Nuk ka shenja protestash të reja në Iran, ndërsa një klerik i linjës së ashpër bën thirrje për ekzekutime dhe kërcënon Trump-in
Teksa Irani është rikthyer në një qetësi të pasigurt pas një vale protestash që u shoqërua me një goditje të përgjakshme, një klerik i lartë i linjës së ashpër bëri thirrje të premten për dënim me vdekje të protestuesve të ndaluar dhe kërcënoi drejtpërdrejt presidentin e SHBA-së, Donald Trump — një dëshmi e zemërimit që ka kapluar autoritetet e Republikës Islamike.
Trump, megjithatë, mbajti një ton pajtues, duke falënderuar udhëheqësit iranianë që nuk kanë ekzekutuar qindra protestues të ndaluar, në një tjetër shenjë se ai mund të jetë duke u tërhequr nga një goditje ushtarake. Ekzekutimet, si edhe vrasja e protestuesve paqësorë, janë dy nga “vijat e kuqe” të përcaktuara nga Trump për një veprim të mundshëm kundër Iranit.
Shtypja e ashpër, që duket se ka lënë të vrarë disa mijëra persona, duket se ka arritur të shuajë demonstratat që nisën më 28 dhjetor për shkak të gjendjes së rënduar ekonomike dhe që më pas u shndërruan në protesta që sfidonin drejtpërdrejt teokracinë e vendit.
Prej ditësh nuk ka pasur shenja protestash në Teheran, ku blerjet dhe jeta në rrugë i janë rikthyer normalitetit të jashtëm, ndonëse ndërprerja e internetit, tashmë njëjavore, ka vazhduar. Autoritetet nuk kanë raportuar trazira në pjesë të tjera të vendit.
Agjencia e lajmeve Human Rights Activists News Agency, me bazë në SHBA, njoftoi të premten se numri i të vdekurve ka arritur në 3.090. Ky numër, që tejkalon çdo valë tjetër protestash apo trazirash në Iran gjatë dekadave të fundit dhe kujton kaosin e Revolucionit të vitit 1979, vazhdon të rritet. Agjencia ka qenë e saktë ndër vite, duke u mbështetur në një rrjet aktivistësh brenda Iranit që konfirmojnë të gjitha viktimat e raportuara.
Associated Press nuk ka mundur ta konfirmojë në mënyrë të pavarur këtë shifër. Qeveria iraniane nuk ka dhënë të dhëna për viktimat.
Predikimi i zjarrtë i klerikut të linjës së ashpër
Në kontrast, predikimi i Ajatollah Ahmad Khatamit, i transmetuar nga radio shtetërore iraniane, nxiti thirrje nga besimtarët e mbledhur për lutje, përfshirë: “Hipokritët e armatosur duhet të dënohen me vdekje!”
Khatami, anëtar i Asamblesë së Ekspertëve dhe Këshillit të Gardianëve, i njohur prej kohësh për qëndrimet e tij të ashpra, i përshkroi protestuesit si “shërbëtorë” të kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe “ushtarë të Trump-it”. Ai tha se Netanyahu dhe Trump duhet të presin “hakmarrje të ashpër nga sistemi”.
“Amerikanët dhe sionistët nuk duhet të presin paqe,” tha kleriku.
Fjalimi i tij i zjarrtë erdhi në një kohë kur aleatë të Iranit dhe të Shteteve të Bashkuara po përpiqeshin të ulnin tensionet. Presidenti rus Vladimir Putin foli të premten si me presidentin iranian Masoud Pezeshkian, ashtu edhe me Netanyahu-n e Izraelit, bëri të ditur zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov.
Rusia kishte qëndruar kryesisht e heshtur për protestat. Moska ka parë disa aleatë kyç të pësojnë goditje, ndërsa burimet dhe vëmendja e saj janë përqendruar te lufta katërvjeçare në Ukrainë, përfshirë rrëzimin e ish-presidentit sirian Bashar Assad në vitin 2024, sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit vitin e kaluar dhe kapjen këtë muaj të liderit venezuelian Nicolas Maduro nga SHBA-ja.
Princi mbretëror iranian në mërgim bën thirrje për vazhdimin e luftës
Ditë pasi Trump premtoi se “ndihma është në rrugë” për protestuesit, si demonstratat ashtu edhe perspektiva e një hakmarrjeje të menjëhershme të SHBA-së dukeshin se ishin zbehur. Një diplomat i tha Associated Press se zyrtarë të lartë nga Egjipti, Omani, Arabia Saudite dhe Katari i kishin shprehur Trump-it shqetësimin se një ndërhyrje ushtarake amerikane do të trondiste ekonominë globale dhe do të destabilizonte një rajon tashmë të paqëndrueshëm.
