Te fundit
Kadare nuk e pa në ëndërr zjarrin
3 Korrik 2024, 09:20Blog
Nga Frrok Çupi
Zjarri i parë që e tronditi Kadarenë ishte zjarri i fillimit të qershorit 1991, që ra mbi selinë e Parlamentit dhe mbi rrethinat e sahatit të Tiranës… Fillimisht, as e pranonte, as e ëndërronte zjarrin mbi vendin e tij. Madje edhe ‘arratisja’ e shkrimtarit për në Francë, tetor 1990, ishte akti më i fuqishëm për ta mbajtur larg konfliktin në vend, teksa po vinte pluralizmi politik. Ismail Kadare iu përkushtua me gjithë talentin e shpirtin e tij zhvillimeve demokratike, paqes dhe stabilitetit në vend; as në ëndërr nuk mund t’i vinin zjarret që ndez një grupim politik i vë vendit edhe sot e kësaj dite..
… E kam parë të tronditur në gjithë qenien e tij kur mori vesh për zjarrin në Tiranë.
U ndodhëm bashkë. Sapo u ulëm për kafe. Nju Jork, Manhatan, java e parë e qershorit 1991. Ismaili vinte nga Parisi, unë nga Tirana. Nuk priti as aq sa të uleshim.
-Po ç’bëtë more? Pse i vutë zjarrin?- mu drejtua mua si i PD-së.
E morëm vesh se ishte djegur Klubi i Ministrisë, ca lokale rreth sahatit dhe kishin shkuar në Parlament për ta djegur. Europa e mori lajmin menjëherë. Menjëherë sapo dolën flakët, kryeministri Fatos Nano dha dorëheqjen. Një natë më parë sapo ishte kthyer nga Parisi. Atje kishte takuar personalitete të lartë shtetërorë dhe kishte folur mbi gjendjen e rëndë ekonomike të vendit. Mbarë Europa e kishte marrë vesh katastrofën njerëzore ku ndodhej Shqipëria, aq më tepër për shkak të vërshimit të mijëra e mijëra refugjatëve drejt kontinentit, pamje e cila ishte bërë thuajse biblike. Vetëm pak muaj më parë, kryeministri Bufi i qeverisë së Stabilitetit, kishte deklaruar se Shqipëria ‘ka edhe vetëm gjashtë ditë bukë’. Bukë!, bukë ore!, jo lukse. Në këto rrethana zyrtarët e Francës dhe qeveritë europiane i kishin ofruar ndihmë qeverisë Nano. Por qeveria Nano ra për shkak të dhunës me zjarr mbi institucione, dhe kështu gjithçka mbetej në erë.
-A nuk e dinit ju se Nano takoi në Paris vetë zotin Zhak Atali?- mu drejtua Kadare ngultas sikur unë të isha PD. Në fakt isha kryeredaktor i gazetës ‘Rilindja Demokratike’ për të cilën Ismaili tregonte vëmendje të afërt edhe pse larg nga Tirana. Ai kishte vëmendje të përditshme mbi çfarëdo ndodhte në vend, e sidomos me emocion për Demokracinë. Zhak Atali ishte president i sapo zgjedhur i Bankës Europiane për Zhvillim. Me Kadarenë kishte miqësi të afërt, aq më shumë që vetë Zhak Atali është një shkrimtar, eseist, romancier…, përveçse ekonomist. -Fatos Nano po vinte nga Franca me 200 milionë euro, të akorduar nga Banka Europiane- tha Kadare- Ju e rrëzuar që në aeroplan- mu drejtua përsëri. Nuk kisha fjalë. Edhe sikur të isha ndodhur në Tiranë, s’kisha fjalë. Aq më tepër që gjithçka ishte e ngatërruar. Në fushën e ‘demokracisë’ kishin hyrë halldupë të panjohur, të cilët as kishin lidhje me idenë e paqes e të zhvillimit; as me studentët, as me intelektualët që krijuan PD-në. Zjarre dhe sulme dinin.
