Pekini “nuk do të hezitojë të fillojë një luftë pa marrë parasysh koston” nëse Tajvani shpall pavarësinë, u raportua t’i ketë thënë ministri i Mbrojtjes i Kinës, Wei Fenghe, homologut të tij amerikan, Lloyd Austin, teksa u takuan në margjinat e Dialogut Shangri-La për sigurinë.

Austin i bëri thirrje Kinës që të “përmbahet nga veprimet e mëtejshme destabilizuese” në Tajvan, thuhet në një deklaratë të SHBA-ve të lëshuar pas raundit të tyre të parë të bisedimeve.

Ministria e Jashtme e Tajvanit denoncoi pretendimet “absurde” të Kinës për sovranitet dhe falënderoi SHBA-të për mbështetjen e treguar.

“Tajvani nuk ka qenë kurrë nën juridiksionin e qeverisë kineze dhe populli i Tajvanit nuk do t’i nënshtrohet kërcënimeve të forcës nga qeveria kineze”, tha zëdhënësja e ministrisë Joanne Ou.

Departamenti amerikan i mbrojtjes tha se Austin “ripohoi rëndësinë e paqes dhe stabilitetit përgjatë ngushticës Tajvanit, kundërshtimin e ndryshimeve të njëanshme të status quo-së dhe i bëri thirrje Kinës të përmbahet nga veprimet e mëtejshme destabilizuese ndaj Tajvanit”.

Tensionet mbi Tajvanin janë përshkallëzuar veçanërisht për shkak të rritjes së inkursioneve të avionëve kinezë në zonën e identifikimit të mbrojtjes ajrore të ishullit (ADIZ). Presidenti Joe Biden tha gjatë një vizite në Japoni në maj se Washingtoni do të mbronte ushtarakisht Tajvanin nëse sulmohej nga Kina.

Shtëpia e Bardhë që atëherë ka këmbëngulur se politika e saj e “paqartësisë strategjike” nëse do të ndërhynte apo jo nuk ka ndryshuar.

Në një fjalim të shtunën, Austin sulmoi aktivitetin ushtarak “provokues, destabilizues” të Kinës pranë Tajvanit dhe tha se SHBA do të bënte pjesën e saj për të menaxhuar tensionet me Kinën dhe për të parandaluar konfliktin pavarësisht se Pekini po bëhet gjithnjë e më agresiv në rajonin e Azisë-Paqësorit.

Ai tha në forumin Shangri-La se SHBA do të vazhdojë të qëndrojë pranë aleatëve të saj, përfshirë Tajvanin.

“Kjo është veçanërisht e rëndësishme pasi Kina miraton një qasje më shtrënguese dhe agresive ndaj pretendimeve të saj territoriale”, tha Austin. Kishte pasur një rritje “alarmante” në numrin e takimeve të pasigurta dhe joprofesionale midis avionëve dhe anijeve kineze me ato të vendeve të tjera, tha Austin.

Një oficer i lartë ushtarak kinez e quajti fjalimin e Austin “konfrontues”.

Më herët, Wei Fenghe thuhet se i tha Austin se Pekini do të “shpartallojë çdo komplot për pavarësinë e Tajvanit dhe do të mbështesë me vendosmëri bashkimin e atdheut”.

Me shqetësimet në rritje për tensionet Kinë-Tajvan, kryeministri i Japonisë, Fumio Kishida, tha në një fjalim kryesor në samit se qeveria e tij do të konsideronte marrjen e një aftësie sulmi parandalues sepse “Ukraina sot mund të jetë Azia Lindore nesër”.

Bota duhet “të përgatitet për shfaqjen e një entiteti që shkel paqen dhe sigurinë e vendeve të tjera me forcë ose kërcënim pa respektuar rregullat”, tha ai.

Ai nuk e përmendi Kinën me emër në adresën e tij, por vazhdimisht bëri thirrje që “rendi ndërkombëtar i bazuar në rregulla” të mbështetej.

Kishida tha se ai do të parashtronte një “plan të lirë dhe të hapur Indo-Paqësor për paqen” deri në pranverën e ardhshme, në të cilin Japonia do të ofrojë ndihmë zhvillimore, anije patrullimi, aftësi për zbatimin e ligjit detar dhe ndihmë të tjera për vendet në Azinë juglindore dhe në Paqësor”.

Japonia do të ofrojë një mbështetje të tillë për të paktën 20 vende, do të trajnojë të paktën 800 personel të sigurisë detare dhe do të sigurojë rreth 2 miliardë dollarë ndihmë gjatë tre viteve të ardhshme, tha ai.

Kishida i tha audiencës së tij se përmirësimi i mbrojtjes së Japonisë do të ishte transparent dhe brenda fushëveprimit të Kushtetutës së saj.

Ai shtoi se mjedisi i sigurisë në rajonin Indo-Paqësor po përkeqësohej për shkak të rritjes së tensioneve në detet e Kinës Lindore dhe Jugore dhe rreth Tajvanit.

Pushtimi rus i Ukrainës dhe kërcënimi i saj për të përdorur armë bërthamore i kishin bërë gjërat më keq, por tendenca duhet të ndryshohet, tha Kishida, duke vënë në dukje pozicionin e tij si udhëheqës i të vetmit vend që ka pësuar sulme bërthamore.

Austin iu referua gjithashtu Ukrainës, e cila ka qenë një prioritet në Uashington dhe kryeqytete të tjera perëndimore gjatë tre muajve të fundit.

“Pushtimi rus i Ukrainës është ajo që ndodh kur shtypësit shkelin rregullat që na mbrojnë të gjithëve”, tha Austin.

“Është një pamje paraprake e një bote të mundshme kaosi dhe trazirash në të cilën askush nga ne nuk do të donte të jetonte”.

Si dhe në Tajvan, Kina dhe SHBA kanë qenë në mosmarrëveshje rreth pushtimit rus të Ukrainës, me Washingtonin që akuzon Pekinin se ka ofruar mbështetje të heshtur për Moskën.

Kina ka bërë thirrje për bisedime për t’i dhënë fund luftës, por nuk ka dënuar veprimet e Rusisë dhe ka kritikuar vazhdimisht donacionet amerikane të armëve për Ukrainën. Pretendimet e gjera të Kinës në Detin e Kinës Jugore kanë nxitur gjithashtu tensionet me Washingtonin.

The Guardian