Studiuesi Auron Tare ka ofruar foton e rrallë të Lungomares së Vlorës këtu e dekada më parë, që nga shekulli i kaluar, e Kohës së Luftës së Parë Botërore, ku sipas tij zë fill ç’pyllëzimi i Labërisë.
“Një foto e Lungomares së Vlorës. Lufta e Parë Botërore. Qindra lebër me mushkat e ngarkuara me trungje pa prera pa hesap në malet e Laberisë.
Eshtë një foto shumë interesante e cila ka kapur një fragment të marrëdhënies historike qindravjeçare të shqiptarëve me natyrën e tyre.
Nëse udhëton sot në Labërinë e thellë, sheh një erozion masiv i cili është i shpërndarë kudo në shkëmbinj dhe brinjat karstike të zonës.
Të shfrytëzuara pa asnjë mëshirë, pyjet e kësaj zone janë prerë që nga koha e Venedikut, i cili, me trungjet e lisave dhe të bredhave të Labërisë ndërtonte anijet e flotës së saj.
Dokumentat venedikase tregojnë se si kjo tregëti në mënyre masive kryhej nga banorët e maleve të mbiVlorës në tri pika detare: Vlorë, Porto Palermo dhe Butrint.
Trungjet e prera transportoheshin në karvanet e mushkave dhe pasi mblidheshin në stiva t mëdha transportoheshin nga anijet tregtare. Kaq e përhapur ishte kjo praktik sa shpesh Porta e Lartë që kishte juridiksion mbi këto zona lëshonte urdhëra për pengimin e kësaj praktike.
Fotoja është një fragment nga kjo tregëti masive qindravjecçare, e cila fatkeqësisht ende vazhdon në kurriz të pyjeve që kanë mbetur”, shkruan Tare.
Jo ç’pyllëzim, por shpyllëzim. Ta vret syrin ky gabim-
O Tare-k, perpara se te beshe avokatin mbrojtes te Turqis dhe te hedhesh helmin ndaj Europes, sqaroj Shqiptarve se Otomanet ishin ata qe katandisen ne kete mjerim Shqipot, deri ne ate faze qe shisnin te ardhmen e tyre.
.
Labet (La-be ‘sen’) sic shisnin ato “Drunj” po aq lehte shiten dhe Krishterizmin, prandaj kemi ngeluar akoma edhe sot te fundit ne Ballkan, ne te gjitha aspektet.
.
E kuptoj qe si turkofil Lab qe je keto te verteta nuk te pelqejn, por detyroje veten ti pranosh, e verteta eshte hyjnore dhe jo rethanore.
Matrapiku-me ne fund ke thene nje gje te vertete. Otomanet ishin shkaktaret, bashke me Europen, qe jemi katandisur te shperndare ne gjithe boten, njesoj si cifutet.
Futja me forcen e shpates dhe politikave diskriminuese e fese myslimane, eshte nje tjeter e keqe e madhe qe na eshte bere nga osmanet dhe turqit e rinj. Ishin turqit, qe per te shpetuar prapanicen e tyre i lane dore te lire fqinjeve tane qe te uzurponin trojet antike shqiptare. Le ti themi gjerat sic jane, packa se disa gjera mundet te mos na pelqejne.
Edhe me goje, edhe me shkrim!
Edhe Auroni me mushke dergonte relike arkeollogjike ne Venedik. Qerrata çun.
Të presësh pyjet është një krim në radhë të parë ndaj vetes dhe pastaj me radhë natyrës, ekosistemit, vendit, etj.
Shume dakord me komentin, por ky veprim eshte thjesht tregues i prapambetjes.
Ne disa taste Shqiperinë e kane dashur dhe respektuar më shumë të huajt se sa vetë ne. Kjo vjen sepse nuk e kemi konsideruar si shtepine dhe pronën tone.
Doli he njeri si Edi Rama qe rregulloi rrugët dhe trotuaret e qyteteve (pronën e perbashkët), sepse ne si popull kujdesemi vetem prej deres se shtepise dhe brënda. Ndersa jashtë ne rriugë? Muti nuk ka plasur?!
Se mos eshte e imja rruga! Ta rregulloje kush të dojë.
Po….lebër hesapi Çfarë pret nga një popull barinjsh!!!
Po leberit me ate pune rronin o vjeshtuk se nuk kishin fusha..ai qe eshte ì zoti rron kudo edhe ne mal. Po ti do jesh ndonje baltuket qe i ke inat leberit..pastaj rron shqiponja (labi) ne maj te malit
Rron dhe miza (baltuku) ne bythe te kalit..
SOT eshte krim ,ne ate kohe ishte mbijetese , D,M,TH domosdoshmeri per te jetuar,dhe mos gaboje sot ky krim eshte trasferuar ne veri te SHqiperise.
Dini gje ju me çfarë do ushqeheshin ata? Tokë s’kishin. Nuk e di në shfrytëzonin detin që kanë afër apo jo.
po per brezat qe lane pas , menduan? te pakten te mbillnin te reja. jo gjithcka justifikohet me varferine
Papergjegjshmeri atehere nga paraardhesit papergjegjshmeri edhe sot nga pasardhesit.
Keshtu po i le dhe Taulanti malet e Librazhdit dhe te Mokres.
Ishte tregeti e lire.
Dhe te pa rikuperueshme. O sali o krimineli me i madh i kombit shqiptar.
