne nje koment te vetem une do te mund ti jepja pergjigje gjithckaje qe ekziston. Kjo ne rradhe te pare do te ishte shenje arrogance prej meje dhe per me teper une nuk kam tituj ne te gjitha ato fusha dhe mendimet e mija i kam formuar duke ndjekur, lexuar apo frekuentuar ne raste me te rralla, ata persona qe i kane kushtuar karrieren ketyre ceshtjeve.
SI fillim, si une, si ti, ne formimin e mendimeve tona jemi te influencuar nga ajo qe kemi mesuar dhe te dy kemi nje ‘bias’ (mbajme me hater) njeren pikpamje apo tjetren. Une nuk besoj ne ekzistencen e zotit dhe e kam te pamundur ti pergjigjem pyetjeve se cfare forme ka ajo qe ti quan ‘zot’. Ne te njejten kohe dhe une dhe ti nuk mund ta provojme apo ta mohojme eksiztencen e tij kshuqe teknikisht te dy jemi agnjoste packa se ti e quan veten besimtar dhe une ateist. Kjo e fundit eshte thjesht ceshtje besimi apo jo ne ekzistencen e tij.
Te jesh skeptik do te thote te ngresh pyetje per ato qe s’kupton dhe deshiron te dish me shume. Ne anen tjeter disa fakte apo te dhena shkencore jane tanime ne maturitet dhe nuk mund te jene me ceshtje opinioni nese dikush beson apo jo tek to pasi kane kaluar sproven e kohes dhe mbas shume e shume testeve, konfrontimi jane tanime te pranuara. Ne gjuhen shkencore quhet “peer reviewed” pra nje grup shkenctaresh te tjere e kane konvaliduar si ide. Ne te njejten kohe ndryshimi i shkences nga feja eshte se ajo e ka fundin e hapur, pra neser mund te dal nje teori e re qe i hyn me thelle apo shpjegon me mire ate qe kemi tani. (Sh: Teoria e relativitetit shpjegon me mire ate te Newton i cili i referohet fenomeneve ne shpejtesi te jetes normale) Pra zbulimet e reja tendencialisht hedhin me shume drite ose i hyjne me ne thellesi atyre te meparshme, jo doemos kjo do te thote qe teoria me perpara ishte gabim apo cfare eshte e pranuar tani eshte ceshtje opinioni. E perseris qe toka eshte 4.5 Bilion vjet nuk fut me uje dhe eshte zbuluar qe ne vitet 60′. Pastaj se sa me mire do te arrijme te perfeksionojme me tej detajet dhe te shkojme deri ne imtesi kjo eshte si rrjedhim.
Dua ta mbyll me nje mendim timin se si duhet te studiohet feja per si e shikoj une, dhe te ftoj pa hezitim te zgjedhesh cilen pyetje deshiron me shume ti pergjigjem nga ato qe ke shtruar apo edhe dy te tilla sepse sic ta shpjegova ne fillim ke hedhur bashke 7/8 tema te ndryshme qe do te donin secila koment. Per sa me perket per mua feja eshte pjese e historise se njerezimit dhe ajo duhet studiar si pjese e nje lende kulturore/historike, shpjeguar roli i saj, vlerat apo dhe antivlerat sic e ka permendur dhe autori i artikullit me lart gje per te cilen dhe kam komentuar. Nese do te behej nje gje e tille ne rradhe te pare femijet do te merrnin nje kulture te pergjithshme per te gjitha besimet fetare dhe do te krijonin nje opinion te tyre te shendoshe. Gabimi qe shpesh behet eshte se feja mundohet te kaloje kompetencat dhe te shpjegoje fakte shkencore, teknike per te cilat tani eshte thjesht anakronike. (e dale kohe). Nuk mund te perdoresh besimin fetar per ti vene nje