Te fundit
Çmenduri - Si ia shiti Rusia për 7.2 mln dollarë Alaskën, Amerikës
12 Gusht 2025, 17:18Bota
TEMA
Donald Trump ka ndezur debat në arenën ndërkombëtare pas deklaratës së tij të çuditshme se do të takohej me Vladimir Putinin “në Rusi” këtë të premte. Por meqenëse samiti i tyre do të zhvillohet në Alaska – një territor dikur rus – fjalët e tij, sado të pasakta, kanë hapur një dritare interesante në histori.
Alaska, një prej shteteve më të pasura me burime natyrore të SHBA-së sot, dikur i përkiste Perandorisë Ruse. Në vitin 1867, Cari Aleksandër II ia shiti këtë territor Shteteve të Bashkuara për vetëm 7.2 milionë dollarë – çmimi i disa kullotave në Kaliforni sot. Një marrëveshje që shumë rusë e konsideruan poshtëruese, ndërsa amerikanët e quajtën “çmenduri” – të paktën në fillim.
Nga gëzofi i vidrave te misionet ortodokse
Kolonizimi rus i Alaskës filloi jo me armë, por me gëzof. Tregtarë dhe aventurierë rusë udhëtuan nëpër Siberi drejt Paqësorit në kërkim të lëkurave të vidrave të detit, të cilat në atë kohë kishin çmime marramendëse në tregjet europiane. Më vonë, u krijua Kompania Ruso-Amerikane, që mori monopolin e tregtisë dhe administrimit në rajon.
Qyteti i Novo-Arkhangelsk (sot Sitka) u bë qendra kryesore, ndërsa kisha ortodokse ruse, si ajo e Shën Mikelit, dominuan peizazhin kulturor. Prania e Rusisë u përforcua përmes vendbanimeve dhe misioneve fetare, por shpesh në dëm të popujve indigjenë si Tlingit, të cilët i rezistuan kolonizimit.
Një shitje e bërë nga dëshpërimi
Pas disfatës në Luftën e Krimesë, Perandoria Ruse filloi ta shihte Alaskën si një barrë financiare, e kushtueshme për t’u ruajtur dhe pa leverdi strategjike. Frika nga një konflikt me Britaninë për dominimin në Paqësor shtoi presionin për të gjetur një blerës.
Në korrik 1867, negociatori rus në Uashington, Eduard de Stoeckl, nënshkroi marrëveshjen me sekretarin amerikan të shtetit William H. Seward. Por marrëveshja u përball me skepticizëm të dyanshëm: në Rusi, si një akt tradhtie kombëtare; në SHBA, si një marrëzi që përfshinte “vetëm akull dhe arinj polarë”.
Nga marrëzi në ar dhe naftë
Kritikët amerikanë e quajtën blerjen si “Marrëzia e Seward-it”, ndërsa gazeta New-York Tribune tallej me idenë e një “traktati me Mbretin e Borës”. Por historia e dha përgjigjen e vet: zbulimi i arit dhe naftës në dekadat në vijim e shndërroi Alaskën në një thesar ekonomik dhe një nga blerjet më fitimprurëse në historinë e SHBA-së.
Nga 1867 në 2025 – a po rikthehet një ngrohtësi historike?
Me samitin Trump–Putin që do të zhvillohet në tokën që dikur i përkiste Rusisë, vëzhguesit e diplomacisë ndihen të shqetësuar. A po përdor historia një metaforë për të na paralajmëruar për “marrëveshje të reja të mëdha” në kurriz të vendeve të tjera – si Ukraina?
Nëse dikur Alaska u shit për të shmangur konfliktin me Britaninë, sot, një samit simbolik atje mund të jetë një përpjekje për të reduktuar tensionet mes Rusisë dhe SHBA-së – ose, siç frikësohen disa në Kiev, për të rifilluar epokën e traktateve mbi territorin e të tretëve.
Nga Sitka në Anchorage, kishat ortodokse ende qëndrojnë si kujtim i një epoke që shumë rusë nuk e kanë harruar – dhe që historia mund të jetë e gatshme ta risjellë në vëmendje.
21 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Po Rusise kush ja kish pjellur Alasken, Siberine, etj pas Uraleve? Ec e ngul nje hu me lecken flamur te carit ngritur. Kaluan dhe Beringun kur kish ngriten dhe mberriten ne A...lashe leshte!
Shitja e Alaskes Ka qene tamam si shitjet e toka e te zanuna te shpellareve, te cilat shisnin prona qe nuk ishin te tyre.
O gazreara leshi Alaska ne ate kohe ishte vetem pyje dhe mocale ku kishte bythe russia te investonte,pastaj as e saja nuk ishte vdtem pse vajten ca ruse atje per gjueti dhe ca, .Alaska ka pasur popullaten e saj indigjene,po mos ta kishte Amerika do ishte thjesht nje rajon i izoluar se nevoiteshin investime kolosale
Amarikanet ja futen Ruseve duke blere Alasken 7 mln Dollare kurse ne ja futem Amerikaneve duke shitur sazanin 1 miliard .
