Rruga e Kombit, e cila lidh Kosovën me Shqipërinë, është vënë në funksion afërsisht një dekadë më parë. Projekti infrastrukturor që vlerësohet më i madhi në historinë e dy shteteve, por edhe më i kontestuari politikisht po konsiderohet edhe tani si i rëndësishëm. Cili ishte ndikimi i kësaj rruge në bizneset dhe qytetarët, ish-kryetari i Aleancës Kosovare të Biznesit, Agim Shahini, ka folur mbi efektet e kësaj rruge.
Ish-kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës dhe njohës i ekonomisë, Safet Gerxhaliu, ka folur mbi efektet që ka pasur Rruga e Kombit për dy shtetet dhe bizneset. Në një deklaratë për “Monitor”, ai ka thënë se investimi në këtë projekt ka qenë i domosdoshëm, dhe sipas tij të gjitha kritikat që janë hedhur mbi këtë projekt vite më parë, kanë rënë poshtë. Mirëpo, Gerxhaliu thotë se barrierat mes dy shteteve janë të madha, dhe sipas tij, ato po e pengojnë bashkëpunimin mes bizneseve.
“Është e vërtetë që ka pasur kritika të shumta për investimet në infrastrukturë, por kur kemi të bëjmë me Rrugën e Kombit, ajo që lidh Kosovën me Shqipërinë duhet të analizohet në disa dimensione; është e rëndësisë së pakontestuar kombëtare, është e rëndësisë së pakontestuar në aspektin strategjik, por mbi të gjitha, ka edhe efektin e vet psikologjik sepse më në fund po funksionon një arterie që e bashkon Kosovën dhe Shqipërinë. Pritshmëritë kanë qenë shumë më të mëdha, se do të ketë më shumë efekte në ekonomi, mirëpo edhe këto efekte duhet të ndahen në tri dimensione kohore: në aspektin afatshkurtër, afatmesëm, dhe afatgjatë”, ka thënë ai.
Ish-shefi i Odës Ekonomike shprehet se Rruga e Kombit ka rritur edhe numrin e turistëve për të dy shtetet.
“Besoj se në aspektin afatshkurtër, kontributi më i madh i kësaj rruge është se kemi fluks më të madh të vizitorëve qoftë nga Shqipëria në Kosovë apo anasjelltas, edhe pse në këtë drejtim, qytetarët e Kosovës janë duke avancuar, sepse vizitat janë më të shumta. Mirëpo, në përgjithësi, besoj që është një investim që me kalimin e kohës do të dëshmojë se ka qenë vërtetë i qëlluar, dhe besoj se është koha që të kuptohet se projektet e tilla të mos analizohen dhe të mos marrin afekte politike, por më shumë të shihen nga ndikimi dhe efekti ekonomik dhe ai kombëtar”.
Gerxhaliu: Shqipëria ka përfituar më shumë
Por, po të vihet në peshore dhe të matet, se cili shtet ka përfituar nga kjo rrugë, Safet Gerxhaliu ka një përshtypje se Shqipëria del fituese.
“Besoj që përfitime shumë më të mëdha ka pasur Shqipëria, jo vetëm që kanë rritur numrin e turistëve nga Kosova, por e ka rritur edhe atraktivitetin që të jetë e vizituar edhe nga Serbia dhe shtete të tjera të Europës Qendrore. Mirëpo, vetë fakti se jemi dy shtete dhe një popull i ndarë, besoj që një arterie e tillë është më se e nevojshme. Me kalimin e kohës do të kuptohet se ekonomia e Kosovës dhe e Shqipërisë nuk janë ekonomi konkurruese, janë ekonomi komplementare, por këtë duhet ta kuptojnë në rend të parë politikëbërësit e të dyja shteteve, dhe sigurisht që një ujdi e tyre do të jetë hapja e një perspektive të re për të bashkëpunuar dhe për të avancuar bashkëpunimin ekonomik.
