Ashtu si në shumë mosmarrëveshje globale, vendet në fjalë kanë konflikte me njëra-tjetrën për qasjen në burimet natyrore, përkatësisht depozitat e mundshme të gazit dhe të naftës në detin e Mesdheut.

Tensionet në Mesdheun Lindor nuk janë asgjë e re, pasi aleatët e NATO-s dhe fqinjët si Greqia dhe Turqia janë në prag të luftës për një sërë çështjesh që nga vitet 1970, raporton euronews.

Konkurrenca për të drejtat e eksplorimit në rajon, për rezervat e naftës dhe gazit është mosmarrëveshja e fundit mes dy vendeve.

Por, çfarë ka ndodhur?

Turqia dërgoi në fillim një anije eksplorimi në Mesdhe në maj të vitit 2019 ku realizoi testime sizmike dhe shpime eksploruese jashtë bregdetit verior të Qipros.

Si përgjigje ndaj këtij veprimi, BE sanksionoi Turqinë në korrik të vitit 2019, duke zvogëluar ndihmën financiare për vendin gjatë vitit 2020 me 145.8 milionë euro, shkruan abcnews.al

BE-ja ka vazhduar të tregojë “solidaritet të fortë” me Greqinë dhe Qipron, duke paralajmëruar vazhdimisht Turqinë që të reduktonte aktivitetet e eksplorimit gjatë vitit të kaluar.

Ndërkohë, ministria e jashtme e Turqisë lëshoi një deklaratë në atë kohë duke thënë se sanksionet e BE-së “në asnjë mënyrë nuk do të ndikojnë në vendosmërinë e Turqisë për të vazhduar aktivitetet e saj në Mesdheun Lindor”, shkruan abcnews.al

Ndërkohë në qershor, ministri i Jashtëm i Greqisë, Nikos Dendias, pas një takimi me Përfaqësuesin e BE-së për Punët e Jashtme, Josep Borrell, dënoi veprimet e Turqinë.

Nga fundi i muajit gushtit, Greqia dhe Turqia kanë vendosur anijet e tyre ushtarake në Mesdhe duke kryer ushtrime luftarake konkurruese në detin midis Kretës dhe Qipros. Në përgjigje të konfliktit Greqia njoftoi në 26 gusht se do të zgjerojë ujërat e saj territoriale nga 6 milje detare në 12 milje detare, shkruan abcnews.al

Ministri i jashtëm gjerman Heiko Maas paralajmëroi të dy vendet se ato ishin “duke luajtur me zjarrin, dhe çdo shkëndijë sado e vogël mund të çojë në një katastrofë”.

Po Qipro?

Historikisht, marrëdhëniet midis Greqisë dhe Turqisë kanë qenë të tensionuara dhe kanë qenë të përqendruara kryesisht te Qipro.

Turqia e njeh Qipron, si Republika Turke e Qipros Veriore.

Kombet e Bashkuara e njohin atë si një “territor të Republikës së Qipros që aktualisht është nën qeverisjen turke”. Qipro dhe Turqia i kanë ndërprerë marrëdhëniet diplomatike zyrtare që nga viti 1974.

Si qëndron e vërteta e gazit?

Mosmarrëveshja ka hapur plagë të vjetra sepse zona ku Turqia fillimisht dërgoi anije përfshin ujërat e brigjeve veriore të ishullit. Qiproja dhe BE e konsiderojnë veriun pjesë të Republikës së Qipros dhe ujërat që e rrethojnë, pjesë të Zonës Ekskluzive Ekonomike (EEZ) që do të thotë se vendet e BE-së kanë të drejtën ekskluzive të peshkimit, stërvitjes dhe kryerjes së aktiviteteve të tjera ekonomike, shkruan abcnews.al

Por ndërsa Turqia njeh Qipron Veriore si të pavarur, Ankaraja ka deklaruar se ka të gjithë të drejtat për të eksploruar në ujërat e Mesdheut. Në maj 2019, në kohën kur filluan mosmarrëveshjet, ministri turk i Energjisë, Fatih Donmez, tha: “Turqia do të vazhdojë operacionet e saj.”