moshe tokes apo per te hedhur poshte ekzistencen e dinosaurve kur gjurmet e tyre jane te ngrira ne gur tanime njelloj si macja kur shkel ne llac te njome dhe ngelin gjurmet e saj. Nje term qe me pelqen te perdor te nje filozofi kontemporan eshte “domestication” pra shtepiezimi do te ishte shqip i besimeve. Le te mbajme festat, traditat familjare, apo dhe monumentet qe jane ndertuar. Ne anen tjeter moralet apo dogmat fetare nuk mund te jene udherrefyesi apo timoni i jetes sone kur vete morali ka ndryshuar dhe evoluar (Sh: Skllaveria per besimet fetare ishte ok ne mesjete. Kjo per shoqerine post-moderne eshte cmenduri)
Ndjese nese nuk ju pergjigja gjithckaje ne kete koment. Nuk pretendoj te kris besimin tend sepse kam eksperienca ku besimi i nje besimtari eshte me i forte se cilido fakt apo arsyetim qe ti paraqesesh duke qene se ai ne vetvete eshte dicka e brendshme dhe veshtire te ndikohet nga shkaktare apo ngacmime te jashtme. Ftesa ime eshte qe te mirekuptosh se ne bote ka dhe njerez te ndryshem nga ti qe kane nje botekuptim tjeter qe nuk bazohet ne kanonet apo rregullat te cilat ti i merr si te mireqena dhe shume nga keta persona nuk jane demone apo “te ligj” por thjesht njerez qe e duan tjetrin, ate qe kane prane, bashkesine e tyre komunitare, shoqerise apo dhe vlerave qe ajo mbart po njesoj si ti. Ne amerike dikur organizoheshin panele ne korpuset e universiteteve ku mund te merrje pjese dhe keto diskutime mbaheshin ne intervale te rregullta kohe, fatkeqesisht ne Shqiperi akoma se kemi maturitetin dhe pjekurine te kemi nje panel te tille, ku dy persona te shprehin ne menyre te lire mendimet e tyre perpara nje auditori universitar. Pershendetje!
Emigranti, respekte.
Kenaqesi te lexosh komentet e tua per shkrimin, qe mendoj se kane vlera te barabarta, ne mos me shume se shkrimi i Tarifës.
Me mendjembyllurit eshte veshtire te debatosh, dhe ti e shpjegove shkelqyeshem konceptin e “cognitive dissonance”.
Nuk po e zgjat me shume, por duket qarte qe edukimi laik, shumelëndor, formon tamam njeriun si individë dhe shoqërinë moderne në tërësi.
Falenderime dhe suksese kudo qe je.
Revizor,
A I ke konsideruar ti mendimet kundra te tuave, dhe i ke analizuar ato?
Nga vjen morali? Si ka mundësi që në të tërë botën njerëzit kanë një bazë të përbashkët se çfarë është e mirë dhe çfarë është e keqe? A vjen kjo si pasojë e Kimisë apo Fizikës?
Ti quan disa mendjembyllur. Çfarë janë mendjembyllurit? Pse mendon se ti je pjesë e mendjendriturve dhe jo e mendjembyllurve?
Kur shikon se ka një përgjigje nga unë, mendon se po të çaj kokën, apo ndoshta që po mundohem të hedh dritë mbi diçka që mund të mos e kesh konsideruar plotësisht më parë?
Feja lindi kur mashtruesi i pare takoi budallain e pare. Megjithese kam qene dhe jam antienverist i vendosur duhet ta pranoj se Enver Hoxha beri shume mire qe i mbylli kultet fetare ne vend. Sa ndryshe nga keta politikaret e sotem, qe vetem per te grumbulluar vota, na hiqen si fetare te perdelluar!
Edhe ky si shume dreqer te tjere i verbuar me sy ne ball fundi i ferrit eshte per te .