Duhet të kuptohet se në këtë drejtim, sektori privat apo komuniteti i biznesit nga Kosova ka bërë hapa shumë më pozitivë, mirëpo që të jemi atraktivë dhe bashkëpunues duhet të largohen barrierat. Deri më tani, edhe pse janë bërë investime me miliarda euro në infrastrukturë, ekzistojnë barrierat që e pengojnë zhvillimin dhe bashkëpunimin ekonomik mes dy shteteve.
Safet Gerxhaliu, njohës i ekonomisë, ka treguar se cilat, sipas tij, janë barrierat më të mëdha mes dy shteteve.
“Janë tri probleme që i kemi adresuar si pengesa lidhur me bashkëpunimin ekonomik mes Kosovës dhe Shqipërisë. E para është barriera që paraqitet në kufi, nëse sot kalojmë andej do të habitemi me numrin e inspektorëve dhe kontrolleve që na presin. E dyta është ajo rampa e turpit, që vetëm qytetarët e Kosovës duhet të paguajnë nga 5 euro për vetura dhe më tepër për maune. E treta është, nëse mendohet të shfrytëzohet Porti i Durrësit, dhe vetë fakti që e paguan një skaner pa shfrytëzuar, është vërtet diçka e papranueshme.
Prandaj nëse nuk avancohet dialogu mes dy shteteve dhe mbledhjet e qeverive të kenë pragmatizëm dhe jo vetëm marketing dhe fotografi nuk do të eliminohen barrierat për ta shfrytëzuar Portin e Durrësit, atëherë ne vetëm po flasim për bashkëpunim, por bashkëpunimi do të jetë dëshirë e parealizuar. Kur dy veta luftojnë, i treti fiton dhe kam frikë se këtë gafë të bashkëpunimit është duke e shfrytëzuar Serbia dhe disa vende të tjera me agresivitet të paparë”.
Shahini: Shkëmbimi tregtar, më i larti në histori
Kryetari i Aleancës Kosovare të Biznesit, Agim Shahini, ka treguar në një bisedë për “Monitor” rëndësinë e Rrugës së Kombit dhe barrierat që po i pengojnë bizneset të jenë më bashkëpunues.
Ai ka thënë se Kosova e Shqipëria, falë autostradës kanë shkëmbimin më të lartë tregtar në histori.
“Aleanca Kosovare e Biznesit e vlerëson se efekti i Rrugës së Kombit, është efekt shumë më i madh se sa ai që ishte pritur, dhe falë ndërtimit të kësaj autostrade, sot Kosova dhe Shqipëria kanë nivelin më të lartë të shkëmbit tregtar në histori, që nga themelimi i këtyre dy shteteve. Kjo na bën ne krenarë, pasi Shqipëria për herë të parë e ka lënë prapa Serbinë me eksportet në Kosovë. Por, jo vetëm kjo, pasi Rruga e Kombit ka rritur edhe konsumin e produkteve nga të dy shtetet dhe qytetarët e dy vendeve”.
Për kryetarin e Aleancës Kosovare të Biznesit, përfituesit më të mëdhenj nga autostrada që lidh Kosovën dhe Shqipërinë janë shqiptarët.
“Nëse bëhet një bilanc se cilët janë përfituesit e Rrugës së Kombit, ne vlerësojmë se janë shqiptarët në të dy anët, dhe kjo është gjëja më e mirë që ka ndodhur pas luftës dhe këndej. Po, ashtu nëse vërejmë se çfarë efekti ka pasur kjo rrugë pos ekonomisë, ka pasur ndikim të madh në shthurjen e shumë projekteve rajonale për të fuqizuar shtetet e tjera në ekonomi. Prandaj orientimi i tërë Ballkanit për të qarkulluar nga Rruga e Kombit është përfitimi më i madh që ka ndodhur në këto dekadat e fundit”.
