Te fundit
Fundi i luftërave apo fundi i paqes? Një paralajmërim i rëndë për Kosovën
21 Janar 2025, 09:27Blog
TEMA
Nga Baton Haxhiu
“Ne kemi kaluar dekada të tëra të ngatërruar në konflikte që nuk ishin tonat. Luftëra që na kanë lodhur dhe gërryer burimet tona. Kjo mbaron sot”.
Kjo pjesë e fjalimit të Donald Trump, një thirrje e fortë për t’i dhënë fund angazhimeve ushtarake të SHBA-ve jashtë vendit, duket e drejtpërdrejtë dhe tërheqëse për një elektorat të lodhur nga “luftërat e pafundme”. Por për rajone si Ballkani, dhe në veçanti për Kosovën, një politikë e tillë përmban më shumë frikë se shpresë.
Për Kosovën, prania e trupave amerikane në kuadër të KFOR-it ka qenë më shumë se një simbol; ajo ka qenë një garanci e prekshme e stabilitetit dhe paqes.
Që nga përfundimi i luftës në vitin 1999, KFOR-i ka luajtur një rol kyç në ruajtjen e qetësisë në një rajon të brishtë, ku tensionet ndëretnike ndërmjet Kosovës dhe Serbisë mbeten gjithnjë një burim shqetësimi.
Prania ushtarake amerikane në Kosovë nuk është thjesht një akt bamirësie; ajo është një shprehje e angazhimit të SHBA-ve për një rajon ku interesat strategjike amerikane dhe ato evropiane bashkohen.
Trump, me logjikën e tij të tërheqjes së trupave amerikane nga Kosova, duket se parashikon një zgjidhje përfundimtare për problemin e hapur ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.
Në këtë qasje, ai refuzon status quo-në si një mundësi të qëndrueshme dhe kërkon një rrugë drejt stabilitetit, e cila, sipas perceptimit të tij, do të vijë vetëm përmes një prej dy skenarëve: ose përmes korrigjimit të kufijve, një ide që ka qarkulluar më parë dhe është kundërshtuar nga shumë aktorë, ose përmes krijimit të Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe, si një mekanizëm për të adresuar kërkesat e serbëve të Kosovës.
Kjo qasje e fortë ka një mesazh të qartë: SHBA-të nuk do të vazhdojnë të investojnë në mënyrë të pakufizuar në një situatë që nuk prodhon rezultate konkrete.
Në vend të ruajtjes së një ekuilibri të paqartë, presioni mbi Kosovën dhe Serbinë mund të rritet për të pranuar një nga këto dy zgjidhje, pavarësisht kundërshtimeve të brendshme apo rrezikut për destabilizim.
Kjo logjikë, megjithëse synon të arrijë një epilog të qartë, ngre pikëpyetje të mëdha për stabilitetin afatgjatë dhe drejtësinë e zgjidhjes që mund të imponohet mbi palët.
Por çfarë ndodh nëse Trump e çon përpara këtë vizion të tërheqjes nga “luftërat e të tjerëve”?
A mund të imagjinohet një Kosovë pa SHBA-të si mbrojtës të saj të përhershëm? Një skenar i tillë, sado i pamundur që mund të duket për disa, do të ndryshonte rrënjësisht peizazhin politik dhe strategjik të rajonit.
Një tërheqje e SHBA-ve nga Ballkani do të kishte pasoja të shumëfishta.
Së pari, do të krijonte një vakuum sigurie, veçanërisht në veri të Kosovës, ku tensionet janë më të larta dhe ku Serbia, me mbështetjen e Rusisë, do të shihte një mundësi për të rritur presionin ndaj Kosovës.
Prania e KFOR-it, veçanërisht e trupave amerikane, ka qenë një faktor i rëndësishëm frenues për çdo tentativë për destabilizim. Në mungesë të kësaj pranie, ekziston një rrezik real që tensionet të shpërthejnë dhe që Ballkani të rikthehet në një situatë konflikti.
Për më tepër, largimi i SHBA-ve nga rajoni do të dëmtonte besueshmërinë e NATO-s dhe do të nxiste shtetet evropiane të përballeshin me përgjegjësi që nuk janë ende gati t’i marrin.