Te besosh te dogmat fetare, duke i shitur si te drejta absolute, pa pasur te drejten e diskutimit te tyre eshte nje budallalik. Per te mos thene negative, krahasuar me vleren e njohurive shkencore. Edukimi me besimin e verber tek zoti ushqen te njerezit nje lloj pasiviteti, cka perben dhe dukurine dalluse te ideologjive fetare. Deshmitaret e Jehovait psh, shumica nuk punojne po sillen rrugeve me nga nje broshure ne dore, duke folur per fene. Ne nje kohe kur jete shtrenjtohet dhe kerkesat per rritjen dhe edukimin e femijve po ashtu.
Nje mendim per komentuesin (apapa),une jam nje lexues I gazetes tema dhe do me interesonte te le dija me shume rrerh kundershtive qe ke per artikullin.Ne qofte se ke argumenta te lutem shkruaj dhe botoje nje artikull per kete teme,ne rast te kundert mos u ben gjthollog.Te pershendes dhe ta sugjeroj seriozisht!
Aus, kam botuar shume artikuj per kete teme dhe shume te tjera qe duhen kuptuar qarte ne nje kontekst shume te gjere historik. Me dergo email-in dhe t’i jap referencat nese te intereson vertete t’i dish.
gjeja me e mire qe beri enver hoxha ishte ndalimi i fese.postulati i tij FEJA ESHTE OPIUM PER POPUJT eshte me se real dhe sot.te vetesakrifihesh per nje ide… qe eshte utopi …eshte idiotizem me brire.
Feja eshte vetem per ata qe s’duan veten por nuk e kuptojne se nuk e duan. Feja lindi si rezultat i injornaces dhe mos dijes se spjeguari fenomenet e natyres dhe i ngulen nje emer perendi dhe kjo me vone u muar e u perpunua “nga te zgjuarit” njesoj si bandat kriminale qe çfrytezojne lirine pa kufi sot ne te gjitha fushat e jetes dhe u be ideologji per njerezit qe degjonin si te habitur “te mençurit” qe u spjegonin keto fenomene. Shikoni se sa shume intrigante ka sot e dalin e japin mendje per çdo fenomen, proçes apo ngjarje ne jeten e perditeshme; jane ata qe shfrytezojne rastin per te mashtruar. Kush e di sa fé ka sot ne bote dhe sa parti politike ka; nje shembulli mashtrimit dhe injorances. Zakonisht prifterinjte apo hoxhet apo pleqte jehovar ect, jane njerezit me te kenduar qe shfrytezojne teknologjine dhe shkencen, dikur para te tjereve: u mblodhen ne Rome per nje meshe, prifti pasi beri gjitha sherbimet, me ne fund u thote te pranishmeve: ja se çfare ben perendia: vendosi qirinjte te gjithe ne tepsi dhe u hodhi persiper eter. Qirinjte u ndezen flake te gjithe; Njerezit e besuan se perendia i ndezi qirinjte vete ne kishe. Por dihet se eteri po ra ne kontakt me oksigjenin ndizet. Kete njerezit e shkrete nuk e dinin dhe u genjyen nga prifti. Kjo ishte ne kohet e lashta se sot te thajne piken ca. E dhashe kete shembull te thjeshte per te kuptuar ai qe do te kuptoje se si u perfocua kjo menyre e te nenshtruari nga njerezit . Une , te theme te drejten nuk besoj ne perendi fare, por besoj ne fenomet e natyres qe njohe se ata qe nuk njohe jane shume here me shume dhe u ruhem. Persa eshte pranuar qe hapsira eshte e pafundme, çdo gje eshte e pafundme. Vetem koha eshte limituar per njerezit. Por nje gje eshte qe jeta qe jetojme behet edhe me enigmatike sepse politika dhe demokracia qe i thone pa s’eshte, genjejne me shume se prifterinjte dhe hoxhallaret dhe menyra se si duan te neshtrojne njerezit eshte