Shkoj labi per te vjedhur bagetine komshise ,mirpo i zoti i shtepise i kuptoj
qe hajnet i kishin hy me Stan mes dhive
dhe mori armen e qelloj e vrau nji nga dy vellezrit .
Kur u kthye me dhine ne krah ke stani i tij dhe te afermit miqte qe e prisnin e pyeten ;
Ore Kadri – Mucua ku e ke ?
Kadriu: Mucon e kapi plumbi e vrane .
Po si e le atje more pizeveng i tha xhaxhai Kadriut ?
Kadriu ; c’me cate trapin dhe ju .
Koke lash ,koke mora ( la koken e vllait e mori koken e dhise )
Hesap labi .
Dhe leri tuqit se ishi kanceri i kombit shqiptar qe lane dhe dobicat e tyre qe sot zhgaraviten para skenderbeut.
Leberit jane njerez me nje intelektual te ulet Nder shekuj,,,nuk kane kontribuar asgje per Shqiptaret,vetem se I sherbyen terrorit te kuq te Labit tjeter Enver ,,jane njerez te pa shkolluar dhe njerez malesh,,nuk ka arritur akoma civilizimi edhe sot,,,ne Qytete si Saranda e qelben vendin fare keto 30 vite…nuk kane emigruar kurre dhe nuk njohin ndonje menyre tjeter jetese,,edhe sot njesoj jane….Mjafton te shikosh Gramoz Ruqin me ate fytyre qeni te shikosh se cfare shpirti kane,,kelyshet e enverit dhe loqelepiresit e italianeve,zagaret e ali pasha turkut…nje Lab vjen era dhi dhe nuk ka fisnikerine e malesise shqiptare…Ky Tare eshte Lab per vete dhe ka shitur gjithe objektet e gjetura te lashtesise tek Hebreu Rothschild matane ne korfuz,,me nje fjale Dava Labucash ,gjelle qensh…
Pa leberirlt nuk do ekzistonte Shqiperia o cope hajvani me 2 sy.
Ne Laberi u shpall pavaresia e Shqiperise ,.ne Laberi u muden Andartet ne 1914 dhe ne Laberi u munden Italianet ne 1920.
Pergjithesim i tepruar, si zakonisht,,ky fakt ka ndodhur por jo ne ato permasa qe pershkruhet nga autori, pak superfical…ne ate kohe natyra ishte shume me e virgjer,popullsia shume me e vogel dhe demet me te vogla (pavaresisht nevojes per te mbijetuar te disave, se sma do mendja qe gjithe popullsia qe nga Vlora ne Sarande jetonin me shitjen e drurit)……Edhe sikur te jene prere nje pjese shume e madhe e atyre pyjeve(?), sot mbas mbi 100 vjetesh pyjet dhe natyra riperteriet….per kete them, ky eshte nje konkluzion i ceket …..do te ishte me mire qe autori te permbahej vetem me momentin e fotografise, pa u zgjeruar shume ne konkluzione dhe pergjithesime te tepruara
Pergjithesim i tepruar, si zakonisht,,ky fakt ka ndodhur por jo ne ato permasa qe pershkruhet nga autori, pak superfical…ne ate kohe natyra ishte shume me e virgjer,popullsia shume me e vogel dhe demet me te vogla (pavaresisht nevojes per te mbijetuar te disave, se sma do mendja qe gjithe popullsia qe nga Vlora ne Sarande jetonin me shitjen e drurit)……Edhe sikur te jene prere nje pjese shume e madhe e atyre pyjeve(?), sot mbas mbi 100 vjetesh pyjet dhe natyra riperteriet….per kete them, ky eshte nje konkluzion i ceket …..do te ishte me mire qe autori te permbahej vetem me momentin e fotografise, pa u zgjeruar shume ne konkluzione dhe pergjithesime te tepruara ……”Si leberit shpyllezuan laberine per Venetikun ” ..nuk ju duket pak titull i tepruar.???
Shiko Auroni, qe deri dje thoshte Edi Rama kishte te drejte per cdo gje, kurse sot po gabon Edi Rama ne cdo gje. Po e shfaq inatin qe ke me Edi Ramen ne cdo artikull qe boton. Je bere si Artur Zhej, si Artan Hoxha investigatori, si A. Basha e shume e shume te tjere
Inatcinjte qe morem shume gjera nga pushteti i Rames, por nuk moren dot cdo gje, sepse erdhi momenti dhe ai tha boll ju se e tepruat.
Pse nuk thua kur u shkaterrua Lura, pyjet e Valbones, etj etj dhe kur u minimizua ky fenomen por krahason leberit e kohes se Perandorise Osmane me leberit sot? Fenomeni i prerjese se PYJEVE ka filluar mbas vitit 1991-92 dhe ti e di mire, por nuk do ta thuash kete po do te thuash qe ne kohen e Edi Rames filloi e po vazhdon.
Po behuni nje here burra dhe jepini ate qe i takon popullit te verteten.
Si gjithnje konfuz mbeti.
Se pari kur flet per shpyllezimet ne kohen e luftes l bote rore ( 1f914 – 1918 ) i ngaterron me kohen e sundimit Osman( para 1912 ).
Se dyti shkaterrimi me i madh i pyjeve tek ne ndodhi ne vitet 70 e 80, kur Enveri hodhi parullen ” Tu qepemi kodrave e maleve e ti zbukurojme ato si fushat ” .
Gjate kesaj periudhe u shpyllezuan mijera hektare pyje qe jane edhe sot toka djerre.