Cilat janë barrierat më të mëdha që ekzistojnë mes dy shteteve në autostradën Prishtinë-Durrës sipas Agim Shaninit.
“Në aspektin popullor dhe në aspektin kombëtar, rampa dhe pagesa që duhet të bëhet është e dëmshme dhe konsiderohet barrierë. Por, në aspektin komercial, ajo duhet të ekzistojë për shkak të mirëmbajtës së rrugës, e cila është detyrimisht rrugë që duhet të mirëmbahet. Mirëpo, ne besojmë që tarifa është e lartë dhe për këtë, dy shtetet duhet të gjejnë një mënyrë tjetër që kjo tarifë të ulet dhe rruga të mirëmbahet edhe nga financat e shtetit”, ka thënë ai.
Shahini ka pohuar se kjo rrugë i ka hapur mundësitë e bashkëpunimit mes dy shteteve dhe bizneseve, por sipas tij nuk lidhet gjithçka me këtë rrugë. Ai thotë se drejtuesit e dy shteteve duhet të bëjnë punë më konkrete për largimin e barrierave dhe të punohet në forcimin e shkëmbimeve tregtare dhe zhvillimit ekonomik.
Autostrada, që mban emrin e presidentit të ndjerë të Republikës së Kosovës, ibrahim Rugova, filloi të ndërtohet më 12 prill të vitit 2010. Në nëntorin e vitit 2011, u patën hapur për qarkullim fillimisht 38 kilometrat e para, deri në fshatin Sllapuzhan të Therandës, ndërsa më në korrik të vitit 2012, edhe 4 kilometra të tjera nga Sllapuzhani në Duhël.
Segmenti i pestë, nga Duhla në rrugën nacionale Prishtinë- Pejë u hap për qarkullim më 27 nëntor 2012, në kuadër të festimeve për 100-Vjetorin e Pavarësisë së Shqipërisë.
Autostrada që lidh Kosovën me Shqipërinë, e quajtur “Ibrahim Rugova”, ka kushtuar mbi 700 milionë euro. Që nga paslufta e deri në vitin 2020, janë bërë investime kapitale në ndërtimin e rrugëve në Kosovë. Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, në vend janë 137 kilometra autostradë.(Monitor)
Sigurisht qe Shqiperia ka perfitu me shume.
Rama beri gabim qe vuri trarin aty. Nuk vihet trari mes vellezerve se pastaj njeri vella sigurisht qe do te demtohet. Rama beri gabimin tjeter qe mbeshtet Ballkanin e hapur pasi me keto hapa Rama po i jep nje atu Berishes i cili tani per tani duket se ka avantazhin ne opinionin e publik. Kjo po çon uje ne mullirin e Berishes. Ne vend qe Berisha te merrte ate qe e meritonte me kohe pas zullumeve te pafundme qe i ka bere Shqiperise dhe Kosoves ,ai tani po del fitues me fajin ekskluzivisht te Edi Rames.
Ne rradhe te pare ti nuk je “shqiptari nga Kosova” sepse ne Kosove nuk ka shqiptarë, por kosovarë. Ne rradhe te dyte ne nuk jemi vellezer, vetem shpellare si puna juaj thone vellezer kur u intereson puna. Kur nje shqiptar kerkon ndonje gje nga nje kosovar merr faturen ne fillim per te paguar. Nuk kemi pare asnjehere ndonje ndihme nga kosovaret, pekundrazi vetem dëme. Ne rradhe te trete mire u be qe u vendos pagesa sepse ashtu si edhe ne vendet e tjera rruget kroesore jane me pagese qe te mbulohen shpenzimet e mirembajtjes. Po te ishte per ne shqiptaret ajo rruge nuk duhet te ishte hapur kurre dhe biles edhe rruga e vjeter te ishte mbyllur perfundimisht. Nuk ka vend per mbetje anadollake si puna e kosovareve qe te vijne ne Shqiperi.
