Te fundit
I mbijetuari i Holokaustit që krijoi memorialin në Tiranë një arkitekt i famshëm në New York
23 Gusht 2020, 10:08Politika
TEMA
Në botën e arkitekturës në New York, Stephen Jacobs është i njohur për krijimet e tij shumëmilionë-dollarëshe, Hotel Gansevoort, një hotel luksoz me një bar në tarracë, i pari që i dha fill kthimit të Meatpacking District në një lagje “trendy”.
Mirëpo, Jacobs ka kryer së fundi një project shumë më të ndryshëm pa kërkuar asnjë cent.
Bëhet fjalë për një memorial për Holokaustin në kryeqytetin e Shqipërisë. I inauguruar muajin e kaluar, në hyrje të Parkut të Madh të Tiranës, ky memorial i thejshtë përbëhet nga tre pllaka prej guri – në shqip, anglisht dhe hebraisht – që shpalosin historitë e shqiptarëve që shpëtuan hebrejtë gjatë Luftës së Dytë Botërore.
81-vjeçari Jacobs pranoi të punonte për memorialin në Shqipëri pasi mësoi se ky ishte i vetmi vend në botë që kishte më shumë hebrej në fund të luftës sesa në fillim të saj. Përveçse nuk u dorëzoi nazistëve asnjë hebre, ky vend me shumicë myslimane u ofroi strehë qindra hebrejve të tjerë që ishin arratisur nga vendet e tyre.
“M’u duk një histori e rëndësishme që duhej treguar”, thotë ai.
Motivacioni i tij shkon përtej dëshirës për të nxjerrë në pah trimërinë e shqiptarëve në luftë.
Jacobs është vetë një i shpëtuar nga Holokausti dhe që ka përfunduar në një kamp përqendrimi nazist kur ishte fëmijë.
“Për mua nuk ishte puna e krijimit si arkitekt, por një përvojë personale, thotë ai.
I lindur në Lodz të Polonisë si Stefan Jakuboëicz, Jacobs dhe familja e tij u detyrua të zhvendosej në Piotrkóë — që u bë getoja e parë naziste me 25,000 hebrej që u likuidua në 1942.
E gjithë familja e tij përfundoi në kampe përqendrimi. Burrat në Buchenëald, tgratë në Ravensbruck. Ai ishte vetëm 5 vjeç në atë kohë.
Ai mundi të shpëtojë vetëm në sajë të fatit dhe të një rrjeti të rezistencës antifashiste që punonte për të shpëtuar fëmijët hebrej.
Në 1948, aid he të mbijetuarit e familjes së tij emigruan në SHBA dhe u vendosën New York City.
Jacobson u bë një nga arkitektët më të njohur të qytetit me një karrierë të jashtëzakonshme.
13 komente në “I mbijetuari i Holokaustit që krijoi memorialin në Tiranë një arkitekt i famshëm në New York”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Eshte nder i madh per vendin tone .
Nuk e di pse e botojne nje here ne dy jave kete shkrim
Por un i nderuar bedri ne kete rast ndjej nje shperfillje karshi shqiptareve e kam thene dhe here tjeter
Ky memorial duhej ta kishte vendin ne izrael jo ne shqiperi
Ose ne vendet qe bene krime kunder hebrejve ne menyre qe te mos harrojne e qe te mos perseritet
Kurse ne skemi cte kujtojme sepse do ishte si ajo fjala urte
“po te mos ishte guna ime do ishe lagur”
Pradnaj per ato akte fisnike te shqiptareve duhej ti perkujtonte izraeli jo ne
Kuq e zi-ka nje monument ne Izrael (ne mos gaboj ne Tel Aviv) ku jane shkruar disa nga emrat e familjeve shqiptare qe shpetuan hebrenjte gjate luftes. Gjysherit e mi shpetuan nje familje cifutesh, te cilen e mbajten ne shtepi gjate luftes dhe kurre nuk kerkuan ndonje mirenjohje. Ajo qe duhet thene eshte se izraelitet na kane boxh jetet e tyre, por si gjithmone, duke patur si bese te tyre parane, Izraeli eshte nje nga ato vende qe nuk e njeh Kosoven.
Memoriali ka nja një vit që është ngritur. Reporteri është i vonuar.
Pse budall ka qene Hitleri qe donte me e zhduk racen e cifuteve?
Te paret tane i kena strehue dhe mbroj edhe duke rreziku familjet tona gjate luftes se dyte boterore, po sot keta cifut cfare kan ba per ne shqiptaret? Te pakten te ndertonin ose riparonin gjofte edhe nje rruge!
Pune cifutes
ESHTE NDER PER POPULLIN TONE PER NDIHMEN QE DHANE POR ESHTE NJE TURP QE DUHET TI KUJTOJE POPULLIT HEBRE SE ATA TASHTI KANE ZEVENDESUAR NAZISTET DUKE BERE RAPREZALJE NE POPULLIN PALESTINE
Bere nji te mire e gjuja ne dete sepse dikur te kthehet !! Populli shqiptare e ka ne gjake kete thenje dhe e mbane brez pas brezi .Edhe puna e hebrejve eshte nji vyrtyt qe shqiptaret e kishin mundesine ta benin biles ndoshta e udhes do te ishte ta benin edhe ne nji shkalle ma te madhe ! Ketu kemi te bejeme me dy popuj gjermane e hebre qe jan elite gjithandej dhe jan deshmuar tani ne tane boten .Fati i keq i yni eshte qe ne i patem fqinje sllavet e pseudogreket qe jan te nji niveli shum ma te ulet se gjermanet ,hebrejet e shqiptaret …
Gjermania eshte totalisht e dhjere dhe nuk jane elite kerrkund per ate pune, se kontrollohen teresisht nga cifutet dhe po zevendosohen demografikisht.
Sa.per neo greket ,jane perzierje rracash por jane ne nje piese te madhe sperme Shqiptare
V.K pa kuptim, lapidari dihet te ishte ne Izrael dhe jo ne Shqiperi!
E KA NJOHUR KOSOVËN IZRAELI??
Shqip-as e ka njohur e as ka nder mend ta njohe. Kjo eshte mirenjohja cifute ndaj sakrificave te popullit tone per ti ruajtur bythen gjate luftes.
Thone qe ate lapidar do ta ngrinte Saliu, kur qe ne pushtet, si ne hren e pare ashtu edhe ne heren e dyte, sic ka ngritur mijera varre shqiptaresh ane e kend vendit per te mbajtur me cdo kusht pushtetin. Por i shpetuari i holokaustit, arkitekti Jacobs, nuk e besoi.
Nese shqiptaret ndihmuan hebrejte ne ditet e tyre me te veshtira duke rrezikuar veten tregon nje virtut te larte tonin.
Nga ana tjeter me duket jo korrekte ngritja e memorialit ne Shqiperi dhe jo Izrael.
Nuk kam pare deri tani ndonje mirenjohje nga qeveria izraelite per popullin shqiptar ne Shqiperi , Kosove e kudo.
Miku I mire duket ne dite te veshtira