poshtersi njerezore, humane. Si mund te “edukosh” nje qenie njerezore ti me ndjenjen e frikes, kur ke te gjitha kushtet qe ti spjegos fenomeni dhe ta sqarosh se çfare ndodh?! Kjo eshte poshtersia me e madhe me njerezit; te lire per te zgjedhur ata dhe ata zgjedhin ate qe kane me te lehte dhe qe u kane brumosur: fene. Dhe nje gje: per mendimin tim kategorikisht nuk duhet futur mesimi fetar ne shkollat publike sepse eshte krim kanibal qe te imponosh femijes kete gje. kjo eshte e papranueshme. Une po te kisha femije te vogel, nuk do ta dergoja ne shkolle te tilla por ne menyer autodidakte do ti mesoja ato qe i duheshin. Kjo eshte teme e gjate sa historia njerezore, por le te kthehem tek ngjarja ne Kombinat. Kam pasur rastin qe te njohe ketu ku jetoj njerez qe predikojne fene e jehovait. Bile familje shume te mira ne marrdhenie me njerezit dhe te respektueshme, por e keqja e madhe ishte se nuk mund te bisedoje me ta veçse per ate qe kishin ne koke ata. Dhe e di pse u bene te tille? per interesa dokumentash, pastaj ngecen brenda. Nje here njerit i vdes e motra ne Shqiperi dhe me duhej ta ngushelloja sipas zakonit tone, mirepo kisha nje drojtje se mos me thoshe qe ” do ngjallet prape e…” E mora ne telefon dhe e ngushellova, ndersa ai ma ktheu: ” s’ka gje o …. se do takohemi perseri me te kur te ringjallet se shpejti, se kohet do ndryshojne…” Bile as me falenderoi dhe une mbylla telefonin e nuk undjeva me. Veçse perfocova bindjen time se me mire pa asnje fé se sa me keto qe po shkaterrojne shpirtra dhe jete, perveç politikes dhe sistemit qe i meshiron kaq shume si partenere te denje per te dhe mos marre asnjehere ne konsiderate edhe coronavirusin e famshem. Kush eshte njeri persembari per vete dhe per shoqerine, ben jeten e tij familjare te mrekullueshme sikur nuk e ka ditur kurre qe egzistojne fé te tilla. Por po e perseris qe pushtetet sot te perdorin fete , dmth friken nga perendia apo shpetimin nga ana e saj, si shkop per te sunduar, kjo eshte e papranueshme per mua. ” E me gjithate, tha ai , Toka rrotullohet”.
Feja opium per popullin! Megjithate secili ben zgjedhjen e vete. Te besosh ne zot nuk eshte ndonje sakrilegj, por te besosh tek keta “Te derguarit e zotit” qe na jane ngaterruar neper kembe kjo eshte cmenduri. Te besosh tek Janullatusi si i derguar i zotit! Tek koloneli i Asfalise greke, i cili nepermjet predikimit fetar ortodoks, ben politeken e shtetit greke, per asimilimin e te krishtereve ortodoks shqiptar ne greke! Apo te besosh tek Elvis Naci si i derguar i Pejgamberit, i cili si per cudi, kur ndodhet ne studio, sikur te kete hapur rubinetat e loteve qe nuk shterrin, aq sa edhe ne qe e shikojme nga ekrani, na ben per te “qare” Per gjithe besimtaret e te gjitha feve, nje pyetje e thjeshte! Perse keta klerike te larte qe drejtojne kisha xhamija apo sinagoga e kane privilegjin te komunikojne me zotin dhe ne besimtaret e thjeshte duhet qe fjalen e zotit ta marrim vetem nepermjet tyre!? Perse ky kontakt midis zotit dhe besimtarin nuk vendoset nepermjet nje lidhje te shkurter, por duhet me pa tjeter, nepermjet nje “Pirati qe eshte bere pape”! Duhet qe une per te komunikuar me zotin, kete ta realizije vetem nepermjet Baltazar Koses!?