Ai qe eshte pak i shkolluar dhe e di mire historine nuk mashtrohet nga idea qe eshte hedhur me shumice kohet e fundit qe Kosova ka qene dhe eshte pjese e Shqiperise. As ne kohet e lashta nuk kemi patur ndonje lidhje ndermjet Dardanise dhe pjeses tjeter te Ilirise. Edhe vete romaket qe erdhen pak ne Dardani nuk ndenjen atje sepse nuk kishin asnje interes per ate vend dhe ata njerez te epokes se shpelles. Kjo deshmohet fare mire edhe nga mungesa e plote e ndonje zhvillimi te civilizuar te gjetur ne tere historine ne token dardane. Nje vend qe nuk ka asgje qe te tregoje mbi historine e toj nuk mund te fuhet ne vendet e zhvilluara. Ndryshe nga Shqiperia qe eshte e mbushur plot me deshmi historike dhe tregon qe kemi qene pjese e qyteterimit dhe biles pjese e rendesishme e ketij zhvillimi, pavaresisht ndryshimeve me dashje qe u behet vendeve dhe ngjarjeve sikur te jene vetem helene apo romake.
Kosovaret jane nga natyra njerez inferiore dhe gjithnje jane drejtuar qe te marrin identitetin e dikujt me te zhvilluar, sepse vete jane njerez pa identitet. Kjo tregohet me shume kohet e fundit kur ata kane mbetur si “muti i lagur” ne syte e botes dhe asnjeri nuk i do ti pranoje ne gjirin e tyre. Po te kishte vazhduar Kosova me te njejtin zhvillim si eshe shtetet e tjera te ish-Jugosllavise, ata as qe do ta permendnin emrin shqiptar qe duan te indetifikohen por do te thonin me force qe jane kosovare. I shikojme shpesh, qe kur nje kosovar arrin ndonje sukses ne “sporte” te tilla te denja per shpellare siç eshte boksi, peshengritja apo mundja, ata nuk thone qe shqiptari me emer filan arriti kete sukses, por thone qe kosovari…
Mos vazhdoni te na hapni barkun me te tilla idiotesira qe kosovaret jane shqipetare! Ju kosovaret shikoni punet e juaja dhe mos nderhyni ne tonat. Kur ne ua kemi thene vazhdimisht qe nuk duam qe te jemi pjese e perbashket dhe te na lini rehat ne punet tona, perse nuk arrini qe ta kuptoni qe nuk ju duam as afer dhe as te perzier ne ndonje pune? Kjo qe beni ju eshte shenje e nje prapambetje te thelle te zhvillimit njerezor qe ju karakterizon.
Kritiku,tamam si thue ti eshte.Kete e thote edhe Edi Rama.
‘Kritiku’ Ti je nje grekosllav i cmendur nga frika e zhvllimit dhe bashkpunimit mes shqiptareve me perkrahjen e USA-EU… Shqiptaret nga Nish- Presheve- Preveze -Ulqin -Shkup -Selanik….. i njeh gjithe bota—edhe rraca jote…Por e keni nga FRIKA ! Puna juaj…
Kritiku mos me kritiko. Motrat, gruan,nenen mbesat, te gjalle e te vdekur ku ti kesh.
Ti Berati qe as e di se ku bie Berati ktheja kete vetes tende dhe te uroj qe te lahet haleja me ty dhe bashke me sojin tend. Te ishe nga Berati do te ishe ne te njejtin mendim si une, por ti je si ata kosovaret e trashe nga truri qe u vene emra qytetesh shqiptare, femijeve te tyre, sepse aq e kane zhvillimin e trurit. Nese ty nuk te pelqen e verteta shko e mbushu andej nga ke ardhur. Shqiperia eshte e shqipetareve dhe jo e kosovareve.
Mire kali qe na ka ngordhur por nuk na lene rehat as mizat si puna jote.
Si s’te vie turp per keto komente ore idiot.