Shumë vende evropiane nuk arrijnë të përmbushin as nivelin minimal të shpenzimeve të kërkuara për mbrojtje (2% e PBB-së), ndërsa një rritje e papritur e barrës financiare për NATO-n mund të krijojë ndarje të reja brenda Aleancës.
Në një kohë kur Rusia dhe Kina po kërkojnë të zgjerojnë ndikimin e tyre në Ballkan, një dobësim i NATO-s do të ishte një dhuratë strategjike për to.
Kjo situatë e pasigurt rëndohet edhe më shumë nga disa veprime të liderëve kosovarë, veçanërisht të kryeministrit Albin Kurti.
Refuzimi i disa projekteve të rëndësishme të propozuara nga SHBA-të, si Marrëveshja për Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe, ka krijuar tensione me aleatin kryesor të Kosovës.
Ai ka refuzuar gjithçka që ka ardhur nga ish-Administrata e Trump.
Këto qëndrime, megjithëse të udhëhequra nga motive politike të brendshme, janë interpretuar si mungesë vlerësimi për partneritetin strategjik me SHBA-të. Por, gabimet e Kurtit nuk duhet të jenë arsye për penalizimin e popullit të Kosovës dhe për tërheqjen e mbështetjes amerikane.
Kosova është një histori suksesi për SHBA-të dhe NATO-n. Është një rast ku ndërhyrja ndërkombëtare çoi në ndalimin e gjenocidit dhe krijimin e një shteti të ri, i cili pavarësisht sfidave, ka bërë hapa të rëndësishëm përpara.
Një largim nga ky angazhim nuk do të dëmtonte vetëm Kosovën, por do të dërgonte një mesazh të rrezikshëm për aleatët dhe kundërshtarët e SHBA-së: se angazhimet amerikane nuk janë të përhershme dhe se stabiliteti ndërkombëtar mund të sakrifikohet për interesa të brendshme.
Në këtë moment kritik, është e rëndësishme që Kosova të tregojë maturi politike dhe të ndërtojë ura të forta komunikimi me SHBA-të dhe NATO-n.
Evropa, nga ana tjetër, duhet të rrisë investimet e saj në mbrojtje dhe të tregojë se është e gatshme të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë rajonale.
Përndryshe, një rajon i paqëndrueshëm si Ballkani mund të bëhet sërish burim konflikti, duke rrezikuar jo vetëm stabilitetin e tij, por edhe të gjithë kontinentit.
Fjalimi i Trump mund të duket si një thirrje për paqe dhe rikthim te prioritetet e brendshme, por për Kosovën dhe Ballkanin, ai është një paralajmërim i ashpër.
Fundi i “luftërave të pafundme” nuk duhet të nënkuptojë fundin e angazhimit amerikan për paqen dhe stabilitetin.
Përndryshe, historia ka treguar se boshllëqet e krijuara nga tërheqja e fuqive të mëdha mbushen gjithmonë nga ata që e shohin konfliktin si mundësi.
Për Kosovën, ajo që sot shihet si një garanci e paprekshme mund të kthehet nesër në një ëndërr të largët.
P.S:
Donald Trump;
We have spent decades entangled in conflicts that were not ours to fight and wars that drained our strength and resources. That ends today. We will stop fighting endless wars, bring our brave troops home, and instead focus on rebuilding the United States of America. Peace will be our goal, and diplomacy will be our tool. The era of sacrificing American lives for the ambitions of others is over. We will lead with strength, but only where it serves our interests and ensures lasting stability.
17 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Baton gjakdhjeri mor i tremb njerzit kot me fjalime e shkrime idote .......Per Kosoven qe seschte e jotja u derdhen e po derdhen e do te derdhen Gjak e Miliarda. Aq kollaj se lesheojn USA.