-Po këta minatorët e Valiasit, i njihni?- më pyeti Ismaili. ‘Se që nuk janë minatorët ata që duan të djegin vendin, kjo është para syve!’- foli prapë Kadare. ‘Po kush lëviz pas tyre?’ Biseda qe me tension, me një vrull argumentesh e keqardhjeje nga Ismaili. Rrinte sa rrinte, dhe e lëshohej:
“Zhak Atali ishte i detyruar ta pezullonte fondin e ndihmës për Shqipërinë… Ma tha vetë. Ai kishte më shumë merak se ne shqiptarët…” -Po njerëzit që kërkojnë ushqim e ilaçe, këtyre çfarë tu themi?. Me zjarre nuk bëhet demokraci!’, tha Ismaili prapë. Tani që po e shajnë edhe në ditën e vdekjes, dhe që janë pikërisht ata që janë grupuar në atë grup që i bëri dëme vendit në emër të ‘demokracisë’, nuk ia harrojnë Kadaresë pse nuk pajtohej me ‘grupin e zjarrit’. Ismail Kadare, titani i dashuruar me vendin dhe kombin e tij shqiptar, u ndodh para të papriturave që po ndodhnin në Tiranë. E kishin marrë në dorë ‘demokracinë’ dhe kishin ndezur zjarret për të djegur vendin. Derisa ndezë edhe luftën mes shqiptarëve në vitin 1997. Edhe sot ndezin zjarre me goma e me armë molotov mu në sheshin kryesor të kryeqytetit. … Kadare nuk e kishte parë në ëndërr këtë ogur të zi në vitin 1991, e kishte parë me sytë e mendjes, sy që kujdeseshin mbi fatet e vendit.
5 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Kur vdes të tërë flasin mirë për të vdekurin. Është kodi i heshtjes. Kadareja ishte shkrimtar i madh por qe i privilegjuari i regjimit. Në 90 u arratis se ai nuk qe disident . Në fakt ai në tërë këto vite demokraci hibride nuk dha deklarata në lidhje me situatën politike në vend, fare, nuk ndihmoi për asgjë. E vetmja deklaratë ishte para ca muajsh në mbështetje të ardhjes së emigrantëve afrikanë të Melonit në Shqipëri . Qokë që i bëri Ramës. Kadareja ka bërë vepra që do ngelen, përfaqësoi denjësisht Shqipërinë në arenën ndërkombëtare , por kaq. S'ka lidhje me disidencën.
E keni pare Flamur Noken me menge te perveshura ne djegjen e gomave ,mjek ky zotria ne profesionin fillestar.Po mjekun tjeter Alimemeti a e keni pare?/ Edhe ai tek zjarri biles ne grupin qe duan ta shtyjne zjarrin brenda ne Bashki. DHE ankohemi se na prishen industrine komshinjte te cilet e kuptuan se i pelqente Berishes me shoke edhe tani qe u plak ''''Shkrrumb te behet pas meje thote ai....'' dhe harrova ,pret dhe ish kryeministrin turk
Të ishe anti-zjarrvënës dhe antiberishist në vitet 90 duhej gjithashtu të kishe shpirt disidenti. Tek e fundit, shyqyr që Kadareja s’ishte disident në kohën e diktaturës! Mund të kishim një të burgosur politik ose një varr martiri më shumë, por një gjeni, (dhe çfarë gjeniu) më pak. Ndërkaq për oportunizëm ndaj pushtetit qe akuzuar edhe Gëte, por aq i bënte! Aq u bën edhe gjermanëve të kulturuar puna e disidencës politike! Ekzistojnë dy lloj disidencash: disidenca e përkohshme politike kundrejt një regjimi, dhe disidenca e shekujve dhe epokave, që nxit tek njerëzit të mendojnë me kokën e tyre. Dhe sigurisht që kush mendon – është disident. Sepse diktaturat e duan bindjen dhe jo mendimin. Kadareja i perkiste kategorisë së dytë.
Bravo,Frrok! I ke thene qartas Me tej ska me.
...Dhe zjarret vazhdojne, sepse eshte skenari i vjeter i saliMosqoft-it! Aresyeja e zjarreve eshte mungesa e trurit, mosfunksionimi i logjikes dhe ''pasuria'' e instikteve kafsherore, qe e ka mbuluar kete bande te shpifur antishqipatre per te keqen e ketij vendi te bukur... 11 Korriku eshte fundi i bandes dhe varrimi pas zgjedhjeve te 2025. Rrofte Shqiperia! Poshte babezia!