‘Kritiku’ Ti je nje grekosllav i cmendur nga frika e zhvllimit dhe bashkpunimit mes shqiptareve me perkrahjen e USA-EU… Shqiptaret nga Nish- Presheve- Preveze -Ulqin -Shkup -Selanik….. i njeh gjithe bota—edhe rraca jote…Por e keni nga FRIKA ! Puna juaj…
Po te bej bis me ate qe te thashe o kopil i jugosllaveve. Une jam beratas denbaden po kjo nuk ndryshon asgje. Nuk e zgjodha une ku do te lindja por prinderit e mi . Dhe me pare gjysherit e stergjysherit e mi. Por para se ti thoshin vets beratas ata i thoshin vetes shqiptar. Dhe te tille njihnin cdo njeri qe fliste gjuhen e tyre, qe kishte zakonet e tyre, qe kishte bese shqiptari. Vellai i gjyshit u plagos ne mbrojtjen e Shkodres nga malazezte, daja i tim eti u be cope nga mortajat gjermane ne kufi me greqine sepse atdheu i tyre nuk nuk mbaronte tek ura e Kucit apo qafa e Kicokut por kudo qe flitej shqip. Padyshim nuk ishin pjese e bandes se larove sllavogreke qe per hir te pushtetit te tyre jane gati ti sakrifikojne edhe vellane, motren, babane bile edhe femijet e tyre. Kjo bande maskarenjsh qe nuk e do dhe mallkon bashkimin e shqiptareve pasi e di mire se balancat do ndryshojne dhe pesha e tyre do veje aty ku vertet eshte as 20% e shqiptareve. Por kjo do te ndodhe me hir ose me pahir.
‘Kritiku’ Ti je nje grekosllav i cmendur nga frika e zhvllimit dhe bashkpunimit mes shqiptareve me perkrahjen e USA-EU… Shqiptaret nga Nish- Presheve- Preveze -Ulqin -Shkup -Selanik….. i njeh gjithe bota—edhe rraca jote…Por e keni nga FRIKA ! Puna juaj…
Per sherbimin e bere ,duhet paguar .Kjo vlene ne gjithe boten .Shtetet e varfera veshtire te gjene burime tjera per mirembajtjen e rrugeve,Autostradave.Prandaj kjo eshte e nevojshme per te pasur rruge standarte.Per te tjerat,populli shqiptre ne te dy anet e kufirit e ka humbur busullen orientuese dhe po lundron ne dete te hapur nga e qojne dallget e ujtit.
Shqiperia , pervec Rruges se Kombit ka edhe autostrada tjera. A nuk te duket ty e padrejte qe vetem ne kete autostrade te behet pagesa e sherbimevete mirembajtjes?
Ty Arben edhe rruga ne katundin tend autostrade te duket, prandaj nuk e ke idene se cila rruge quhet autostrade. Shko dhe bej ndonje klase shkolle dhe mos komento si e Ema e Zeqos ne maje te thanes. Ku i ke autostradat e tjera ore shpellar?
Ore rumaduc, autostrade apo superstrade eshte e njejte. Ne Shqiperi ke disa. Komentet tua jane komente te turpshme, jane antishqiptare, jane te njejta me ato te armiqve tane shekullore.
Kritku ! Me komentin tan per KOSOVEN TON KRENARE me kojtove nje shkrim per Faik Konicen . Dikush skruan nje artikull kundra Konices dhe ky i kunder pergjigjet ne artikullin e radhes ! Kaq deshi replikuesi per te kapur fatin,duke menduar se do te bej emer duke replikuar me te madhin Konica,dhe vazhdoi avazin me shkrimin e replikes ne numrin e radhes . Pas disa replikash dhe duke par nivelin e replikuesit qe kishte perball,Konica i pergjigjet : Me mir haj nje kov me mut se sa vazhdoj dhe replikoj me ju ! E din ti Kritk se ne Shqiptaret e Shqiperis,para se te emigronim, banoret e Ballkanit nuk e dinin se ku binte Shqiperia ! Mos te them per ata te Europes qe as nuk e kishin iden e ketij shteti ! KOSOVA qe ta dish ti Kritku esht Krahina, Kurse populli quhet Shqiptar,jo se keshtu them un nga deshira por se keshtu i njeh Bota dhe aq me teper Sllavet qe i urrejn i njohin me emrin Skiptari.Po i shpjegoja disa Bullgareve se jam Shqiptar por ata spo me kuptonin sepse ata ne shkoll dhe media me ket emer nenkuptonin Kosovaret . Po me vjen keq qe me shkrimin tend Kritiku,verteton testimin e ber vitet e fundit,se Shqiperia ime dhe e jotja,ka nivelin me te ulet arsimor ne Europe.