Ai shtoi se marrëveshjet e njëanshme të bëra midis Qipros dhe vendeve të rajonit që u përpoqën të “vidhnin” të drejtat e Turqisë dhe qipriotëve turq nuk kishin “asnjë vlefshmëri ligjore”, shkruan abcnews.al

Deri në gusht të vitit 2020, qëllimi i operacioneve shpuese eksploruese të Turqisë u zgjerua duke përfshirë ujërat në brigjet e jugut të Qipros dhe një zonë më të madhe deti në Mesdheun Lindor midis Qipros dhe Greqisë.

Greqia pretendon se kjo zonë është mbi kufirin e saj kontinental dhe në këtë mënyrë ka të drejta ekskluzive për çdo depozitë të mundshme të gazit dhe naftës, shkruan abcnews.al

“Fryma osmane”

Gara e energjisë mund të interpretohet si një aspekt tjetër i përpjekjes së presidentit turk Erdogan për të zgjeruar ndikimin e Turqisë përtej kufijve të saj. Madje kjo ka bërë që disa komentues të deklarojnw se Erdogan ka përqafuar “frymën osmane”.

Gjatë fushatave elektorale të kaluara, Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) e Erdogan ka përdorur madje parulla të tilla si “pasardhës i osmanëve” për të përshkruar mbështetësit dhe vetë presidentin.

3 komente në “Konflikti Turqi-Greqi: Pse këto dy vende vijojnë të “kapen” për pasuritë nënujore të Mesdheut”

Cerriksi says:

28 Gusht, 2020 14:11 te 2:11 pm

Ja fusni pordhes kot,as gazi,as nafta nuk eshte problemi,por zotiko gji kete kerkon turqia.

Përgjigjjuni
1. askushi says:
  
  28 Gusht, 2020 17:25 te 5:25 pm
  
  Drejte e ke. Hapesire jetike kerkonte dhe Hitleri para luftes se dyte boterore.
  
  Përgjigjjuni
Nostradamos says:

28 Gusht, 2020 15:24 te 3:24 pm

Dy shtete ne kufi tokesor njeri me tjetrin, do te perplasen per ujrat.
Te dy shtetet do te fillojne me bashtingellore.
Njera do te kerkoje te perdore hilet, dredhat.
Tjetra per te mos rene pre e hileve, do te perdore forcen.
Hileqarin do e cysin dhe ca shtete te tjera, qe do te perpiqen ti dalin ne krah, por nuk do ja dalin.
Tre breshka te madhe do te gjenden ne nje shtet qe fillon me zanore.
Dhe dy shete te tjera do kene probleme ne kufijte tokesor.
Do te jete nje shtet ne mes te ketyre dy paleve, i bute e me njerez te mire, qe shume kohe me pare i kane rene ne qafe, e qe perseri do kerkojne ti bien.
Ato dy shtetet e para, do ta cojne perplasjen ne buze te luftes, por nuk do te ndodhe.
Nuk do te ndodhe, pasi ata qe do ta mbrojne, marin me force te drejten e tyre, do te jane kaq te vendosur, sa do te mbrijne ne kufirin paqe-lufte ne nivelin e barabarte. Qe do te thote, se si te fillojne luften si te mos e fillojne do ti duket njesoj.
Nje shtet i rendesishem qe ka humbur nje lufte te madhe vite me pare dhe qe vete e kish filluar, do jete shkaku qe do te trimfoi shteti me i forte.
Prijesi i shtetit qe do e fitoi te drejten e saj me ane te forces do te kete tre emra.
Pas kesaj do te kete pak trazira te lehta, por do te rivendoset paqja, pasi do te behet nje mbledhje e madhe.
Prijesi me tre emra, nuk do te jete me prijes radhen e ardheshme, por tarafi i tij do te fitoi perseri drejtimin e atij shteti.
Do perpiqen te bejne fitimtar kundershtaret e tarafit te tij, por nuk do ja dalin.
Nuk do ja dalin se ai popull, do tregohet atdhetar e i pergjegjshem, pasi perplasja per ujrat do ti zgjoi drejtesisht ndjenjen kombetare dhe rendesine per paqe qe do kene ne rajonin ku ndodhen.
Ne fund shumica do ti japin te drejte

Përgjigjjuni