Mund të të përgjigjem për besimin e Krishterë:
Fryma e Shenjtë komunikon me të gjithë. Të gjithë besimtarët e krishterë janë priftërinj dhe duhet të studiojnë vetë Biblën. Ne i referohemi: testo tërë frymerat. Nëse ti e beson qorrazi “priftin” je duke rrezikuar jetën, dhe duke e kthyer priftin në idhull.
Të lutem mos përdor këtë parim nëse je mysliman. Pyet një Imam për sqarime.
Kta misjonaret e jehovait duhet te arrestohen dhe musioni i tyre duhet te ndalohet me ligj dhe nese propagandojne,duhet te denohen mbi 10 vite monstrat sherbtoret e djallit
Gon,
Do ishte shumë e thjeshtë të zgjidhej ashtu. Bie dakord që ata janë një sekt i rrezikshëm. Megjithatë për hir të lirisë së fjalës dhe shtypit, për hir të lirisë së fesë, për hirin tënd dhe timin që nuk na pëlqejnë gënjeshtarë si ata, është më mirë ti lejojmë të vashdojne, pa përdorur forcën.
Detyra bie mbi ty dhe mua që të shpërndajmë lajmin me fakte dhe argumentua bindëse duke thënë se Dëshmitarët e Jehovait janë një sekt I rrezikshëm.
Feja opium per popullin! Megjithate secili ben zgjedhjen e vete. Te besosh ne zot nuk eshte ndonje sakrilegj, por te besosh tek keta “Te derguarit e zotit” qe na jane ngaterruar neper kembe kjo eshte cmenduri. Te besosh tek Janullatusi, si i derguar i zotit! Tek koloneli i Asfalise greke, i cili nepermjet predikimit fetar ortodoks, ben politeken e shtetit greke, per asimilimin e te krishtereve ortodoks shqiptar, ne greke! Apo te besosh tek Elvis Naci si i derguar i Pejgamberit, i cili si per cudi, kur ndodhet ne studio, sikur te kete hapur rubinetat e loteve qe nuk shterrin, aq sa edhe ne qe e shikojme nga ekrani, na ben per te “qare” Per gjithe besimtaret e te gjitha feve, nje pyetje e thjeshte! Perse keta klerike te larte, qe drejtojne kisha xhamija, apo sinagoga e kane privilegjin te komunikojne me zotin dhe ne besimtaret e thjeshte duhet qe fjalen e zotit ta marrim vetem nepermjet tyre!? Perse une qenkam i privuar nga ky kontakt direkt me zotin dhe keta jo!? Cfare kane keta me teper se cdo besimtar i devotshem ? A mos keta qe drejtojne jane qenie jashtetokesore? Perse ky kontakt midis zotit dhe besimtarin nuk vendoset nepermjet nje lidhje te shkurter, por duhet me pa tjeter, nepermjet nje “Pirati qe eshte bere pape”! Duhet qe une per te komunikuar me zotin, kete ta realizije vetem nepermjet Baltazar Koses, ne te kundert une do te kosiderohesha heretike!?
feja jua ka fajin që shisni motrat dhe kushërira për prostitucion në itali
feja e ka fajin për korrupsionin etj
feja jua ka fajin që shisni motrat dhe kushërira për prostitucion në itali
feja e ka fajin për korrupsionin etj
HOXHALLARËT TE PARET, PRIFTËRINJTË TE DYTËT, BLA BLA BLA. TE SHPËTOJMË NJE HERE E MIRE KY VEND NGA KËTO HORRA QE SKANE ASGJË TE PËRBASHKËT ME POPULLIN E VARFER SHQIPETARE. KETE ENDER QE SHIHET TANI VETËM VERI E ELEMINOI NJE HERE E PËRGJITHMONË. KY JAKA FUT KOT FARE PA LIDHJE O PLAKO. XHAMI, KISHA, MANASTIRE, TESTIMONE, BETAKSHIJ, UNGJELLORE, BIBËL E KURAN DEMOKRACI PUSHTA, GEI, KURVA, PROSTITUTA, LEZBIKE, TRANSA, DROGË, VRASIE VJEDHJE BANDA, KORRUPSION, ETJ ETJ VETE I KËRKUAM. TANI RRINI URTE TE GJITHË.