Paramendoni sikur per gjdo te shtune te vijn ne Dardani nga 10000 apo 15000 Shqiptare prej Shqiperis,ashtu si bejne Dardanet per gjdo te shtune kur shkojn per kafe ne Shqiperi……Mrekulli fantastike kisht me qen….eee po ateher s’kishte me honger mut kurrfare KRITIKU se s’kishte me ekzistu kutoni…
O shqiptar…..Edhe amerikanet jane vellezer midis tyre por
traun (Toll-in) e ke ne cdo 20 milje. Ai shqiptar apo kosovar
qe ka nje benz , bmw, etj. qe kur shtojne mbi 40 mije Euro,
ka edhe 5 Euro per “traun”’?!! ! Kur beri thirrje presidentja
Juaj ne Parlamenti shqiptar:Z. KM hiqeni ate “traun” e rruges
se Kombit m’u duk si thirrja e Reganit qe beri Gorbacovit: Z.
President rrezojeni ate mur !!! Dhe kjo dallkaukja bibe donte
me kopju Reganin por i doli fisheku nga kulata kesaj femre.
thencin e tille ! Sa turp kur nje belldscke femer don me thane
nje fjale te madhe pa etiken qe duhet te kete nje presidente
ne raport me visiten ne nje vend vella ! Por nuk i ve fai aq di
e aq thote ….Le te shkoje te mesoje shqipen e standartizuar te
Z. Rexhep Qosja, autoriteti absolut I Letrave -Shqipe ! Oh harrova,
baca Rexhep eshte nga Mali Zi dhe se Ai duhet te mesoje gjuhen
e zonjes Presidente…..AnyWay……..!!!???
Perse ky “tra” paguhet vetem per “Rruga e Kombit” e nuk paguhet edhe per rruget tjera ???
Kryetarit te odes se tregetise se Kosoves do t’i thoja:
Perfituesi me I madh nuk eshte Shqiperia por Kosova.
Pse:
1_Aspecti economik: vijne ne Shqiperi se ka qene dhe eshte akoma me lire se vendetta e tjere( kursimet e Shqipetareve te Kosoves te pushojne ne Shqiperi jane me te medha se fitimi (ne vlere monetare)
2_Kalimi me I ç’liret ne Shqiperi,si nje vend ku flitet Shqip dhe kemi te njejtat zakone.
3_Politike se eshte vendi qe ju ka dhene mbeshtetjen me te madhe(qe I takon por por mos t’i hidhet poshte) etj….
E sa me siper pyetja eshte pagesa e “Rruges se Kombit”:
A e llogarit njeri se rruga duhet mirmbajtur,I duhen investime e prej nga vijne keto Para?
Te pish nje kafe 3€ eshte shume me shume se kursimi po te shkurtosh 3-4 ore udhtim
KUSHDO QE E PERDOR DUHET TE PAGUAJ(Jo thjesht per detyrim por per te vleresuar investimin dhe rrespektuar taksapaguesin )
Po te vihet nga Kosova ne Tirane nepermjet Maqedonise do te ishte me gjate dhe do paguheshin taksat e rruges.
Beni llogarite dhe mos u beni vetem shat(te merrni)