Kur flet për vilën e dikujt në palasë, Tema përdor çmimin e tregut sot e thotë x person ka vilë 1mil$. Kurse për 7.2mil të 1867 nuk thotë që sot janë 300 mil$ por thotë sa çmimi i ca kullotave në kaliforni. Nuk e kuptova fare qëllimin e artikullit. Shqiptarët i janë mirënjohës amerikës dhe as enveri që përdori forcën nuk na e shkuli dot nga zemra. Për amerikën të majtë e të djathtë bëhen bashkë. Ajo është përtej politikës sonë sepse na shpëtoi kombin 2 herë. Pa amerikën nuk do kishte shqipëri dhe as gazetë Tema.
Po,ShBA e blend Alaskën për 7.2 million dollarë por jo me dollarë letre por me dollarë ari!
Kohët e fundit udhëtova në Malin dhe Kanada. Atje kishte shumë pyje dhe bukuri natyrore. Ndalova disa herë për nevoja personale dhe besoj se kjo më jep të drejtën e pronësisë mua dhe të gjithë shqiptarëve mbi ato toka. Tashti si SHBA ashtu edhe Kanadaja duhet ose të largohen ose të na paguajnë qera ne!
Ketu e ke dhje bre shkodran. Nga analizat e te dhimes tate, kan dalë shënja të qarta XAXIQI. Keshtu qe trashgimnia dhe qiraja i takon graqise. Po pse bre Shkodran, deri ne Kanada paskan jetuar graqiret e lashte?
Jam shume dakord me komentuesin Bato. Te pakten Amerika pagoi ca dollare dhe e mori. Ndersa Rusia pa paguar asgje: Rusia u zhvillua si një nga shtetet më të “suksesshme” në historinë njerëzore. Territori i Rusise u zgjerua nga rreth 430,000 km² në vitin 1470, në më shumë se 22 milion km² në fund të shekullit të nëntëmbëdhjetë - një rritje pesëdhjetë e një herë! Ku e gjeten Krimene qe e pretendojne te tyren. Kur Caresha Ekaterina e pushtoi ate kishte ZERO ruse!
Bravo linza, kjo eshte e verteta. Pushime dhe vetem pushtime
Pergatisni terrenin per shitjen e Sazanit. Dmth Edi Rama po del i zgjuar qe po e shet mbi 1 miliarde dollare. Gazete e peshtire.
Koment pa lidhje. Artikulli per Alasken eshte informues. Shume lexues nuk e dine historine e saj. Çfare lidhje ka me Sazanin dhe Ramen? Sazani nuk u shit. Nje mld USD do jete investimi. Dhe mos ofendo te tjeret.
linze,"Dhe mos ofendo te tjeret.",ky lali ka "ofenduar"gazetën(person publik)!!mos je gjë pjesë e gazetës??më duket se po!!ti duhet të jesh personi që ilustron me foto artikujt kundër izraelit!!"protestuesit turq në mbështetje të palestinës"i paraqet si izrailitë në mes të tel avivit!!
normale, vec hoteli i meros ne ksamil te shkoje mire, pa shqiperis ti qinet nena nga sot e tutje
Shyqyr qe e ka shitur Cari se na rruante carin Tema qe ne titull: Komunistet, komunistet!
cari i rusisë nuk i afrohet as ke bolet E-Dramës!!ai shiti një alaskë të tërë për 7 mln$,rama një bythës sazani për 2 mld$!!kemi apo nuk kemi prijës me mënd??
"Çmenduri - Si ia shiti Rusia për 7.2 mln dollarë Alaskën, Amerikës",çënduri është për ne,jo për rusinë!!ku iste saimir mane o aleksandër frangaj??përse nuk e blenë ata,përse nuk e bleu ilir meta ose argita e salës,ose e sllobodankës(varet nga pikëvështrimi),E-Drama nuk ka para prandja shet sazanin(kuptohet shumë më shtrenjtë se rusët alaskën)!!
Disa historian thon te kunderten e artikullit Cari i rusis ishte i dhene pas bixhozit e kurvave Dhe atje i la te gjitha paret dhe skish te paguante Dhe mori borxh dhe me von borxhin e lau duke shit Alasken Dhe per dijeni ne kohen e carit gjith Russia ishte pron e tija
pse tashti nuk është pronë e carit të radhës??
Mundet Por ky cari i ri nuk eshte bixhozxhi Dhe koherat kane ndryshu Dikur rusia ishte shtet skllavopronar Pastaj lenini e stalini i bene te lire ua hoqi skllavwrin e carit
O budallenj , c’ju intereson se sa e shiti Rusia token e saj, merruni me hallet e juaja po e shisni vendin dhe bythen pa leke o idiote…!!