Diplomati më i lartë i Kinës kritikon shitjen e armëve amerikane në Tajvan

30 Dhjetor 2025, 11:03Bota TEMA
Diplomati më i lartë i Kinës kritikon shitjen e armëve

Ministri i jashtëm i Kinës të martën kritikoi ashpër shitjen rekord të armëve amerikane ndaj Tajvanit, ndërsa Pekini zhvilloi ditën e dytë të stërvitjeve ushtarake rreth ishullit që prej kohësh e ka pretenduar si të vetin.

Wang Yi, zyrtari më i lartë kinez që ka komentuar deri më tani mbi shitjet, gjithashtu kritikoi ashpër “forcat pro-pavarësisë në Tajvan” dhe udhëheqësit e Japonisë gjatë një eventi diplomatik të fundvitit në Pekin.

“Në përgjigje të provokimeve të vazhdueshme nga forcat pro-pavarësisë në Tajvan dhe shitjeve të armëve në shkallë të gjerë nga SHBA ndaj Tajvanit, ne duhet t’i kundërshtojmë me vendosmëri dhe t’i kundërshtojmë ato me forcë”, tha Wang ndërsa shqyrtoi një vit diplomacie nga kombi më i madh dhe më me ndikim i Azisë.

Ai përsëriti qëllimin e Kinës për një “ribashkim të plotë” me Tajvanin, një ishull i vetëqeverisur që u nda nga Kina gjatë një lufte civile në vitin 1949 dhe evoluoi në një demokraci shumëpartiake.

Qeveria e Tajvanit argumenton se ishulli nuk ka qenë kurrë pjesë e Kinës në formën e tij aktuale nën Partinë Komuniste dhe pretendimet e sovranitetit të Pekinit janë të paligjshme.

Paketa ushtarake acaron Kinën

Paketa me vlerë më shumë se 11 miliardë dollarë që u njoftua më parë këtë muaj nga Departamenti i Shtetit i SHBA-ve përbën shitjen më të madhe të armëve të SHBA-ve për Tajvanin. Ajo përfshin raketa, dronë, sisteme artilerie dhe softuer ushtarak.

SHBA-të janë të detyruara nga ligjet e tyre t’i ofrojnë Tajvanit mjetet për të mbrojtur veten. Presidenti Donald Trump ka rritur presionin mbi ishullin e vetëqeverisur për të blerë më shumë pajisje ushtarake amerikane, madje duke sugjeruar që Tajvani duhet të shpenzojë deri në 10% të PBB-së së tij për mbrojtje.

Kina iu përgjigj shitjes duke nisur dy ditë stërvitje ushtarake rreth Tajvanit të hënën. Ushtrimet gjithashtu shihen kryesisht si një qortim për Sanae Takaichi, kryeministrin e ri japonez, i cili e acaroi Pekinin muajin e kaluar duke nënkuptuar se Japonia mund të ndërhynte ushtarakisht mbi Tajvanin.

“Japonia, e cila nisi luftën e agresionit kundër Kinës, jo vetëm që nuk arrin të reflektojë thellë mbi krimet e shumta që kreu, por udhëheqësit e saj aktualë gjithashtu sfidojnë hapur sovranitetin territorial të Kinës, përfundimet historike të Luftës së Dytë Botërore dhe rendin ndërkombëtar të pasluftës”, tha Wang, duke shtuar se Kina “duhet të jetë shumë vigjilente kundër ringjalljes së militarizmit japonez”.

Iniciativa të tjera diplomatike të shqyrtuara

Në fjalimin e tij duke shqyrtuar pikat kryesore diplomatike të Kinës për vitin, Wang përmendi gjithashtu luftën e Izraelit në Gaza, duke përshëndetur përpjekjet ndërkombëtare për të lehtësuar një armëpushim, por duke këmbëngulur se duhet bërë më shumë.

“Bota ende i detyrohet drejtësi Palestinës”, tha Wang. “Çështja palestineze nuk mund të margjinalizohet përsëri dhe kauza e popullit palestinez për të drejta demokratike dhe legjitime nuk mund të përfundojë kot”.

Kina mban marrëdhënie të forta me Izraelin dhe Autoritetin Palestinez dhe mbështet zgjidhjen me dy shtete, sipas së cilës Izraeli dhe Palestina do të ekzistonin si shtete të pavarura.

Wang theksoi gjithashtu qëllimin e Kinës për të lehtësuar një marrëveshje paqeje midis Rusisë dhe Ukrainës. Pekini thotë se është i paanshëm në luftë, por në praktikë sinjalizon mbështetje për Moskën përmes vizitave të shpeshta shtetërore dhe stërvitjeve të përbashkëta ushtarake.

Wang ndërmjetësoi bisedimet midis diplomatëve të lartë nga Tajlanda dhe Kamboxhia në fillim të kësaj jave, të cilat, sipas udhëheqësve, ndihmuan në konsolidimin e një armëpushimi midis dy fqinjëve pas muajsh luftimesh.

Takimet përfaqësonin përpjekjet e fundit të Kinës për të forcuar rolin e saj si ndërmjetës ndërkombëtar dhe veçanërisht ndikimin e saj në krizat rajonale aziatike. Ndërsa Kina rritet në një forcë ekonomike dhe politike në nivel global, Pekini ka kaluar dekadën e fundit dhe më shumë duke punuar në mënyra të ndryshme për të rritur zërin e saj si palë e tretë në çështjet diplomatike.

Lini një Përgjigje