Princi i Kurorës iraniane në mërgim, Reza Pahlavi, i kërkoi SHBA-së të mbante premtimin për ndërhyrje. Pahlavi, babai i të cilit u rrëzua nga Revolucioni Islamik i vitit 1979, tha se ende beson në premtimin e presidentit amerikan për ndihmë.
“Besoj se presidenti është një njeri që mban fjalën,” u tha Pahlavi gazetarëve në Uashington. Ai shtoi se “pavarësisht nëse merret apo jo veprim, ne iranianët nuk kemi zgjidhje tjetër veçse ta vazhdojmë luftën”.
“Do të kthehem në Iran,” u zotua ai. Disa orë më vonë, ai u bëri thirrje protestuesve të dalin sërish në rrugë nga e shtuna deri të hënën.
Pavarësisht mbështetjes nga monarkistët më të vendosur në diasporë, Pahlavi ka pasur vështirësi të fitojë mbështetje më të gjerë brenda Iranit. Megjithatë, kjo nuk e ka penguar të paraqitet si udhëheqës kalimtar i Iranit nëse qeveria do të binte.
Autoritetet iraniane rendisin dëmet nga protestat
Khatami, kleriku i linjës së ashpër, dha gjithashtu për herë të parë statistika të përgjithshme mbi dëmet nga protestat, duke pretenduar se 350 xhami, 126 salla lutjeje dhe 20 vende të tjera të shenjta kanë pësuar dëmtime. Janë dëmtuar gjithashtu 80 banesa të imamëve të xhamive të së premtes — një pozicion i rëndësishëm në teokracinë iraniane — çka thekson zemërimin e protestuesve ndaj simboleve të qeverisë.
Ai tha se janë dëmtuar edhe 400 spitale, 106 autoambulanca, 71 mjete të shërbimit zjarrfikës dhe 50 mjete të tjera emergjence.
Edhe pse protestat brenda Iranit duket se janë shuar, mijëra iranianë në mërgim dhe mbështetësit e tyre kanë dalë në rrugë në qytete anembanë Evropës për të shprehur zemërimin ndaj qeverisë së Republikës Islamike.
Mes ndërprerjes së vazhdueshme të internetit, disa iranianë kanë kaluar kufijtë për të komunikuar me botën e jashtme. Në një pikë kufitare në provincën lindore turke Van, një numër i vogël iranianësh që po kalonin të premten thanë se po udhëtonin për t’i shmangur bllokadat e komunikimit.
“Do të kthehem në Iran sapo të hapet interneti,” tha një udhëtar që dha vetëm emrin e tij, Mehdi, për arsye sigurie.
Në kufi kaluan gjithashtu edhe disa shtetas turq që po largoheshin nga trazirat në Iran.
Mehmet Önder, 47 vjeç, ndodhej në Teheran për biznesin e tij të tekstileve kur shpërthyen protestat. Ai tha se qëndroi i mbyllur në hotel derisa u mbyll për arsye sigurie, më pas u strehua te një klient derisa arriti të kthehej në Turqi.
Edhe pse nuk doli në rrugë, Önder tha se dëgjoi të shtëna të rënda armësh.
“I njoh armët, sepse kam shërbyer në ushtri në juglindje të Turqisë,” tha ai. “Armët që po përdornin nuk ishin të thjeshta. Ishin mitraloza.”
Në një shenjë të mundshme të përhapjes së konfliktit përtej kufijve, një grup separatist kurd në Irak tha se ka ndërmarrë sulme ndaj Gardës Revolucionare paraushtarake të Iranit ditët e fundit, në hakmarrje për goditjen e Teheranit ndaj protestave.
Një përfaqësues i Partisë së Lirisë së Kurdistanit, ose PAK, tha se anëtarët e saj kanë “luajtur një rol në protesta si përmes mbështetjes financiare, ashtu edhe përmes operacioneve të armatosura për të mbrojtur protestuesit kur ka qenë e nevojshme”. Grupi tha se sulmet janë kryer nga anëtarë të krahut të tij ushtarak me bazë brenda Iranit./AP
nje foto 1000 fjale.....fitira cnjerzore e muslimon brothers!!!