I gjithedituri, domethene injoranti, spiegon edhe shiun, edhe diellin, edhe minierat, edhe futbollin, edhe shahun, edhe fene, edhe marredheniet nderkombetare, edhe seksin, edhe minjte, edhe plehun. Pra, sic shihet, nen masken afetare, afishohet si perendi. Nje qelbesire me vete.
Feja te kushtezon ne nje moral te caktuar apo te vendos disa regulla qe nuk duhen kaluar/shkelur. Pra ne nje fare menyre nuk je i lire ne mendimet dhe veprimet e tua. Ne fakt asnje njeri nuk duhet dhe mund te jete i lire ne veprimet e tij, por nga ana tjeter nuk ka pse te rri peng i nje morali/feje te caktuar. Moralin apo “fene” cdo njeri duhet ta krijoje vete. Ndersa pyetjes se a ka zot apo jo- une do te thoja PO, ka, por kjo nuk do te thote qe te jesh besimtar i ndonje feje te caktuar; aq me teper qe ka 10-tra fe, por vetem nje zot! E zoti nuk ka si te kete fe te ndryshme.
Kur profesori ka ngelur tek metodollogjia Karteziane,e imagjinoj ku eshtë shoqëria.
Ke Shën Agostini ?
Docentët dhe shkollat duhet të studiojnë ,Shopenhauer,Niçe,Kikëgard,Heidegger.
Vetëm ata e afrojnë njeriun që mendon afër të vërtetës.
Te paktën kjo është eksperienca ime personale.
Jam plotesisht dakord parafoles. Ne kendveshtrimin tim celes i arritjes se suksesit per nje vend te vogel sic eshte Shqiperia eshte mesimi i gjuheve te huaja, sepse jo te gjitha tekstet jane te perkthyera ne Shqip. Ne eksperiencen time kjo beri ndryshim rrenjesor, eshte sikur papritur ke nje akses mbi nje mori dhe larmi informacioni qe mbase eshte e limituar apo e pa-aksesuar nga nje pjese e madhe e shoqerise.
Se dyti do te propozoja qe ne shembullin e shteteve nordike apo ato vende te zhvilluara sociale ne na mungojne qendrat komunitare apo librari komunitare ne kuptimin kontemporan sic i ka Finlanda psh qe jane si “katedrale” te dijes dhe vende ku shume njerez kalojne kohen qofte per tu socializuar me njeri-tjetrin qoft per te shkembyer mendime. Njeriu po nuk pati mundesi konfrontimi me ide te jashtme nuk ka si te ndryshoje.
Se fundmi jam i bindur se dhe shoqeria jone nuk i ka humbur shpresat dhe me ane te veprimeve te vogla sot mund te nxitet nje reaksion zinxhir socialo-kulturor dhe te arrijme shume neser.
Te pershendes i nderuar.
Ps: listes se emrave qe ke permendur i shtoj Daniel Dennett nje filozof dhe logjist kontemporan .
me Zotin po pa fenë është një fe më vete
Mund te futet me zgjedje nje lende semestrale histori feje sic e kane disa vende te tjera.Ata nxenes qe duan ta marrin kete lende le ta marrin.Ne kete lende nuk behet edukim fetar por trajtohen te gjitha fete dhe jepen te permbledhura parimet e cdo feje.Eksperienca ka kudo ne bote Por keto lende nuk jane popullore, shume pak nxenes e zgjedhin kete lende.Perr me teper une nuk jam i i sigurte se cfare mund te zgjidhte kjo, sa vlere do te kishte.Ai qe do te studjoje fene nuk ka nevoje ta mesoje ne shkolle