Çfare është ky koment prej fshatari? A thua se shqipetarët bëjmë vezë te kuqe dhe na do gjithë bota. Per nje periudhe 25 vjeçare amerikanët shprehën interes ne Kosovë. Dhe e mbajtën. Ashtu si mbajtën Afganistanin. Kur u lodhën me administratën e dhjerë afgane, nuk e patën problem te bënin marreveshje me talebanët dhe te ikin. Ato që merrnin atehere (mineralet) i marrin prapë. Edhe ne Kosovë. Po u erdhi ne make te hundes nga Albin Debili, bejne nje marreveshje me Serbët dhe i thone Albinit dhe VV-së si Nasi Gjymi "rri si mut nashti". Albini shet pordhë prapa amerikanëve. Por amerikanët mund t'i thonë troç "okay, shit pordhë tani qe nuk jemi ne". Nje marreveshje Vuçiç-Trump-Putin, dhe Kosova bëhet prape krahinë autonome. Kete thotë Batoni, por VV-ja ka pjerdhur nga trutë. Nje status quo si kjo e Kosovës nuk mund te zgjasë pergjithmone. Dhe Trump ka per t'i dhene zgjidhje. Pyetja është çfare zgjidhje, dhe ne favor te kujt. Kjo mbetet per t'u parë. Por po vuajti puna deri këtu, fiton me i forti dhe ai qe ofron me shumë. Serbia ofron me shumë gjera se Kosova. Që të jemi realistë. Kishim shanse te medha por nuk i shfrytezuam. Tani "beji shurren bahçes se iku uji", thoshte ai tek filmi.
Fiks fare e ke shkruar. Ererat e mira ne favor te saj Kosova nuk arriti ti shfrytezonte per 25 vjet dhe faji eshte 90% elites kosovare. Mekatari qe dallon 10 pashe nga te tjeret eshte Albin Kurti. Si kur ishte ne opozite edhe ne pushtet ka bere gjithmone gjene qe demton me shume Kosoven. Psikopat-delirant apo agjent i zellshem i Rusi-Serbise kete do e provoje shpejte historia.
Qenke edhe më analist se Baton Stanisic !
Drejt, krejt dakord. Por me sakte e shkurt, Kosova e humbi shansin per shtet te njohur nerkombtarisht. Kosova tash dejuro asht pjese e Serbise. Trump do ti kthehet ndryshimit te territoreve, dhe ka te drejte. Tirana edhe Prishtina (pa Kurtin dhe nongraten VV) duhet ti shpalosin te argumentuar Trumpit propozim per bashkimin e Kosove, pa Veriun, me Shqiperine. Veriu te shkembehet me troje shqiptare te banuara nga shqiotare.
Sa te kemi Bacën Albino, nuk ka çfar na ben Trampi, Byça Albin andej,bitha Sali ketej, kala që nuk mposhtet shqiptaria. Njeri nuk degjon Ameriken, tjetri furnizon me nafte serbine,pse te trembemi ne.
Koqovaret e gezoshin Al-Kur-tiqin
Kjo krahine ju ofrua nje raste te arte qe te vjen nje hère ne 1000 vjet qe ti bashkohesh trungut te vehte Shqiperise , nga delira keta provincial pranuan te nderojne flamure , hymne gjitheçka dhe filluane nje urrejtje ndaj vendit te vehte Shqiperise duke menduar se do behen shtete. - Diten qe Serbia do ta rimari kete krahine dhe jam i bindur 100% per mua do jeté dita me e bukur e jetés sime , shanci te vjen vêtem nje hère ne jeté dhe duhet ta shfrytezoshe ne te kundert te ndeshkone....
Po perse ore idiot do t'i gezoheshe dites nese Serbia do ta rimari Kosoven?
Po ne e dim se ju serbët kështu mendoni, si thot një fjalë popullore "do vraponi si dhelpra pas koqeve të dashit " !!!
Spiun serb dhe rus je o fytyre e korruptuar!
Ju garipat e Albinit ngjani si dy pika uji me ata te Sali Berishes. Dhe filozofine liderat tuaj shpirteror e kane te njejte. Akuzo kundershtarin duke i vene ne kurriz çdo mekat qe ke bere vete. Keshte vihet shenja e barazimit ne publik, dhe ne vazhdojme sundojme.
Ke gabuar adrese!
Baton Stanishic , Baton Sllobotan c'do more mi halesh qe del kur e ke marre vesh se je jeriu me i urryer ne kete bote.... U shofte rraca jote o spiun shtate breza me kuc e me mac.....
