Te fundit
Gjysma e botës po shpenzon më shumë për armët, qytetarët po paguajnë çmimin
8 Prill 2026, 22:35Bota
TEMA
Rritja globale e shpenzimeve ushtarake po sjell kosto gjithnjë e më të larta, sidomos për vendet me hapësirë të kufizuar fiskale si Italia.
Sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), rreth gjysma e vendeve të botës kanë rritur buxhetin e mbrojtjes në 5 vitet e fundit, ndërsa shitja e armëve nga kompanitë kryesore është dyfishuar në terma realë gjatë dy dekadave.
Raporti i fundit i FMN-së thekson se kjo prirje pritet të vazhdojë për shkak të tensioneve gjeopolitike në rritje. Në afat të shkurtër, rritja e shpenzimeve ushtarake mund të nxisë ekonominë duke rritur konsumin dhe investimet, sidomos në sektorin e mbrojtjes. Por në afat më të gjatë, ajo krijon probleme serioze: rrit inflacionin, përkeqëson financat publike dhe kufizon fondet për sektorë si shëndetësia, arsimi dhe mbrojtja sociale.
Sipas analizës së FMN-së mbi 164 vende që nga viti 1946, një “boom” tipik i shpenzimeve ushtarake zgjat mbi dy vjet e gjysmë dhe rrit shpenzimet e mbrojtjes me rreth 2.7% të PBB-së. Dy të tretat e kësaj rritjeje zakonisht financohen përmes rritjes së deficitit. Brenda tre viteve, borxhi publik rritet mesatarisht me 7 pikë përqindjeje të PBB-së.
Një faktor që e përkeqëson situatën është fakti se shumë vende importojnë pajisje ushtarake. Kjo do të thotë që një pjesë e madhe e përfitimeve ekonomike “rrjedh” jashtë vendit, duke ulur ndikimin pozitiv në ekonominë vendase.
FMN paralajmëron edhe për kompromisin klasik “armë kundër mirëqenies”: kur qeveritë financojnë mbrojtjen duke shkurtuar shpenzimet e tjera, reduktohen ndjeshëm fondet për shërbimet sociale. Në raste lufte, efekti është edhe më i rëndë, me rritje të madhe të borxhit dhe rënie reale të shpenzimeve sociale.
Një shembull konkret është Polonia, e cila ka rritur ndjeshëm shpenzimet për mbrojtjen dhe numrin e trupave, por duke u mbështetur kryesisht në importe nga SHBA-të dhe Koreja e Jugut.
Në këtë kontekst, FMN sugjeron që vendet duhet të planifikojnë me kujdes politikat fiskale, duke ruajtur qëndrueshmërinë e borxhit dhe duke mbrojtur shpenzimet sociale. Një qasje e koordinuar, sidomos në nivel rajonal, mund të ndihmojë në uljen e kostove dhe në rritjen e përfitimeve ekonomike.
Në fund, mesazhi është i qartë: rritja e shpenzimeve ushtarake mund të jetë e nevojshme për sigurinë, por pa një strategji të balancuar, ajo rrezikon të dëmtojë stabilitetin ekonomik dhe mirëqenien e qytetarëve.
Artikulli i përshtatur në shqip nga La Stampa
2 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Nuk mundem te them se bota e perdor inteligjencen per te aritur nji paqe ,por ndodh e kunderta njeri nxis luftera dhe te shes sa ma shum arme pra Fashizmi eshte zhdukur vetem ne teori kurse ne praktik po zgjerohet dhe bota e mbeshtet pasurojn prodhuesit e armeve dhe gjeneralet kurse popullin e varferojn ku disa prej tyre nuk ja dalin te paguajn ushqimin dhe qerane,e gjith bota orjentohet tek Trapi i Amerikes imperialiste qe kan qellimin ta zhdukin njerezimin me nji ekonomi te dobet dhe nji OKB e pa vlefte .
"Gjysma e botës po shpenzon më shumë për armët, qytetarët po paguajnë çmimin",gjysma e parë e fjalisë është me të vërtetë një lajm,kuse gjysma e dytë është një idiotësi që normalisht përdoret nga propagandistët,a politikanët populistë,si quhen sot mashtruesit e thjeshtë që i hyjnë politikës!në këtë rast përjashtova me dashje injorancën e atij që ka krijuar titullin!kjo injorancë qëndron tek fakti që qytetarët janë ata që paguajnë mbarvajtjen e shtetit!si kur shteti funksionon si duhet ashtu dhe kur ka një tufë idiotësh ose mashtruesish në kryje!!qytetarët do të paguajnë edhe kur shteti nuk harrxhon asnjë lek për armët!theshtë, se të vjen e të pushton një bir kurve,të detyton me dhunë ti japësh atë që do ai!dhunë të cilën qytetarët nuk mund ta kundërshtojnë me duar bosh!!jo të gjithë qytetarët janë "ghandi" dhe jo të gjithë pranojnë të flijohen para se tu binden urdhërave të pushtuesit!shumë i nënshtrohen dhe në fund nuk kemi të bëjmë më me qytetarë,por me skllevër!!