Një përplasje ka shpërthyer mes qeverisë rajonale të Madridit dhe asaj baske në Spanjë lidhur me kërkesën e fundit që “Guernica”, ndoshta vepra më e famshme e Picasso-s, të vendoset përkohësisht në Muzeun Guggenheim në Bilbao për të shënuar 90-vjetorin e bombardimit të qytetit bask.
Që nga viti 1992, vepra ka qenë e ekspozuar në muzeun Reina Sofía në Madrid dhe kërkesat e përsëritura për ta zhvendosur në rajonin bask janë refuzuar.
Kërkesa e fundit ka sjellë një shkëmbim fyerjesh mes Isabel Díaz Ayuso, presidente konservatore e Madridit, dhe Aitor Esteban, lider i partisë nacionaliste baske, ku secili e akuzoi tjetrin për “provincializëm”.
Ayuso tha: “Nuk ka kuptim që gjithçka të kthehet në origjinë. Në atë rast duhet t’i dërgojmë të gjitha veprat e Picasso-s në Málaga,” duke iu referuar qytetit ku ai lindi. Ajo shtoi se kultura është universale dhe se zhvendosja e “Guernica”-s rrezikon ta dëmtojë veprën.
Esteban u kundërpërgjigj se provinciale ishte vetë Ayuso, duke thënë me ironi se ideja e saj për identitet kombëtar është si “të pish birrë në tarracën e një bari”, një referencë ndaj insistimit të saj për të mbajtur hapur baret gjatë pandemisë.
Presidenti bask, Imanol Pradales, pyeti: “A ka qeveria spanjolle guximin ta zhvendosë ‘Guernica’-n? Nxorrën Francisco Franco-n nga varri dhe nuk janë të aftë të lëvizin një pikturë nga Madridi në Euskadi (rajoni bask)? Topi është në fushën e tyre.”
Qeveria baske dëshiron që piktura të ekspozohet në muzeun Guggenheim nga 1 tetori deri më 30 qershor për të përkujtuar 90-vjetorin e bombardimit të Guernica-s.
Mjeshtëria bardh e zi e Picasso-s paraqet dhunën e sulmit të kryer nga forcat ajrore italiane më 26 prill 1937, gjatë luftës civile spanjolle. Italia, aleate e gjeneralit Francisco Franco, e përdori bombardimin si një eksperiment të hershëm të bombardimeve ajrore ndaj civilëve.
Vlerësimet për numrin e të vrarëve në Guernica variojnë nga 126 deri në 1 mijë e 654, por vepra e Picasso-s u bë një simbol ndërkombëtar i tmerrit të luftës. Ai e pikturoi menjëherë pas ngjarjes dhe u ekspozua në Ekspozitën Ndërkombëtare të Parisit në vitin 1937. Më pas udhëtoi në Europë dhe SHBA, ndërsa gjatë diktaturës së Franco-s, Picasso kundërshtoi kthimin e saj në Spanjë, duke bërë që për shumë vite të qëndronte në Muzeun e Artit Modern (MoMA) në New York.
Në vitin 2000, Reina Sofía refuzoi një kërkesë nga MoMA për ta huazuar “Guernica”-n, duke thënë: “Ikona e madhe e muzeut tonë duhet të mbetet, pa përjashtim, e ndarë nga politika e huazimit të veprave.”
Debat qe tregon eksakt ku jane lideret politike keto dite. Ata jane larguar nga populli qe i zgjedh. Mbyllur ne vetvete dhe shikojne me neveri ata qe i kane zgjedhur. Ne porvnicialet i zgjedhim politkanet ju paguajme nga taksat tona rrogat, makinat, zyrat dhe privilegjet e tjera. Si shkembim ata na ofendojem na shiikoenne neveri dhe fyejne sikur te jene padronet tane. Keta jane klasa politike perenidore sot, dhe si rrezultat prandaj dalin forcat populiste, qe mbase nuk jane shume te vlefshem por jane nje kunderhstim i klases burokratike politke sot ne bote. Dhe keshtu per faj te ketyre politkaneve bota perfshihet ne nje lje te rrezikshme.