Koalicioni politik në Gjermani, i njohur edhe si ‘semafori’ për shkak të ngjyrave të tre partive, është shembur një ditë më parë. Por çfarë pritet të ndodhë tani?
Koalicioni qeverisës i Gjermanisë është shembur pasi kancelari Olaf Scholz shkarkoi një ministër të rëndësishëm dhe tha se do të kërkonte një votëbesim në qeverinë e tij në fillim të vitit të ardhshëm.
Kancelari tha se nuk kishte besim te ministri i Financave, Christian Lindner, i cili kryeson Demokratët e Lirë pro-biznesit, të cilët kanë qenë pjesë e koalicionit së bashku me Socialdemokratët e Scholz dhe Të Gjelbrit.
Kriza brenda koalicionit e zhyti ekonominë më të madhe të Evropës në kaos politik, disa orë pasi fitorja e zgjedhjeve të Donald Trump në SHBA shkaktoi pasiguri të thellë për të ardhmen e ekonomisë dhe sigurisë së kontinentit.
Presidenti Frank-Walter Steinmeiner bëri thirrje që të mbizotërojë sensi i përbashkët.
“Kjo nuk është koha për taktika dhe grindje, por për arsye dhe përgjegjësi,” tha ai.
Koalicioni i ashtuquajtur ‘semafori’ ka qeverisur Gjermaninë që nga viti 2021 dhe rënia e tij do të thotë se qeveria e Scholz nuk e ka më shumicën në parlament.
Votëbesimi mund të çojë në zgjedhje të parakohshme deri në mars, megjithëse opozita thotë se votëbesimi duhet të vijë javën e ardhshme, jo vitin e ardhshëm. Steinmeiner tha se ishte i përgatitur të shpërndante parlamentin dhe të thërriste zgjedhje të parakohshme nëse kancelari humbte votën e besimit.
Tensionet e brendshme ishin fryrë për javë të tëra përpara se të shpërthenin të mërkurën mbrëma. Kriza u shkaktua nga një mosmarrëveshje për buxhetin e vitit 2025, me Gjermaninë që tani po përballet me vitin e dytë pa rritje ekonomike.
“Kjo nuk është një ditë e mirë për Gjermaninë dhe një ditë e mirë për Evropën,” tha ministrja e Jashtme, Annalena Baerbock e Të Gjelbërve.
Olaf Scholz tha se ish-ministri i tij i financave “ka tradhtuar besimin tim” dhe “ka vënë interesat e bazës së tij partiake mbi ato të vendit”.
Ai shtoi se Gjermania duhet të tregojë se mund të mbështetet nga vendet e tjera, veçanërisht pas suksesit zgjedhor të Trump në SHBA.
Lindner, i cili drejton Demokratët e Lirë ose FDP, akuzoi Scholz-in se "e ka çuar Gjermaninë në një fazë pasigurie". Ai kishte refuzuar kërkesën e Scholz-it për të liruar kufirin e shpenzimeve, i njohur si "frenimi i borxhit" që kërkon nga qeveritë gjermane të balancojnë buxhetin.
Ndërsa dy nga kolegët e tij të partisë dhanë dorëheqjen gjithashtu nga postet e tyre në kabinet, i treti, Volker Wissing, tha se kishte marrë një vendim personal për të qëndruar si ministër i Transportit dhe për të dhënë dorëheqjen nga partia e tij.
Kreu i Kristian Demokratëve konservatorë, të cilët janë shumë përpara në sondazhet e opinionit publik, tha se nuk ka kohë për të pritur. "Ne thjesht nuk mund të përballojmë të kemi një qeveri pa shumicë në Gjermani për disa muaj," tha Friedrich Merz.
I ashtuquajturi ‘koalicion i semaforit’ u formua pasi socialdemokratët e Scholz fituan ngushtë ndaj konservatorëve në zgjedhjet federale në shtator 2021.
Ai u emërua sipas ngjyrave e partive, të cilat planifikonin të shpenzonin shumë për grupet e tyre të interesit thelbësor.
Megjithatë, pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 shkaktoi rritje të çmimeve të energjisë dhe e la Gjermaninë të përballet me një rritje të shpenzimeve të mbrojtjes – dhe koston e pranimit të 1.5 milionë refugjatëve ukrainas.
Scholz dhe partnerët e tij Të Gjelbër duan ta trajtojnë këtë situatë duke liruar frenimin e borxhit për të mundësuar më shumë shpenzime. Kurse Lindner kërkonte uljen e taksave dhe buxheteve të mirëqenies sociale duke i shtyrë objektivat mjedisorë.
Ministri i Ekonomisë, Robert Habeck, i Të Gjelbërve tha se partia nuk do të largohej nga qeveria dhe se ministrat e saj do të mbeten në detyrë.
Scholz njoftoi se votëbesimi do të mbahet në parlamentin gjerman, Bundestag, më 15 janar.
Nëse deputetët rrëzojnë qeverinë, vendi do të shkojë në zgjedhje të reja brenda disa javësh, në vend të datës së planifikuar në shtator.
Megjithatë, opozita mund ta detyrojë Scholz-in të largohet më herët nëse mund të gjejnë një shumicë për një kancelar alternativ.
Tani për tani, Scholz do të kryesojë një qeveri të pakicës së përbërë nga socialdemokratët e tij dhe Të Gjelbrit - partia e dytë më e madhe në koalicion.
Pa një shumicë parlamentare, koalicioni i Scholz-it do të duhet të mbledhë vota individuale nga partitë e tjera në mënyrë që të miratojë ligje dhe masa.
Scholz tha se do t'i kërkonte Friedrich Merz-it mbështetje për miratimin e masave buxhetore për të ndihmuar ekonominë e sëmurë të Gjermanisë dhe për të rritur shpenzimet ushtarake.
Scholz ka emëruar Jörg Kukies si zëvendësues të Christian Lindner si ministër i Financave. (BILD)
Keshtu do e.mjerojne europen keta schwabist komunist derisa europianet ti ven shkelmin komunisteve.
Fajin e ka Saliu