Te fundit
Paralajmërimi i ekspertëve për NATO-n: Dronët nuk mund të zëvendësojnë tanket
21 Gusht 2025, 18:29Bota
TEMA
Ndërkohë që ushtritë përpiqen të nxjerrin mësime nga lufta Rusi-Ukrainë, pyetja më e madhe është: A kanë zëvendësuar dronët armët tradicionale si tanket dhe artilerinë?
Për NATO-n, kjo pyetje ka pasojat më shumë se thjesht taktike. Teksa aleanca përballet me nevojën për të rindërtuar ushtrinë e saj, i neglizhuar për kohë të gjatë, ajo përballet me vendime të vështira për alokimin e burimeve të kufizuara financiare dhe industriale.
Nëse robotët janë e ardhmja, pse të mos ndërtojmë dronë 500 dollarësh në vend të tankeve me kosto prej 5 milionë dollarësh?
Por, paralajmërojnë ekspertët, nuk është kaq e thjeshtë. Zëvendësimi i fuqisë klasike të zjarrit me një ushtri tërësisht dronësh do të ishte një gabim i madh.
“Ekzistojnë disa arsye përse do të ishte një gabim që forcat e NATO-s të mbështeten fuqishëm në dronë të vegjël UAS dhe OWA për të zëvendësuar sistemet tradicionale të armëve në kërkim të një aftësie shkatërruese dhe frikësuese ndaj agresionit të ardhshëm rus”, thekson Justin Bronk, studiues në Royal United Services Institute, në një ese të fundit.
Në vend që të shfrytëzojë pikat e dobëta të Rusisë, një NATO e mbështetur kryesisht te dronët mund t’i mundësojë forcave ruse të luajnë në avantazhin e tyre.
“Sot, forcat ruse kanë në dispozicion kapacitetet më imponuese anti-dronë në botë”, shton Bronk.
“Shumica e dronëve të lëshuar nga forcat ukrainase nuk arrijnë të godasin objektivat — dhe vetëm një pjesë e vogël shkakton dëme vendimtare”, shkruan Bronk.
Suksesi i limituar i dronëve ukrainas i dedikohet edhe fuqisë tradicionale të zjarrit, e cila kufizon aftësinë e Rusisë për manovrim dhe përqëndrim të masave kundër-dronë.
“Ky dëmtim me UAS ka ndodhur në një kontekst ku forcat ruse janë ende të kufizuara nga minierat dhe të detyruara të shpërndahen për shkak të artilerisë ukrainase, GMLRS, ATACMS, raketave Storm Shadow/SCALP dhe bombave glide”, shpjegon ai. “Nëse NATO do të ndjekë masivisht UAS në kurriz të rivendosjes së zjarrit tradicional, forcat ruse do të kishin më shumë lehtësi për të zbutur dëmet e UAS sesa deri tani në Ukrainë”.
Ndikimi i dronëve në Ukrainë është kontradiktor.
Nga njëra anë, ata dominojnë fushëbetejën, duke paralizuar manovrimin dhe detyruar trupat dhe mjetet të qëndrojnë të mbuluara.
Në testet më të fundit, seritë e dronëve rusë të pamundshëm për t’u ndërprerë — me udhëzim përmes kabllove fibër-optike — kanë shkatërruar linjat e furnizimit të Ukrainës.
Megjithatë, përpjekjet për të rinovuar dhe prodhuar miliona dronë kanë lehtësuar forcën e avancimit rus, jo e kanë ndalur.
Pavarësisht bombardimeve masive prej artilerisë, bombave glidë dhe dronëve, forcat ruse vazhdojnë të avancojnë, me çdo gjë në kosto të lartë – por Kremlin-it nuk i shqetësojnë humbjet, dhe Ukraina mungon në kapacitetet tradicionale për të ndalur sulmet.
“Ukraina ka arritur rezultate mbrojtëse impresionuese ndaj forcave ruse më të mëdha, por nuk ka arritur të ruajë iniciativën strategjike, edhe pse ka vendosur miliona UAS të përditësuar vazhdimisht gjatë viteve të luftës”, shkruan Bronk.
Shembulli më i fortë është kërkesa e vazhdueshme e Ukrainës për armët tradicionale, si ATACMS dhe HIMARS, raketat me drejtim inteligjent, predhat e artilerisë dhe raketat kundër-tankeve.
Ndërsa UAV-të kanë shkaktuar humbje të konsiderueshme tek forcat ruse (siç kanë bërë dronët rusë tek ukrainasit), Bronk i konsideron dronët si katalizatorë të fuqisë tradicionale të zjarrit.
Dronët modeste, si karremat e lirë ose dronët vetëvrasës, mund të gëlojnë radarin ajror, duke detyruar mbrojtjen të shpenzojë interceptues për ta, jo raketat apo municionin tjetër.
Bronk preferon që NATO të përqendrohet te bombat glide si JDAM: më të shtrenjta se dronët, por shumë më të lira se raketat inteligjente.
Një JDAM kushton rreth 25 mijë dollarë, krahasuar me një milion në rastin e ATACMS.
“Bombat glide shkatërrojnë automjetet e blinduara, pozicionet luftarake, depozitë furnizimesh, magazina, fabrika dhe komandë”, përshkruan ai.
Përtej funksionalitetit në fushëbetejë, bombat glide ofrojnë edhe dhimbje psikologjike për Rusinë: duke kërcënuar mbrojtjen ajrore, Rusia duhet të përballet me fuqinë ajrore të NATO-s.
Në vend që të mundohet të përjetojë luftën e dronëve të Rusisë dhe Ukrainës, NATO duhet të përdorë dronët si mbështetje për avantazhet ekzistuese.
Michael Kofman nga Carnegie Endowment for International Peace thekson se aleanca ka avantazhe si sulmi me precizion, personel i trajnuar dhe kapacitet për operacione të koordinuara – këto avantazhe janë vendimtare dhe jo pozicioni si “lojtar i dytë ose i tretë” në fushën e dronëve.
Në fund, ata shtete që arrijnë të integrojnë dronët me armët tradicionale e kanë avantazhin, ndërsa ata që mbështeten vetëm tek masiviteti i dronëve sakrifikojnë fuqinë dhe lehtësisht mund të neutralizohen nga forca të strukturuara ushtarake.
Defense News
2 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Me një fjalë Putini paska te drejtë kur thotë perendimi ka gënjyer dhe s’ka mbajtur premtimet ndajë rusis Pra perendimi me aleancën ushtarake “paqësore” nato ka synuar dhe synon ballkanizimin e federatës ruse! Hë për hë, shumë e vështir, më shumë gjasa rrezikohet shpërbërja e vet b. europian dhe natos po vazhduan ta krruajn me rusin!!
Robotet do zevendesojne ushtaret dhe tanket robote do zevendesojne tanket tradicionale. Ne thelb cdo sistem armatimi si avionet, anijet dhe mjetet e blinduara do behet robotik. Robotet jane e ardhmja.