Baton Stanishic , Baton Sllobotan c'do more mi halesh qe del kur e ke marre vesh se je jeriu me i urryer ne kete bote.... U shofte rraca jote o spiun shtate breza me kuc e me mac.....
Duam apo nuk duam ne, Batoni kete rradhe ka te drejte. Messerchmiti ne komentin e tij , nuk ben gje tjeter vec replikon djallezite e Kurtit qe ben punen e Serbit duke pjerdhur ne Ameriken dhe duke i mbushur mendjen "dardhadhjeseve" se Amerika eshte nje idjote qe nuk di se cben. Ajo "kurrrrreeee" nuk iken nga Kosova se ka interesat e saj madhore ne te. Kjo eshte e vertete por keto interesa nuk jane aq madhore saqe Trampi mos te mendoje se ka dhe rruge me efikase per te mbrojtur interesat amerikane...Me vjen mire qe komentuesi me poshte 'korrigjon" kete demagogji te Kurtit qe sadoqe Kurti te pjerdhi ne Ameriken, Amerika do e duroje... Batoni ka bere nje shkrim te ekulibruar, por kur thote se "gabimet e Kurtit nuk duhet të jenë arsye për penalizimin e popullit të Kosovës dhe për tërheqjen e mbështetjes amerikane", gabon. Gabon sepse Amerika nuk e tjeterson dot popullin "drdhadhjese" te VV, por ajo ka mundesi te korigjoje vehtveten. Ajo nuk mund te lejoje qe ky popull pa kujtese historike dhe jo mirenjohes te behet me i mencur se populli amerikan. Kurti nuk mund te jete me i mencur se Trampi. Ai nuk mund te beje qe Amerika te shpenzoje paret pa fund dhe te konsumoje energjite e saj ne nje vend mosmirenjohes, ku "dardhadhjeret" e Albinit ne vend te merren me Albinin dhe ta kishin degdisor nje ore e me pare dhe ne vend te tij te vinin nje mirenjohes te perpjekjeve Amerikane, mendojne se Amerika eshte idjote dhe e rene ne dashuri pa kushte me Kosoven (me falni me Dardhajsen e Kurtit). Amerika nuk mund te beje lufte te pafundme dhe te shpenzoje pa fund, kur ata qe i cliroi nuk jane mirenjohes por dredharak. ..Ndoshta nje pjese e mire e amerikaneve me ne krye Trampin mendojne se Amerika gaboi. Kjo eshte arsyeja qe Trampi nen influencen edhe te Mellanise qe si sllovene i njeh mire shqiptaret e Kosoves (me falni dardhadhjeset e Kurtit) mendon ti jap nje mesim te mire atyre qe jane "bukeshkeles"....Koqevaret(me falni dardfhadhjeret e VV) jane aq te poshter saqe derguan Kurtin te pushtonte edhe Shqiperine, sikur ne ketej vdiqem per nje spiun te serbit ta kishim udheheqesin tone mbare-dardhare. Njelloj si ne ketej qe i dhem nje "mut" te math Kurtit dhe nuk e votuam, edhe Amerika po i jep nje mesim te math atij populli qe pretendon te mos jete popull shqiptar por nje popull i ri me emer "dadhadhjese", qe nuk ka histori dhe i krijon mundesi Vuciqiq "buzevicit" te lepije buzet, sepse i erdhi koha te bashkoje trojet serbe perfshi edhe "dardhadhjesen" e Kurtit qe eshte serbe sepse 'dardhadhjeset' jane serbe te asimiluar qe nuk kane asnje lidhje me iliret apo trashegimtaret e tyre shqiptare. Eshte nje ndeshkim i pa merituar por faji eshte i "drdhadhjesve" qe mendojne se jane me te mencur se Amerika....Ndoshta duan te jene nen Serbine....Ne rsastin me te mire Kurti ka bere llogarite gabim duke menduar se cfardo pordhe qe ai te beje, perendimi do e duroje se ka friken e lindjes. Pra llogarite e Kurtit si mbrojtes i perendimit jane llogari te bera ne zyrat e UDBES dhe nuk kane lidhje me zyren e Trampit....
Kur politikanët thonë "kurrë!"- gënjejnë. Tramp mund të flas vetëm për mandatin e tij, pastaj vjen tjetri dhe bën si do vet.